art. 43
Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego.
Dz.U. 1994 nr 111 poz. 535
Treść przepisu
Art. 43.
1.
Do szpitala psychiatrycznego i domu pomocy społecznej przeznaczonego dla osób chorych
psychicznie lub upośledzonych umysłowo ma prawo wstępu o każdej porze sędzia w celu
kontroli legalności przyjęcia i przebywania w takim szpitalu lub domu pomocy społecznej
osób z zaburzeniami psychicznymi, przestrzegania ich praw oraz kontroli warunków,
w jakich one tam przebywają.
2.
Kontrolę sprawuje sędzia wykazujący się szczególną znajomością problematyki ochrony
zdrowia psychicznego wyznaczony przez prezesa sądu okręgowego, w którego okręgu znajduje
się szpital psychiatryczny lub dom pomocy społecznej.
3.
Kontrola jest prowadzona przez:
1)
badanie prawidłowości prowadzenia dokumentacji stanowiącej podstawę przyjęcia do szpitala
psychiatrycznego i domu pomocy społecznej oraz przebywania w tych podmiotach osób
z zaburzeniami psychicznymi;
1a)
badanie prawidłowości stosowania ograniczenia możliwości samodzielnego opuszczania
terenu domu pomocy społecznej na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej;
2)
badanie prawidłowości prowadzenia dokumentacji medycznej dotyczącej zastosowania przymusu
bezpośredniego lub rejestru przypadków zastosowania przymusu bezpośredniego, z uwzględnieniem
danych utrwalonych za pomocą urządzeń monitorujących;
3)
badanie prawidłowości prowadzenia dokumentacji medycznej dotyczącej świadczeń zdrowotnych
stwarzających podwyższone ryzyko dla osób z zaburzeniami psychicznymi;
4)
badanie współdziałania kontrolowanego podmiotu z rodzinami i opiekunami osób z zaburzeniami
psychicznymi;
5)
badanie prawidłowości i terminowości załatwiania skarg i wniosków osób z zaburzeniami
psychicznymi przebywających w kontrolowanym podmiocie;
6)
kontakt bezpośredni z osobami z zaburzeniami psychicznymi przebywającymi w kontrolowanym
podmiocie;
7)
wydawanie zaleceń pokontrolnych oraz sprawdzanie prawidłowości i terminowości ich
realizacji;
8)
podejmowanie innych czynności zmierzających do usunięcia uchybień i zapobiegania ich
powstawaniu.
4.
Sędzia wykonuje kontrole:
1)
stałe - co najmniej raz w roku, obejmujące wszystkie czynności, o których mowa w ust.
3, przeprowadzane w szpitalach psychiatrycznych i w domach pomocy społecznej lub
2)
doraźne - obejmujące wszystkie albo niektóre z czynności, o których mowa w ust. 3,
przeprowadzane w szczególności w razie uzasadnionego podejrzenia występowania uchybień
w funkcjonowaniu szpitala psychiatrycznego i domu pomocy społecznej.
5.
Sędzia zawiadamia kierownika szpitala psychiatrycznego i domu pomocy społecznej o
przystąpieniu do czynności kontrolnych i zakresie kontroli.
6.
Po zakończeniu kontroli sędzia zapoznaje kierownika kontrolowanego podmiotu z jej
wynikami, umożliwiając w terminie 3 dni roboczych ustosunkowanie się do dokonanych
ustaleń oraz do propozycji zaleceń pokontrolnych. W miarę potrzeby kierownik organizuje
naradę pokontrolną, w której powinni brać udział również inni pracownicy kontrolowanego
podmiotu.
7.
O terminie i przedmiocie narady pokontrolnej zawiadamia się organ sprawujący nadzór
nad kontrolowanym podmiotem.
8.
Sędzia sporządza sprawozdanie z przebiegu kontroli w terminie 14 dni od dnia jej zakończenia.
Sprawozdanie przechowuje się we właściwym sądzie okręgowym.
9.
Sprawozdanie z przebiegu kontroli zawiera:
1)
wskazanie terminu przeprowadzonej kontroli;
2)
wskazanie okresu objętego kontrolą i szczegółowego przedmiotu kontroli;
3)
ocenę sposobu wykonania zaleceń wydanych w następstwie poprzedniej kontroli;
4)
szczegółową ocenę kontrolowanego podmiotu;
5)
ustalenie wyników przeprowadzonej kontroli, w tym stwierdzonych uchybień;
6)
zalecenia pokontrolne;
7)
ewentualne wnioski związane z naruszeniem obowiązków zawodowych;
8)
podpis sędziego;
9)
datę sporządzenia.
10.
Prezes sądu okręgowego przesyła odpis sprawozdania z przebiegu kontroli w terminie
14 dni od dnia jego otrzymania właściwemu sądowi opiekuńczemu, kierownikowi kontrolowanego
podmiotu i organowi sprawującemu nadzór nad tym podmiotem, w celu podjęcia stosownych
czynności.
11.
W razie stwierdzenia istotnych uchybień w działalności kontrolowanego podmiotu prezes
sądu okręgowego przesyła odpis sprawozdania z przebiegu kontroli w terminie 30 dni
od dnia zakończenia kontroli Ministrowi Sprawiedliwości oraz ministrowi właściwemu
do spraw zdrowia - w przypadku kontroli w szpitalu psychiatrycznym albo właściwemu
wojewodzie - w przypadku kontroli w domu pomocy społecznej.
12.
Kierownik kontrolowanego podmiotu lub organ sprawujący nadzór nad tym podmiotem może,
w terminie 14 dni od dnia otrzymania sprawozdania z przebiegu kontroli, zgłosić prezesowi
sądu okręgowego zastrzeżenia lub wnioski dotyczące wyników kontroli oraz zaleceń pokontrolnych.
13.
Prezes sądu okręgowego w terminie 30 dni od dnia otrzymania zastrzeżeń lub wniosków,
o których mowa w ust. 12, zawiadamia zgłaszającego o sposobie ich załatwienia.
14.
Kierownik kontrolowanego podmiotu składa prezesowi sądu okręgowego we wskazanym przez
niego terminie informację dotyczącą zakresu i sposobu wykonania zaleceń pokontrolnych.
15.
O niewykonaniu lub niewłaściwym wykonaniu zaleceń pokontrolnych prezes sądu okręgowego
zawiadamia organ sprawujący nadzór nad kontrolowanym podmiotem.
Źródło: Internetowy System Aktów Prawnych — ISAP (isap.sejm.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy