§ 2

§ 2. Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają: 1) "ustawa" -ustawę z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 59, poz. 344), 2) "przedsiębiorstwa zależne" -podmioty gospodarcze zależ~ ne od ubezpieczyciela lub od których ubezpieczyciel jest zależny; zależność określa pakiet akcji, udziałów lub wkła­dów uprawniający do więcej niż 25% liczby głosów, przywiązanych do wszystkich akcji, udziałów lub wkładów, 3) "reasekuratorzy" -innych ubezpieczycieli udzielają­cych ubezpieczycielowi ochrony reasekuracyjnej (rea-sekuratorzy i retrocesjonariusze), 4) "cedenci" -innych ubezpieczycieli, którym ubezpie-czyciel udziela ochrony reasekuracyjnej (cedenci i retro-cedenci). 5) "regres" -uregulowane należności od osób trzecich odpowiedzialnych za szkody, 6) "składki brutto", "odszkodowania i świadczenia brut-to", "inne przychody" lub "koszty techniczne brutto", "rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe brutto" -od-powiednio przychód, koszt lub rezerwę przed zmniej-szeniem o udział reasekuratorów, 7) "składki na udziale własnym", "odszkodowanie i świad­czenia na udziale własnym", "inne przychody" lub "koszty techniczne na udziale własnym" "rezerwy tech-niczno-ubezpieczeniowe na udziale własnym" -od-powiednio przychód, koszt lub rezerwę po zmniejszeniu o udział reasekuratorów, 8) "rezerwa składek" przeniesienie na przyszłe lata części składek przypisanych w roku obrotowym za okresy ubezpieczenia, które nie wygasają z końcem bieżącego roku obrotowego, 9) "konto syntetyczne" -urządzenie do ewidencji księgo­wej operacji gospodarczych, zgodnie z zasadą podwój-nego księgowania, tak aby zapewnione było bilansowa-nie się danych ujętych na wszystkich kontach syntetycz-nych prowadzonych przez ubezpieczyciela; za konta syntetyczne uważa się również konta pozabilansowe; na kontach pozabilansowych można prowadzić ewidencję, dokonując zapisów jednostronnych bez zachowania zasady podwójnego księgowania, 10) "konto analityczne" -urządzenie do szczegółowej ewidencji księgowej danych podlegających ewidencji na kontach syntetycznych w taki sposób, aby co naj-mniej łączna suma ich stanów była zgodna z danymi ewidencjonowanymi na koncie syntetycznym, 11) "księgi rachunkowe": a) wszystkie służące do ewidencji działalności ubez-pieczyciela konta syntetyczne i analityczne, niezależ­nie od metody ich prowadzenia (pierwotna ewiden-cja na kontach syntetycznych, wtórna na kontach analitycznych lub odwrotnie), a także niezależnie od przyjętej techniki ich prowadzenia (luźne karty, księ­gi oprawne, urządzenia służące do magnetycznego zapisu itp.), w których ewidencję sporządza się pismem ręcznym lub maszynowym albo też w któ-rych zapisy są rezultatem ewidencji i przetwarzania danych za pomocą komputerów lub innych maszyn i urządzeń technicznych do przetwarzania danych, b) zestawienia sald kont syntetycznych oraz sald kont analitycznych, sporządzane w sposób zapewniający ich trwałość, 12) "sprawozdanie finansowe ubezpieczyciela" -bilans, techniczny rachunek ubezpieczeń oraz ogólny rachunek wyników (zysków i strat) wraz z określonymi w roz-porządzeniu danymi uzupełniającymi, objaśnieniami i załącznikami, sporządzone na podstawie ksiąg rachun-kowych ubezpieczyciela, UZlennik Ustaw Nr 6 13) "rachunkowość ubezpieczyciela" -jego księgi rachun-kowe, inwentaryzację weryfikującą stan jego aktywów i pasywów, wycenę aktywów i pasywów, rachunek kosztów oraz sprawozdanie finansowe sporządzone na podstawie ksiąg rachunkowych, 14) "rok obrotowy" -okres od dnia 1 stycznia, ewentualnie innego dnia, jeżeli ubezpieczyciel rozpoczął później działalność niż od początku roku, do dnia 31 grudnia lub dnia zakończenia działalności; gdy ubezpieczyciel roz-począł działalność w drugiej połowie roku obrotowego, można za rok obrotowy przyjąć okres od dnia roz-poczęcia działalności do dnia 31 grudnia następnego roku, 15) "okres sprawozdawczy" -miesiące roku obrotowego, 16) "środki pieniężne" -gotówkę, bony pieniężne, pienią­dze ulokowane na rachunkach bankowych, weksle i czeki obce oraz nabyte w celu odsprzedaży papiery wartościowe, niezależnie od ich rodzaju (obligacje, akcje itp.), 17) "rzeczowe składniki majątku" -trwałe rzeczowe skład­niki majątku, do którego zalicza się środki trwałe i wypo-sażenie, oraz rzeczowe składniki majątku obrotowego, jak materiały, 18) "śr.odki trwałe" -grunty, budynki, budowle, maszyny i środki transportu, urządzenia techniczne i inne środki długotrwałego użytkowania określone w odrębnych przepisach jako środki trwałe, 19) "nieruchomości" -grunty (place), budynki i budowle, 20) "wyposażenie" -zużywające się stopniowo rzeczowe składniki majątku trwałego, nie zaliczone odrębnymi przepisami do środków trwałych, 21) "składniki majątku trwałego" -środki trwałe, wyposa-żenie, wartości niematerialne i prawne oraz finansowe składniki majątku trwałego, jak udziały, akcje, długoter­minowe papiery wartościowe, udzielone długotermino­we pożyczki oraz inne finansowe składniki majątku trwałego; do długoterminowych papierów wartościo­wych, pożyczek itp. zalicza się te z nich, które uznane zostały za lokaty, 22) "wartości niematerialne i prawne" -inne niż rzeczowe . składniki majątku trwałego określone w odrębnych przepisach, w tym także nabyte oprogramowanie kom-puterów, wartość firmy, koszty zgromadzenia kapitału oraz organizacji przy założeniu lub późniejszym roz-szerzaniu ubezpieczyciela, 23) "materiały" -materiały podstawowe i pomocnicze, opakowania, paliwo, części zamienne i odpadki, 24) "koszty administracji" -koszty utrzymania zarządu ubezpieczyciela oraz obsługi ubezpieczyciela jako cało­ści, z wyłączeniem odsetek od kredytów i pożyczek, 25) "cena zakupu" -cenę, jaką nabywca płaci za zakupio-ne składniki majątku, 26) "cena nabycia" -cenę zakupu powiększoną o koszty zakupu nabytego składnika majątku, 27) "cena ewidencyjna" -cenę przyjętą do ewidencji wartościowej rzeczowego składnika majątku; ceną ewi-dencyjną może być cena rzeczywista lub cena różna od ceny rzeczywistej, 28) "cena sprzedaży na dzień zamknięcia ksiąg rachun-kowych" -także przeciętną cenę sprzedaży w miesią­cu, na który przypada ten dzień, jeżeli ceny ulegały istotnym zmianom, a przeciętna cena sprzedaży w tym miesiącu jest niższa od ceny na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych, 29) "cena sprzedaży netto" -cenę sprzedaży na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych zmniejszoną o należny podatek obrotowy, 30) "fundusze i rezerwy specjalne" -zobowiązania wobec nie określonych wierzy.cieli, powstałe przez zaliczenie ich równowartości do kosztów, strat nadzwyczajnych lub wyniku finansowego z przeznaczeniem na określone cele, 42 -Poz. 23 31) "roszczenia" -należności nie uznane przez dłużników ubezpieczyciela, 32) "kierownik" -osobę, która zarządza działalnością ubezpieczyciela, wieloosobowy organ lub wyłoniony z niego zespół osób, które zgodnie z obowiązującymi przepisami lub statutem uprawnione są do zarządzania, a także -jeżeli odrębne przepisy tak stanowią -osobę, która stoi na czele organu upoważnionego do kierowa-nia ubezpieczycielem, 33) "zweryfikowane sprawozdanie finansowe" -sprawo-zdanie, które uzyskało stwierdzenie zweryfikowania przez niezależnego biegłego lub inną jednostkę do tego uprawnioną· § 3. 1. Ubezpieczyciele obowiązani są prowadzić ra-chunkowość zgodnie z przepisami rozporządzenia i innymi przepisami prawa, dającą rzetelny i jasny obraz ich stanu i sytuacji finansowej. 2. Zadaniem rachunkowości ubezpieczyciela jest bieżą­ca rejestracja operacji gospodarczych w sposób prawidłowy, kompletny i systematyczny, to jest przy zachowaniu na-stępujących zasad: 1) zapewniona ma być kompletność ujęcia wszystkich operacji gospodarczych zarówno w porządku chrono-I~gicznym, jak i systematycznym, 2) operacje gospodarcze należy ujmować według okresów sprawozdawczych, których dotyczą, 3) zapewnione zostanie pełne, zgodne z prawdą materialną oddanie istotnej, formalnej i materialnej treści operacji gospodarczych, niezależnie od formy ich przedstawie-nia, 4) wartość poszczególnych składników aktywów i pasy-wów, przychodów i kosztów ich uzyskania, jak też zysków i strat nadzwyczajnych ustalana będzie odręb­nie; nie można kompensować ze sobą wartości różnych co do rodzaju aktywów i pasywów, przychodów i kosz-tów ich uzyskania oraZ zysków i strat nadzwyczajnych, 5) wyodrębnione będą dane o decydującym znaczeniu; dane o mniejszym znaczeniu .mogą być ujmowane łącznie, tak aby nie utrudniały poznania stanu i sytuacji finansowej ubezpieczyciela, 6) przy ustalaniu wartości aktywów i pasywów oraz wyso-kości wyniku finansowego należy stosować ceny zaku-pu lub nabycia przy zachowaniu zasady ostrożnej wyce-ny; w szczególności należy: a) wycenić rzeczowe składniki majątku trwałego i ob-rotowego w cenach zakupu lub nabycia nie wy-ższych od możliwych do uzyskania za nie cen sprze-daży netto, z zastrzeżeniem przepisu § 24, b) ująć w księgach rachunkowych przypadające na dany rok obrotowy zmniejszenia wartości na skutek umorzenia wszystkich stopniowo zużywających się składników majątku trwałego ubezpieczyciela, nie-zależnie od wyniku finansowego, jaki osiągnął w da-nym roku obrotowym, c) uwzględniać, niezależnie od daty ich zapłaty, wszyst-kie osiągnięte i przypadające na rzecz ubezpieczycie-la lub obciążające go za dany rok obrotowy: -przychody oraz koszty uzyskania tych przycho-dów, -straty i osiągnięte zyski nadzwyczajne, 7) dla zapewnienia współmierności przychodów i kosztów własnych ich osiągnięcia oraz realnej wysokości wyniku finansowego ubezpieczyciela wyodrębnione będą i zali-czone do aktywów lub pasywów koszty i przychody przyszłych okresów, a także tworzone będą rezerwy w wysokości przewidywanego ryzyka, 8) przyjmować się będzie, że działalność ubezpieczyciela będzie kontynuowana, z wyjątkiem przypadków okreś­lonych w § 17 ust. 1 pkt 2-4. Dziennik Ustaw Nr 6 -43 3. Przyjęte zasady księgowania operacji gospodarczych i przedstawiania ich rezultatów w sprawozdaniu finanso-wym, zwłaszcza zaś sposób ustalenia wartości aktywów i pasywów, a także wyniku finansowego, nie mogą być zmieniane w ciągu kolejnych lat. chyba że jest to uzasadnione ważnymi przyczynami i następuje od początku roku ob-rotowego. W przypadku zmiany zasad ustalania wartości aktywów i pasywów należy w sprawozdaniu finansowym sporządzonym na koniec roku obrotowego, w którym doko-nano zmiany, zamieścić wyjaśnienie, na czym polega zmiana, uzasadnić jej dokonanie i podać jej wpływ na roczny wynik finansowy. 4. Wartość aktywów i pasywów, ustalona według prze-pisów rozporządzenia, ulega zmianie, gdy odrębne przepisy przewidują ich przeszacowanie. 5. W sprawach nie uregulowanych przepisa'mi rozpo-rządzenia stosować należy zasady określone przez naukę rachunkowości oraz utrwalone przez powszechną praktykę i zwyczaje. Rozdział 2 Księgi rachunkowe § 4. 1. Księgi rachunkowe powinny być prowadzone w sposób ustalony w zakładowym planie kont. 2. Zapisy w księgach rachunkowych prowadzi się w ję­zyku polskim. 3. Zapisy w księgach rachunkowych prowadzi się w walucie polskiej na podstawie prawidłowych i rzetelnych dowodów, a w przypadku rozliczeń w walutach obcych -również w tych walutach. Dopuszcza się prowadzenie ksiąg rachunkowych w pełnych złotych. 4. Księgi rachunkowe prowadzi się i przechowuje w sie-dzibie ubezpieczyciela lub jego jednostkach samodzielnie bilansujących. Kierownik może zezwolić, aby księgi rachun-kowe były przejściowo przechowywane poza siedzibą ubez-pieczyciela, jeżeli ich prowadzenie zostało powierzone fizy-cznej lub prawnej osobie świadczącej usługi w zakresie prowadzenia lub weryfikacji ksiąg rachunkowych.