§ 13

§ 13. 1. Warunki techniczne dla instalacji zasilania silnika pojazdu przystosowanego do zasilania gazem są następujące: 1) instalacja jest projektowana na ciśnienie wynoszące: a) gaz sprężony (CNG) - 26 MPa, b) gaz skroplony (LPG) - 3,0 MPa, c) gaz skroplony schłodzony (LNG) - 2,7 MPa; 2) złącza instalacji, przez które płynie gaz, znajdują się w miejscach łatwo dostępnych dla kontroli ich szczelności; 3) przełączanie zasilania jest możliwe z miejsca kierującego pojazdem bez konieczności wyłączania silnika; 4) w pojeździe z silnikiem o zapłonie samoczynnym instalacja gwarantuje odcięcie dopływu gazu do silnika po osiągnięciu jego maksymalnej prędkości obrotowej; 5) instalacja jest zabezpieczona przed korozją; 6) budowa instalacji umożliwia przeprowadzanie badań okresowych; 7) elementy i zespoły instalacji narażone na uszkodzenie mechaniczne są odpowiednio zabezpieczone; 8) elementy instalacji nie wystają poza obrys pojazdu; 9) elementy instalacji, w których znajduje się lub przez które przepływa gaz, nie są umieszczone bez pełnego osłonięcia w pomieszczeniu przeznaczonym do przewozu osób; wymogu nie stosuje się do ścianek zbiornika i przewodów gazowych; 10) dopływ gazu do układu dolotowego, gdy silnik nie pracuje oraz po przełączeniu na inne paliwo, jest zatrzymany; dopuszczalna zwłoka wynosi 2 s; 11) przez element instalacji, w którym znajduje się gaz, nie płynie prąd elektryczny; 12) układ elektryczny wchodzący w skład instalacji jest zabezpieczony przed przeciążeniem i wyposażony co najmniej w jeden bezpiecznik dostępny bez użycia narzędzi; 13) wylot rury wydechowej nie jest skierowany w stronę jakiegokolwiek elementu instalacji; 14) w pojeździe zasilanym gazem skroplonym schłodzonym przedział, w którym jest umieszczony zbiornik, ma system detekcji gazu, a w kabinie kierowcy znajduje się wskaźnik poziomu paliwa oraz sygnalizacja świetlna detektora gazu; 15) elementy składowe instalacji oraz ich parametry są zgodne z regulaminami: a) gaz sprężony (CNG) - Regulamin nr 110 EKG ONZ - Jednolite przepisy dotyczące homologacji, b) gaz skroplony (LPG) - Regulamin nr 67 EKG ONZ - Jednolite przepisy dotyczące I. Homologacji specjalnego wyposażenia pojazdów kategorii M i N wykorzystujących w układzie napędowym skroplony gaz ropopochodny (LPG); II. Homologacji pojazdów kategorii M i N wyposażonych w specjalny układ wykorzystujący w układach napędowych skroplony gaz ropopochodny w zakresie montażu tego wyposażenia uzupełniony serią poprawek 01, c) gaz skroplony schłodzony (LNG) - Regulamin nr 110 EKG ONZ - Jednolite przepisy dotyczące homologacji. 2. Warunki techniczne dla pojemników na gaz w pojeździe przystosowanym do zasilania gazem są następujące: 1) pojemnik na gaz umieszczony na stałe w pojeździe, zwany dalej „zbiornikiem”, oraz wymienny pojemnik na gaz, zwany dalej „butlą”, spełniają wymagania określone w warunkach technicznych dozoru technicznego oraz są zbadane i dopuszczone do eksploatacji przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego; 2) zbiorniki oraz butle są zainstalowane tak, aby były maksymalnie chronione przed skutkami zderzeń, w tym głównie od przodu i tyłu pojazdu, a w przypadku ich umieszczenia w przestrzeni ładunkowej samochodu ciężarowego są zabezpieczone przed uszkodzeniem ładunkiem oraz przez operacje załadunkowo-wyładunkowe; 3) zbiorniki na gaz skroplony oraz butle są skutecznie osłonięte przed działaniem promieni słonecznych; przepisu nie stosuje się do zbiorników homologowanych według serii poprawek 01 do Regulaminu nr 67 EKG ONZ - Jednolite przepisy dotyczące I. Homologacji specjalnego wyposażenia pojazdów kategorii M i N wykorzystujących w układzie napędowym skroplony gaz ropopochodny (LPG); II. Homologacji pojazdów kategorii M i N wyposażonych w specjalny układ wykorzystujący w układach napędowych skroplony gaz ropopochodny w zakresie montażu tego wyposażenia; 4) mocowanie zbiorników oraz butli do pojazdu ma zabezpieczać je przed ich przemieszczeniem, przy działaniu na pojazd przyspieszenia wyrażonego iloczynem liczby i przyspieszenia ziemskiego „g”: a) w przypadku samochodów osobowych i samochodów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t: - w kierunku wzdłużnym do przodu - 20 g, - w kierunku poprzecznym - 8 g, b) w przypadku autobusów o dopuszczalnej masie całkowitej do 5 t i samochodów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 t do 12 t: - w kierunku wzdłużnym do przodu - 10 g, - w kierunku poprzecznym - 5 g, c) w przypadku pozostałych autobusów i samochodów ciężarowych: - w kierunku wzdłużnym do przodu - 6,6 g, - w kierunku poprzecznym - 5 g; 5) elementy mocowania oraz części pojazdu przylegające do zbiorników oraz butli są oddzielone od niego elastyczną przekładką nieabsorbującą wilgoci; 6) zbiorniki są umieszczone tak, aby była możliwość łatwego odczytu stanu napełnienia; 7) zbiorniki i butle są umieszczone tak, aby była możliwość łatwego odczytu danych dotyczących oznaczeń identyfikacyjnych oraz cech legalizacji; 8) zbiorniki na gaz skroplony oraz butle są umieszczone tak, aby w pozycji roboczej wypływ gazu następował w stanie ciekłym; 9) zbiorniki oraz butle nie są instalowane w przedniej części pojazdu, w komorze silnika oraz w przestrzeni pasażerskiej; 10) w pobliżu zbiorników oraz butli nie znajdują się sztywne elementy o ostrych krawędziach; 11) odległość zbiorników oraz butli od układu wydechowego jest nie mniejsza niż 0,1 m, jeśli nie jest zastosowana osłona termiczna; 12) zbiorniki na gaz skroplony łączone w zespoły i połączone z jednym przewodem zasilającym są wyposażone w zawory jednokierunkowe i zawory bezpieczeństwa przewodów gazowych, z tym że nie wymaga się stosowania jednokierunkowych zaworów bezpieczeństwa przewodów gazowych, jeśli ciśnienie zwrotne samoczynnego zaworu odcinającego przekracza 0,5 MPa w położeniu zamkniętym; 13) zbiorniki zamontowane w przestrzeni zamkniętej pojazdu są umieszczone w gazoszczelnej obudowie całkowitej lub są wyposażone w gazoszczelną obudowę osłaniającą jedynie zawory, przy czym: a) w przypadku obudów osłaniających zawory zbiorniki są fabrycznie do takiego osłonięcia przystosowane, b) obudowy całkowite posiadają co najmniej dwa otwory wentylacyjne, c) obudowy osłaniające jedynie zawory zbiorników posiadają co najmniej jeden otwór wentylacyjny, d) otwory wentylacyjne, o których mowa w lit. b i c, spełniają następujące warunki: - powierzchnia przekroju dla przepływu gazu jest nie mniejsza niż 4,5 cm2, - wyloty nie są skierowane w stronę układu wydechowego, nie mogą uchodzić do wnęki koła oraz, w przypadku gazu płynnego, są skierowane do dołu; 14) obudowy osłaniające zawory zbiorników oraz przewody układu przewietrzania obudów wykazują gazoszczelność przy nadciśnieniu 0,01 MPa; w trakcie próby wymienione elementy nie mogą wykazywać odkształceń, a dopuszczalny wypływ gazu nie przekracza 100 cm3/h; 15) mechanizm zamykania obudów uniemożliwia jego przypadkowe otwarcie; 16) ręczny zawór odcinający zbiornika instalacji na gaz skroplony jest umieszczony w miejscu łatwo dostępnym i wyraźnie oznaczonym, a jego użycie jest możliwe bez stosowania narzędzi. 3. Nie dopuszcza się jakichkolwiek przeróbek zbiorników oraz butli. 4. Warunki techniczne dla elementów instalacji pojazdu przystosowanego do zasilania gazem innych niż określone w ust. 1 i 2 są następujące: 1) w instalacji stosuje się przewody metalowe bez szwów, stalowe lub miedziane do gazu skroplonego oraz wyłącznie stalowe do gazu sprężonego; 2) przewody stalowe są wykonane ze stali nierdzewnej lub stali z pokryciem antykorozyjnym; dopuszcza się stosowanie przewodów sztywnych wykonanych z materiału niemetalowego; 3) przewody stosowane w instalacji gazu sprężonego schłodzonego są wykonane ze stali nierdzewnej; 4) przewody miedziane są na całej długości zabezpieczone osłoną gumową lub z tworzywa sztucznego; 5) przewody są ułożone tak, aby: a) mogły być łatwo kontrolowane, b) nie ocierały się o elementy pojazdu, c) odległość od układu wydechowego nie była mniejsza niż 0,1 m, jeżeli nie stosuje się ekranu termicznego, d) nie przebiegały w pobliżu miejsc do podnoszenia pojazdu, e) mocowanie wykluczało ich wibrację; 6) w przypadku braku możliwości spełnienia wymagań określonych w pkt 5 lit. a, b i e dopuszcza się odstępstwo dla przewodu łączącego zbiornik z reduktorem, pod warunkiem dodatkowego zabezpieczenia go przed korozją i uszkodzeniami mechanicznymi oraz wentylacji przestrzeni, w której jest umieszczony; 7) przewody metalowe łączące elementy instalacji, które w czasie eksploatacji pojazdu mogą podlegać wzajemnym przemieszczeniom, są ukształtowane w pętle o promieniu krzywizny dostosowanym do średnicy przewodu; 8) przewody nie są spawane lub lutowane oraz łączone ciśnieniowymi złączami zatrzaskowymi; 9) przewody metalowe są łączone za pomocą znormalizowanych złączy z kielichem lub pierścieniem samozaciskającym, a liczba złączy jest ograniczona do minimum; 10) średnica zewnętrzna przewodu sztywnego w zastosowaniu do gazu skroplonego nie przekracza 12 mm, a grubość jego ścianki wynosi co najmniej 0,8 mm; 11) przyspieszenie bądź opóźnienie ruchu pojazdu nie wywiera wpływu na pracę reduktora; 12) odległość reduktora od układu wydechowego nie jest mniejsza niż 0,1 m, jeżeli nie jest stosowany ekran termiczny. Rozdział 5 Dodatkowe warunki techniczne dla pojazdu przeznaczonego do przewozu drogowego towarów niebezpiecznych