art. 16
Ustawa z dnia 17 grudnia 2009 r. o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym
Dz.U. 2010 nr 7 poz. 44
Treść przepisu
Art. 16.
1.
W sprawach o roszczenia pieniężne ciężar udowodnienia przynależności członka do grupy
spoczywa na powodzie. W innych sprawach do ustalenia przynależności członka do grupy
wystarcza uprawdopodobnienie.
2.
Powód może zobowiązać członka grupy do złożenia w wyznaczonym terminie dodatkowych
dowodów i wyjaśnień.
Art. 16a20)Dodany przez art. 1 pkt 15 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
1.
Sąd na pisemny wniosek podmiotu upoważnionego, który uprawdopodobnił roszczenie i
zobowiązał się, że uzyskany w ten sposób dowód będzie wykorzystany wyłącznie na potrzeby
toczącego się postępowania grupowego, może nakazać pozwanemu lub osobie trzeciej wyjawienie
lub wydanie środka dowodowego znajdującego się w ich posiadaniu i służącego stwierdzeniu
faktu istotnego dla rozstrzygnięcia.
2.
Sąd na pisemny wniosek pozwanego, który zobowiązał się, że uzyskany w ten sposób dowód
będzie wykorzystany wyłącznie na potrzeby toczącego się postępowania grupowego, może
nakazać podmiotowi upoważnionemu lub osobie trzeciej wyjawienie lub wydanie środka
dowodowego znajdującego się w ich posiadaniu i służącego stwierdzeniu faktu istotnego
dla rozstrzygnięcia.
3.
We wniosku wskazuje się ponadto fakt podlegający stwierdzeniu oraz środek dowodowy
wraz z jego możliwie dokładnym opisem. W przypadku wniosku obejmującego kilka środków
dowodowych jednego rodzaju wskazuje się w szczególności ich rodzaj, przedmiot, czas
i miejsce powstania, a także inne istotne cechy umożliwiające identyfikację tych środków.
Art. 16b20)Dodany przez art. 1 pkt 15 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
1.
Wniosek o wyjawienie lub wydanie środka dowodowego może być rozpoznany na posiedzeniu
niejawnym.
2.
Przed wydaniem postanowienia sąd wysłuchuje podmiotu, który zgodnie z treścią wniosku
znajduje się w posiadaniu środka dowodowego, lub żąda od niego oświadczenia na piśmie.
3.
Jeżeli wniosek dotyczy wyjawienia lub wydania przez stronę przeciwną lub osobę trzecią
środka dowodowego znajdującego się w aktach sprawy prowadzonej przez organ ochrony
konsumentów, w tym organ ochrony konsumentów innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej,
przed wydaniem postanowienia sąd informuje o wniosku ten organ i wyznacza termin,
w którym organ może przedstawić stanowisko co do tego, czy nie zachodzi przesłanka,
o której mowa w art. 16c ust. 1 pkt 2.
Art. 16c20)Dodany przez art. 1 pkt 15 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
1.
Sąd oddala wniosek o wyjawienie lub wydanie środka dowodowego, jeżeli:
1)
wniosek nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 16a, lub
2)
wyjawienie lub wydanie środka dowodowego byłoby nieproporcjonalne.
2.
Dokonując oceny, czy wyjawienie lub wydanie środka dowodowego byłoby nieproporcjonalne,
sąd bierze pod uwagę słuszne interesy stron oraz osoby trzeciej, która według treści
wniosku znajduje się w posiadaniu środka dowodowego, a w szczególności:
1)
zakres, w jakim wniosek o wyjawienie lub wydanie środka dowodowego uzasadniają już
stwierdzone fakty i dostępne dowody;
2)
zakres i koszt wyjawienia lub wydania środka dowodowego, w szczególności dla osoby
trzeciej;
3)
zapobieganie ogólnemu poszukiwaniu informacji, co do których jest mało prawdopodobne,
aby miały znaczenie dla postępowania grupowego;
4)
zakres, w jakim środek dowodowy dotyczy informacji stanowiącej tajemnicę przedsiębiorstwa
lub inną tajemnicę podlegającą ochronie prawnej na podstawie odrębnych przepisów,
w szczególności odnoszących się do osób trzecich, oraz dostępne środki ochrony takich
informacji.
3.
Jeżeli wniosek dotyczy środka dowodowego znajdującego się w aktach sprawy prowadzonej
przez organ ochrony konsumentów, w tym organ ochrony konsumentów innego państwa członkowskiego
Unii Europejskiej, dokonując oceny, o której mowa w ust. 2, sąd bierze pod uwagę także
to, czy:
1)
wniosek o wyjawienie lub wydanie środka dowodowego określa precyzyjnie charakter,
przedmiot oraz treść środka dowodowego;
2)
strona, która złożyła wniosek o wyjawienie lub wydanie środka dowodowego, rzeczywiście
czyni to wyłącznie na potrzeby postępowania grupowego, w którym złożono wniosek;
3)
wyjawienie lub wydanie środka dowodowego nie wpłynie negatywnie na skuteczność postępowań
prowadzonych przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, dotyczących naruszenia
zbiorowych interesów konsumentów lub o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.
Art. 16d20)Dodany przez art. 1 pkt 15 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Jeżeli wniosek dotyczy środka dowodowego znajdującego się w aktach sprawy prowadzonej
przez organ ochrony konsumentów, w tym organ ochrony konsumentów innego państwa członkowskiego
Unii Europejskiej, sąd prowadzący postępowanie grupowe z powództwa podmiotu upoważnionego
może nakazać temu organowi wyjawienie lub wydanie takiego środka tylko wówczas, gdy
jego uzyskanie od strony postępowania jest niemożliwe lub nadmiernie utrudnione.
Art. 16e20)Dodany przez art. 1 pkt 15 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
1.
W przypadku gdy dowód uzyskany w wyniku wyjawienia lub wydania środka dowodowego w
postępowaniu grupowym z powództwa podmiotu upoważnionego zawiera tajemnicę przedsiębiorstwa
lub inną tajemnicę podlegającą ochronie prawnej na podstawie odrębnych przepisów oraz
jest to niezbędne dla zapobieżenia ujawnieniu takiej tajemnicy, sąd, na wniosek obowiązanego
do wyjawienia lub wydania środka dowodowego albo z urzędu, może w niezbędnym zakresie
ograniczyć, w drodze postanowienia, prawo wglądu do tego dowodu lub określić szczegółowe
zasady zapoznawania się z tym dowodem i korzystania z niego, w szczególności ograniczyć
lub wyłączyć jego kopiowanie lub utrwalanie w inny sposób.
2.
W przypadku zmiany okoliczności, które uzasadniały nakazanie wyjawienia lub wydania
środka dowodowego, obowiązany do wyjawienia lub wydania środka dowodowego może żądać
uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia nakazującego wyjawienie lub wydanie
środka dowodowego, jeżeli postanowienie to nie zostało jeszcze wykonane.
3.
Na postanowienie sądu w przedmiocie wniosku o wyjawienie lub wydanie środka dowodowego
lub uchylenie lub zmianę prawomocnego postanowienia nakazującego wyjawienie lub wydanie
środka dowodowego, przysługuje zażalenie do sądu drugiej instancji stronom, a także
osobie trzeciej i organowi ochrony konsumentów, w tym organowi ochrony konsumentów
innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, obowiązanym do wyjawienia lub wydania
środka dowodowego.
Art. 16f20)Dodany przez art. 1 pkt 15 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Prawomocne postanowienie nakazujące wyjawienie lub wydanie środka dowodowego w postępowaniu
grupowym z powództwa podmiotu upoważnionego stanowi tytuł wykonawczy przeciwko obowiązanemu
do wyjawienia lub wydania środka dowodowego.
Art. 16g20)Dodany przez art. 1 pkt 15 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
1.
W przypadku gdy w postępowaniu grupowym z powództwa podmiotu upoważnionego strona,
w posiadaniu której znajduje się środek dowodowy lub która może umożliwić jego zabezpieczenie,
uchyla się od wykonania prawomocnego postanowienia nakazującego wyjawienie lub wydanie
środka dowodowego lub dopuszcza się zniszczenia takiego środka w celu udaremnienia
jego wyjawienia lub wydania, sąd może:
1)
uznać za ustalone fakty, które mają zostać stwierdzone przy pomocy tego środka, chyba
że strona, która uchyla się od wykonania tego postanowienia, wykaże co innego;
2)
obciążyć tę stronę obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania w całości lub części, niezależnie
od wyniku sprawy.
2.
Niezależnie od środków, o których mowa w ust. 1, sąd w postanowieniu może także nałożyć
na stronę grzywnę w wysokości do 50 000 złotych.
3.
Na postanowienie o nałożeniu grzywny, o którym mowa w ust. 2, przysługuje zażalenie
do sądu drugiej instancji.
4.
Niezależnie od grzywny nałożonej na podstawie ust. 2 sąd, w celu przymuszenia strony
do wykonania prawomocnego postanowienia nakazującego wyjawienie lub wydanie środka
dowodowego, w tym postanowieniu może nałożyć na stronę grzywnę w wysokości do 10 000
złotych za każdy dzień opóźnienia w wykonaniu prawomocnego postanowienia.
5.
Na postanowienie o nałożeniu grzywny, o którym mowa w ust. 4, przysługuje zażalenie
do sądu drugiej instancji.
6.
W przypadku gdy w postępowaniu grupowym z powództwa podmiotu upoważnionego osoba trzecia,
w posiadaniu której znajduje się środek dowodowy lub która może umożliwić jego zabezpieczenie,
uchyla się od wykonania prawomocnego postanowienia nakazującego wyjawienie lub wydanie
środka dowodowego lub dopuszcza się zniszczenia takiego środka w celu udaremnienia
jego wyjawienia lub wydania, sąd może nałożyć na tę osobę grzywnę w wysokości do 50
000 złotych.
7.
Niezależnie od grzywny nałożonej na podstawie ust. 6 sąd, w celu przymuszenia osoby
trzeciej do wykonania prawomocnego postanowienia nakazującego wyjawienie lub wydanie
środka dowodowego, w tym postanowieniu może nałożyć na tę osobę grzywnę w wysokości
do 10 000 złotych za każdy dzień opóźnienia w wykonaniu prawomocnego postanowienia.
8.
Na postanowienie o nałożeniu grzywny, o którym mowa w ust. 7, przysługuje zażalenie
do sądu drugiej instancji.
Art. 16h20)Dodany przez art. 1 pkt 15 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
1.
W przypadku gdy strona w postępowaniu grupowym z powództwa podmiotu upoważnionego:
1)
w złej wierze złożyła wniosek o wyjawienie lub wydanie środka dowodowego lub
2)
naruszyła ograniczenia dotyczące prawa wglądu do dowodu, zapoznawania się z nim lub
korzystania z niego, ustanowione przez sąd zgodnie z art. 16e ust. 1, lub
3)
wykorzystała dowód w innym celu niż na potrzeby toczącego się postępowania
- sąd pomija dowód uzyskany na podstawie postanowienia nakazującego wyjawienie lub
wydanie tego środka dowodowego wydanego na wniosek tej strony.
2.
Sąd może w postanowieniu nałożyć na stronę, która dopuściła się zachowania, o którym
mowa w ust. 1, grzywnę w wysokości do 50 000 złotych.
3.
Na postanowienie o nałożeniu grzywny, o którym mowa w ust. 2, przysługuje zażalenie
do sądu drugiej instancji.
Źródło: Internetowy System Aktów Prawnych — ISAP (isap.sejm.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy