Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy.
UstawaDz.U. 1964 nr 9 poz. 59ELI: DU/1964/59
Powołania w orzecznictwie i interpretacjach: 106178 (sądy administracyjne: 54028 · interpretacje podatkowe: 39442 · Sąd Najwyższy: 12708)
Spis przepisów
art. 1§ 1. Małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni złożą przed k…art. 3§ 1. Osoby zamierzające zawrzeć małżeństwo powinny złożyć lub przedstawić kierownikowi urz…art. 6§ 1. Z ważnych powodów sąd może zezwolić, żeby oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeńs…art. 7§ 1. Jeżeli małżeństwo jest zawierane przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, oświadcze…art. 8§ 1. Duchowny, przed którym zawierany jest związek małżeński podlegający prawu wewnętrznem…art. 9§ 1. W razie niebezpieczeństwa grożącego bezpośrednio życiu jednej ze stron, oświadczenia…art. 10§ 1. Nie może zawrzeć małżeństwa osoba niemająca ukończonych lat osiemnastu. Jednakże z wa…art. 19§ 1. Jeżeli jeden z małżonków wytoczył powództwo o unieważnienie małżeństwa, unieważnienie…art. 22Powództwo o unieważnienie oraz ustalenie istnienia lub nieistnienia małżeństwa może wytocz…art. 24Małżonkowie rozstrzygają wspólnie o istotnych sprawach rodziny; w braku porozumienia każdy…art. 29W razie przemijającej przeszkody, która dotyczy jednego z małżonków pozostających we wspól…art. 31§ 1. Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność mająt…art. 34Przedmioty zwykłego urządzenia domowego służące do użytku obojga małżonków są objęte wspól…art. 361§ 1. Małżonek może sprzeciwić się czynności zarządu majątkiem wspólnym zamierzonej przez d…art. 37§ 1. Zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania: 1) czynności prawnej prowadzącej…art. 38Jeżeli na podstawie czynności prawnej dokonanej przez jednego małżonka bez wymaganej zgody…art. 39Jeżeli jeden z małżonków odmawia zgody wymaganej do dokonania czynności, albo jeżeli poroz…art. 40Z ważnych powodów sąd może na żądanie jednego z małżonków pozbawić drugiego małżonka samod…art. 42Wierzyciel małżonka nie może w czasie trwania wspólności ustawowej żądać zaspokojenia z ud…art. 46W sprawach nieunormowanych w artykułach poprzedzających od chwili ustania wspólności ustaw…art. 47§ 1. Małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową ro…art. 471Małżonek może powoływać się względem innych osób na umowę majątkową małżeńską, gdy jej zaw…art. 48Do ustanowionej umową wspólności majątkowej stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności…art. 49§ 1. Nie można przez umowę majątkową małżeńską rozszerzyć wspólności na: 1) przedmioty maj…art. 50Jeżeli wierzytelność powstała przed rozszerzeniem wspólności, wierzyciel, którego dłużniki…art. 501W razie ustania wspólności, udziały małżonków są równe, chyba że umowa majątkowa małżeńska…art. 51W razie umownego ustanowienia rozdzielności majątkowej, każdy z małżonków zachowuje zarówn…art. 511Każdy z małżonków zarządza samodzielnie swoim majątkiem. Oddział 4 Rozdzielność majątkowa…art. 512Do rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków stosuje się przepisy o rozdzielności ma…art. 513§ 1. Dorobkiem każdego z małżonków jest wzrost wartości jego majątku po zawarciu umowy maj…art. 514§ 1. Po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonek, którego dorobek jest mniejszy niż dorob…art. 515§ 1. W razie śmierci jednego z małżonków, wyrównanie dorobków następuje między jego spadko…art. 55§ 1. W razie uznania jednego z małżonków za zmarłego domniemywa się, że małżeństwo ustało…art. 61Z zastrzeżeniem przepisu artykułu poprzedzającego do obowiązku dostarczania środków utrzym…art. 612§ 1. Jeżeli jeden z małżonków żąda orzeczenia separacji, a drugi orzeczenia rozwodu i żąda…art. 613§ 1. Przy orzekaniu separacji stosuje się przepisy art. 57 i art. 58. § 2. Orzekając separ…art. 615(uchylony)art. 616§ 1. Na zgodne żądanie małżonków sąd orzeka o zniesieniu separacji. § 2. Z chwilą zniesien…art. 6110§ 1. Jeżeli sporządzono akt urodzenia dziecka nieznanych rodziców albo macierzyństwo kobie…art. 6111Matka nie może wytoczyć powództwa o ustalenie macierzyństwa po osiągnięciu przez dziecko p…art. 6112§ 1. Jeżeli w akcie urodzenia jest wpisana jako matka kobieta, która dziecka nie urodziła,…art. 6113§ 1. Matka albo kobieta wpisana w akcie urodzenia dziecka jako jego matka może wytoczyć po…art. 6114§ 1. Dziecko po osiągnięciu pełnoletności może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie macierzyń…art. 6115§ 1. Zaprzeczenie macierzyństwa nie jest dopuszczalne po śmierci dziecka, chyba że dziecko…art. 6116Powództwo o ustalenie lub zaprzeczenie macierzyństwa może wytoczyć także prokurator, jeżel…art. 64§ 1. Jeżeli mąż matki został całkowicie ubezwłasnowolniony z powodu choroby psychicznej lu…art. 65Jeżeli mąż matki zapadł na chorobę psychiczną lub innego rodzaju zaburzenia psychiczne w c…art. 66Mąż matki powinien wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa przeciwko dziecku i matce, a…art. 69§ 1. Matka może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa swego męża w ciągu roku od dnia…art. 70§ 1. Dziecko po osiągnięciu pełnoletności może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa…art. 701§ 1. Zaprzeczenie ojcostwa nie jest dopuszczalne po śmierci dziecka, chyba że dziecko zmar…art. 71(utracił moc)art. 72§ 1. Jeżeli nie zachodzi domniemanie, że ojcem dziecka jest mąż jego matki, albo gdy domni…art. 74§ 1. W razie niebezpieczeństwa grożącego bezpośrednio życiu matki dziecka lub mężczyzny, o…art. 75§ 1. Można uznać ojcostwo przed urodzeniem się dziecka już poczętego. § 2. Jeżeli dziecko…art. 751§ 1. Uznanie ojcostwa następuje z dniem urodzenia się dziecka także wtedy, gdy przed przen…art. 76§ 1. Uznanie ojcostwa nie może nastąpić po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności. § 2. J…art. 77§ 1. Oświadczenie konieczne do uznania ojcostwa może złożyć osoba, która ukończyła szesnaś…art. 78§ 1. Mężczyzna, który uznał ojcostwo, może wytoczyć powództwo o ustalenie bezskuteczności…art. 79Przepisy o ustaleniu bezskuteczności uznania ojcostwa stosuje się odpowiednio do matki dzi…art. 80Po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności powództwo o ustalenie bezskuteczności uznania o…art. 81§ 1. Dziecko może żądać ustalenia bezskuteczności uznania ojcostwa, jeżeli uznający mężczy…art. 811W przypadku gdy uznanie ojcostwa nastąpiło na podstawie art. 751, ustalenie bezskutecznośc…art. 82§ 1. Mężczyzna, który uznał ojcostwo, wytacza powództwo o ustalenie bezskuteczności uznani…art. 83§ 1. Ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa nie jest dopuszczalne po śmierci dziecka,…art. 84§ 1. Sądowego ustalenia ojcostwa mogą żądać dziecko, jego matka oraz domniemany ojciec dzi…art. 86Powództwo o ustalenie lub zaprzeczenie ojcostwa oraz ustalenie bezskuteczności uznania ojc…art. 88§ 1. Dziecko, co do którego istnieje domniemanie, że pochodzi od męża matki, nosi nazwisko…art. 89§ 1. Jeżeli ojcostwo zostało ustalone przez uznanie, dziecko nosi nazwisko wskazane w zgod…art. 891Dzieci pochodzące od tych samych rodziców noszą takie samo nazwisko, z zastrzeżeniem przep…art. 90§ 1. Jeżeli matka małoletniego dziecka zawarła małżeństwo z mężczyzną, który nie jest ojce…art. 901Nazwisko dziecka utworzone przez połączenie nazwiska matki z nazwiskiem ojca dziecka albo…art. 91§ 1. Dziecko, które ma dochody z własnej pracy, powinno przyczyniać się do pokrywania kosz…art. 94§ 1. Jeżeli jedno z rodziców nie żyje albo nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych,…art. 96§ 1. Rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim. Obow…art. 99§ 1. Dla dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską, którego żadne z rodziców nie może…art. 991§ 1. Reprezentantem dziecka może być ustanowiony adwokat lub radca prawny, który wykazuje…art. 992§ 1. Reprezentant dziecka w postępowaniu przed sądem lub innym organem państwowym, udziela…art. 992a§ 1. Nad działalnością reprezentanta dziecka czuwa sąd opiekuńczy, zaznajamiając się na bi…art. 993§ 1. O wynagrodzeniu reprezentanta dziecka i zwrocie poniesionych przez niego wydatków orz…art. 100§ 1. Sąd opiekuńczy i inne organy władzy publicznej są obowiązane udzielać pomocy rodzicom…art. 101§ 1. Rodzice obowiązani są sprawować z należytą starannością zarząd majątkiem dziecka pozo…art. 102W umowie darowizny albo w testamencie można zastrzec, że przedmioty przypadające dziecku z…art. 103Czysty dochód z majątku dziecka powinien być przede wszystkim obracany na utrzymanie i wyc…art. 104§ 1. Sąd opiekuńczy może nakazać rodzicom, żeby sporządzili inwentarz majątku dziecka i pr…art. 105Po ustaniu zarządu rodzice obowiązani są oddać dziecku lub jego przedstawicielowi ustawowe…art. 106Jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd opiekuńczy może zmienić orzeczenie o władzy rodzicie…art. 108Rodzice, którzy wykonywają władzę rodzicielską nad dzieckiem ubezwłasnowolnionym całkowici…art. 110§ 1. W razie przemijającej przeszkody w wykonywaniu władzy rodzicielskiej sąd opiekuńczy m…art. 112Pozbawienie władzy rodzicielskiej lub jej zawieszenie może być orzeczone także w wyroku or…art. 1121§ 1. Obowiązek i prawo wykonywania bieżącej pieczy nad dzieckiem: 1) umieszczonym w pieczy…art. 1122Organizację, funkcjonowanie oraz finansowanie rodzin zastępczych, rodzinnych domów dziecka…art. 1123§ 1. Umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej może nastąpić jedynie wówczas, gdy uprzednio…art. 1124Dziecko umieszcza się w pieczy zastępczej do czasu zaistnienia warunków umożliwiających je…art. 1125§ 1. Sąd może powierzyć sprawowanie pieczy zastępczej małżonkom albo osobie niepozostające…art. 1126Piecza zastępcza nad dzieckiem posiadającym orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczeni…art. 1127§ 1. Sąd umieszcza dziecko w rodzinnej pieczy zastępczej na terenie powiatu miejsca zamies…art. 1128Rodzeństwo powinno być umieszczone w tej samej rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka…art. 1131§ 1. Jeżeli dziecko przebywa stale u jednego z rodziców, sposób utrzymywania kontaktów z d…art. 1132§ 1. Jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd opiekuńczy ograniczy utrzymywanie kontaktów rod…art. 1134Sąd opiekuńczy, orzekając w sprawie kontaktów z dzieckiem, może zobowiązać rodziców do okr…art. 1135Sąd opiekuńczy może zmienić rozstrzygnięcie w sprawie kontaktów, jeżeli wymaga tego dobro…art. 114§ 1. Przysposobić można osobę małoletnią, tylko dla jej dobra. § 2. Wymaganie małoletności…art. 1141§ 1. Przysposobić może osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych, jeżeli jej kwali…art. 1142§ 1. Przysposobienie, które spowoduje zmianę dotychczasowego miejsca zamieszkania przyspos…art. 115§ 1. Przysposobić wspólnie mogą tylko małżonkowie. § 2. Przysposobienie ma skutki przyspos…art. 116Przysposobienie przez jednego z małżonków nie może nastąpić bez zgody drugiego małżonka, c…art. 117§ 1. Przysposobienie następuje przez orzeczenie sądu opiekuńczego na żądanie przysposabiaj…art. 1171Przysposobienie nie stoi na przeszkodzie ponownemu przysposobieniu po śmierci przysposabia…art. 118§ 1. Do przysposobienia potrzebna jest zgoda przysposabianego, który ukończył lat trzynaśc…art. 1191§ 1. Rodzice mogą przed sądem opiekuńczym wyrazić zgodę na przysposobienie swego dziecka w…art. 1191aRodzice mogą przed sądem opiekuńczym wskazać osobę przysposabiającego, którą może być wyłą…art. 1192Zgoda rodziców na przysposobienie dziecka nie może być wyrażona wcześniej niż po upływie s…art. 120Jeżeli dziecko pozostaje pod opieką, do przysposobienia potrzebna jest zgoda opiekuna. Jed…art. 1201§ 1. Przed orzeczeniem przysposobienia sąd opiekuńczy może określić sposób i okres osobist…art. 1211§ 1. Przepisu art. 121 § 3 nie stosuje się względem małżonka, którego dziecko zostało przy…art. 122§ 1. Przysposobiony otrzymuje nazwisko przysposabiającego, a jeżeli został przysposobiony…art. 123§ 1. Przez przysposobienie ustaje dotychczasowa władza rodzicielska lub opieka nad przyspo…art. 124§ 1. Na żądanie przysposabiającego i za zgodą osób, których zgoda jest do przysposobienia…art. 1241W wypadku gdy rodzice przysposobionego wyrazili przed sądem opiekuńczym zgodę na jego przy…art. 125§ 1. Z ważnych powodów zarówno przysposobiony, jak i przysposabiający mogą żądać rozwiązan…art. 1251§ 1. Nie jest dopuszczalne rozwiązanie przysposobienia, na które rodzice przysposobionego…art. 126§ 1. Z chwilą rozwiązania stosunku przysposobienia ustają jego skutki. Jeżeli rozwiązanie…art. 127Powództwo o rozwiązanie przysposobienia może wytoczyć także prokurator. DZIAŁ III Obowiąze…art. 130Obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwi…art. 131§ 1. Jeżeli skutki przysposobienia polegają wyłącznie na powstaniu stosunku między przyspo…art. 132Obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie…art. 134W stosunku do rodzeństwa zobowiązany może uchylić się od świadczeń alimentacyjnych, jeżeli…art. 136Jeżeli w ciągu ostatnich trzech lat przed sądowym dochodzeniem świadczeń alimentacyjnych o…art. 139Obowiązek alimentacyjny nie przechodzi na spadkobierców zobowiązanego.art. 140§ 1. Osoba, która dostarcza drugiemu środków utrzymania lub wychowania nie będąc do tego z…art. 141§ 1. Ojciec niebędący mężem matki obowiązany jest przyczynić się w rozmiarze odpowiadający…art. 142Jeżeli ojcostwo mężczyzny niebędącego mężem matki zostało uwiarygodnione, matka może żądać…art. 143Jeżeli ojcostwo mężczyzny, który nie jest mężem matki, nie zostało ustalone, zarówno dziec…art. 144§ 1. Dziecko może żądać świadczeń alimentacyjnych od męża swojej matki, niebędącego jego o…art. 146Opiekę sprawuje opiekun. Wspólne sprawowanie opieki nad dzieckiem sąd może powierzyć tylko…art. 147Jeżeli dobro pozostającego pod opieką tego wymaga, sąd opiekuńczy wydaje niezbędne zarządz…art. 149§ 1. Gdy wzgląd na dobro pozostającego pod opieką nie stoi temu na przeszkodzie, opiekunem…art. 150(uchylony)art. 152Każdy, kogo sąd opiekuńczy ustanowi opiekunem, obowiązany jest opiekę objąć. Z ważnych pow…art. 153Objęcie opieki następuje przez złożenie przyrzeczenia przed sądem opiekuńczym. Opiekun pow…art. 154Opiekun obowiązany jest wykonywać swe czynności z należytą starannością, jak tego wymaga d…art. 155§ 1. Opiekun sprawuje pieczę nad osobą i majątkiem pozostającego pod opieką; podlega przy…art. 156Opiekun powinien uzyskać zezwolenie sądu opiekuńczego albo, w przypadkach wskazanych w art…art. 157Jeżeli opiekun doznaje przemijającej przeszkody w sprawowaniu opieki, sąd opiekuńczy może…art. 158O decyzjach w ważniejszych sprawach, które dotyczą osoby lub majątku małoletniego opiekun…art. 159§ 1. Opiekun nie może reprezentować osób pozostających pod jego opieką: 1) przy czynnościa…art. 160§ 1. Niezwłocznie po objęciu opieki opiekun obowiązany jest sporządzić inwentarz majątku o…art. 161§ 1. Sąd opiekuńczy może zobowiązać opiekuna do złożenia do depozytu sądowego kosztowności…art. 163§ 1. Opiekun może żądać od pozostającego pod opieką zwrotu nakładów i wydatków związanych…art. 164Roszczenie osoby pozostającej pod opieką o naprawienie szkody wyrządzonej nienależytym spr…art. 165§ 1. Sąd opiekuńczy wykonywa nadzór nad sprawowaniem opieki, zaznajamiając się bieżąco z d…art. 166§ 1. Opiekun obowiązany jest, w terminach oznaczonych przez sąd opiekuńczy, nierzadziej ni…art. 167§ 1. Sąd opiekuńczy bada sprawozdania i rachunki opiekuna pod względem rzeczowym i rachunk…art. 168Jeżeli opiekun nie sprawuje należycie opieki, sąd opiekuńczy wyda odpowiednie zarządzenia.…art. 169§ 1. Z ważnych powodów sąd opiekuńczy może na żądanie opiekuna zwolnić go z opieki. § 2. S…art. 170Gdy małoletni osiągnie pełnoletność albo gdy przywrócona zostanie nad nim władza rodziciel…art. 171Jeżeli w chwili ustania opieki zachodzi przeszkoda do natychmiastowego przejęcia zarządu m…art. 172§ 1. W razie zwolnienia opiekuna lub ustania opieki opiekun obowiązany jest złożyć w ciągu…art. 173Sąd opiekuńczy może zwolnić opiekuna od obowiązku składania rachunku końcowego.art. 174Niezwłocznie po swym zwolnieniu lub po ustaniu opieki opiekun obowiązany jest oddać osobie…art. 176Jeżeli wzgląd na dobro pozostającego pod opieką nie stoi temu na przeszkodzie, opiekunem u…art. 177Opieka nad ubezwłasnowolnionym całkowicie ustaje z mocy prawa w razie uchylenia ubezwłasno…art. 178§ 1. Kuratora ustanawia się w wypadkach w ustawie przewidzianych. § 2. W zakresie nieuregu…art. 179§ 1. Organ państwowy, który ustanowił kuratora, przyzna mu na jego żądanie stosowne wynagr…art. 180§ 1. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, organ państwowy, który ustanowił k…art. 181§ 1. Kurator osoby ubezwłasnowolnionej częściowo jest powołany do jej reprezentowania i do…art. 182Dla dziecka poczętego, lecz jeszcze nieurodzonego, ustanawia się kuratora, jeżeli jest to…Źródło: Internetowy System Aktów Prawnych — ISAP (isap.sejm.gov.pl), pozyskano 11.07.2026.
Legal AI