art. 140a
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Dz.U. 1997 nr 98 poz. 602UCHYLONY
Treść przepisu
Art. 140a.
(uchylony)
Rozdział 4
Kary pieniężne za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie
z warunkami określonymi w zezwoleniu
Art. 140aa.
1.
Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym
mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia
nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.
1a.
W przypadku braku:
1)
wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie,
2)
wymaganego wyposażenia lub oznakowania pojazdu wykonującego pilotowanie,
3)
wymaganego szkolenia, o którym mowa w art. 6 ust. 3a, przez pilota
- nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.
2.
Decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 i 1a,
wydaje właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ Policji, Inspekcji
Transportu Drogowego, Straży Granicznej, naczelnik urzędu celno-skarbowego lub zarządca
drogi.
3.
Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na:
1)
podmiot wykonujący przejazd;
2)
podmiot wykonujący czynności ładunkowe, jeżeli wykonał te czynności w sposób powodujący
przekroczenie któregokolwiek z wymiarów, nacisków osi lub masy całkowitej pojazdu
lub zespołu pojazdów, w stosunku do wartości dopuszczalnych lub wartości określonych
w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, jeżeli okoliczności lub dowody
wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego
w ust. 1;
3)
podmiot wykonujący inne niż wymienione w pkt 2 czynności związane z przejazdem pojazdu
nienormatywnego, w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę lub
spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub
godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1.
3a.
Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1a, nakłada się na:
1)
podmiot wykonujący przejazd - w przypadku, o którym mowa w ust. 1a pkt 1;
2)
podmiot wykonujący pilotowanie - w przypadku, o którym mowa w ust. 1a pkt 2 i 3.
3b.
Kary, o której mowa w ust. 1, za przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia kategorii
V albo z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu wskazanymi w tym zezwoleniu,
w zakresie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej nie nakłada się, w przypadku
gdy kontrolujący stwierdził jednoczesne naruszenie zakazu, o którym mowa w art. 41
ust. 2 albo art. 41a ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych,
albo przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej, o którym mowa
w art. 41b ust. 1 albo 3 tej ustawy.
4.
Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w
ust. 1 i ust. 1a pkt 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte
w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1)
okoliczności sprawy i dowody wskazują, że ten podmiot:
a)
dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,
b)
nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub
2)
rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości
lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie
dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.
5.
Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w
ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd oraz inne czynności związane z przejazdem
drogowym pojazdów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
6.
W przypadku stwierdzenia przejazdu po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych
należących do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej bez zezwolenia lub niezgodnie
z warunkami określonymi dla tego zezwolenia organ kontroli, o którym mowa w ust. 2,
powiadamia właściwy terytorialnie ze względu na miejsce przeprowadzenia kontroli organ
Żandarmerii Wojskowej.
7.
Organ Żandarmerii Wojskowej, o którym mowa w ust. 6, występuje do dowódcy jednostki
wojskowej organizującej przejazd drogowy lub do jego przełożonego z wnioskiem o wszczęcie
postępowania dyscyplinarnego, na zasadach określonych w ustawie z dnia 11 marca 2022 r.
o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248 i 834).
Art. 140ab.
1.
Karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości:
1)
1500 zł - za brak zezwolenia kategorii I;
2)
5000 zł - za brak zezwolenia kategorii II-IV;
3)
za brak zezwolenia kategorii V:
a)
6000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary
pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10 %,
b)
10 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary
pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10 % i nie więcej niż 20 %,
c)
15 000 zł - w pozostałych przypadkach;
4)
5000 zł - za przejazd pojazdu nienormatywnego przez most lub wiadukt bez potwierdzonego
zawiadomienia zarządcy drogi, o którym mowa w art. 64c ust. 9;
5)
3000 zł - za przejazd pojazdu nienormatywnego przez most lub wiadukt niezgodnie z
warunkami określonymi przez zarządcę drogi, o którym mowa w art. 64c ust. 9;
6)
6000 zł - za przejazd pojazdu nienormatywnego przez most lub wiadukt przy zgłoszonym
przez zarządcę drogi sprzeciwie, o którym mowa w art. 64c ust. 10;
7)
2000 zł - za niedotrzymanie warunków przejazdu określonych dla zezwolenia kategorii
V lub podanych w tym dokumencie, innych niż parametry techniczne pojazdu lub zespołu
pojazdów.
2.
W przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem
nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
3.
Karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1a, ustala się w wysokości:
1)
3000 zł - za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie;
2)
2000 zł - za brak wymaganego wyposażenia lub oznakowania pojazdu wykonującego pilotowanie;
3)
2000 zł - za brak wymaganego szkolenia, o którym mowa w art. 6 ust. 3a.
Art. 140ac.
1.
Od decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej, o której mowa w art. 140aa ust. 1 i 1a,
przysługuje odwołanie do organu nadrzędnego w stosunku do organu, który tę karę wymierzył,
w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
2.
Decyzja ostateczna podlega wykonaniu po upływie 30 dni od jej doręczenia, chyba że
wstrzymano jej wykonanie. Organ kontroli, który wydał decyzję ostateczną, z urzędu
wstrzymuje jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie,
w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
3.
Karę pieniężną uiszcza się w formie przekazu na wskazany w decyzji rachunek bankowy.
Koszty związane z jej przekazaniem pokrywa obowiązany podmiot.
4.
Kara pieniężna, o której mowa w ust. 2, podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie
określonym w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji.
5.
Obowiązek uiszczenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 2, przedawnia się z upływem
5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym kara powinna zostać uiszczona.
Art. 140ad.
1.
W przypadku gdy podczas kontroli zostanie stwierdzone naruszenie, o którym mowa w
art. 140aa ust. 1, przez zagraniczny podmiot mający siedzibę w państwie, z którym
Rzeczpospolita Polska nie jest związana umową o wzajemnej egzekucji kar pieniężnych,
osoba przeprowadzająca kontrolę pobiera kaucję w wysokości odpowiadającej przewidywanej
karze pieniężnej.
2.
Kaucję pobiera się:
1)
podczas kontroli na drodze - w formie gotówkowej, za pokwitowaniem na druku ścisłego
zarachowania, lub za pomocą karty płatniczej;
2)
w terminie późniejszym - w formie przelewu na wyodrębniony rachunek bankowy organu
prowadzącego postępowanie administracyjne w sprawie o nałożenie kary, a w przypadku
poboru kaucji przez naczelnika urzędu celno-skarbowego - na wyodrębniony rachunek
bankowy urzędu skarbowego określony w przepisach odrębnych, przy czym koszty przelewów
ponosi obowiązany podmiot.
3.
Kaucja przechowywana jest na nieoprocentowanym rachunku bankowym, o którym mowa w
ust. 2 pkt 2. Koszty związane z uiszczeniem kaucji w formie przelewu na rachunek bankowy
lub za pomocą karty płatniczej - związane z autoryzacją transakcji i przekazem środków
na właściwy rachunek bankowy - pokrywa obowiązany podmiot.
4.
Kaucję przekazuje się:
1)
na rachunek bankowy określony w decyzji o nałożeniu kary, w terminie, o którym mowa
w art. 140ac ust. 2, albo
2)
na rachunek bankowy podmiotu, który ją wpłacił, w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia
się decyzji lub orzeczenia uchylającego decyzję o nałożeniu kary pieniężnej.
5.
W przypadku gdy wysokość nałożonej kary jest mniejsza od wysokości pobranej kaucji,
do powstałej różnicy stosuje się odpowiednio przepis ust. 4 pkt 2.
6.
Odpowiedzialność za szkody spowodowane ruchem pojazdów nienormatywnych ponosi wykonujący
przejazd pojazdem nienormatywnym.
7.
W przypadku gdy podczas kontroli zostanie stwierdzone naruszenie, o którym mowa w
art. 140aa ust. 1 lub 1a, przez podmiot, o którym mowa w ust. 1, osoba przeprowadzająca
kontrolę na drodze zatrzymuje, za pokwitowaniem, dokumenty dotyczące przejazdu pojazdu
nienormatywnego oraz dowód rejestracyjny (pozwolenie czasowe) pojazdu i usuwa pojazd,
na koszt podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym, na parking strzeżony,
o którym mowa w art. 130a ust. 5c, a jeżeli ze względu na wymiary lub masę pojazdu
umieszczenie pojazdu na tym parkingu jest niemożliwe - na inny, w miarę możliwości
najbliższy parking strzeżony, jeżeli:
1)
nie pobrano kaucji lub
2)
nie usunięto stwierdzonego naruszenia.
Art. 140ae.
1.
Kary pieniężne, o których mowa w art. 140aa ust. 1 i 1a, są przekazywane odpowiednio
do budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub na wyodrębniony rachunek bankowy
Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.
2.
Środki z tytułu kar gromadzone na wyodrębnionym rachunku bankowym Generalnej Dyrekcji
Dróg Krajowych i Autostrad są przekazywane w terminie pierwszych 2 dni roboczych po
upływie tygodnia, w którym wpłynęły, na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego, z przeznaczeniem
na budowę lub przebudowę dróg krajowych, drogowych obiektów inżynierskich i przepraw
promowych oraz na zakup urządzeń do ważenia pojazdów.
3.
Urzędy celno-skarbowe otrzymują prowizję od pobranych kar pieniężnych w wysokości
12 % nałożonej kary.
4.
Prowizja, o której mowa w ust. 3, stanowi dochód budżetu państwa.
4a.
Wojewódzkie inspektoraty transportu drogowego otrzymują prowizję od pobranych kar
pieniężnych w wysokości 12 % nałożonej kary. Prowizja stanowi wpływ Funduszu rozwoju
przewozów autobusowych, o którym mowa w ustawie z dnia 16 maja 2019 r. o Funduszu
rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej (Dz. U. z 2024 r.
poz. 402).
5.
Od kar pieniężnych urzędy celno-skarbowe i wojewódzkie inspektoraty transportu drogowego
odliczają prowizję, a pozostałą część kary, w terminie 4 dni po upływie każdych kolejnych
10 dni miesiąca, przekazują odpowiednio do podmiotów wymienionych w ust. 1.
Art. 140af.
1.
Grzywny, o których mowa w art. 96 § 3 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń,
pobierane przez organy Inspekcji Transportu Drogowego, nakładane na właściciela lub
posiadacza pojazdu, o których mowa w art. 78 ust. 4 i 5 ustawy, stanowią wpływy Funduszu
rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej, o którym mowa
w ustawie z dnia 16 maja 2019 r. o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze
użyteczności publicznej.
2.
Kary porządkowe, o których mowa w art. 49 § 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r.
- Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, pobierane przez organy Inspekcji Transportu
Drogowego, nakładane na osoby, o których mowa w art. 78 ust. 4 i 5 ustawy, stanowią
wpływy Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej,
o którym mowa w ustawie z dnia 16 maja 2019 r. o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych
o charakterze użyteczności publicznej.
Art. 140ag.
1.
Grzywny, o których mowa w art. 86, art. 86b, art. 87, art. 90, art. 92, art. 92a §
2, art. 92b, art. 94 § 1-2, art. 96 § 1 pkt 2 i 3 oraz art. 97a ustawy z dnia 20 maja
1971 r. - Kodeks wykroczeń, stanowią wpływy Krajowego Funduszu Drogowego.
2.
Właściwy naczelnik urzędu skarbowego oraz Główny Inspektor Transportu Drogowego przekazują
kwoty z grzywien, o których mowa w ust. 1, w terminie pierwszych dwóch dni roboczych
po zakończeniu tygodnia, w którym wpłynęły, na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego
z przeznaczeniem na finansowanie:
1)
zadań inwestycyjnych związanych z poprawą bezpieczeństwa ruchu drogowego na drogach
krajowych;
2)
budowy lub przebudowy dróg krajowych.
Dział VA
Działania na rzecz bezpieczeństwa ruchu drogowego
Źródło: Internetowy System Aktów Prawnych — ISAP (isap.sejm.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy