§ 1

§ 1. 1. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych kieruje Naczelną Dyrekcją Archiwów Państwowych. 2. Do zakresu działania Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych należy: 1) koordynowanie działalności archiwalnej na terenie państwa, w tym: a) opracowywanie projektów zmian w organizacji sieci archiwów państwowych, w tym projektów tworzenia, łączenia lub likwidacji tych archiwów, b) nadawanie i zmienianie statutów archiwom państwowym, c) powoływanie i odwoływanie dyrektorów archiwów państwowych, d) opracowywanie strategii i planów działalności sieci archiwów państwowych wraz ze wskazywaniem priorytetów oraz monitorowanie realizacji tych strategii i planów, e) określanie priorytetów w zakresie realizacji inwestycji budowlanych i teleinformatycznych oraz remontów archiwów państwowych, a także wspieranie ich w wykonywaniu zadań z tego zakresu; 2) nadzór nad gromadzeniem, ewidencjonowaniem, przechowywaniem, opracowywaniem, udostępnianiem i zabezpieczaniem materiałów archiwalnych oraz brakowaniem dokumentacji niearchiwalnej, w tym: a) w zakresie państwowego zasobu archiwalnego - określanie form i metod gromadzenia, ewidencjonowania, przechowywania, opracowywania, udostępniania i zabezpieczania materiałów archiwalnych, zarówno w postaci tradycyjnej, jak i cyfrowej, oraz nadzór nad postępowaniem z dokumentacją niearchiwalną, b) w zakresie niepaństwowego zasobu archiwalnego - określanie zasad współpracy i współpraca z jednostkami organizacyjnymi, z których działalnością wiąże się powstawanie tego zasobu, oraz nadzór nad nabywaniem materiałów archiwalnych przez archiwa państwowe, c) określanie priorytetów oraz tworzenie instrumentów zapewniających możliwie szeroki dostęp do materiałów archiwalnych zgromadzonych w archiwach państwowych; 3) nadzór nad działalnością naukową i wydawniczą prowadzoną w archiwach państwowych, w tym: a) zatwierdzanie planów wydawniczych archiwów państwowych i monitorowanie ich realizacji, b) zatwierdzanie planów prac naukowych prowadzonych w archiwach państwowych i monitorowanie ich realizacji, c) monitorowanie kierunków i zakresu działalności naukowej i wydawniczej archiwów państwowych; 4) prowadzenie współpracy międzynarodowej w zakresie spraw archiwalnych, w tym: a) zawieranie umów i porozumień o współpracy archiwalnej z zagranicznymi organami i instytucjami oraz międzynarodowymi organizacjami działającymi w dziedzinie archiwistyki, a także nadzór nad realizacją wynikających z nich zadań, b) gromadzenie informacji o materiałach archiwalnych dotyczących dziejów państwa polskiego i narodu polskiego, znajdujących się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, c) przygotowywanie wniosków i prowadzenie spraw związanych z odzyskaniem materiałów archiwalnych wywiezionych niezgodnie z prawem polskim z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, d) organizowanie współpracy z instytucjami polonijnymi prowadzącymi działalność archiwalną, e) organizowanie wymiany kadr naukowych i specjalistów w dziedzinach związanych z działalnością archiwalną; 5) popularyzacja wiedzy o materiałach archiwalnych i archiwach oraz prowadzenie działalności informacyjnej i wydawniczej, w tym: a) organizowanie wydarzeń popularyzujących wiedzę o materiałach archiwalnych i archiwach, b) prowadzenie działalności informacyjnej o zasobie archiwów państwowych, działaniach archiwów oraz sposobach postępowania z materiałami archiwalnymi i dokumentacją niearchiwalną, c) wydawanie publikacji i periodyków związanych z działalnością archiwalną i materiałami archiwalnymi, d) współpraca z uczelniami, instytucjami naukowymi, stowarzyszeniami i fundacjami, w szczególności w zakresie prowadzenia badań naukowych, organizowania konferencji i kształcenia; 6) wykonywanie zadań z zakresu informatyzacji podległych archiwów państwowych, w tym: a) prowadzenie badań i analiz związanych z projektowaniem potrzebnych funkcjonalności oraz rozwiązań systemowych i technicznych wspierających działalność archiwów państwowych, b) realizacja zadań z zakresu informatyzacji, w szczególności zadań związanych z projektowaniem, rozwojem i utrzymaniem systemów teleinformatycznych wykorzystywanych przez archiwa państwowe, c) podejmowanie działań służących integracji systemów teleinformatycznych obsługujących działalność archiwów państwowych z innymi takimi systemami wykorzystywanymi przez administrację publiczną, d) ustalanie standardów rozwiązań technicznych i informatycznych systemów teleinformatycznych wykorzystywanych przez archiwa państwowe; 7) wykonywanie zadań dotyczących restytucji materiałów archiwalnych będących dobrami kultury w rozumieniu ustawy z dnia 25 maja 2017 r. o restytucji narodowych dóbr kultury (Dz. U. poz. 1086 oraz z 2018 r. poz. 770), w tym: a) wydawanie pozwoleń na stały wywóz za granicę dóbr kultury stanowiących materiały archiwalne, b) wykonywanie zadań powierzonych przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.