§ 5

§ 5. Rozporzàdzenie wchodzi w˝ycie po up∏ywie14 dni od dnia og∏oszenia.Minister Zdrowia: Z. ReligaZa∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Zdrowiazdnia 17 paêdziernika 2007 r. (poz. 1502)Za∏àcznik nr 1SPOSÓB POBIERANIA PRÓBEK ˚YWNOÂCI WCELU OZNACZANIA POZIOMÓW POZOSTA¸OÂCI PESTYCYDÓW ORAZ PROCEDURY STOSOWANE PRZY POBIERANIU PRÓBEKI.Poj´cia stosowane przy pobieraniu próbek1)porcja analityczna— reprezentatywna iloÊç ma-teria∏u pobrana zpróbki analitycznej, owielkoÊciodpowiedniej dla pomiaru st´˝enia pozosta∏oÊcipestycydów;Uwaga:wcelu pobrania porcji analitycznej do-puszcza si´ zastosowanie odpowiedniego przy-rzàdu do pobierania próbek;2)próbka— jedna lub wi´cej jednostek pobranychzpopulacji jednostek lub porcja materia∏u pobra-na zjego wi´kszej iloÊci. Do celów oznaczania pe-stycydów próbka reprezentatywna powinna byçreprezentatywna dla partii, próbki zbiorczej, zwie-rz´cia itp. wodniesieniu do wielkoÊci pozosta∏o-Êci pestycydów, ale nie musi byç reprezentatyw-na wodniesieniu do innych cech;3)próbka analityczna— materia∏ przygotowany doanalizy zpróbki laboratoryjnej, poprzez oddziele-nie cz´Êci produktu przeznaczonego do badania,anast´pnie wymieszany, zmielony, rozdrobnionyitp. wcelu wyodr´bnienia porcji analitycznejwsposób minimalizujàcy wielkoÊç b∏´du;Uwaga:przygotowanie próbki analitycznej po-winno odzwierciedlaç procedur´ przyj´tà przyustalaniu najwy˝szej dopuszczalnej pozosta∏oÊci,co oznacza, ˝e porcja produktu przygotowywanado analizy mo˝e zawieraç cz´Êci, które nie sà nor-malnie spo˝ywane; wcelu ustalenia cz´Êci wcho-dzàcych wsk∏ad próbki analitycznej nale˝y od-nieÊç si´ do odpowiednich za∏àczników rozporzà-dzenia Ministra Zdrowia zdnia 16 maja 2007 r.wsprawie najwy˝szych dopuszczalnych pozio-mów pozosta∏oÊci pestycydów, które mogà znaj-dowaç si´ wÊrodkach spo˝ywczych lub na ichpowierzchni (Dz. U. Nr 119, poz. 817);4)próbka pierwotna— jedna lub wi´cej jednostekpobranych ztego samego miejsca partii;Uwagi:a) wyboru miejsca wpartii, zktórego pobieranajest próbka pierwotna, nale˝y dokonaç wspo-sób losowy. Je˝eli natomiast jest to niemo˝li-we zpowodów technicznych, wyboru nale˝ydokonaç wsposób losowy zdost´pnych cz´Êcipartii,b) liczb´ jednostek wymaganych do skompleto-wania próbki pierwotnej nale˝y okreÊliç napodstawie najmniejszego rozmiaru iliczby wy-maganych próbek laboratoryjnych,c) wprzypadku kiedy zpartii produktów pocho-dzenia roÊlinnego, jaj lub przetworów mlecz-nych pobierana jest wi´cej ni˝ jedna próbkapierwotna, ka˝da zpróbek pierwotnych powin-na mieç wprzybli˝eniu podobny rozmiarwstosunku do próbki zbiorczej,d)jednostki do badaƒ powtarzanych mogà byçpodczas pobierania próbki lub próbek dobiera-ne losowo do podwójnych próbek laboratoryj-nych wprzypadkach, kiedy rozmiar tych jedno-stek uniemo˝liwia przygotowanie próbki zbior-czej jako próbki laboratoryjnej olepszej repre-zentatywnoÊci lub kiedy jednostki (np. jaja, de-likatne owoce) mog∏yby zostaç uszkodzonepodczas mieszania,e) wprzypadkach gdy próbki pierwotne pobiera-ne sà wodst´pach czasowych podczas ∏ado-wania lub roz∏adowywania partii, miejsce,zktórego pobierana jest próbka, odnosi si´ dookreÊlonych punktów czasowych,f) wcelu przygotowania próbki pierwotnej nienale˝y przecinaç ani dzieliç jednostek, zwyjàt-kiem sytuacji przedstawionych wtabeli 3; Dziennik Ustaw Nr 207—14919—Poz.15025)próbka zbiorcza (próbka zagregowana)—wprzypadku produktów innych ni˝ mi´so idrób,po∏àczony idobrze wymieszany zbiór próbekpierwotnych pobranych zpartii. Wprzypadkumi´sa idrobiu próbka pierwotna jest uwa˝ana zarównowa˝nà próbce zbiorczej; Uwagi:a) próbki pierwotne muszà zawieraç odpowiedniàiloÊç materia∏u wcelu umo˝liwienia wyodr´b-nienia wszystkich próbek laboratoryjnych, jakiepowinny byç pozyskane zpróbki zbiorczej,b) wprzypadkach kiedy podczas pobierania pró-bek pierwotnych przygotowywane sà oddziel-ne próbki laboratoryjne, przyjmuje si´, ˝e pod-czas pobierania próbek zpartii, próbka zbior-cza stanowi sum´ próbek laboratoryjnych;6)próbka laboratoryjna (próbka laboratorium)—próbka wys∏ana do laboratorium lub otrzymanawlaboratorium. Obejmuje ona reprezentatywnàiloÊç materia∏u pobranego zpróbki zbiorczej;Uwagi:a) próbka laboratoryjna mo˝e stanowiç ca∏oÊç lubcz´Êç próbki zbiorczej,b) wcelu przygotowania próbek laboratoryjnychnie nale˝y dzieliç produktów jednostkowych,zwyjàtkiem sytuacji, kiedy dzielenie produk-tów jednostkowych zosta∏o przewidziane wta-beli 3,c) wprzypadku koniecznoÊci powtórzenia bada-nia, dopuszcza si´ pobranie podwójnych pró-bek laboratoryjnych;7)wielkoÊç próbki— liczba jednostek lub iloÊç ma-teria∏u, która sk∏ada si´ na próbk´;8)pobieranie próbek— procedura stosowana wce-lu pobrania isporzàdzenia próbki;9)przyrzàdy do pobierania próbek:a) przyrzàdy takie jak szufle, czerpaki, Êwidry, no-˝e, sondy itp. s∏u˝àce do wyodr´bnienia jed-nostki zmateria∏u zbiorczego, zopakowaƒ (np. beczek czy du˝ych serów), zporcji (np. mi´-sa, drobiu), których wielkoÊç nie odpowiada ze wzgl´dów praktycznych próbce pierwotnej,b) przyrzàdy takie jak pojemniki s∏u˝àce do przy-gotowania próbki laboratoryjnej zpróbkizbiorczej lub przygotowania porcji analitycznejzpróbki laboratoryjnej;Uwagi:a) poszczególne przyrzàdy do pobierania próbeksà opisane wNormach ISO iMi´dzynarodowejFederacji Mleczarskiej (IDF)1),b) wprzypadku produktów takich jak liÊcie lu-zem, jako przybór do pobierania próbek mo˝ebyç uznana r´ka próbobiorcy. Oznacza to mo˝-liwoÊç r´cznego pobierania próbek;10)osoba pobierajàca próbki (próbobiorca)— osobaprzeszkolona wzakresie pobierania próbek iupo-wa˝niona przez organy urz´dowej kontroli ˝yw-noÊci;Uwaga:próbobiorca jest odpowiedzialny zawszystkie procedury zwiàzane zpobieraniempróbki, w∏àczajàc wto przygotowanie, opakowa-nie iprzesy∏k´ próbki laboratoryjnej. Próbobiorcamusi rozumieç koniecznoÊç przestrzegania po-szczególnych procedur pobierania próbek ijestobowiàzany do dostarczenia odpowiedniej do-kumentacji próbki oraz do Êcis∏ej wspó∏pracy zla-boratorium;11)partia— iloÊç materia∏u Êrodka spo˝ywczego do-starczonego wtym samym czasie do laborato-rium, co do którego wiadomo lub co do któregopróbobiorca ma przekonanie, ˝e materia∏ ten jestjednolity pod wzgl´dem pochodzenia, producen-ta, rodzaju, sposobu pakowania, rodzaju opako-wania, oznakowania, nadawcy itp.; Uwagi:a) wprzypadku kiedy przesy∏ka sk∏ada si´ zpartii,które mo˝na zidentyfikowaç jako pochodzàceod ró˝nych producentów, ka˝dà parti´ nale˝ytraktowaç oddzielnie,b) przesy∏ka mo˝e sk∏adaç si´ zjednej lub wi´k-szej liczby partii,c) wprzypadku znacznego rozmiaru lub obszaruzajmowanego przez ka˝dà zpartii wdu˝ej prze-sy∏ce ka˝da zserii wagonów, platform, samo-chodów ci´˝arowych, miejsc sk∏adowania mo-˝e zostaç uznana jako odr´bna partia,d) partia mo˝e zostaç wymieszana np. poprzez sor-towanie lub podczas procesu produkcyjnego;12)podejrzana partia— partia, co do której, bezwzgl´du na powód, istniejà podejrzenia, ˝e mo˝ezawieraç pozosta∏oÊci pestycydów przekraczajà-ce ich najwy˝sze dopuszczalne poziomy; 13)niepodejrzana partia— partia, dla której nie mapowodów, aby podejrzewaç, ˝e mo˝e zawieraçpozosta∏oÊci pestycydów przekraczajàce ich naj-wy˝sze dopuszczalne poziomy;14)jednostka— najmniejsza oddzielna lub dajàcasi´ wyodr´bniç cz´Êç wpartii, jaka mo˝e byçzniej pobrana, stanowiàca ca∏oÊç lub cz´Êç prób-ki pierwotnej;Uwagi:jednostki nale˝y identyfikowaç wnast´-pujàcy sposób:a) Êwie˝e owoce iwarzywa — jednostk´ mo˝estanowiç ka˝dy ca∏y owoc lub ca∏e warzywolub te˝ wpostaci, wjakiej wyst´pujà wsposóbnaturalny (np. kiÊcie winogron), zwyjàtkiemma∏ych owoców. Wprzypadku opakowanychma∏ych produktów, jednostki mogà byç iden-tyfikowane zgodnie zlit. d. Dopuszcza si´ za-stosowanie przyrzàdu do pobierania próbek,oile nie spowoduje to uszkodzenia materia∏u.Wtakim przypadku przyrzàd ten mo˝e pos∏u-˝yç do okreÊlenia jednostki. Wcelu sporzàdze-nia jednostki nie wolno dzieliç jaj, Êwie˝ychowoców ani warzyw,———————1)ISO 950: Cereals — sampling (as grain); ISO 951: Pulses inbags — sampling; ISO 1839: Sampling — tea; IDF stan-dard 50C: Milk and milk products — methods and sam-pling lub odpowiednie Polskie Normy PN EN. b) du˝e zwierz´ta, ich cz´Êci inarzàdy — jednost-k´ mo˝e stanowiç cz´Êç lub ca∏oÊç okreÊlonejcz´Êci narzàdu. Wcelu sporzàdzenia jednostkimo˝na przecinaç cz´Êci tuszy oraz narzàdy,c) ma∏e zwierz´ta, ich cz´Êci inarzàdy — jednost-k´ mo˝e stanowiç ca∏e zwierz´ lub jego ca∏acz´Êç lub narzàd. Wprzypadku zwierzàt wopa-kowaniach, jednostki mogà byç identyfikowa-ne zgodnie zlit. d. Dopuszcza si´ zastosowanieprzyrzàdu do pobierania próbek, oile nie b´-dzie to mia∏o wp∏ywu na wielkoÊç pozosta∏oÊcipestycydów. Wtakim przypadku przyrzàd tenmo˝e pos∏u˝yç do okreÊlenia jednostki,d) materia∏y opakowane — jako jednostk´ nale˝yprzyjàç najmniejsze oddzielne opakowaniejednostkowe. Wprzypadkach kiedy najmniej-sze opakowanie jest bardzo du˝e, próbki nale-˝y pobieraç, traktujàc to opakowanie jakopróbk´ zbiorczà, zgodnie zlit. e. Wsytuacji, gdy najmniejsze opakowanie jestbardzo ma∏e, jednostk´ mo˝e tworzyç grupaopakowaƒ jednostkowych,e) materia∏y zbiorcze, du˝e opakowania (np.beczki, sery), które sà zbyt du˝e, aby mog∏ystanowiç próbk´ pierwotnà — jednostk´ sta-nowi materia∏ pobrany za pomocà przyrzàdudo pobierania próbek.II.Procedury stosowane przy pobieraniupróbek Êrodków spo˝ywczych2)oraz wiel-koÊç iiloÊç pobieranych próbek1. Ârodki ostro˝noÊciNale˝y nie dopuÊciç do zanieczyszczenia lubuszkodzenia (zepsucia si´) próbki na wszystkichetapach procesu pobierania próbki, ze wzgl´duna mo˝liwoÊç wp∏ywu na wynik analityczny.Próbki nale˝y pobieraç oddzielnie zka˝dej partiiprzeznaczonej do badania na zgodnoÊç zwarto-Êciami najwy˝szych dopuszczalnych poziomówpozosta∏oÊci pestycydów.2. Pobieranie próbek pierwotnychMinimalnà liczb´ próbek pierwotnych, jakà nale˝ypobraç zpartii, nale˝y wyznaczyç na podstawietabeli 1. Wprzypadku podejrzanych partii mi´saidrobiu, liczb´ próbek, jakà nale˝y pobraç zpartii,okreÊla tabela 2. Ka˝dà próbk´ pierwotnà nale˝ypobraç wtakim stopniu, jak jest to praktyczniemo˝liwe, zlosowo wybranego miejsca wpartii.Próbka pierwotna musi zawieraç iloÊç materia∏uumo˝liwiajàcà przygotowanie próbki laboratoryj-nej, jaka jest wymagana wzale˝noÊci od partii.Uwaga:przyrzàdy do pobierania próbek ziarna3),jadalnych nasion roÊlin stràczkowych4)iherbaty5)sà opisane wmi´dzynarodowych normach ISO,aprzyrzàdy stosowane do pobierania produktówmlecznych wmi´dzynarodowych normach IDF6).Dziennik Ustaw Nr 207—14920—Poz.1502Tabela 1. Minimalna liczba próbek pierwotnych, którà nale˝y pobraç zpartiiProduktMinimalna liczba próbek pierwotnych, którà nale˝ypobraç zpartiia) produkty opakowane albo luzem, co do którychmo˝na przyjàç, ˝e sà dobrze wymieszane lub ho-mogenne1) mi´so idrób1(np. partia mo˝e byç wymieszana wprocesie prze-twórczym)partia niepodejrzana1partia podejrzanazgodnie ztabelà 22) inne produktyb) produkty opakowane albo luzem, co do których niemo˝na przyjàç, ˝e sà dobrze wymieszane lub ho-mogenneDla produktów sk∏adajàcych si´ zdu˝ych jednostek,stanowiàcych pierwotne produkty spo˝ywcze pocho-dzenia roÊlinnego, minimalna liczba próbek pierwot-nych powinna byç zgodna zminimalnà liczbà jedno-stek wymaganych do przygotowania próbki laborato-ryjnej. Patrz tabela 4.———————2)Nale˝y stosowaç zalecenia Norm ISO. Dla innych ni˝ wymienione wnormach produktów dostarczanych luzem albo wdu-˝ych opakowaniach zbiorczych dopuszcza si´ zastosowanie istniejàcych norm ISO dla innych produktów. ISO 950: cere-als — sampling (as grain); ISO 951: Pulses in bags — sampling; ISO 1839: Sampling — tea; IDF standard 50C: Milk andmilk products — methods and sampling lub odpowiednie Polskie Normy PN EN.3)International Standard ISO 950: Cereals — sampling as grain lub odpowiednie Polskie Normy PN EN.4)International Standard ISO 951: Pulses in bags — sampling lub odpowiednie Polskie Normy PN EN.5)International Standard ISO 1839: Sampling — tea lub odpowiednie Polskie Normy PN EN.6)International IDF Standard 50C: Milk and milk products — methods of sampling lub odpowiednie Polskie Normy PN EN. Tabela 2.Liczba losowo pobranych próbek pierwotnych wymaganych dla danego prawdopodobieƒstwastwierdzenia przynajmniej jednej próbki niezgodnej wpartii mi´sa lub drobiu, dla danej cz´stoÊci wy-st´powania niezgodnych pozosta∏oÊci wpartiiDziennik Ustaw Nr 207—14921—Poz.1502Albo:Masa partii (kg)< 50350—5005> 50010lub:Liczba puszek, kartonów lub innych pojemników wpartii1—25126—1005> 10010Cz´stoÊç wyst´powanianiezgodnych pozosta∏oÊciwpartiiMinimalna liczba próbek (no) wymagana wcelu wykrycia niezgodnej pozosta∏oÊcizprawdopodobieƒstwem%90 %95 %99 %901—280—23702346034550457405693567113079132591117201114211515192910222944545599012312994590,54605989190,12 3012 9954 603 Uwagi:1)tabela zak∏ada losowe pobieranie próbek;2)wprzypadku, kiedy liczba próbek pierwotnychwskazana wtabeli 1 jest wi´ksza ni˝ oko∏o10% liczby jednostek wca∏ej partii, liczba pró-bek pierwotnych (n) mo˝e byç mniejsza, obli-czona zgodnie znast´pujàcym wzorem:n = no/(1 + (no–1))/Ngdzie:n= minimalna liczba próbek pierwotnych,które nale˝y pobraç,no= liczba próbek pierwotnych ztabeli 2,N= liczba jednostek wpartii umo˝liwiajà-cych sporzàdzenie próbki pierwotnej;3)je˝eli pobrana jest pojedyncza próbka pier-wotna, prawdopodobieƒstwo wykrycia nie-zgodnoÊci znajwy˝szà dopuszczalnà pozosta-∏oÊcià jest zbli˝one do cz´stoÊci wyst´powaniapróbek niezgodnych;4)wcelu wyznaczenia dok∏adnego lub alterna-tywnego prawdopodobieƒstwa albo dla innejcz´stoÊci wyst´powania niezgodnoÊci liczbapróbek, które nale˝y pobraç, mo˝e byç obli-czona zwzoru:1 – p = (1 – i)ngdzie:p= prawdopodobieƒstwo, i= cz´stoÊç wyst´powania niezgodnoÊciwpartii, n= liczba próbek.Uwagi:WartoÊci „p” oraz „i” wyra˝one sà jako u∏amek,anie jako wartoÊç wprocentach.3. Przygotowanie próbki zbiorczejWtabeli 3 podano sposób post´powania dla mi´-sa idrobiu. Ka˝dà próbk´ pierwotnà przyjmujesi´ jako oddzielnà próbk´ zbiorczà.Wtabelach 4 i5 przedstawiono sposoby post´-powania wprzypadku produktów pochodzeniaroÊlinnego, jaj iproduktów mlecznych. Wcelusporzàdzenia próbki zbiorczej, próbki pierwot-ne nale˝y po∏àczyç ze sobà idok∏adnie wymie-szaç, oile jest to mo˝liwe ze wzgl´dów prak-tycznych.Wsytuacji gdy: 1) wymieszanie próbek pierwotnych wcelu spo-rzàdzenia próbki zbiorczej ze wzgl´dów prak-tycznych nie jest mo˝liwe,2) jednostki mogà ulec uszkodzeniu podczas mie-szania lub dzielenia du˝ej próbki zbiorczej,wsposób mogàcy mieç wp∏yw na pozosta∏oÊcipestycydu,3) nie ma mo˝liwoÊci wymieszania bardzo du-˝ych jednostek wcelu uzyskania bardziej jed-norodnej dystrybucji pozosta∏oÊci pestycydu,nale˝y podczas pobierania próbek pierwotnychlosowo pobraç jednostki jako podwójne próbkilaboratoryjne. Wtakim przypadku prezentowanywynik analizy powinien byç Êrednià wynikówuzyskanych zbadanych próbek laboratoryjnych.Dziennik Ustaw Nr 207—14922—Poz.1502Tabela 3.Mi´so idrób — opis próbek pierwotnych iminimalna wielkoÊç próbek laboratoryjnychKlasyfikacjaproduktuPrzyk∏adyRodzaj pobieranejpróbki pierwotnejMinimalna wielkoÊç ka˝dej zpróbeklaboratoryjnych12345Pierwotne Êrodki spo˝ywcze pochodzenia zwierz´cego1.Mi´so ssakówUwaga: wprzypadku najwy˝szej dopuszczalnej pozosta∏oÊci dla pestycydówrozpuszczalnych wt∏uszczach próbki nale˝y pobieraç zgodnie zpkt 2 tej tabeli1.1.Du˝e ssaki, ca∏ealbo pó∏tusze,zwykle ≤10kgByd∏o, owce, ÊwinieCa∏a przepona lub jejcz´Êç, jeÊli tokonieczne, ∏àczniezmi´Êniami karku0,5kg1.2.Ma∏e ssaki, ca∏e tuszeKrólikiCa∏e tusze lub tylneçwiartki0,5kgpo usuni´ciu skóryikoÊci1.3.Cz´Êci mi´sa ssaków,luzem (Êwie˝e,sch∏odzone,zamro˝one),paczkowane lub inneåwiartki, kawa∏ki,steki itp.Ca∏e jednostkialbo cz´Êciwi´kszej jednostki0,5kgpo usuni´ciu koÊci Dziennik Ustaw Nr 207—14923—Poz.1502123451.4.Cz´Êci mi´sassaków zamro˝one wblokachåwiartki, kawa∏kiZamro˝one przekrojewyci´te zpojemnikaalbo ca∏e (lub porcje) poszczególnych cz´Êcimi´sa0,5kgpo usuni´ciu koÊci2.T∏uszcz ssaków, wtym t∏uszcz mi´saUwaga: pobierane próbki t∏uszczu zgodnie zpkt 2.1, 2.2 i2.3 mo˝na wykorzystaç wcelu okreÊleniazgodnoÊci zodpowiednimi wartoÊciami najwy˝szych dopuszczalnych pozosta∏oÊci wsamym t∏usz-czu lub wca∏ym produkcie2.1.Du˝e ssaki podczasuboju, ca∏elub pó∏tusze,zwykle ≥10kgByd∏o, owce, ÊwinieNerki, t∏uszcz brzusznylub podskórnypobrany od jednegozwierz´cia0,5kg2.2.Ma∏e ssakipodczas uboju,ca∏e lub pó∏tusze, <10kgT∏uszcz brzusznylub podskórnyod jednegolub wi´kszej liczbyzwierzàt0,5kg2.3.Cz´Êci mi´sa ssakówNogi, kawa∏ki, stekiWidoczny t∏uszcz,wyci´ty zjednostki(ek) Albo ca∏a(e)jednostka(i) lub porcjeca∏ej jednostkilub jednostekwprzypadkach, kiedyt∏uszcz nie jestmo˝liwy do wyci´cia0,5kg2kg2.4.Tkankat∏uszczowa ssakówluzemJednostki pobraneprzyrzàdem dopobierania próbek zconajmniej trzech miejsc0,5kg3.Podroby3.1.Wàtroby ssaków,Êwie˝e,sch∏odzone,zamro˝oneCa∏a(e) wàtroba(y)lub cz´Êci wàtroby0,4kg3.2.Nerki ssaków,Êwie˝e,sch∏odzone,zamro˝oneJedna lub obie nerkiod jednegolub wi´kszejliczby zwierzàt0,2kg3.3Serca ssaków,Êwie˝e,sch∏odzone,zamro˝oneCa∏e serce(a) lub, jeÊlidu˝e, cz´Êç komory0,4kg3.4.Inne cz´Êci ssaków,Êwie˝e,sch∏odzone,zamro˝oneCz´Êç albo ca∏ajednostka od jednegolub wi´kszej liczbyzwierzàt albo przekrojepobranezzamro˝onegoproduktu0,5kg Dziennik Ustaw Nr 207—14924—Poz.1502123454.Mi´so drobiuUwaga: wprzypadku najwy˝szej dopuszczalnej pozosta∏oÊci dla pestycydówrozpuszczalnych wt∏uszczach próbki nale˝y pobieraç zgodnie zpkt 54.1.Du˝e ptaki > 2kgIndyki, g´si, koguty,kap∏ony ikaczkiUda, nogi iinneciemne mi´so0,5kgpo usuni´ciu skóry ikoÊci4.2.Ptaki Êredniej wielkoÊci500 g—2kgKury, perliczki,ma∏e kurczakiUda, nogi iinneciemne mi´sood co najmniej trzechptaków0,5kgpo usuni´ciu skóryikoÊci4.3.Ma∏e ptaki < 500gPrzepiórki, go∏´bieTusze od co najmniejszeÊciu ptaków0,2kgtkanki mi´Êniowej4.4.Cz´Êci ptakówÊwie˝e,sch∏odzone,zamro˝one,pakowane whurcielub detaluNogi, çwiartki, piersiiskrzyde∏kaOpakowane jednostkilub poszczególnejednostki0,5kgpo usuni´ciu skóryikoÊci5.T∏uszcz drobiu, wtym t∏uszcz mi´saUwaga: pobierane próbki t∏uszczu zgodnie zpkt 5.1 i5.2 mo˝na wykorzystaç wcelu okreÊleniazgodnoÊci zodpowiednimi wartoÊciami najwy˝szych dopuszczalnych pozosta∏oÊciwsamym t∏uszczu lub wca∏ym produkcie5.1.Ptaki podczas uboju,ca∏e albo cz´Êci tuszyKurczaki, indykiJednostki pobranezt∏uszczu brzusznegood co najmniej3 ptaków0,5kg5.2.Cz´Êci mi´sa ptakówNogi, piersi, mi´ÊnieWidoczny t∏uszcz,wyci´ty zjednostki(ek)0,5kgAlbo ca∏a(e)jednostka(i) lub porcjeca∏ej jednostkilub jednostekwprzypadkach, kiedyt∏uszcz nie jestmo˝liwy do wyci´cia2kg5.3.Tkankat∏uszczowa ptakówluzemJednostki pobraneprzyrzàdem dopobierania próbek zconajmniej trzech miejsc0,5kg6.Podroby ptaków6.1.Jadalne podrobyptaków, zwyjàtkiemt∏uszczu wàtróbkaczek, g´siipodobnychproduktów oznacznejwartoÊciJednostki pobraneod co najmniej szeÊciuptaków lub przekrójpobrany zopakowania0,2kg6.2.T∏uszcz wàtrobyg´si ikaczek orazpodobne produktyoznacznej wartoÊciJednostki pobraneod jednego ptaka lubopakowania0,05kg Dziennik Ustaw Nr 207—14925—Poz.150212345Przetworzone Êrodki spo˝ywcze pochodzenia zwierz´cego7.Przetworzone produkty pochodzenia zwierz´cego, mi´so suszone.Jadalne produkty pochodzenia zwierz´cego, przetworzony t∏uszcz zwierzàt, wtym t∏uszcz oddzie-lony lub wyekstrahowany.˚ywnoÊç przetworzona (jeden sk∏adnik) pochodzenia zwierz´cego, zwykle wst´pnie pakowanaigotowa do spo˝ycia po gotowaniu lub bez gotowania, zawierajàca (lub niezawierajàca) sk∏adnikidodawane wma∏ych iloÊciach, takie jak substancje aromatyzujàce, przyprawy itp.˚ywnoÊç przetworzona (wielosk∏adnikowa) pochodzenia zwierz´cego, wielosk∏adnikowa ˝ywnoÊçzawierajàca sk∏adniki zarówno pochodzenia zwierz´cego, jak iroÊlinnego, oile sk∏adnik(i)pochodzenia zwierz´cego przewa˝a(jà).7.1.Ssaki lub ptaki,rozdrobnione,gotowane,puszkowane,suszone, oddzielonelub produktyprzetwarzane winnysposób, w∏àczajàcproduktywielosk∏adnikoweSzynka, kie∏basa,mielona wo∏owina,pasta zkurczàtOpakowane jednostkialbo reprezentatywnyprzekrój zopakowaniaalbo jednostki (wtymsoki, jeÊli wyst´pujà)pobrane za pomocàprzyrzàdu dopobierania próbek0,5kg lub 2kg,jeÊli zawartoÊçt∏uszczu < 5 %Tabela 4.Produkty pochodzenia roÊlinnego — opis próbek pierwotnych iminimalna wielkoÊç próbek labora-toryjnychKlasyfikacjaproduktuPrzyk∏adyRodzaj pobieranej próbki pierwotnejMinimalna wielkoÊçka˝dej zpróbeklaboratoryjnychPierwotne Êrodki spo˝ywcze pochodzenia roÊlinnego123451.Wszystkie Êwie˝e owoceWszystkie Êwie˝e warzywa, wtym ziemniaki iburaki cukrowe, zwy∏àczeniem zió∏1.1.Âwie˝e produktyoma∏ych rozmiarach,jednostki < 25gJagody, groszek,oliwkiCa∏e jednostkilub opakowaniaalbo jednostki pobraneza pomocà przyrzàdudo pobierania próbek1kg1.2.Âwie˝e produktyoÊrednich rozmiarach,jednostki na ogó∏od 25g do 250gJab∏ka, pomaraƒczeCa∏e jednostki1kg(co najmniej10 jednostek)1.3.Âwie˝e produktyodu˝ych rozmiarach,jednostki na ogó∏> 250 gKapusta, ogórki,winogrona (wgro-nach)Ca∏a(e) jednostka(i)2kg(co najmniej 5 jedno-stek)2.StràczkoweFasola, suszona;groch, suszony1kgZiarno zbó˝Ry˝, pszenica1kg Dziennik Ustaw Nr 207—14926—Poz.150212345Orzechy zdrzewZwyjàtkiemorzechówkokosowych1kgOrzechy kokosowe5 jednostekNasiona roÊlinoleistychOrzechy arachidowe0,5kgNasiona donapojówis∏odyczyNasiona kawy0,5kg3.Zio∏aÂwie˝a naç pietruszkiCa∏e jednostki0,5kgInne, Êwie˝e0,2kg(Wprzypadku zió∏ suszonych, patrz pkt 4)PrzyprawySuszoneCa∏a jednostkalub pobraneza pomocà przyrzàdudo pobierania próbek0,1kg˚ywnoÊç przetworzona pochodzenia roÊlinnego4.Przetworzone Êrodki spo˝ywcze pochodzenia roÊlinnego, suszone owoce, warzywa, zio∏a, chmiel,zmielone produkty zbo˝owe.Produkty pochodzenia roÊlinnego, herbaty, herbaty zio∏owe, oleje roÊlinne, soki iró˝norodneprodukty, np. przetwarzane oliwki ipulpa zowoców cytrusowych.˚ywnoÊç przetworzona (jeden sk∏adnik) pochodzenia roÊlinnego, zwykle wst´pnie pakowanaiprzeznaczona do spo˝ycia po lub bez obróbki termicznej, zawierajàca (lub niezawierajàca)sk∏adniki dodawane wma∏ych iloÊciach, takie jak substancje aromatyzujàce, przyprawy itp.˚ywnoÊç przetworzona (wielosk∏adnikowa) pochodzenia roÊlinnego, wtym wielosk∏adnikowa˝ywnoÊç zawierajàca sk∏adniki pochodzenia zwierz´cego, oile sk∏adnik(i) pochodzenia roÊlinnegoprzewa˝a(jà), pieczywo iinne gotowane produkty zbo˝owe.4.1.Produktyoznacznej wartoÊcimaterialnejOpakowanialub jednostki pobraneza pomocà przyrzàdudo pobierania próbek0,1 kg*4.2.Sta∏e produktywma∏ych iloÊciach luzem lub wniedu˝ychopakowaniachzbiorczychChmiel, herbata,herbata zio∏owaPakowane jednostkialbo jednostki pobraneza pomocà przyrzàdudo pobierania próbek0,2kg4.3.Inne sta∏e produktyPieczywo, màka, suszone owoceOpakowania lub inneca∏e jednostki albojednostki pobraneza pomocà przyrzàdudo pobierania próbek0,5kg4.4.Produkty p∏ynneOleje roÊlinne, sokiPakowane jednostkialbo jednostki pobraneza pomocà przyrzàdudo pobierania próbek0,5 l lub 0,5kg*Wprzypadku produktów owyjàtkowo du˝ej wartoÊci materialnej dopuszcza si´ pobranie mniejszej próbki. Wtakich przy-padkach fakt ten nale˝y odnotowaç wprotokole pobrania próbki ∏àcznie zpodaniem uzasadnienia. Dziennik Ustaw Nr 207—14927—Poz.1502KlasyfikacjaproduktuPrzyk∏adyRodzaj pobieranejpróbki pierwotnejMinimalna wielkoÊçka˝dej zpróbeklaboratoryjnychTabela 5.Jaja iprzetwory mleczne — opis próbek pierwotnych iminimalna wielkoÊç próbek laboratoryjnych12345Pierwotne Êrodki spo˝ywcze pochodzenia zwierz´cego1.Jaja drobiu1.1.Jaja, zwyjàtkiemjaj przepiórekipodobnychCa∏e jaja12 ca∏ych jajkurzych, 6 ca∏ych jajg´si lub kaczek1.2.Jaja przepiórekipodobneCa∏e jaja24 ca∏e jaja2.Wyroby mleczneCa∏e jednostki albojednostki pobraneza pomocà przyrzàdudo pobierania próbek0,5 lPrzetwarzane Êrodki spo˝ywcze pochodzenia zwierz´cego3.Przetworzone Êrodki spo˝ywcze pochodzenia zwierz´cego, przetworzone przetwory mleczne,np. mleko odt∏uszczone, mleko odparowane, mleko wproszku.Jadalne produkty pochodzenia zwierz´cego, t∏uszcz mleka, produkty pochodne, np. mas∏o,t∏uszcz mas∏a, Êmietana, Êmietana sproszkowana, kazeina itp.˚ywnoÊç przetworzona pochodzenia zwierz´cego (jeden sk∏adnik), przetwarzane produktymleczne, np. jogurt, sery. ˚ywnoÊç przetworzona pochodzenia zwierz´cego (wielosk∏adnikowa), przetwarzane przetworymleczne zawierajàce sk∏adniki pochodzenia roÊlinnego, wktórych przewa˝a(jà) sk∏adnik(i)pochodzenia zwierz´cego, np. przetwarzane wyroby zsera, jogurt zdodatkami,mleko zag´szczone s∏odzone.3.1.P∏ynne mleko,mleko wproszku,mleko iÊmietanaodparowane, lodyzawierajàce produktymleczne, Êmietana,jogurtya) przed pobraniem próbki odparowane mleko iodparowanà Êmietan´ wopakowaniachzbiorczych nale˝y dok∏adnie wymieszaç, zeskrobujàc materia∏ przylegajàcy do Êcian idnapojemnika, dobrze mieszajàc ca∏oÊç; nale˝y pobraç 2—3 litry p∏ynu iponownie zamieszaçprzed wyodr´bnieniem próbki laboratoryjnej,b) mleko wproszku wopakowaniach zbiorczych nale˝y pobieraç zzachowaniem warunkówaseptycznych, równomiernie przemieszczajàc suchà sond´ do pobierania próbek wprodukcie,c) Êmietan´ wopakowaniach zbiorczych nale˝y dok∏adnie wymieszaç t∏okiem przed pobraniempróbki, unikajàc jej ubijania.Opakowane jednostkialbo jednostkipobrane za pomocàprzyrzàdudo pobierania próbek0,5 l (p∏ynne)lub0,5kg (sta∏e)3.2.Mas∏oit∏uszcz mas∏aMas∏o,niskot∏uszczoweprodukty dosmarowaniazawierajàce bezwodnyt∏uszcz mas∏a, t∏uszczmleka, bezwodnyt∏uszcz mlekaCa∏e jednostki lub ichcz´Êci wopakowa-niach albo jednostkipobrane za pomocàprzyrzàdudo pobierania próbek0,2kglub0,2 l Dziennik Ustaw Nr 207—14928—Poz.1502123453.3.Sery, wtym sery przetwarzane dojrzewajàceJednostki 0,3kglub wi´kszeCa∏e jednostki albocz´Êci jednostekodci´te za pomocàprzyrzàdudo pobierania próbek0,5kgJednostki < 0,3kg0,3kgUwaga:Próbki zserów opodstawie wkszta∏cie ko∏a nale˝y pobieraç, dokonujàc dwóch ci´çod Êrodka wzd∏u˝ promienia. Próbk´ serów opodstawie wkszta∏cie prostokàta nale˝y pobieraç,dokonujàc dwóch ci´ç równoleg∏ych do kraw´dzi.3.4.P∏ynne, zamro˝onelub suszoneprodukty zjajJednostki nale˝ypobieraç wsposóbaseptyczny za pomocàprzyrzàdudo pobierania próbek0,5kgZa∏àcznik nr 2KRYTERIA DLA METOD ANALITYCZNYCH, SPOSÓB PODAWANIA IINTERPRETACJI WYNIKÓW ANALIZORAZ SPOSÓB TRANSPORTU IPRZECHOWYWANIA PRÓBEK PRZED PRZYSTÑPIENIEM DO ANALIZYI. Przygotowanie próbki laboratoryjnej1. Wprzypadkach, kiedy próbka zbiorcza jest wi´k-sza ni˝ jest to wymagane dla próbki laboratoryj-nej, nale˝y jà podzieliç wsposób zapewniajàcyreprezentatywnoÊç porcji.2. Dopuszcza si´ stosowanie przyrzàdów do pobie-rania próbek oraz dzielenie ich na cz´Êci, atak˝einny odpowiedni sposób zastosowany wproce-sie redukowania wielkoÊci próbki, pod warun-kiem, ˝e nie spowoduje on uszkodzenia jedno-stek Êwie˝ych owoców, warzyw ijaj.3. JeÊli zachodzi taka potrzeba, na tym etapie nale-˝y pobraç podwójne próbki laboratoryjne, któremo˝na równie˝ przygotowaç, stosujàc powy˝szyalternatywny sposób post´powania.4. Minimalne wymogi wielkoÊci próbek laborato-ryjnych okreÊlajà tabele 3, 4 oraz 5 za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia.II. Dokumentacja pobierania próbek1. Próbobiorca obowiàzany jest do odnotowaniawprotokole pobrania próbki danych dotyczà-cych rodzaju ipochodzenia partii:1) umo˝liwiajàcych identyfikacj´ w∏aÊciciela, do-stawcy lub przewoênika;2) daty imiejsca pobrania próbki;3) wszelkich innych informacji mogàcych mieçznaczenie dla charakterystyki partii ipóêniej-szego procesu analitycznego.2. Wprotokole pobrania próbki nale˝y odnotowaçwszelkie odst´pstwa od zalecanych metod po-bierania próbek.3. Do ka˝dej próbki, spoÊród podwójnych próbeklaboratoryjnych, próbobiorca obowiàzany jestdo∏àczyç podpisanà kopi´ protoko∏u pobraniapróbki oraz dysponowaç kopià tego protoko∏u.4. Kolejnà kopi´ próbobiorca powinien udost´pniçw∏aÊcicielowi partii lub jego przedstawicielowi,bez wzgl´du na to, czy otrzymujà oni próbki la-boratoryjne.5. Protoko∏y pobrania próbki prowadzone wwersjielektronicznej powinny równie˝ trafiç do wszyst-kich ich odbiorców, wcelu umo˝liwienia prze-prowadzenia odpowiednich procedur audytor-skich.III. Pakowanie iprzekazywanie próbek laboratoryj-nych1. Próbk´ laboratoryjnà nale˝y umieÊciç wczy-stym, wykonanym zoboj´tnych materia∏ów opa-kowaniu, które powinno chroniç próbk´ przedzanieczyszczeniem, uszkodzeniem iubytkiem.2. Opakowanie nale˝y opiecz´towaç ioznakowaç,do∏àczajàc do niego protokó∏ pobrania próbki.Przy stosowaniu kodu kreskowego zaleca si´ do-∏àczenie równie˝ informacji alfanumerycznej.3. Próbk´ nale˝y dostarczyç do laboratoriumwmo˝liwie najkrótszym czasie. 4. Wczasie transportu nale˝y unikaç sytuacji, któramog∏aby doprowadziç do zepsucia si´ próbki,szczególnie dotyczy to próbek Êwie˝ych artyku-∏ów, które podczas transportu do laboratorium,wzale˝noÊci od ich rodzaju, powinny pozosta-waç sch∏odzone lub wstanie zamro˝enia.5. Próbki drobiu imi´sa nale˝y zamroziç przed wy-s∏aniem do laboratorium. JeÊli czas od pobraniado przekazania próbki do laboratorium jest na ty-le krótki, ˝e wyklucza jej zepsucie, dopuszcza si´dostarczenie próbki wpostaci niezamro˝onej.IV. Przygotowanie próbki analitycznej1. Próbce analitycznej nale˝y nadaç identyfikator,awprotokole pobrania próbki nale˝y zamieÊciçdat´ jej otrzymania iwielkoÊç próbki.2. Zotrzymanej próbki nale˝y bezzw∏ocznie wyod-r´bniç cz´Êç podlegajàcà analizie.3. Wprzypadku, kiedy poziom pozosta∏oÊci wyra-˝any jest zuwzgl´dnieniem fragmentów, którenie podlega∏y analizie, cz´Êci te nale˝y zwa˝yçiodnotowaç ich mas´. Przyk∏adowo pestki owo-ców pestkowych nie sà analizowane, lecz po-ziom pozosta∏oÊci jest obliczany zich w∏àcze-niem, zgodnie zinformacjà dotyczàcà cz´Êci pro-duktu, do której odnoszà si´ najwy˝sze dopusz-czalne poziomy pozosta∏oÊci pestycydów, okreÊ-lonà wrozporzàdzeniu Komisji (WE) nr178/2006zdnia 1 lutego 2006 r. zmieniajàcym rozporzà-dzenie (WE) nr 396/2005 Parlamentu Europej-skiego iRady wcelu ustanowienia za∏àczni-kaIustalajàcego wykaz produktów spo˝yw-czych ipaszowych, do których stosuje si´ naj-wy˝sze dopuszczalne poziomy pozosta∏oÊci pe-stycydów (Dz. Urz. UE L29 z02.02.2006, str. 3).V. Przygotowanie iprzechowywanie porcji analitycz-nej1. Wrazie potrzeby próbk´ analitycznà mo˝na po-dzieliç, anast´pnie dobrze wymieszaç wcelu za-pewnienia reprezentatywnoÊci pobranej porcjianalitycznej. WielkoÊç porcji analitycznej zale˝yod stosowanej metody analitycznej imo˝liwoÊciskutecznego wymieszania porcji. Nale˝y odnoto-waç sposób, wjaki próbka zosta∏a podzielonaiwymieszana.2. Zastosowana procedura dzielenia imieszaniapróbki nie mo˝e wp∏ywaç na wielkoÊç pozosta∏o-Êci obecnego wpróbce pestycydu.3. Wuzasadnionych przypadkach, wcelu zminima-lizowania niepo˝àdanego wp∏ywu procesówprzygotowawczych, post´powanie zpróbkà ana-litycznà nale˝y przeprowadzaç wokreÊlonychwarunkach, np. wtemperaturze poni˝ej zera.4. Wprzypadku, kiedy dzielenie próbki mo˝e wp∏y-nàç na wielkoÊç pozosta∏oÊci iwobec braku al-ternatywnych procedur post´powania przygoto-wawczego dla okreÊlonej próbki, jako porcj´analitycznà nale˝y przyjàç ca∏à jednostk´ albofragmenty wyodr´bnione zca∏ej jednostki.5. Je˝eli taka porcja analityczna sk∏ada si´ zkilkujednostek lub ich fragmentów inie jest pewne,czy nie b´dzie ona reprezentatywna dla próbkianalitycznej, wtakim przypadku nale˝y poddaçanalizie odpowiednià liczb´ podwójnych próbeklaboratoryjnych wcelu wykazania niepewnoÊciwartoÊci Êredniej.6. Je˝eli zachodzi potrzeba przechowywania porcjianalitycznej przed analizà, nale˝y tak dobraç wa-runki, wtym czas przechowywania, aby niewp∏ywa∏y one na poziom pozosta∏oÊci pestycy-du.7. Wuzasadnionych przypadkach nale˝y pobraçdodatkowà próbk´ analitycznà wcelu przepro-wadzenia badania potwierdzajàcego ianaliz po-dwójnych.8. Przedstawione wy˝ej procedury pobierania pró-bek okreÊlone sà wregulacjach Kodeksu ˚ywno-Êciowego1).VI. Kryteria stosowane przy okreÊlaniu zgodnoÊci1. Wynik analityczny musi pochodziç od jednej lubwi´kszej liczby próbek laboratoryjnych, pobra-nych zpartii iotrzymanych do analizy wodpo-wiednim stanie. Wynik powinien zawieraç odpo-wiednie informacje dotyczàce zastosowanychprocedur zapewniania jakoÊci, okreÊlonych przezKomisj´ Europejskà.2. Wprzypadku, kiedy wynik analizy wskazuje, ˝estwierdzona pozosta∏oÊç pestycydu przekraczanajwy˝szy dopuszczalny poziom pozosta∏oÊci, la-boratorium powinno potwierdziç to˝samoÊç wy-krytej substancji, ajej st´˝enie powinno zostaçzweryfikowane poprzez analiz´ jednej lub wi´k-szej liczby dodatkowych porcji analitycznych, po-chodzàcych zoryginalnej próbki laboratoryjnej.3. WartoÊç najwy˝szej dopuszczalnej pozosta∏oÊciodnosi si´ do próbki zbiorczej.4. Partia jest zgodna znajwy˝szà dopuszczalnà po-zosta∏oÊcià, je˝eli wynik analityczny wskazuje, ˝ewartoÊç najwy˝szej dopuszczalnej pozosta∏oÊcinie zosta∏a przekroczona.5. Je˝eli wyniki odnoszàce si´ do próbki zbiorczejprzekraczajà najwy˝szà dopuszczalnà pozosta-∏oÊç, przy podejmowaniu decyzji, ˝e partia niejest zgodna znajwy˝szà dopuszczalnà pozosta∏o-Êcià, nale˝y wziàç pod uwag´:1) wyniki uzyskane zjednej lub wi´kszej liczbypróbek analitycznych, jako mo˝liwe do przyj´-cia;2) dok∏adnoÊç iprecyzj´ analizy, zgodnie zdany-mi dokumentujàcymi system jakoÊci.———————1)Dokument CAG/GL 33-1999 z Kodeksu ˚ywnoÊciowego.FAO Rzym.Dziennik Ustaw Nr 207—14929—Poz.1502