§ 43
Dz.U. 2003 nr 32 poz. 262
Treść przepisu
§ 43.
1.
Pojazd silnikowy przeznaczony do nauki jazdy i egzaminowania, z zastrzeżeniem ust.
2, powinien być wyposażony w:
1)
przyrząd kontrolny - tachograf samochodowy; przepis stosuje się do pojazdów wymienionych
w ust. 4 pkt 5-8 i 11;
2)
układ hamulcowy posiadający urządzenia przeciwblokujące koła jezdne; przepis stosuje
się do pojazdów wymienionych w ust. 4 pkt 5-8 i 11;
3)
dodatkowy pedał hamulca roboczego, który umożliwia przejęcie sterowania układem hamulcowym;
4)
dodatkowe lusterka zewnętrzne: prawe i lewe;
5)
dodatkowe lusterko wewnętrzne, o ile lusterko wewnętrzne jest wymagane w pojeździe
zgodnie z załącznikiem nr 12 do rozporządzenia;
6)
ogrzewaną tylną szybę; przepis stosuje się do samochodu osobowego;
7)
apteczkę doraźnej pomocy;
8)
ogumione koło zapasowe.
2.
Przepisów ust. 1 nie stosuje się do:
1)
do pojazdów, o których mowa w ust. 4 pkt 1-4;
2)
pojazdu osoby niepełnosprawnej posiadającej orzeczenie lekarskie z adnotacją, że może
prowadzić pojazd silnikowy po przystosowaniu go do określonego rodzaju schorzenia.
2a.
Przepisu ust. 1 pkt 8 nie stosuje się do ciągników rolniczych.
3.
Dopuszcza się wyposażenie pojazdu przeznaczonego do nauki jazdy i egzaminowania w
inne dodatkowe urządzenia powtarzające istniejące mechanizmy sterowania i kierowania
pojazdem.
4.
Pojazd przeznaczony do nauki jazdy i egzaminowania w zakresie danej kategorii prawa
jazdy powinien odpowiadać następującym warunkom:
184)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 14 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
4.)
motorower dwukołowy lub czterokołowiec lekki (kategoria L6e), w zakresie prawa jazdy
kategorii AM powinien być zaopatrzony w silnik spalinowy lub elektryczny;
2)
motocykl dwukołowy w zakresie prawa jazdy kategorii A1 powinien osiągać prędkość co
najmniej 90 km/h oraz być wyposażony w:
a)
silnik spalinowy o mocy nieprzekraczającej 11 kW, pojemności skokowej co najmniej
115 cm3 i nieprzekraczającej 125 cm3 i posiadać stosunek mocy do masy własnej nieprzekraczający 0,1 kW/kg albo
b)
silnik elektryczny o mocy nieprzekraczającej 11 kW i posiadać stosunek mocy do masy
własnej co najmniej 0,08 kW/kg;
3)
motocykl dwukołowy w zakresie prawa jazdy kategorii A2 powinien być wyposażony w:
a85)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 14 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
4; ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z
dnia 21 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych
pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. poz. 1886), które weszło
w życie z dniem 11 listopada 2020 r.; wszedł w życie z dniem 1 listopada 2020 r.)
silnik spalinowy o mocy wynoszącej co najmniej 20 kW i nieprzekraczającej 35 kW, pojemności
skokowej co najmniej 245 cm3 i posiadający stosunek mocy do masy własnej nieprzekraczający 0,2 kW/kg; w przy padku
pojazdów stosowanych do nauki jazdy dopuszcza się silnik spalinowy o mocy wynoszącej
co najmniej 11 kW i nieprzekraczającej 35 kW, pojemności skokowej zawierającej się
pomiędzy 126 cm3 a 595 cm3 i posiadający stosunek mocy do masy własnej nieprzekraczający 0,2 kW/kg, albo
b86)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 14 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
4.)
silnik elektryczny o mocy wynoszącej co najmniej 20 kW i nieprzekraczającej 35 kW
i posiadający stosu nek mocy do masy własnej co najmniej 0,15 kW/kg; w przypadku pojazdów
stosowanych do nauki jazdy dopuszcza się silnik elektryczny o mocy wynoszącej co najmniej
11 kW i nieprzekraczającej 35 kW i posia dający stosunek mocy do masy własnej co najmniej
0,15 kW/kg;
487)Przepis § 43 ust. 4 pkt 4 w zakresie masy własnej i mocy silnika w motocyklu dwukołowym
stosuje się od dnia 31 grudnia 2018 r. na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury
i Rozwoju z dnia 30 grudnia 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków
technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. poz. 1720),
które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2014 r.)
motocykl dwukołowy w zakresie prawa jazdy kategorii A powinien posiadać masę własną
przekraczającą 175 kg oraz być wyposażony w:
a)
silnik spalinowy o mocy wynoszącej co najmniej 50 kW i pojemności skokowej co najmniej
595 cm3 albo
b)
silnik elektryczny o mocy wynoszącej co najmniej 50 kW i posiadać stosunek mocy do
masy własnej co najmniej 0,25 kW/kg;
4a)
pojazd czterokołowy w zakresie prawa jazdy kategorii B1 powinien:
a)
mieć masę własną przekraczającą 350 kg,
b)
osiągać prędkość co najmniej 60 km/h;
4b)
samochód osobowy w zakresie prawa jazdy kategorii B powinien:
a)
mieć dopuszczalną masę całkowitą nieprzekraczającą 3,5 t,
b)
mieć długość przekraczającą 3,5 m,
c)
osiągać prędkość co najmniej 100 km/h;
4c)
zespół pojazdów w zakresie prawa jazdy kategorii B dla osób uzyskujących uprawnienia,
w zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
(Dz. U. z 2023 r. poz. 622, 1123, 1234, 1312, 1560 i 1872), powinien mieć dopuszczalną masę całkowitą powyżej 3,5 t i nieprzekraczającą 4,25
t i składać się z pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej
3,5 t, z wyjątkiem autobusu lub motocykla oraz przyczepy, której:
a)
skrzynia ładunkowa powinna być zamknięta i posiadać szerokość i wysokość co najmniej
taką jak pojazd lub nieznacznie węższą, o ile widoczność do tyłu jest możliwa wyłącznie
przy użyciu lusterek zewnętrznych pojazdu,
b)
dopuszczalna masa całkowita wynosi co najmniej 1 t,
c)
rzeczywista masa całkowita wynosi co najmniej 0,8 t;
5)
samochód ciężarowy w zakresie prawa jazdy kategorii C powinien:88)Wprowadzenie do wyliczenia w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 14 lit. c tiret pierwsze
rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.
a)
mieć dopuszczalną masę całkowitą co najmniej 12 t,
b)
mieć długość co najmniej 8 m,
c)
mieć szerokość co najmniej 2,40 m,
d)
osiągać prędkość co najmniej 80 km/h,
e89)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 14 lit. c tiret drugie rozporządzenia, o którym
mowa w odnośniku 4; wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2020 r.)
być wyposażony w układ przeniesienia napędu z ręczną albo automatyczną skrzynią biegów
umożliwia jącą ręczny wybór biegów przez kierowcę,
f)
posiadać skrzynię ładunkową zamkniętą o szerokości i wysokości co najmniej takiej
samej jak kabina,
g)
mieć rzeczywistą masę całkowitą co najmniej 10 t;
6)
samochód ciężarowy w zakresie prawa jazdy kategorii C1 powinien:90)Wprowadzenie do wyliczenia w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 14 lit. d rozporządzenia,
o którym mowa w odnośniku 4.
a)
mieć dopuszczalną masę całkowitą co najmniej 4 t i nieprzekraczającą 7,5 t,
b)
mieć długość co najmniej 5 m,
c)
osiągać prędkość co najmniej 80 km/h,
d)
posiadać skrzynię ładunkową zamkniętą o szerokości i wysokości co najmniej takiej
samej jak kabina;
7)
autobus w zakresie prawa jazdy kategorii D powinien:91)Wprowadzenie do wyliczenia w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 14 lit. e rozporządzenia,
o którym mowa w odnośniku 4.
a)
być przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu więcej niż 17 osób łącznie z kierowcą,
b)
mieć długość co najmniej 10 m,
c)
mieć szerokość co najmniej 2,40 m,
d)
osiągać prędkość co najmniej 80 km/h;
8)
autobus w zakresie prawa jazdy kategorii D1 powinien:92)Wprowadzenie do wyliczenia w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 14 lit. f rozporządzenia,
o którym mowa w odnośniku 4.
a)
być przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 17 osób łącznie z kierowcą,
b)
mieć długość co najmniej 5 m i nieprzekraczającą 8 m,
c)
mieć dopuszczalną masę całkowitą co najmniej 4 t,
d)
osiągać prędkość co najmniej 80 km/h;
9)
zespół pojazdów w zakresie prawa jazdy kategorii B+E powinien mieć dopuszczalną masę
całkowitą powyżej 3,5 t i składać się z pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie
całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t, z wyjątkiem autobusu lub motocykla oraz przyczepy,
której:93)Wprowadzenie do wyliczenia w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 14 lit. g rozporządzenia,
o którym mowa w odnośniku 4.
a)
skrzynia ładunkowa powinna być zamknięta i posiadać szerokość i wysokość co najmniej
taką jak pojazd lub nieznacznie węższą, o ile widoczność do tyłu jest możliwa wyłącznie
przy użyciu lusterek zewnętrznych pojazdu,
b)
dopuszczalna masa całkowita wynosi co najmniej 1 t,
c)
rzeczywista masa całkowita wynosi co najmniej 800 kg;
10)
(uchylony);94)Przez § 1 pkt 14 lit. h rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4; wszedł w życie
z dniem 1 stycznia 2020 r.
1195)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 14 lit. i rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
4; wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2020 r.)
zespół pojazdów w zakresie prawa jazdy kategorii C+E powinien składać się z ciągnika
siodłowego z naczepą, przy czym zespół pojazdów powinien:
a)
mieć długość co najmniej 16 m,
b)
być wyposażony w układ przeniesienia napędu z ręczną albo automatyczną skrzynią biegów
umożliwiającą ręczny wybór biegów przez kierowcę,
c)
mieć dopuszczalną masę całkowitą co najmniej 20 t,
d)
mieć szerokość co najmniej 2,40 m,
e)
osiągać prędkość co najmniej 80 km/h,
f)
mieć rzeczywistą masę całkowitą co najmniej 15 t,
g)
mieć skrzynię ładunkową naczepy zamkniętą o szerokości i wysokości co najmniej takiej
samej jak kabina, o ile widoczność do tyłu jest możliwa wyłącznie przy użyciu lusterek
zewnętrznych samochodu; długość skrzyni ładunkowej powinna odpowiadać długości naczepy;
12)
zespół pojazdów w zakresie prawa jazdy kategorii C1+E powinien składać się z samochodu
ciężarowego, o którym mowa w pkt 6, oraz przyczepy, której:96)Wprowadzenie do wyliczenia w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 14 lit. j rozporządzenia,
o którym mowa w odnośniku 4.
a)
dopuszczalna masa całkowita wynosi co najmniej 1,25 t,
b)
skrzynia ładunkowa powinna być zamknięta i posiadać szerokość i wysokość co najmniej
taką samą jak kabina lub nieznacznie węższą, o ile widoczność do tyłu jest możliwa
wyłącznie przy użyciu lusterek zewnętrznych samochodu,
c)
rzeczywista masa całkowita wynosi co najmniej 800 kg;
13)
zespół pojazdów, o którym mowa w pkt 12, powinien osiągać prędkość co najmniej 80
km/h i mieć długość co najmniej 8 m;
14)
zespół pojazdów w zakresie prawa jazdy kategorii D+E powinien składać się z autobusu,
o którym mowa w pkt 7, oraz przyczepy, której:97)Wprowadzenie do wyliczenia w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 14 lit. k rozporządzenia,
o którym mowa w odnośniku 4.
a)
dopuszczalna masa całkowita wynosi co najmniej 1,25 t,
b)
szerokość wynosi co najmniej 2,40 m,
c)
skrzynia ładunkowa powinna być zamknięta i posiadać szerokość i wysokość co najmniej
2 m,
d)
rzeczywista masa całkowita wynosi co najmniej 800 kg;
15)
zespół pojazdów, o którym mowa w pkt 14, powinien osiągać prędkość co najmniej 80
km/h;
16)
zespół pojazdów w zakresie prawa jazdy kategorii D1+E powinien składać się z autobusu,
o którym mowa w pkt 8, oraz przyczepy, której:98)Wprowadzenie do wyliczenia w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 14 lit. I rozporządzenia,
o którym mowa w odnośniku 4.
a)
dopuszczalna masa całkowita wynosi co najmniej 1,25 t,
b)
skrzynia ładunkowa powinna być zamknięta i posiadać szerokość i wysokość co najmniej
2 m,
c)
rzeczywista masa całkowita wynosi co najmniej 800 kg;
17)
zespół pojazdów, o którym mowa w pkt 16, powinien osiągać prędkość co najmniej 80
km/h;
1899)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 14 lit. m rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
4.)
zespół pojazdów w zakresie prawa jazdy kategorii T powinien składać się z ciągnika
rolniczego i przyczepy wieloosiowej innej niż lekka oraz powinien mieć długość co
najmniej 7,5 m;
19)
pojazd szynowy w zakresie pozwolenia powinien być wieloczłonowy lub stanowić skład
tramwajów co najmniej 2-wagonowy.
5.
Przepisów ust. 4 pkt 4b lit. b i c nie stosuje się do samochodu osobowego osoby niepełnosprawnej
posiadającej orzeczenie lekarskie z adnotacją, że może prowadzić ten pojazd po przystosowaniu
go do określonego rodzaju schorzenia.
Dział IV
Warunki techniczne ciągnika rolniczego, leśnego i pojazdu wolnobieżnego oraz przyczepy
przeznaczonej do łączenia z tymi pojazdami
Rozdział 1
Warunki ogólne
Źródło: Internetowy System Aktów Prawnych — ISAP (isap.sejm.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy