§ 161
Dz.U. 2005 nr 172 poz. 1444
Treść przepisu
§ 161 pkt 1, jest brak sygnału zezwalającego w postaci określonej w ust. 7.§ 146. 1. Szlakiem granicznym jest odcinek pomiędzy stacją linii metra a STP oraz łącznica pomiędzy liniami metra.2. Prowadzący pojazdy kolejowe131) wjeżdżający na szlak graniczny powinien przełączyć się na właściwy kanał łączności radiowej i zgłosić się dyspozytorowi ruchu przy wjeździe na linię lub dyżurnemu ruchu STP przy wjeździe z linii na STP.3. Przy wjeździe ze szlaku granicznego na linię metra czynne urządzenia aop powinny zostać włączone lub przełączone na działanie właściwe dla tej linii. Przy wjeździe ze stacji linii metra na STP pojazdowe urządzenia aop mogą zostać wyłączone.§ 147. Uruchamianie pociągów roboczych dla realizacji potrzeb poszczególnych jednostek eksploatacyjnych i wyko-nawców robót na eksploatowanej linii metra i budowanych odcinkach określa zarządca infrastruktury w przepisach we-wnętrznych.§ 148. Zasady prowadzenia manewrów na STP i liniach metra określa zarządca infrastruktury w przepisach wewnętrznych.§ 149. 1. Ruch dwukierunkowy dozwolony jest:1) na wyznaczonych w regulaminie technicznym odpowiednio przystosowanych, osygnalizowanych i wyposażonych w urządzenia sterowania ruchem pociągów torach stacyjnych i szlakowych;2) na torach szlaku granicznego;3) na torach zamkniętych.2. Warunki dwukierunkowego ruchu pasażerskiego określa zarządca infrastruktury w przepisach wewnętrznych.Rozdział 4Postępowanie przy ograniczonych możliwościach prowadzenia ruchu§ 150. Jeżeli urządzenia zrp nie mogą stanowić podstawy prowadzenia ruchu na szlaku granicznym, należy wprowadzić telefoniczne zapowiadanie pociągów.§ 151. 1. O przejeździe bez zatrzymania przez stację metra decyduje dyspozytor ruchu.2. Przy dojeździe do peronu pasażerskiego, przy którym pociąg się nie zatrzymuje, prowadzący pojazdy kolejowe131) pociągu powinien podać sygnał „Baczność”.3. Przejazd bez zatrzymania przez stację metra może odbywać się z prędkością nieprzekraczającą:1) 40 km/h – jeżeli stacja nie została zamknięta dla pasażerów lub na peronie przebywają pasażerowie;2) 60 km/h – jeżeli stacja jest zamknięta dla pasażerów i na peronie nie ma pasażerów.4. Prowadzący pojazdy kolejowe131) może przejechać przez stację metra bez zatrzymania na podstawie rozkładu jazdy pociągów lub rozkazu szczególnego „O”.§ 152. W razie potrzeby wykonania robót przy urządzeniach zrp i aop należy prowadzić ruch w sposób określony przez zarządcę infrastruktury w przepisach wewnętrznych.
Dziennik Ustaw – 101 – Poz. 100 Rozdział 5Postępowanie w sytuacjach szczególnych§ 153. 1. Pracownik, który dowiedział się o przeszkodzie w prowadzeniu ruchu lub o wypadku lub je zauważył, powi-nien zgłosić to dyżurnemu ruchu i stacji, który zgłasza otrzymaną informację dyspozytorowi ruchu.2. Dyspozytor ruchu, dyżurny ruchu i stacji, którzy otrzymali zgłoszenie, powinni podjąć wszelkie dostępne środki w celu niedopuszczenia do wypadku, a jeśli jest to niemożliwe – zmniejszenia skutków wypadku.3. W razie zgłoszenia wypadku lub przeszkody, które wymagają wstrzymania ruchu pociągów, dyspozytor ruchu lub dyżurny ruchu i stacji zamyka dany tor lub szlak, powiadamia zainteresowanych pracowników oraz właściwe jednostki zgodnie z wewnętrznymi przepisami określonymi przez zarządcę infrastruktury.4. Na miejscu wypadku prowadzący pojazdy kolejowe131) pociągu powinien przedsięwziąć odpowiednie środki zapo-biegające następstwom wypadku oraz zapewniające niesienie pomocy ofiarom.5. Organizację i zasady postępowania przy usuwaniu skutków wypadku, pożaru pociągu, ewakuacji podróżnych określi zarządca infrastruktury w przepisach wewnętrznych.§ 154. 1. Tor należy zamknąć, jeżeli:1) nastąpiła awaria techniczna uniemożliwiająca wykorzystywanie toru;2) nastąpił wypadek z udziałem ludzi;3) prowadzone są roboty uniemożliwiające prowadzenie ruchu pociągów na tym torze.2. Zamknięcie toru wprowadza dyspozytor ruchu na linii lub dyżurny ruchu STP na STP.3. Na zamkniętym torze nie obowiązuje żaden kierunek ruchu.4. Tor zostaje przywrócony do ruchu po usunięciu przyczyny zamknięcia, sprawdzeniu stanu technicznego i wpisie przez upoważnionego pracownika do dziennika ruchu z podaniem dopuszczalnej prędkości.§ 155. 1. W sytuacjach szczególnych prowadzący pojazdy kolejowe131) pociągu powinien w miarę możliwości dojechać pociągiem do najbliższej stacji metra.2. W przypadku uszkodzenia pociągu lub usterki uniemożliwiającej dalszą jego jazdę dyspozytor ruchu na zgłoszenie prowadzącego pojazdy kolejowe131) powinien zarządzić uruchomienie pociągu pogotowia.3. W przypadku utraty łączności z prowadzącym pojazdy kolejowe131) pociągu pasażerskiego zatrzymanego w tunelu dyspozytor ruchu może podjąć działania zmierzające do uruchomienia pociągu i jego doprowadzenia do stacji z wykorzy-staniem urządzeń automatycznego prowadzenia pojazdu, zwanych dalej „urządzeniami app”.§ 156. 1. Pociąg pogotowia jest to pociąg uruchamiany w następujących przypadkach:1) w celu prowadzenia akcji ratunkowej;2) jeżeli pojazd po zatrzymaniu się nie może poruszać się dalej z wykorzystaniem własnego napędu;3) jeżeli prowadzący pojazdy kolejowe131) jest niezdolny do dalszej jazdy, a w kabinie nie ma innej osoby z kwalifikacja-mi prowadzącego pojazdy kolejowe131) i dyspozytor ruchu nie może wykorzystać urządzeń app.2. Pociągiem pogotowia może być pociąg pasażerski.3. Dyspozytor ruchu decyduje o wezwaniu pociągu pogotowia lub wyznacza, który pociąg pasażerski będzie pociągiem pogotowia.§ 157. 1. Ruch i praca pojazdów szynowych na nowo budowanych odcinkach linii metra powinien być zgłaszany przez wykonawców lub jednostki eksploatacyjne właściwej jednostce organizacyjnej metra.
Dziennik Ustaw – 102 – Poz. 100 2. Ruchem pojazdu szynowego kieruje kierownik robót. Prowadzący pojazdy kolejowe131) pojazdu szynowego wykonu-je jazdy na polecenie kierownika robót.3. Wjazd pojazdu szynowego z nowo budowanego odcinka na linię metra może odbyć się tylko w przerwie w ruchu pasażerskim, po wyłączeniu napięcia w trzeciej szynie, za zgodą dyspozytora ruchu.4. Przed wjazdem na linię metra powinna być sprawdzona skrajnia pojazdu, stan i zamocowanie ładunku. W przypadku stwierdzenia przez prowadzącego pojazdy kolejowe131) lub dyżurnego stacji nieprawidłowości kierownik robót powinien je usunąć.DZIAŁ VIISygnalizacja na liniach metraRozdział 1Postanowienia ogólne§ 158. 1. Sygnalizacja na liniach metra jest systemem przekazywania pracownikom metra jednoznacznych informacji – komunikatów, które służą zapewnieniu bezpieczeństwa oraz sprawnej organizacji ruchu pociągów i pracy manewrowej.2. Jeżeli obraz odebranego sygnału lub wskazania sygnalizatora nie odpowiada ściśle ustalonej formie, to taki sygnał lub wskazanie jest sygnałem wątpliwym.3. Każdy pracownik metra powinien znać i umieć stosować sygnały alarmowe oraz ręczny sygnał zatrzymania pociągu lub manewrującego składu.4. Wzory sygnałów i wskaźników stosowanych na liniach metra określa załącznik nr 6 do rozporządzenia.Rozdział 2Sygnały§ 159. W systemie sygnalizacji na liniach metra stosuje się sygnały dźwiękowe oraz wzrokowe. Rozróżnia się następu-jące grupy sygnałów:1) sygnały na semaforach;2) sygnały zamknięcia toru;3) sygnały na tarczach manewrowych;4) sygnały na pojazdach metra;5) sygnały nadawane przez sygnalistę;6) sygnały alarmowe.Rozdział 3Semafory§ 160. 1. Semafor wykonany jest w postaci komory sygnałowej, w której umieszczone są jedna nad drugą latarnie syg-nałowe z kolorowymi filtrami świetlnymi. W dolnej części komory sygnałowej semafora lub nad komorą sygnałową umieszczona jest tabliczka opisowa, która zawiera oznaczenie semafora.2. W semaforach stosuje się światła koloru czerwonego, pomarańczowego, zielonego i białego.3. Oznaczenie semaforów, na szlakach i stacjach linii metra, składa się z części literowej i cyfrowej. Część literowa może składać się z jednej lub dwóch liter, a część cyfrowa z jednej lub dwóch cyfr.4. Na STP semafory oznacza się pojedynczymi wielkimi literami lub wielką literą i numerem toru, do którego odnosi się semafor. Jeżeli semafor jest przystosowany do wyświetlania sygnału Ms 2 „Jazda manewrowa dozwolona”, to na tabliczce opisowej, pod nazwą semafora, umieszczona jest mała litera „m”.
Dziennik Ustaw – 103 – Poz. 100 Rozdział 4Sygnały na semaforach§ 161. Semafory nadają następujące sygnały:1) sygnał S 1 „Stój”: jedno lub dwa światła czerwone (rys. 1) prowadzącego pojazdy kolejowe131) pociągu obowiązuje zakaz jazdy poza semafor wskazujący sygnał S 1 „Stój”, jeżeli nie otrzymał rozkazu szczególnego „S” zezwalającego na taką jazdę;2) sygnał S 2 „Wolna droga”: jedno światło zielone (rys. 2):a) sygnał S 2 „Wolna droga” zezwala na jazdę pociągu z największą dozwoloną prędkością,b) następny semafor wskazuje sygnał S 1 „Stój”, lub sygnał S 2 „Wolna droga”, lub sygnał S 3 „Wolna droga z ogra-niczeniem prędkości do 40 km/h”;3) sygnał S 3 „Wolna droga z ograniczeniem prędkości do 40 km/h”: jedno światło pomarańczowe (rys. 3):a) sygnał S 3 „Wolna droga z ograniczeniem prędkości do 40 km/h” zezwala na jazdę pociągu z prędkością nie większą niż 40 km/h,b) następny semafor może być ciemny;4) sygnał SN „Wolna droga przy czynnych urządzeniach aop”, semafor ciemny (rys. 4):a) sygnał SN „Wolna droga przy czynnych urządzeniach aop” zezwala na jazdę przy czynnych urządzeniach aop, zgodnie ze wskazaniami sygnalizatora kabinowego,b) w przypadku braku czynnych pojazdowych urządzeń aop lub braku sygnałów ze stacjonarnych urządzeń aop, sygnał SN jest równoważny z sygnałem S 1 „Stój”;5) sygnał manewrowy Ms 2 „Jazda manewrowa dozwolona”, jedno światło białe (rys. 5):a) sygnał Ms 2 „Jazda manewrowa dozwolona” zezwala na przejechanie składem manewrującym poza semafor lub tarczę manewrową,b) sygnał Ms 2 mogą wskazywać semafory oznaczone dodatkowo literą „m”, umieszczoną na tabliczce opisowej pod nazwą semafora, lub tarcze manewrowe.Rozdział 5Sygnały zamknięcia toru§ 162. Sygnały zamknięcia toru są stosowane do osygnalizowania miejsca, w którym znajduje się przeszkoda uniemoż-liwiająca jazdę pociągu. Przeszkodę może stanowić w szczególności uszkodzenie toru, unieruchomiony tabor, miejsce wy-konywanych robót, zamknięty odcinek toru, kozioł oporowy, nałożona na tor wykolejnica, granica jazd taboru wynikająca z organizacji ruchu, zamknięte drzwi elektrowozowni.§ 163. Stosuje się następujące sygnały zamknięcia toru:1) sygnał D 1 „Stój – tarcza zatrzymania”, prostokątna czerwona tarcza z białym obramowaniem, zaś w warunkach ogra-niczonej widoczności czerwone światło (rys. 6):a) sygnał D 1 „Stój – tarcza zatrzymania” nakazuje zatrzymanie taboru przed miejscem ustawienia tarczy zatrzymania,b) w celu osygnalizowania przeszkód w postaci zamkniętych bram ogrodzeniowych lub drzwi elektrowozowni, tarczę zatrzymania umieszcza się na konstrukcji drzwi;2) sygnał DO – za tarczą ostrzegawczą znajduje się tarcza zatrzymania, okrągła pomarańczowa tarcza z czarnym pierś- cieniem i białym obramowaniem, a w warunkach ograniczonej widoczności pomarańczowe światło (rys. 7):a) tarcza ostrzegawcza informuje, że pociąg zbliża się do tarczy zatrzymania – sygnału D 1 „Stój”,b) tarcza ostrzegawcza DO stosowana jest tylko na łącznicy metra;3) sygnał Z 1 „Stój – koniec toru”, czarna pozioma linia na tle białej okrągłej tarczy, w warunkach ograniczonej widocz-ności białe tło tarczy podświetlone (rys. 8):a) sygnał Z 1 „Stój – koniec toru” nakazuje zatrzymanie taboru przed miejscem jego ustawienia,b) sygnał Z 1 „Stój – koniec toru” stosowany jest wyłącznie na terenie otwartym, poza tunelem i stacjami metra;
Dziennik Ustaw – 104 – Poz. 100 4) sygnał Z 1a „Stój – tor zamknięty”, jedno lub dwa światła czerwone (rys. 9):a) sygnał Z 1a „Stój – tor zamknięty” wyznacza granicę jazd i nakazuje zatrzymanie taboru przed miejscem jego ustawienia, jest równoznaczny z sygnałem S 1 „Stój”,b) sygnał Z 1a „Stój – tor zamknięty” w tunelu i na stacjach metra ustawia się na końcu toru lub przy torze szlako-wym, na końcu drogi przebiegu o przeciwnym kierunku względem kierunku zasadniczego, jeżeli urządzenia sterowania ruchem pociągów nie są przystosowane do prowadzenia ruchu dwukierunkowego,c) na terenie STP sygnałami Z 1a oznacza się końce toru prób,d) konstrukcja sygnału Z 1a jest taka sama, jak konstrukcja semaforów,e) sygnał Z 1a może być wykonany w postaci tablicy z materiałów odblaskowych;5) sygnał Z 1wk „Stój – wykolejnica na torze”, czarna pozioma linia na tle białej okrągłej tarczy (rys. 10).Sygnał Z 1wk „Stój – wykolejnica na torze” oznacza, że jazda i manewry po torze, na którym znajduje się wykolejnica, są dozwolone tylko do wykolejnicy;6) sygnał Z 2wk „Wykolejnica zdjęta z toru”, czarna pionowa linia na tle białej okrągłej tarczy (rys. 11).Sygnał Z 2wk „Wykolejnica zdjęta z toru” oznacza, że jazda i manewry po torze, na którym znajduje się wykolejnica, są dozwolone.Rozdział 6Sygnały na tarczach manewrowych§ 164. 1. Tarcze manewrowe stosuje się na terenie otwartym.2. Tarcze manewrowe służą wyłącznie do przekazywania sygnałów dla jazd manewrowych.3. W tarczach manewrowych stosuje się światła koloru niebieskiego i białego.4. Tarcze manewrowe ustawia się z prawej strony toru.5. Oznaczenie tarczy manewrowej składa się z liter „Tm” i kolejnego numeru tarczy.§ 165. Na tarczach manewrowych stosuje się następujące sygnały:1) sygnał Ms 1 „Jazda manewrowa zabroniona”, jedno światło niebieskie (rys. 12):a) sygnał Ms 1 „Jazda manewrowa zabroniona” oznacza zakaz jazdy poza tarczę manewrową wskazującą ten sygnał,b) manewrujący tabor może przejechać poza tarczę manewrową wskazującą sygnał Ms 1 „Jazda manewrowa zabro-niona”, jeżeli pozwolenie na minięcie sygnału Ms 1 „Jazda manewrowa zabroniona” zostanie przekazane przez pracownika obsługującego tę tarczę za pomocą sygnału Rm 1 „Do mnie” lub Rm 2 „Ode mnie” albo przez radio-telefon;2) sygnał Ms 2 „Jazda manewrowa dozwolona”, jedno światło białe (rys. 13).Sygnał Ms 2 „Jazda manewrowa dozwolona” zezwala na jazdę poza tarczę manewrową wskazującą ten sygnał.Rozdział 7Sygnały na pojazdach metra§ 166. 1. Sygnały na pojazdach metra stanowią grupę sygnałów wzrokowych pozwalających identyfikować poszczegól-ne pojazdy metra.2. Sygnały na pojazdach metra pozwalają rozróżnić czoło pociągu i koniec pociągu.3. Na pojazdach metra stosuje się sygnały ze światła białego i czerwonego, w które wyposażony jest pojazd.4. Jeżeli konstrukcja pojazdu metra nie przewiduje stosowania świateł niezbędnych do osygnalizowania, należy stoso-wać dodatkowe latarnie lub w warunkach dobrej widoczności tarcze sygnalizacyjne.
Dziennik Ustaw – 105 – Poz. 100
Źródło: Internetowy System Aktów Prawnych — ISAP (isap.sejm.gov.pl), pozyskano 30.10.2026. · PDF źródłowy