Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
UstawaDz.U. 2004 nr 92 poz. 880ELI: DU/2004/880
Powołania w orzecznictwie i interpretacjach: 499 (sądy administracyjne: 468 · interpretacje podatkowe: 27 · Sąd Najwyższy: 4)
Spis przepisów
art. 21. Ochrona przyrody, w rozumieniu ustawy, polega na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu…art. 3Cele ochrony przyrody są realizowane przez: 1) uwzględnianie wymagań ochrony przyrody w st…art. 41. Obowiązkiem organów administracji publicznej, osób prawnych i innych jednostek organiza…art. 4aIlekroć w niniejszej ustawie mowa jest o Wspólnocie rozumie się przez to Wspólnoty Europej…art. 61. Formami ochrony przyrody są: 1) parki narodowe; 2) rezerwaty przyrody; 3) parki krajobr…art. 81. Park narodowy obejmuje obszar wyróżniający się szczególnymi wartościami przyrodniczymi,…art. 8b1. Do zadań parków narodowych należy w szczególności: 1) prowadzenie działań ochronnych w…art. 8c1. Organem parku narodowego jest dyrektor parku narodowego. 2. Dyrektor parku narodowego j…art. 8dDyrektor parku narodowego kieruje działalnością parku narodowego i reprezentuje park narod…art. 8e1. Dyrektor parku narodowego realizuje ustalenia planu ochrony, o którym mowa w art. 18, l…art. 8fMinister właściwy do spraw środowiska, w drodze rozporządzenia, nadaje parkowi narodowemu…art. 8g1. Park narodowy prowadzi samodzielną gospodarkę finansową, pokrywając z posiadanych środk…art. 8h1. Przychodami parku narodowego są: 1) dotacje z budżetu państwa; 2) dotacje oraz pożyczki…art. 91. Nadzór nad działalnością parków narodowych sprawuje minister właściwy do spraw środowis…art. 101. Określenie i zmiana granic parku narodowego następuje w drodze rozporządzenia Rady Mini…art. 10a1. (uchylony) 2. (uchylony) 3. (uchylony) 4. (uchylony) 5. (uchylony) 6. (uchylony) 7. (uc…art. 10bUmowa dotycząca rozporządzenia nieruchomością jest zawierana w drodze bezprzetargowej, jeż…art. 10cPrzetarg ogłasza, organizuje i przeprowadza dyrektor parku narodowego.art. 10d1. Przetarg przeprowadza się w formie: 1) przetargu ustnego nieograniczonego; 2) przetargu…art. 10e1. Ogłoszenie o przetargu podaje się do publicznej wiadomości niezwłocznie, a w przypadku…art. 10f1. Jeżeli drugi przetarg zakończył się wynikiem negatywnym, dyrektor parku narodowego może…art. 10g1. Dyrektor parku narodowego jest obowiązany zawiadomić osobę ustaloną jako nabywca nieruc…art. 10hMinister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia: 1) tryb postępowan…art. 111. Na obszarach graniczących z parkiem narodowym wyznacza się otulinę parku narodowego. 2.…art. 121. Obszar parku narodowego może być udostępniany w sposób, który nie wpłynie negatywnie na…art. 131. Rezerwat przyrody obejmuje obszary zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym, e…art. 14Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje, typy i po…art. 151. W parkach narodowych oraz w rezerwatach przyrody zabrania się: 1) budowy lub przebudowy…art. 161. Park krajobrazowy obejmuje obszar chroniony ze względu na wartości przyrodnicze, histor…art. 171. W parku krajobrazowym mogą być wprowadzone następujące zakazy: 1) realizacji przedsięwz…art. 181. Dla parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych sporządza się i real…art. 191. Projekt planu ochrony sporządza dla: 1) parku narodowego – dyrektor parku narodowego; 2…art. 201. Plan ochrony dla parku narodowego, rezerwatu przyrody oraz parku krajobrazowego sporząd…art. 21Minister właściwy do spraw środowiska określi dla parku narodowego, rezerwatu przyrody, pa…art. 221. Dla parku narodowego lub rezerwatu przyrody, do czasu ustanowienia planu ochrony, spraw…art. 231. Obszar chronionego krajobrazu obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający się…art. 23a1. Na obszarze chronionego krajobrazu sejmik województwa, w drodze uchwały stanowiącej akt…art. 241. Na obszarze chronionego krajobrazu mogą być wprowadzone następujące zakazy: 1) zabijani…art. 24a1. Właściciele obiektów budowlanych wzniesionych przed dniem wejścia w życie planu ochrony…art. 251. Sieć obszarów Natura 2000 obejmuje: 1) obszary specjalnej ochrony ptaków; 2) specjalne…art. 26Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, typy siedlisk przy…art. 271. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska opracowuje projekt listy obszarów Natura 2000, zg…art. 27a1. Wyznaczenie obszaru specjalnej ochrony ptaków lub specjalnego obszaru ochrony siedlisk,…art. 281. Dla obszaru Natura 2000 sprawujący nadzór nad obszarem sporządza projekt planu zadań oc…art. 291. Projekt planu ochrony dla obszaru Natura 2000 lub jego części sporządza sprawujący nadz…art. 301. Plan ochrony ustanowiony dla parku narodowego, rezerwatu przyrody lub parku krajobrazow…art. 31Regionalny dyrektor ochrony środowiska sporządza i przekazuje Generalnemu Dyrektorowi Ochr…art. 321. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nadzoruje funkcjonowanie obszarów Natura 2000, pr…art. 331. Zabrania się, z zastrzeżeniem art. 34, podejmowania działań mogących, osobno lub w połą…art. 341. Jeżeli przemawiają za tym konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymo…art. 351. Wydając zezwolenie, o którym mowa w art. 34 ust. 1, właściwy miejscowo regionalny dyrek…art. 35aW przypadku działań przewidzianych do realizacji w ramach planowanych przedsięwzięć zezwol…art. 361. Na obszarach Natura 2000, z zastrzeżeniem ust. 2, nie podlega ograniczeniu działalność…art. 371. Jeżeli działania mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura…art. 37a1. Jeżeli w decyzji, o której mowa w art. 37 ust. 1, nakazuje się podjęcie niezbędnych dzi…art. 37bW decyzji, o której mowa w art. 37 ust. 1, regionalny dyrektor ochrony środowiska, a na ob…art. 37c1. Jeżeli działania mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura…art. 37dPodmiot obowiązany do przeprowadzenia działań zapobiegawczych lub działań naprawczych info…art. 38Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska składa do Komisji Europejskiej raporty i notyfikacje…art. 39Koszty związane z wdrożeniem i funkcjonowaniem sieci obszarów Natura 2000 w zakresie nieob…art. 401. Pomnikami przyrody są pojedyncze twory przyrody żywej i nieożywionej lub ich skupiska o…art. 411. Stanowiskami dokumentacyjnymi są niewyodrębniające się na powierzchni lub możliwe do wy…art. 42Użytkami ekologicznymi są zasługujące na ochronę pozostałości ekosystemów mających znaczen…art. 43Zespołami przyrodniczo-krajobrazowymi są fragmenty krajobrazu naturalnego i kulturowego za…art. 441. Ustanowienie pomnika przyrody, stanowiska dokumentacyjnego, użytku ekologicznego lub ze…art. 451. W stosunku do pomnika przyrody, stanowiska dokumentacyjnego, użytku ekologicznego lub z…art. 45a1. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska koordynuje funkcjonowanie form ochrony przyrody,…art. 461. Ochrona gatunkowa obejmuje okazy gatunków oraz siedliska i ostoje roślin, zwierząt i gr…art. 471. Rośliny, zwierzęta i grzyby gatunków zagrożonych wyginięciem w środowisku przyrodniczym…art. 48Minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rolnic…art. 49Minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rolnic…art. 50Minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rolnic…art. 511. W stosunku do dziko występujących roślin lub grzybów gatunków objętych ochroną gatunkow…art. 521. W stosunku do dziko występujących zwierząt gatunków objętych ochroną gatunkową mogą być…art. 52a1. (uchylony) 2. Gospodarka rybacka nie narusza zakazów, o których mowa w art. 52 ust. 1 p…art. 52b1. Właściciel lasu w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o la…art. 53Regionalny dyrektor ochrony środowiska może wprowadzić na terenie województwa, na czas okr…art. 55Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, sposoby obrączkowa…art. 561. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska może zezwolić w stosunku do gatunków: 1) objętych…art. 56a1. Regionalny dyrektor ochrony środowiska może zezwolić na obszarze swojego działania, na…art. 571. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska opracowuje programy ochrony zagrożonych wyginięci…art. 581. Regionalny dyrektor ochrony środowiska do dnia 31 marca każdego roku przekazuje General…art. 59Organy ochrony przyrody są obowiązane do inicjowania i wspierania badań naukowych w zakres…art. 601. Organy ochrony przyrody podejmują działania w celu ratowania zagrożonych wyginięciem ga…art. 60aJeżeli stwierdzone lub przewidywane zmiany w środowisku zagrażają lub mogą zagrażać siedli…art. 621.9) Koszty transportu oraz utrzymywania żywych okazów gatunków chronionych na podstawie p…art. 631.10) Minister właściwy do spraw środowiska prowadzi rejestr instytucji naukowych uprawnio…art. 641.11) Posiadacz żywych zwierząt gatunków wymienionych w załącznikach A i B rozporządzenia…art. 651. Ogrody botaniczne, ogrody zoologiczne oraz tereny przewidziane w miejscowym planie zago…art. 661. Określając ustalenia planów ogólnych gmin oraz miejscowych planów zagospodarowania prze…art. 671. Utworzenie i prowadzenie ogrodu botanicznego lub zoologicznego wymaga uzyskania zezwole…art. 681. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska może cofnąć lub zmienić zezwolenie, o którym mowa…art. 691. Do obowiązków podmiotów, które uzyskały zezwolenie, o którym mowa w art. 67 ust. 1, nal…art. 70Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, warunki hodowli i…art. 71W ogrodach zoologicznych hoduje się i utrzymuje zwierzęta: 1) urodzone i wychowane poza śr…art. 721. Do ogrodów zoologicznych sprowadza się tylko te zwierzęta, którym w ogrodzie można zape…art. 731. Zabrania się: 1) posiadania i przetrzymywania, 2) sprowadzania z zagranicy, 3) sprzedaż…art. 741. Przeniesienie z ogrodu botanicznego lub ogrodu zoologicznego do środowiska przyrodnicze…art. 751. Utworzenie i prowadzenie ośrodka rehabilitacji zwierząt, zwanego dalej „ośrodkiem”, wym…art. 761. Zwierzęta objęte leczeniem i rehabilitacją w ośrodku nie mogą być sprzedawane. 2. Warun…art. 76a1. Utworzenie i prowadzenie azylu dla zwierząt wymaga uzyskania zezwolenia Generalnego Dyr…art. 76b1. Podmiot, który uzyskał zezwolenie, o którym mowa w art. 76a ust. 1, ma obowiązek: 1) pr…art. 76c1. Zwierząt przetrzymywanych w azylu dla zwierząt nie rozmnaża się. 2. Zwierzęta przetrzym…art. 771. Regionalny dyrektor ochrony środowiska właściwy ze względu na miejsce położenia ogrodu…art. 781. Organy gminy są obowiązane zakładać i utrzymywać w należytym stanie tereny zieleni i za…art. 801. (uchylony) 2. (uchylony)art. 81Teren położony poza obrębem miast i wsi o zwartej zabudowie, pokryty drzewostanem i nieobj…art. 831. Usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzys…art. 83a1. Zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz…art. 83b1. Wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu zawiera: 1) imię, nazwisko…art. 83c1. Organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu przed jego wydaniem…art. 83d1. Zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu określa: 1) imię, nazwisko i adres albo nazwę…art. 83e1. Usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości, na wniosek właściciela urządzeń, o…art. 83f1. Przepisów art. 83 ust. 1 nie stosuje się do: 1) krzewu albo krzewów rosnących w skupisk…art. 841. Posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu. 2. Opłaty nalicza…art. 851. Opłatę za usunięcie drzewa ustala się mnożąc liczbę cm obwodu pnia drzewa mierzonego na…art. 861. Nie nalicza się opłat za usunięcie: 1) drzew lub krzewów, na których usunięcie nie jest…art. 871. Obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w art. 84 ust. 1, przedawnia się z upływem 5…art. 87a1. Prace ziemne oraz inne prace wykonywane ręcznie, z wykorzystaniem sprzętu mechanicznego…art. 87b1. Na drogach publicznych oraz ulicach i placach środki chemiczne powinny być stosowane w…art. 881. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za: 1) us…art. 891. Administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1–3, 5 i 6, ustala s…art. 901. Czynności, o których mowa w art. 83–89, w zakresie, w jakim są one wykonywane przez wój…art. 921. Minister właściwy do spraw środowiska wykonuje zadania organu administracji rządowej w…art. 941. Zadania regionalnego dyrektora ochrony środowiska w zakresie ochrony przyrody na tereni…art. 94b1.16) Komisja do spraw CITES liczy od 5 do 10 członków powoływanych i odwoływanych przez m…art. 95Organami opiniodawczo-doradczymi w zakresie ochrony przyrody są: 1) Państwowa Rada Ochrony…art. 961. Państwowa Rada Ochrony Przyrody liczy od 20 do 40 członków. 1a.17) Minister właściwy do…art. 971. Członków regionalnej rady ochrony przyrody, w liczbie od 20 do 30 na kadencję trwającą…art. 981. Członków rady naukowej parku narodowego w liczbie od 10 do 20 na kadencję trwającą 5 la…art. 991. Członków rady parku krajobrazowego lub rady zespołu parków krajobrazowych w liczbie od…art. 100Członkom organów opiniodawczo-doradczych, o których mowa w art. 95, zamieszkałym poza miej…art. 101(uchylony)art. 102(uchylony)art. 1031. Zadania związane z ochroną przyrody, badaniami naukowymi i działalnością edukacyjną, a…art. 1041. Pracownikom Służby Parku Narodowego przysługuje: 1) bezpłatne umundurowanie, które nosz…art. 104a1. Park narodowy może sprzedawać nieprzydatne parkowi narodowemu nieruchomości zabudowane…art. 104bPracownik, który nabył lokal wykorzystywany lub przeznaczony na cele mieszkaniowe na zasad…art. 1051. Parkiem krajobrazowym kieruje dyrektor parku krajobrazowego. 2. Dyrektora parku krajobr…art. 1061. W celu kierowania parkami krajobrazowymi mogą być tworzone zespoły parków krajobrazowyc…art. 1071. Zadania z zakresu ochrony przyrody, walorów krajobrazowych, wartości historycznych i ku…art. 1081. W parkach narodowych zadania związane z ochroną mienia oraz zwalczaniem przestępstw i w…art. 108aDo kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się przepisy rozdziału 5 usta…art. 109W przypadkach, o których mowa w art. 11 pkt 1–3, 8 i 10–14 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o…art. 1101. Funkcjonariusz Straży Parku może być wyposażony w broń bojową oraz broń myśliwską, a pr…art. 110aUżycie i wykorzystanie środków przymusu bezpośredniego i broni palnej oraz dokumentowanie…art. 1111. Minister właściwy do spraw środowiska sporządza projekt programu ochrony i zrównoważone…art. 1131. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prowadzi centralny rejestr form ochrony przyrody,…art. 1141. Regionalny dyrektor ochrony środowiska gromadzi dokumentację dotyczącą zasobów, tworów…art. 1151. Na obrzeżach lub w pobliżu form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1–…art. 116W przypadku przebiegu drogi publicznej przez park narodowy lub rezerwat przyrody wyznaczen…art. 1171. Gospodarowanie zasobami dziko występujących roślin, zwierząt i grzybów oraz zasobami ge…art. 1181. Zgłoszenia regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska wymaga prowadzenie, na obszarach…art. 118a1. Wydanie decyzji o warunkach prowadzenia działań, jeżeli obowiązek uzyskania tej decyzji…art. 118bPrzepisów art. 118 i art. 118a nie stosuje się do: 1) działań przewidzianych do realizacji…art. 119a1. Zabrania się, bez zezwolenia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, rozmnażania zwie…art. 120(uchylony)art. 1211. Gospodarowanie zasobami przyrody nieożywionej powinno być prowadzone w sposób zapewniaj…art. 1221. Kto dokona odkrycia kopalnych szczątków roślin lub zwierząt, jest obowiązany powiadomić…art. 1231. Regionalny dyrektor ochrony środowiska dokonuje kontroli przestrzegania przepisów o och…art. 125Rośliny, zwierzęta lub grzyby, a także ich siedliska, nieobjęte formami ochrony przyrody m…art. 1261. Skarb Państwa odpowiada za szkody wyrządzone przez: 1)22) żubry – w uprawach, płodach r…art. 1301. Sąd doręcza odpis wydanego prawomocnego orzeczenia o przepadku okazów gatunków: 1)28) m…art. 131a(uchylony)art. 132Orzekanie w sprawach, o których mowa w art. 127, art. 130a i art. 131, następuje na podsta…art. 143Obrączki użyte do obrączkowania ptaków przed dniem wejścia w życie ustawy nie podlegają wy…art. 144(pominięty)art. 1451. Wojewódzcy konserwatorzy przyrody powołani przed dniem wejścia w życie ustawy pozostają…art. 146Przepis art. 108 ust. 2 pkt 5 nie ma zastosowania do funkcjonariuszy Straży Parku zatrudni…art. 147Umundurowanie oraz przedmioty uzupełniające mundury pracowników Służb Parków Narodowych i…art. 148(pominięty)art. 149(pominięty)art. 150(pominięty)art. 151Straż Parku, Służba Parku Narodowego i Służba Parku Krajobrazowego działające przed dniem…art. 1521. Zadania Państwowej Rady Ochrony Przyrody, wojewódzkich rad ochrony przyrody, rad naukow…art. 153Formy ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1–4 i 6–10, utworzone lub wprow…art. 1541. Plany ochrony dla parków narodowych, rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych ustanow…art. 155Parki gminne utworzone przed dniem wejścia w życie ustawy stają się parkami gminnymi w roz…art. 156Strefy ochrony ostoi, miejsc rozrodu i regularnego przebywania zwierząt gatunków chroniony…art. 157Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w ar…art. 158Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostatecz…art. 1591. Z dniem wejścia w życie ustawy Krajowy Zarząd Parków Narodowych przechodzi w stan likwi…art. 1601. Stosunki pracy z pracownikami, o których mowa w art. 159 ust. 3, wygasają po upływie 3…Źródło: Internetowy System Aktów Prawnych — ISAP (isap.sejm.gov.pl), pozyskano 11.07.2026.