§ 140

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 11 lutego 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków prowadzenia ruchu na liniach kolejowych.

Dz.U. 2000 nr 34 poz. 400NOT_IN_FORCE

Treść przepisu

§ 140. 1. Dyspozytor ruchu, dy˝urny ruchu STP orazdy˝urny ruchu obowiàzany jest natychmiast przekazaçsygna∏ zabraniajàcy jazdy, gdy zauwa˝y lub dowie si´,˝e dalszej jeêdzie pojazdu lub ludziom grozi niebezpie-czeƒstwo. Sygna∏ zabraniajàcy jazdy nale˝y wtymprzypadku przekazaç za pomocà urzàdzeƒ srp (zrpiaop) oraz Êrodków ∏àcznoÊci lub winny dost´pny spo-sób.2. Wprzypadku koniecznoÊci nieplanowanego za-trzymania pojazdu zprzyczyn nie wynikajàcych zza-gro˝enia bezpieczeƒstwa, dyspozytor ruchu, dy˝urnyruchu STP oraz dy˝urny ruchu obowiàzany jest przeka-zaç sygna∏ zabraniajàcy jazdy za pomocà Êrodków ∏àcz-noÊci oraz dodatkowo za pomocà urzàdzeƒ srp (zrpiaop), je˝eli nie spowoduje to nag∏ego hamowania po-jazdu.3. Je˝eli po zmianie sygna∏u zezwalajàcego na sy-gna∏ zabraniajàcy jazdy zajdzie koniecznoÊç przesta-wienia zwrotnic lub wykolejnic wchodzàcych wdrog´przebiegu, nale˝y dokonaç r´cznego zwolnieniautwierdzenia przebiegu.4. Przy sterowaniu zdalnym dy˝urny ruchu r´czniezwalnia utwierdzenie przebiegu tylko po otrzymaniupolecenia od dyspozytora ruchu. Wrazie zagro˝eniabezpieczeƒstwa dy˝urny ruchu mo˝e dokonaç r´cznegozwolnienia utwierdzenia przebiegu bez polecenia dys-pozytora ruchu, anast´pnie powinien poinformowaçdyspozytora ruchu oprzyczynach takiego dzia∏ania.5. Zwrotnic´ lub wykolejnic´ wchodzàcà wrozwià-zanà drog´ przebiegu mo˝na przestawiaç po stwier-dzeniu niezaj´toÊci zwrotnicy ijej ukresu wnast´pujà-cych przypadkach:1) natychmiast po zwolnieniu przebiegu tylko wceluzapobie˝enia niebezpieczeƒstwu,2) po zatrzymaniu pojazdu lub po przejeêdzie pojazduprzez zwrotnice (wykolejnice),3) winnych przypadkach, jeÊli nie spowoduje to za-gro˝enia bezpieczeƒstwa ruchu.Dziennik Ustaw Nr 34—2140—Poz. 400 6. Wrazie koniecznoÊci zmiany sygna∏u zezwalajà-cego na sygna∏ zabraniajàcy jazdy izatrzymania pojaz-du, po ustaniu przeszkody do jazdy, nale˝y ponowniepodaç sygna∏ zezwalajàcy na jazd´, oile urzàdzenia srp(zrp iaop) na to pozwalajà. Gdy urzàdzenia srp (zrpiaop) uniemo˝liwiajà powtórne podanie sygna∏u ze-zwalajàcego, nale˝y podaç sygna∏ zast´pczy (tylko naSTP), polecenie przekazane Êrodkami ∏àcznoÊci (tylkodla jazdy manewrowej) lub rozkaz szczególny (tylko dlajazd pociàgowych). 7. Wrazie koniecznoÊci zmiany sygna∏u zezwalajà-cego na sygna∏ zabraniajàcy jazdy, przejechania pojaz-du obok sygnalizatora przytorowego wskazujàcego sy-gna∏ zabraniajàcy jazdy izatrzymania si´ pojazdu za sy-gnalizatorem przytorowym, po ustaniu przeszkody dojazdy nale˝y ponownie zezwoliç na jazd´ za pomocà: 1) polecenia przekazanego Êrodkami ∏àcznoÊci (tylkodla jazd manewrowych) lub 2) rozkazu szczególnego „S” (tylko dla jazd pociàgo-wych). 8. Wka˝dym przypadku awaryjnego zatrzymaniapojazdu dy˝urny ruchu STP lub dyspozytor ruchu po-winien za pomocà urzàdzeƒ radio∏àcznoÊci poinformo-waç maszynist´ opowodach zatrzymania ioustaniuprzyczyn zatrzymania.9. Je˝eli wskutek nieprawid∏owego dzia∏ania urzà-dzeƒ srp (zrp iaop) nie mo˝na podaç sygna∏u zabrania-jàcego jazdy lub wygasiç sygna∏u zast´pczego (na STP)na sygnalizatorze przytorowym, nale˝y: 1) ozaistnia∏ej sytuacji zawiadomiç dyspozytora ru-chu, anast´pnie informacj´ t´ dyspozytor ruchulub dy˝urny ruchu STP powinien natychmiast prze-kazaç maszyniÊcie pojazdu zbli˝ajàcego si´ do sy-gnalizatora; wprzypadku zagro˝enia bezpieczeƒ-stwa informacj´ t´ powinien maszyniÊcie przeka-zaç równie˝ dy˝urny ruchu,2) wprowadziç zapowiadanie pociàgów, je˝eli usterkadotyczy semafora na granicy okr´gów sterowania;do czasu wprowadzenia zapowiadania nie wolnopotwierdzaç przyjazdu pojazdu,3) w∏àczyç semafor poprzedzajàcy (je˝eli nie by∏ w∏à-czony) iprowadziç ruch wodst´pie semaforów(przed iza semaforem uszkodzonym), nadzorujàcbacznie jazd´ pociàgu za semaforem uszkodzo-nym, je˝eli usterka dotyczy linii metra,4) ustawiç przenoÊne wskaêniki zabraniajàce jazdy,5)rozkazem szczególnym ostrzegaç maszynistówwszystkich pojazdów oniew∏aÊciwym dzia∏aniu sy-gnalizatora.10. Zabezpieczeniami pomocniczymi, które przypo-minajà oszczególnych okolicznoÊciach prowadzonegoruchu, sà: 1) kapturki iprzetyczki do przycisków sterowniczych, 2) tabliczki ostrzegawcze zawieszane lub zamocowy-wane na przyciskach sterowniczych iaparatach te-lefonicznych, 3) zapisy wkomputerowych urzàdzeniach sygnalizo-wane na ekranie, 4)zamkni´cie (zastopowanie) urzàdzenia srp (zrpiaop) przez specjalnie do tego celu skonstruowanyobwód elektryczny lub element konstrukcyjny itp.Konstrukcja urzàdzeƒ mo˝e wymagaç stosowaniainnego rodzaju zamkni´ç pomocniczych. 11. Zabezpieczenie pomocnicze stosuje si´ wcelu:1) uniemo˝liwienia obs∏ugi blokady liniowej,2) uniemo˝liwienia podania sygna∏u zezwalajàcego,3) uniemo˝liwienia jazdy na okreÊlony tor (stacyjny),4) uniemo˝liwienia przestawiania zwrotnicy (wykolej-nicy),5) przypominania oograniczonych mo˝liwoÊciachwykorzystywania toru do realizacji zadaƒ rucho-wych,6) zwrócenia uwagi na prowadzone roboty itp.,7) przypominania okoniecznoÊci powiadamiania ma-szynistów oograniczeniach pr´dkoÊci, z∏ym dzia∏a-niu srp (zrp iaop), koniecznoÊci przejazdu bez za-trzymania itp.,8) zwrócenia uwagi na koniecznoÊç wy∏àczenia napi´-cia nastawczego lub na jego wy∏àczenie. Sposób stosowania zabezpieczeƒ pomocniczych na-le˝y dostosowaç do konstrukcji urzàdzeƒ zgodnie zin-strukcjà obs∏ugi. 12. Zabezpieczenie pomocnicze nale˝y stosowaçwprzypadku, gdy:1) po up∏ywie przewidzianego czasu nie otrzymanopotwierdzenia przyjazdu pociàgu zsàsiedniegookr´gu sterowania (dla semaforów wyjazdowychna szlak -posterunek wyprawiajàcy pociàg),2) wyprawiono pociàg roboczy do miejsca owyzna-czonym hektometra˝u izpowrotem (dla semafo-rów na drodze przejazdu pociàgu, ustawionychwkierunku przeciwnym do powrotnego ruchu po-ciàgu),3) pozwolono sàsiedniemu okr´gowi na sterowaniemanewrowaniem poza dozwolonà granic´ ma-newrowania (dla semaforów wyjazdowych naszlak -posterunek dajàcy pozwolenie),4) zamkni´to tor szlakowy (dla semaforów wyjazdo-wych na szlak),5) przekazano pozwolenie na jazd´ za pomocà sygna-∏u zast´pczego, rozkazu szczególnego lub Êrodków∏àcznoÊci (dla wszystkich urzàdzeƒ na ca∏ej drodzeprzebiegu),Dziennik Ustaw Nr 34—2141—Poz. 400 6) prowadzi si´ roboty, które mogà mieç wp∏yw nazwolnienie drogi przebiegu (dla wszystkich urzà-dzeƒ na ca∏ej drodze przebiegu),7) uszkodzone sà urzàdzenia lub obwody nastawcze(dla odpowiednich urzàdzeƒ),8) zamkni´to tor stacyjny (dla semaforów wjazdo-wych, zwrotnic kierunkowych iurzàdzeƒ kompute-rowych).13. Stosowanie zabezpieczeƒ pomocniczych niezwalnia od obowiàzku ka˝dorazowego sprawdzaniadrogi przebiegu.14. Tabliczki ostrzegawcze powinny mieç jedenznast´pujàcych napisów:1) „Tor zaj´ty”,2) „Tor zamkni´ty”,3) „Bez trakcji elektrycznej”,4) „Pojazd pomocniczy”,5) „Zapowiadanie pociàgów”,6) „Roboty”.15. Tabliczki ostrzegawcze nale˝y stosowaç zgod-nie zich treÊcià, umieszczajàc je na w∏aÊciwym urzà-dzeniu srp (zrp iaop), aprzy ich braku — na aparatachtelefonicznych iinnych urzàdzeniach ∏àcznoÊci. WrazietrudnoÊci zdobraniem w∏aÊciwej treÊci tabliczki, nale-˝y stosowaç tabliczki „Tor zaj´ty”.16. Maszynistów pojazdów ikierowników pojaz-dów pomocniczych nale˝y informowaç, za pomocàrozkazów szczególnych, okoniecznoÊci prowadzeniaruchu przy semaforach wskazujàcych sygna∏ zabrania-jàcy jazdy lub sygna∏ wàtpliwy wrozumieniu instrukcjisygnalizacji oraz okoniecznoÊci zachowania szczegól-nej ostro˝noÊci. 17. Rozkaz szczególny „S” jest wydawany, gdy po-jazd powinien minàç semafor wskazujàcy sygna∏ za-braniajàcy jazdy lub sygna∏ wàtpliwy oraz gdy pojazdwyje˝d˝a na tor szlakowy (ozorganizowanym ruchujednokierunkowym) wkierunku niew∏aÊciwym. 18. Rozkaz szczególny „O” jest wydawany, gdywczasie jazdy pojazdu nale˝y zachowaç szczególnàostro˝noÊç zinnych powodów ni˝ te, które wymagajàwydania rozkazu szczególnego „S”.19. Zasady post´powania wprzypadku przeszkodywobs∏udze urzàdzeƒ srp (zrp iaop) okreÊla instrukcjaobs∏ugi urzàdzeƒ srp (zrp iaop).Oddzia∏ 4Zdalne sterowanie ruchem

Źródło: Internetowy System Aktów Prawnych — ISAP (isap.sejm.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy