§ 30
Dz.U. 2017 poz. 2051
Treść przepisu
§ 30.
1.
Do podstawowego zakresu badań wykonywanych w pracowni immunologii transfuzjologicznej
należy:
1)
określanie grup krwi ABO i RhD obejmujące: oznaczenie antygenów A, B i D, oznaczanie
przeciwciał regularnych anty-A i anty-B oraz przeglądowe badanie przeciwciał odpornościowych
do antygenów krwinek czerwonych;
2)
wykonywanie prób zgodności serologicznej krwi obejmujące: oznaczanie antygenów A,
B i D u biorcy i u dawcy, badanie przeglądowe przeciwciał odpornościowych u biorcy
oraz badanie surowicy biorcy z krwinkami dawcy (próba krzyżowa); dopuszcza się rezygnację
z badania antygenu D u dawcy, jeżeli biorca jest RhD dodatni, a także rezygnację z
próby krzyżowej, jeżeli badania u biorcy i dawcy są wykonywane metodami automatycznymi,
a u biorcy nie wykrywa się i nie wykryto w przeszłości przeciwciał odpornościowych.
2.
Do rozszerzonego zakresu badań wykonywanych w pracowni immunologii transfuzjologicznej
należy:
1)
badanie w kierunku konfliktu serologicznego między matką a płodem;
2)
badanie kwalifikujące do podania immunoglobuliny anty-RhD w ramach profilaktyki konfliktu
serologicznego RhD;
3)
badanie w celu identyfikacji przeciwciał;
4)
określanie antygenu K oraz innych antygenów grupowych krwi.
3.
W przypadku konieczności pilnego przetoczenia i trudności w oznaczeniu grupy krwi
ABO lub RhD oraz w przypadku braku potwierdzonego wyniku grupy krwi, o którym mowa
w § 9 ust. 2, jeżeli lekarz zdecyduje o przetoczeniu, dopuszcza się do czasu otrzymania
wyniku grupy krwi wydanie składników krwi:
1)
KKCz grupy O przed wykonaniem próby zgodności, a w przypadku pacjentów z alloprzeciwciałami
anty-D oraz dziewczynek i kobiet do okresu menopauzy O RhD ujemny K ujemny;
2)
osocza lub krioprecypitatu grupy AB;
3)
KKP - składnik grupy O zawieszony w osoczu grupy AB albo w odpowiednim roztworze wzbogacającym,
albo KKP grupy AB.
4.
Przy braku KKCz O RhD ujemnego dopuszcza się przetoczenie dziewczynkom i kobietom
do okresu menopauzy KKCz grupy O RhD dodatniego.
5.
W celu optymalnego wykorzystania krwi grupy O należy jak najszybciej po otrzymaniu
wyniku grupy krwi przetaczać KKCz zgodne z oznaczoną grupą.
6.
W przypadku pacjentów, u których uzyskano dodatni wynik badania przeglądowego, dokonuje
się identyfikacji przeciwciał. W przypadku konieczności pilnego przetoczenia dopuszcza
się przetoczenie KKCz przed otrzymaniem wyniku identyfikacji przeciwciał, opierając
się na zgodności krwi w ABO i RhD oraz na ujemnym wyniku w próbie krzyżowej. Wynik
należy sformułować: „Krew dawcy nr …. zgodna w próbie krzyżowej”. Krew można przetoczyć
w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia pacjenta. W uwagach należy dopisać: „W
surowicy pacjenta wykryto alloprzeciwciała. Identyfikacja w toku.”.
7.
Jeżeli pracownia immunologii transfuzjologicznej nie ma możliwości wykonania identyfikacji
przeciwciał, przesyła próbki do jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi wraz
ze zleceniem na konsultacyjne badania immunohematologiczne, którego wzór jest określony
w załączniku nr 15 do rozporządzenia, i protokołem wykonanych badań.
8.
Właściwe centrum wydaje wynik badania w trzech egzemplarzach, z których jeden egzemplarz
jest przeznaczony dla pracowni immunologii transfuzjologicznej podmiotu leczniczego
w celu uzupełnienia dokumentacji wyników badań, jeden egzemplarz dla pacjenta i jeden
egzemplarz dla lekarza w celu umieszczenia w historii choroby.
9.
(uchylony).
10.
U biorców krwi systematycznie leczonych KKCz oraz u osób, którym przetaczano KKCz
w okresie ostatnich 3 miesięcy, bezwzględnie należy przestrzegać czasu ważności próby
zgodności, który - liczony od momentu pobrania próbki krwi od pacjenta - wynosi 48
godzin. Jeżeli KKCz nie został w tym czasie przetoczony, należy powtórnie wykonać
próbę zgodności ze świeżo pobranej próbki krwi od pacjenta.
11.
Próbę zgodności wykonuje się z próbki krwi biorcy krwi, pobranej wyłącznie do badań
immunohematologicznych. Jako krew dawcy służy próbka zawarta w segmencie drenu połączonego
z pojemnikiem z KKCz, KPK lub KG. Przed odłączeniem segmentu drenu należy porównać
jego numer donacji i grupy krwi z numerem i grupą krwi na etykiecie pojemnika.
12.
Wyniki próby zgodności wpisuje się na formularzu wyniku próby zgodności.
13.
Wzór zlecenia na wykonanie badań immunohematologicznych kwalifikujących do podania
immunoglobuliny anty-RhD w ramach profilaktyki konfliktu serologicznego RhD jest określony
w załączniku nr 16 do rozporządzenia.
Źródło: Internetowy System Aktów Prawnych — ISAP (isap.sejm.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy