art. 61
Dz.U. 2003 nr 128 poz. 1176
Znaczenie przepisu (AI)
Określa procedurę postępowania z małoletnim cudzoziemcem bez opieki, który deklaruje chęć ubiegania się o ochronę międzynarodową. Przepis nakłada na organy Straży Granicznej obowiązek niezwłocznego wystąpienia do sądu opiekuńczego o ustanowienie kuratora do reprezentowania dziecka w sprawach azylowych, pomocy społecznej i integracji, a także o umieszczenie go w pieczy zastępczej (z możliwością powierzenia opieki krewnym).Treść przepisu
Art. 61. 1. W przypadku gdy małoletni bez opieki zadeklarował organowi Straży Granicznej zamiar złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, organ, który przyjął deklarację: 1) sporządza protokół z tej czynności; 2) rejestruje deklarację zamiaru złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w rejestrze, o którym mowa w art. 119 ust. 1 pkt 1; 3) występuje niezwłocznie do sądu opiekuńczego właściwego ze względu na miejsce pobytu małoletniego bez opieki z wnioskiem o: a)21) ustanowienie kuratora do reprezentowania go w postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej, przekazania do innego państwa członkowskiego na podstawie rozporządzenia 604/2013, udzielenia pomocy so-cjalnej oraz udzielenia pomocy w dobrowolnym powrocie do kraju pochodzenia, a także złożenia wniosku o udzie-lenie pomocy mającej na celu wspieranie procesu jego integracji, o którym mowa w art. 91 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2026 r. poz. 639), oraz reprezentowania go w postępowaniu przed sądem administracyjnym w tych sprawach, b) umieszczenie go w pieczy zastępczej. 1a. Jeżeli małoletniemu bez opieki towarzyszy dorosły krewny w linii prostej drugiego stopnia lub w linii bocznej drugiego lub trzeciego stopnia, organ Straży Granicznej we wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 lit. b, może wskazać powierzenie pełnienia funkcji rodziny zastępczej temu krewnemu, jeżeli wyrazi on na to zgodę. 1b. Wraz z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 lit. b, organ Straży Granicznej może wystąpić z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia, o którym mowa w art. 755 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468 i 473), w postaci roztoczenia pieczy nad małoletnim bez opieki przez krewnego, o którym mowa w ust. 1a, na czas prowadzenia postępowania o umieszczenie małoletniego bez opieki w pieczy zastępczej. 1c.22) Przepisu ust. 1 pkt 3 lit. b nie stosuje się, jeżeli został złożony wniosek o umieszczenie małoletniego bez opieki w strzeżonym ośrodku i sąd postanowił o umieszczeniu tego małoletniego w strzeżonym ośrodku. 21) W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 6 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 6. 22) Dodany przez art. 3 pkt 6 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 6.
Dziennik Ustaw – 31 – Poz. 862 2. Sąd ustanawia kuratora niezwłocznie, niepóźniej jednak niż w terminie 3 dni od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 lit. a. 3. Wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej złożony w imieniu małoletniego bez opieki przez kuratora przyj-muje i rejestruje niezwłocznie, niepóźniej jednak niż w terminie 3 dni roboczych od dnia ustanowienia przez sąd kuratora, organ Straży Granicznej właściwy ze względu na miejsce pobytu małoletniego bez opieki. 4. Przepisy ust. 1 pkt 3 i ust. 2 stosuje się także w przypadku: 1) złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w imieniu małoletniego bez opieki przez przedstawiciela organizacji międzynarodowej lub pozarządowej zajmującej się udzielaniem cudzoziemcom pomocy, w tym pomocy prawnej; 2) przekazania przez inne państwo członkowskie na podstawie rozporządzenia 604/2013 małoletniego bez opieki, dla którego kurator nie był wcześniej ustanowiony, lub który nie był wcześniej umieszczony w pieczy zastępczej. 5. Z wnioskiem o ustanowienie kuratora do reprezentowania małoletniego bez opieki występuje w przypadku, o którym mowa w ust. 4: 1) pkt 1 – organ Straży Granicznej, który przyjął wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej; 2) pkt 2 – komendant placówki Straży Granicznej właściwy ze względu na miejsce przekazania małoletniego bez opieki przez inne państwo członkowskie na podstawie rozporządzenia 604/2013. 6. (uchylony) 7. Sąd rozpatruje wniosek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 lit. b, niezwłocznie, niepóźniej jednak niż w terminie 10 dni od dnia jego złożenia. 8.23) W przypadku gdy w toku postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej wyjdzie na jaw, że wnioskodawcą jest małoletni bez opieki, z wnioskami, o których mowa w ust. 1 pkt 3, występuje Szef Urzędu. 9. Szef Urzędu niezwłocznie po otrzymaniu wniosku o udzielenie małoletniemu bez opieki ochrony międzynarodowej podejmuje działania mające na celu odnalezienie jego krewnych, a w szczególności: 1) informuje małoletniego bez opieki o możliwości poszukiwania jego krewnych za pośrednictwem międzynarodowych organizacji pozarządowych; 2) udziela małoletniemu bez opieki pomocy w: a) nawiązaniu kontaktu z międzynarodowymi organizacjami pozarządowymi, b) zainicjowaniu poszukiwań jego krewnych.
Źródło: Internetowy System Aktów Prawnych — ISAP (isap.sejm.gov.pl), pozyskano 29.10.2026. · PDF źródłowy