§ 40
Dz.U. 2010 nr 180 poz. 1214
Treść przepisu
§ 40.
Środki spożywcze stosowane w dietach o ograniczonej zawartości energii w celu redukcji
masy ciała, które nie spełniają wymagań określonych w załączniku nr 18 do rozporządzenia,
mogą być wprowadzane do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pozostawać
w obrocie do dnia 31 października 2012 r.
”
„
aaaZałącznik nr 20
WYMAGANIA W ZAKRESIE SKŁADU PREPARATÓW DO POCZĄTKOWEGO ŻYWIENIA NIEMOWLĄT, KTÓRE SĄ
STOSOWANE JAKO ŚRODKI SPOŻYWCZE SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA MEDYCZNEGO DLA NIEMOWLĄT,
PRZYGOTOWYWANYCH ZGODNIE Z INSTRUKCJĄ PRODUCENTA
Uwaga: Wartości podane w załączniku odnoszą się do preparatu gotowego do spożycia,
przygotowywanego zgodnie z instrukcją producenta
1.
Wartość energetyczna (energia)
Wartość minimalna
Wartość maksymalna
250 kJ/100 ml
315 kJ/100 ml
(60 kcal/100 ml)
(75 kcal/100 ml)
W celu osiągnięcia tej samej wartości energetycznej (energii) preparaty do początkowego
żywienia niemowląt wytwarzane z białek mleka krowiego oraz z białka częściowo hydrolizowanego,
o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, stosowane jako środki spożywcze specjalnego przeznaczenia
medycznego dla niemowląt, zawierają dostępną ilość każdego niezbędnego i względnie
niezbędnego aminokwasu co najmniej równą ilości zawartej w mleku kobiecym (białko
wzorcowe), określonym w załączniku nr 22 do rozporządzenia.
2.
Białko
Zawartość białka = zawartość azotu x 6,38 dla białek mleka krowiego.
Zawartość białka = zawartość azotu x 6,25 dla izolatów białka sojowego i hydrolizatów
białka o niskim stopniu hydrolizy.
Wskaźnik aminokwasu ograniczającego białka oznacza najniższy stosunek między ilością
każdego niezbędnego aminokwasu w białku badanym a ilością każdego z tych aminokwasów
w białku wzorcowym.
1)
preparaty do początkowego żywienia niemowląt wytwarzane z białek mleka krowiego
Wartość minimalna
Wartość maksymalna
0,45 g/100 kJ
0,7 g/100 kJ
(1,8 g/100 kcal)
(3 g/100 kcal)
Do obliczenia wartości energetycznej (energii) można zsumować zawartość metioniny
i cystyny;
2)
preparaty do początkowego żywienia niemowląt wytwarzane z białka częściowo hydrolizowanego
Wartość minimalna
Wartość maksymalna
0,56 g/100 kJ
0,7 g/100 kJ
(2,25 g/100 kcal)
(3 g/100 kcal)
Do obliczenia wartości energetycznej (energii) można zsumować zawartość metioniny
i cystyny.
Wskaźnik wydajności wzrostowej białka (PER) i współczynnik wykorzystania białka netto
(NPU) nie mogą być niższe niż te wartości dla kazeiny.
Zawartość tauryny wynosi co najmniej 10 umoli/100 kJ (42 umoli/100 kcal), a zawartość
L-karnityny wynosi co najmniej 1,8 umoli/100 kJ (7,5 umoli/100 kcal);
3)
preparaty do początkowego żywienia niemowląt wytwarzane z izolatów białka sojowego,
oddzielnie lub w mieszaninie z białkami mleka krowiego
Wartość minimalna
Wartość maksymalna
0,56 g/100 kJ
0,7 g/100 kJ
(2,56 g/100 kcal)
(3 g/100 kcal)
Wskaźnik aminokwasu ograniczającego nie może być niższy niż 80% białka mleka kobiecego
(białko wzorcowe) określonego w załączniku nr 23 do rozporządzenia.
W celu osiągnięcia tej samej wartości energetycznej (energii) preparaty do początkowego
żywienia niemowląt zawierają dostępną ilość metioniny przynajmniej równą zawartości
w białku mleka kobiecego (białko wzorcowe) określonego w załączniku nr 22 do rozporządzenia.
Zawartość L-karnityny nie może być mniejsza niż 1,8 umol/100 kJ (7,5 umol/100 kcal);
4)
do preparatów do początkowego żywienia niemowląt, wytwarzanych z izolatów białka sojowego,
oddzielnie lub w mieszaninie z białkami mleka krowiego, o których mowa w ust. 2 pkt
3, stosowanych jako środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycznego dla niemowląt,
stosuje się wyłącznie izolaty białka sojowego, które w zakresie składu aminokwasowego
spełniają wymagania określone w załączniku nr 23 do rozporządzenia;
5)
aminokwasy mogą być dodawane do preparatów do początkowego żywienia niemowląt wyłącznie
w celu poprawienia wartości odżywczej białka i tylko w proporcj ach koniecznych do
spełnienia tego celu.
3.
Tłuszcz
Wartość minimalna
Wartość maksymalna
1,05 g/100 kJ
1,5 g/100 kJ
(4,4 g/100 kcal)
(6,5 g/100 kcal)
1)
dodawanie następujących substancji jest niedozwolone:
a)
olej sezamowy,
b)
olej bawełniany;
2)
kwas laurynowy
Wartość minimalna
Wartość maksymalna
-
15% całkowitej zawartości tłuszczów
3)
kwas mirystynowy
Wartość minimalna
Wartość maksymalna
-
15% całkowitej zawartości tłuszczów
4)
zawartość kwasów tłuszczowych trans nie może przekraczać 4% całkowitej zawartości
tłuszczu;
5)
zawartość kwasu erukowego nie może przekraczać 1% całkowitej zawartości tłuszczu;
6)
kwas linolowy (w formie glicerydów - estrów kwasu linolowego)
Wartość minimalna
Wartość maksymalna
70 mg/100 kJ
285 mg/100 kJ
(300 mg/100 kcal)
(1200 mg/100 kcal)
7)
zawartość kwasu alfa-linolenowego nie może być mniejsza niż 12 mg/100 kJ (50 mg/100
kcal); stosunek kwasu linolowego do kwasu alfa-linolenowego nie może być mniejszy
niż 5:1 i większy niż 15:1;
8)
mogą zostać dodane wielonienasycone kwasy tłuszczowe (WKT) o długim łańcuchu (20 i
22 atomy węgla). W tym przypadku ich zawartość nie może przekraczać:
a)
1% całkowitej zawartości tłuszczu dla n-3 WKT,
b)
2% całkowitej zawartości tłuszczu dla n-6 WKT (1% całkowitej zawartości tłuszczu dla
kwasu arachidonowego).
Zawartość kwasu eikozapentaenowego (20:5 n-3) nie może przekraczać zawartości kwasu
dokozaheksaenowego (22:6 n-3).
4.
Węglowodany
Wartość minimalna
Wartość maksymalna
1,7 g/100 kJ
3,4 g/100 kJ
(7 g/100 kcal)
(14 g/100 kcal)
1)
mogą być stosowane wyłącznie następujące węglowodany:
a)
laktoza,
b)
maltoza,
c)
sacharoza,
d)
maltodekstryny,
e)
syrop glukozowy albo sproszkowany syrop glukozowy,
f)
skrobia preparowana (naturalnie bezglutenowa),
g)
skleikowana skrobia (naturalnie bezglutenowa);
2)
laktoza
Wartość minimalna
Wartość maksymalna
0,85 g/100 kJ
-
(3,5 g/100 kcal)
-
Podana wartość nie odnosi się do preparatów do początkowego żywienia niemowląt, w
których izolaty białka sojowego stanowią więcej niż 50% całkowitej zawartości białka;
3)
sacharoza
Wartość minimalna
Wartość maksymalna
-
20% całkowitej zawartości węglowodanów
4)
preparowana skrobia lub skrobia skleikowana
Wartość minimalna
Wartość maksymalna
-
2 g/100 ml i 30% całkowitej zawartości węglowodanów
5.
Składniki mineralne
1)
preparaty do początkowego żywienia niemowląt wytwarzane z białek mleka krowiego
Składniki mineralne
Na l00 kJ
Na 100 kcal
wartość minimalna
wartość maksymalna
wartość minimalna
wartość maksymalna
1
2
3
4
5
Sód (mg)
5
14
20
60
Potas (mg)
15
35
60
145
Chlorki (mg)
12
29
50
125
Wapń (mg)
12
-
50
-
Fosfor (mg)
6
22
25
90
Magnez (mg)
1,2
3,6
5
15
Żelazo (mg)1)
0,12
0,36
0,5
1,5
Cynk (mg)
0,12
0,36
0,5
1,5
Miedź (µg)
4,8
19
20
80
Jod (µg)
1,2
-
5-
-
Selen (µg)2)
-
0,7
-
3
1) Wartość graniczna przyjmowana dla preparatów do początkowego żywienia niemowląt z
dodatkiem żelaza.
2)Wartość graniczna przyjmowana dla preparatów do początkowego żywienia niemowląt z
dodatkiem selenu.
Stosunek wapnia do fosforu nie może być mniejszy niż 1,2:1 i większy niż 2:1;
2)
preparaty do początkowego żywienia niemowląt wytwarzane z izolatów białek sojowych
oddzielnie lub w mieszaninie z białkami mleka krowiego.
Stosuje się wszystkie warunki pkt 1, z wyjątkiem odnoszących się do żelaza i cynku,
które są następujące:
Składniki mineralne
Na l00 kJ
Na 100 kcal
wartość minimalna
wartość maksymalna
wartość minimalna
wartość maksymalna
Żelazo (mg)
0,25
0,5
1
2
Cynk (mg)
0,18
0,6
0,75
2,4
6.
Witaminy
Witaminy
Na l00 kJ
Na 100 kcal
wartość minimalna
wartość maksymalna
wartość minimalna
wartość maksymalna
Witamina A (µg ER)1)
14
43
60
180
Witamina D (µg)2)
0,25
0,65
1
2,5
Tiamina (µg)
10
40
Ryboflawina (µg)
14
60
Niacyna (mg EN)3)
0,2
0,8
Kwas pantotenowy (µg)
70
300
Witamina B6 (µg)
9
35
Biotyna (µg)
0,4
1,5
Kwas foliowy (µg)
1
4
Witamina B12 (µg)
0,025
0,1
Witamina C (µg)
1,9
8
Witamina K (µg)
1
4
Witamina E (mg α-ET)4)
0,5/g wielonienasyconych kwasów tłuszczowych wyrażonych w przeliczeniu na kwas linolowy,
ale w żadnym przypadku nie mniej niż 0,1 mg na 100 dostępnych kJ
0,5/g wielonienasyconych kwasów tłuszczowych wyrażonych w przeliczeniu na kwas linolowy,
ale w żadnym przypadku nie mniej niż 0,5 mg na 100 dostępnych kcal
1) ER = wszystkie równoważniki retinolu trans.
2) W postaci cholekalcyferolu, którego 10 µg = 400 j.m. witaminy D.
3) EN = równoważnik niacyny = mg kwasu nikotynowego + mg tryptofanu/60.
4) α-ET = równoważnik d-α-tokoferolu.
7.
Nukleotydy
Mogą być dodawane następujące nukleotydy
Nukleotydy
Wartość maksymalna 1)
mg/100 kJ
mg/100 kcal
5'-monofosforan cytydyny
0,60
2,50
5'-monofosforan urydyny
0,42
1,75
5'-monofosforan adenozyny
0,36
1,50
5'-monofosforan guanozyny
0,12
0,50
5'-monofosforan inozyny
0,24
1,00
1) Całkowite stężenie nukleotydów nie może przekraczać 1,2 mg/100 kJ (5 mg/100 kcal).
aaaZałącznik nr 21
Wymagania w zakresie składu preparatów do dalszego żywienia niemowląt, które są stosowane
jako środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycznego dla niemowląt, przygotowywanych
zgodnie z instrukcją producenta
Uwaga: Wartości podane w załączniku odnoszą się do preparatu gotowego do spożycia,
przygotowywanego zgodnie z instrukcją producenta.
1.
Wartość energetyczna (energia)
Wartość minimalna
Wartość maksymalna
250 kJ/100 ml
335kJ/100ml
(60 kcal/100 ml)
(80 kcal/100 ml)
2.
Białko
Zawartość białka = zawartość azotu x 6,38 dla białek mleka krowiego.
Zawartość białka = zawartość azotu x 6,25 dla izolatów białka sojowego.
Wartość minimalna
Wartość maksymalna
0,5 g/100 kJ
1 g/100 kJ
(2,25 g/100 kcal)
(4,5 g/100 kcal)
Wskaźnik aminokwasu ograniczającego nie może być niższy niż 80% białka mleka kobiecego
(białko wzorcowe) określonego w załączniku nr 23 do rozporządzenia.
Wskaźnik aminokwasu ograniczającego oznacza najniższy stosunek między ilością każdego
niezbędnego aminokwasu w białku badanym a ilością odpowiadającego mu aminokwasu w
białku wzorcowym.
Do wytwarzania preparatów do dalszego żywienia niemowląt, wytwarzanych z białek sojowych,
oddzielnie lub w mieszaninie z białkami mleka krowiego, stosuje się wyłącznie izolaty
białka sojowego.
Aminokwasy mogą być dodawane do preparatów do początkowego żywienia niemowląt wyłącznie
w celu poprawienia wartości odżywczej białka i tylko w proporcjach koniecznych do
spełnienia tego celu.
W celu uzyskania tej samej wartości energetycznej (energii) preparaty do początkowego
żywienia niemowląt zawierają dostępną ilość metioniny, co najmniej równą jej zawartości
w mleku kobiecym (białko wzorcowe), jak podano w załączniku nr 22 do rozporządzenia.
3.
Tłuszcz
Wartość minimalna
Wartość maksymalna
0,8 g/100 kJ
1,5 g/100 kJ
(3,3 g/100 kcal)
(6,5 g/100 kcal)
1)
dodawanie następujących substancji jest niedozwolone:
a)
olej sezamowy,
b)
olej bawełniany;
2)
kwas laurynowy
Wartość minimalna
Wartość maksymalna
-
15% całkowitej zawartości tłuszczu
3)
kwas mirystynowy
Wartość minimalna
Wartość maksymalna
-
15% całkowitej zawartości tłuszczu
4)
zawartość izomerów trans kwasów tłuszczowych nie może przekraczać 4% całkowitej zawartości
tłuszczu; zawartość kwasu erukowego nie może przekraczać 1% całkowitej zawartości
tłuszczu;
5)
kwas linolowy (w formie glicerydów = estrów kwasu linolowego)
Wartość minimalna
Wartość maksymalna
70 mg/100 kJ
(300 mg/100 kcal)
-
Wartość ta odnosi się tylko do preparatów do dalszego żywienia niemowląt, zawierających
oleje roślinne. 4. Węglowodany
Wartość minimalna
Wartość maksymalna
1,7 g/100 kJ
3,4 g/100 kJ
(7 g/100 kcal)
(14 g/100 kcal)
1)
zakazane jest stosowanie składników zawierających gluten;
2)
laktoza
Wartość minimalna
Wartość maksymalna
0,45 g/100 kJ
-
(1,8 g/100 kcal)
-
Podana wartość nie odnosi się do preparatów do dalszego żywienia niemowląt, w których
izolaty białka sojowego stanowią ponad 50% całkowitej zawartości białka;
3)
sacharoza, fruktoza, miód
Wartość minimalna
Wartość maksymalna
osobno lub łącznie: 20% całkowitej zawartości węglowodanów
5.
Składniki mineralne
1)
żelazo i jod
Składniki mineralne
Na 100 kJ
Na 100 kcal
wartość minimalna
wartość maksymalna
wartość minimalna
wartość maksymalna
Żelazo (mg)
0,25
0,5
1
2
Jod (µg)
1,2
5
2)
cynk
a)
preparaty do dalszego żywienia niemowląt wytwarzane wyłącznie z mleka krowiego
Wartość minimalna
Wartość maksymalna
0,12 mg/100 kJ
-
(0,5 mg/100 kcal)
-
b)
preparaty do dalszego żywienia niemowląt, zawierające izolaty białka sojowego oddzielnie
lub w mieszaninie z mlekiem krowim
Wartość minimalna
Wartość maksymalna
0,18 mg/100 kJ
-
(0,75 mg/100 kcal)
-
c)
w preparatach do dalszego żywienia niemowląt, które są stosowane jako środki spożywcze
specjalnego przeznaczenia medycznego dla niemowląt, zawartość składników mineralnych
innych niż określone w pkt 1 i 2 nie może być niższa od zawartości tych składników
mineralnych w mleku krowim określonej w załączniku nr 24 do rozporządzenia;
3)
pozostałe składniki mineralne, o których mowa w pkt 2 lit. c.
Zawartość składników mineralnych, o których mowa w pkt 2 lit. c, może być obniżona,
jeżeli jest to właściwe, w takim samym stosunku jak zawartość białka w preparatach
do dalszego żywienia niemowląt do zawartości białka w mleku krowim. Wymagania dotyczące
składników mineralnych typowych dla mleka krowiego określone są w załączniku nr 24
do rozporządzenia.
Stosunek wagowy wapnia i fosforu nie może przekraczać 2:1.
6.
Witaminy
Witaminy
Na l00 kJ
Na 100 kcal
wartość minimalna
wartość maksymalna
wartość minimalna
wartość maksymalna
Witamina A (µg ER)1)
14
43
60
180
Witamina D (µg)2)
0,25
0,75
1
3
Witamina C (µg)
1,9
-
8
-
Witamina E (mg α-ET)3)
0,5/g wielonienasyconych kwasów tłuszczowych wyrażonych w postaci kwasu linolowego,
lecz w żadnym przypadku nie mniej niż 0,1 mg na 100 dostępnych kJ
0,5/g
wielonienasyconych kwasów tłuszczowych wyrażonych w postaci kwasu linolowego, lecz
w żadnym przypadku nie mniej niż 0,5 mg na 100 dostępnych kcal
1) ER = wszystkie równoważniki retinolu trans.
2) W postaci cholekalcyferolu, którego 10 µg = 400 j.m. witaminy D.
3) α-ET = równoważnik d-α-tokoferolu.
7.
Nukleotydy
Mogą być dodawane następujące nukleotydy
Nukleotydy
Wartość maksymalna1)
mg/100 kJ
mg/100 kcal
5'-monofosforan cytydyny
0,60
2,50
5'-monofosforan urydyny
0,42
1,75
5'-monofosforan adenozyny
0,36
1,50
5'-monofosforan guanozyny
0,12
0,50
5'-monofosforan inozyny
0,24
1,00
1) Całkowite stężenie nukleotydów nie może przekraczać 1,2 mg/100 kJ (5 mg/100 kcal).
aaaZałącznik nr 22
Wymagania dotyczące niezbędnych oraz względnie niezbędnych aminokwasów w mleku kobiecym
(białko wzorcowe), które są stosowane do środków spożywczych specjalnego przeznaczenia
medycznego dla niemowląt
Aminokwasy
Na l00 kJ1)
Na 100 kcal
Arginina (mg)
16
69
Cystyna (mg)
6
24
Histydyna (mg)
11
45
Izoleucyna (mg)
17
72
Leucyna (mg)
37
156
Lizyna (mg)
29
122
Metionina (mg)
7
29
Fenyloalanina (mg)
15
62
Treonina (mg)
19
80
Tryptofan (mg)
7
30
Tyrozyna (mg)
14
59
Walina (mg)
19
80
1) 1 kJ = 0,239 kcal.
aaaZałącznik nr 23
Wymagania dotyczące składu aminokwasowego kazeiny i białka mleka kobiecego (białko
wzorcowe), które są stosowane do środków spożywczych specjalnego przeznaczenia medycznego
dla niemowląt
(g/
100 g białka)
Aminokwasy
Kazeina 1)
Mleko kobiece
Arginina
3,7
3,8
Cystyna
0,3
1,3
Histydyna
2,9
2,5
Izoleucyna
5,4
4,0
Leucyna
9,5
8,5
Lizyna
8,1
6,7
Metionina
2,8
1,6
Fenyloalanina
5,2
3,4
Treonina
4,7
4,4
Tryptofan
1,6
1,7
Tyrozyna
5,8
3,2
Walina
6,7
4,5
1)Zawartość aminokwasów w żywności i biologiczne dane dotyczące białka. Organizacja
do Spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO), Badania Żywieniowe nr 24, Rzym 1970, poz. 375-383.
aaaZałącznik nr 24
Wymagania dotyczące składników mineralnych typowych dla mleka krowiego
Składniki mineralne
Na l00 g BSM1)
Na 1 g białka
Sód (mg)
550
15
Potas (mg)
1680
43
Chlor (mg)
1050
28
Wapń (mg)
1350
35
Fosfor (mg)
1070
28
Magnez (mg)
135
3,5
Miedź (µg)
225
6
Jod
NS2)
NS
1) BSM - beztłuszczowa sucha masa.
2) NS - niesprecyzowane dane, szeroki zakres uzależniony od pory roku i warunków hodowli.
”
;
2)
odnośnika nr 2 oraz § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 kwietnia 2014 r. zmieniającego
rozporządzenie w sprawie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego
(Dz. U. poz. 570), które stanowią:
„
2) Niniejsze rozporządzenie wdraża dyrektywę Komisji 2013/46/UE z dnia 28 sierpnia 2013 r. zmieniającą dyrektywę 2006/141/WE
w odniesieniu do wymogów dotyczących białek, odnoszących się do preparatów do początkowego
żywienia niemowląt i preparatów do dalszego żywienia niemowląt
(Dz. Urz. UE L 230 z 29.08.2013, str. 16).
”
„
Źródło: Internetowy System Aktów Prawnych — ISAP (isap.sejm.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy