art. 42
Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Dz.U. 1982 nr 35 poz. 230
Treść przepisu
Art. 42.
1.
Wobec osoby przyjętej albo wobec osoby zatrzymanej w jednostce Policji, która stwarza
zagrożenie dla życia lub zdrowia własnego lub innej osoby, lub niszczy przedmioty
znajdujące się w otoczeniu, może być zastosowany przymus bezpośredni.
2.
Przymus bezpośredni zastosowany w:
1)
izbie wytrzeźwień lub placówce - polega na przytrzymaniu, unieruchomieniu, przymusowym
podaniu produktu leczniczego lub izolacji;
2)
jednostce Policji - polega na przytrzymaniu, unieruchomieniu lub izolacji.
3.
O zastosowaniu przymusu bezpośredniego, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, i zaprzestaniu
jego stosowania decyduje lekarz lub felczer, który określa rodzaj zastosowanej formy
przymusu bezpośredniego oraz osobiście nadzoruje jego wykonanie.
4.
W jednostkach Policji o zastosowaniu przymusu bezpośredniego, o którym mowa w ust.
2 pkt 2, i zaprzestaniu jego stosowania decyduje komendant jednostki Policji lub osoba
przez niego upoważniona, a podczas ich nieobecności - dyżurny jednostki Policji.
5.
Jeżeli nie jest możliwe uzyskanie natychmiastowej decyzji osób, o których mowa w ust.
4, o zastosowaniu przymusu bezpośredniego decyduje oraz przymus ten wykonuje funkcjonariusz
Policji. O zastosowaniu przymusu bezpośredniego funkcjonariusz Policji niezwłocznie
informuje osoby, o których mowa w ust. 4.
6.
Przed zastosowaniem przymusu bezpośredniego uprzedza się osobę, wobec której przymus
ten ma być zastosowany. Stosuje się taką formę przymusu bezpośredniego, która jest
możliwie najmniej uciążliwa dla osoby, wobec której przymus ten ma być zastosowany.
Przy zastosowaniu przymusu bezpośredniego należy zachować szczególną ostrożność i
dbałość o dobro tej osoby.
7.
Stosowanie przymusu bezpośredniego przewidzianego w innych przepisach jest dopuszczalne
jedynie po uprzednim bezskutecznym zastosowaniu przymusu bezpośredniego przewidzianego
w ustawie lub gdyby jego zastosowanie było niecelowe.
8.
Przymus bezpośredni w formie:
1)
przytrzymania - polega na doraźnym, krótkotrwałym unieruchomieniu osoby z użyciem
siły fizycznej;
211)Treść przepisu ustalona z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24
lipca 2013 r. sygn. akt Kp 1/13 (M. P. poz. 690), uznającego art. 1 pkt 6 ustawy z
dnia 4 stycznia 2013 r. o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
alkoholizmowi, w części dotyczącej art. 42 ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia 26 października
1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2012 r.
poz. 1356), w zakresie, w jakim umożliwia stosowanie przymusu bezpośredniego w formie
unieruchomienia z użyciem „innych urządzeń technicznych”, za niezgodny z art. 41 ust.
1 w związku z art. 31 ust. 3 i z zasadą poprawnej legislacji wywodzoną z art. 2 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej.)
unieruchomienia - polega na dłużej trwającym obezwładnieniu osoby z użyciem pasów,
uchwytów, prześcieradeł lub kaftana bezpieczeństwa;
3)
przymusowego podania produktu leczniczego - polega na doraźnym lub przewidzianym w
planie postępowania leczniczego wprowadzeniu produktu leczniczego do organizmu osoby;
4)
izolacji - polega na umieszczeniu osoby pojedynczo w zamkniętym pomieszczeniu.
9.
Przymus bezpośredni w formie unieruchomienia lub izolacji może być stosowany nie dłużej
niż 4 godziny. W razie potrzeby stosowanie przymusu bezpośredniego w tych formach
może być przedłużone na następne okresy, nie dłuższe niż 6-godzinne.
10.
Pracownik wyznaczony przez dyrektora izby wytrzeźwień lub kierownika placówki albo
funkcjonariusz Policji wyznaczony przez komendanta jednostki Policji lub osobę przez
niego upoważnioną, a podczas ich nieobecności - dyżurnego jednostki Policji, jest
obowiązany do kontroli stanu zdrowia osoby, wobec której zastosowano przymus bezpośredni
w formie unieruchomienia lub izolacji, nie rzadziej niż co 15 minut, również w czasie
snu tej osoby oraz niezwłocznie po zaprzestaniu stosowania przymusu bezpośredniego.
11.
Przymus bezpośredni może trwać tylko do czasu ustania przyczyn jego zastosowania.
12.
Zamknięte pomieszczenie przeznaczone do izolacji wyposaża się w instalację monitoringu
umożliwiającą stały nadzór nad osobą w nim umieszczoną oraz kontrolę wykonania czynności
związanych z tym środkiem przymusu bezpośredniego.
13.
Obraz z monitoringu pomieszczeń lub ich części przeznaczonych do celów sanitarnohigienicznych
jest przekazywany w sposób uniemożliwiający ukazywanie intymnych części ciała ludzkiego
oraz intymnych czynności fizjologicznych.
14.
Dane utrwalone za pomocą urządzeń monitorujących są przetwarzane wyłącznie przez osoby
posiadające pisemne upoważnienie wydane przez administratora danych w celu realizacji
zadań określonych w ustawie. Osoby te są zobowiązane do zachowania tych danych w poufności.
15.
Zapis monitoringu jest przechowywany przez okres co najmniej 30 dni, nie dłużej jednak
niż 60 dni od dnia jego zarejestrowania, o ile nie zostanie on zabezpieczony jako
dowód w sprawie w przypadku toczącego się postępowania. Po upływie terminu przechowywania
zapis usuwa się w sposób uniemożliwiający jego odzyskanie. Z usunięcia zapisu sporządza
się protokół, w którym należy wskazać datę tej czynności oraz imię i nazwisko osoby,
która dokonała usunięcia. Dopuszcza się niszczenie zapisu na urządzeniu monitorującym
przez jego automatyczne nadpisanie w przypadku, gdy warunki techniczne tego urządzenia
umożliwiają przechowywanie zapisu przez okres, o którym mowa w zdaniu pierwszym.
Źródło: Internetowy System Aktów Prawnych — ISAP (isap.sejm.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy