art. 13a
Dz.U. 2019 poz. 924
Treść przepisu
Art. 13a.
1.
Przyznanie przez organ właściwy lub wojewodę świadczenia wychowawczego nie wymaga
wydania decyzji. Odmowa przyznania świadczenia wychowawczego, uchylenie lub zmiana
prawa do świadczenia wychowawczego oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego
świadczenia wychowawczego wymagają wydania decyzji.
2.
Organ właściwy lub wojewoda przesyła wnioskodawcy informację o przyznaniu świadczenia
wychowawczego na wskazany przez niego adres poczty elektronicznej - o ile wnioskodawca
wskazał adres poczty elektronicznej we wniosku. W przypadku gdy wnioskodawca nie wskazał
adresu poczty elektronicznej, organ właściwy lub wojewoda, odbierając wniosek od wnioskodawcy,
informuje go o możliwości odebrania od tego organu informacji o przyznaniu świadczenia
wychowawczego.
3.
Nieodebranie informacji o przyznaniu świadczenia wychowawczego nie wstrzymuje wypłaty
tego świadczenia.
”
;
13)
w art. 14:
a)
w ust. 2 w pkt 1:
-
wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:
„
dane dotyczące osób pobierających świadczenie wychowawcze, osób ubiegających się o
świadczenie wychowawcze oraz dzieci, na które osoby te pobierają świadczenie wychowawcze
lub ubiegają się o przyznanie tego świadczenia:
”
,
-
lit. h otrzymuje brzmienie:
„
h)
stopień pokrewieństwa,
”
,
-
uchyla się lit. i, ic oraz l,
-
lit. n otrzymuje brzmienie:
„
n)
organ, który przyznał świadczenie, datę przyznania świadczenia oraz numer sprawy,
”
,
b)
w ust. 4:
-
pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
organowi właściwemu i wojewodzie - w celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających
się o przyznanie świadczenia wychowawczego, osób pobierających świadczenie wychowawcze
oraz dzieci, na które osoby te pobierają świadczenie wychowawcze lub ubiegają się
o przyznanie świadczenia wychowawczego;
”
,
-
w pkt 4 średnik zastępuje się kropką i uchyla się pkt 5,
c)
ust. 6 otrzymuje brzmienie:
„
6.
Podmioty wymienione w ust. 4 przechowują informacje, o których mowa w ust. 2, przez
okres 10 lat od dnia ich udostępnienia z rejestru centralnego, o którym mowa w ust.
2, z wyjątkiem informacji dotyczących osób, którym świadczenie wychowawcze nie zostało
przyznane, które przechowuje się przez okres 1 roku od dnia, w którym decyzja w sprawie
świadczenia stała się ostateczna, lub od dnia pozostawienia wniosku o ustalenie prawa
do świadczenia bez rozpatrzenia.
”
;
14)
w art. 15 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia wychowawczego
lub osoby pobierającej to świadczenie wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki
nad dzieckiem, w tym również w przypadku, o którym mowa w art. 5a lub art. 22, wydatkowania
świadczenia wychowawczego niezgodnie z celem lub marnotrawienia świadczenia wychowawczego,
organ właściwy oraz wojewoda mogą zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej
o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1508, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r.
poz. 1693, 2192, 2245, 2354 i 2529 oraz z 2019 r. poz. 271, 730 i 752.), w celu weryfikacji tych wątpliwości.
”
;
15)
w art. 16:
a)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
W przypadku przebywania osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2, lub członka rodziny
tej osoby w dniu przyznania świadczenia wychowawczego lub po tym dniu poza granicami
Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje
do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów
zabezpieczenia społecznego.
”
,
b)
ust. 5-7 otrzymują brzmienie:
„
5.
W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 1, ustali, że mają zastosowanie
przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ustala prawo do świadczenia
wychowawczego zgodnie z art. 11.
6.
W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie
przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla
prawo do świadczenia wychowawczego za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu
w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie, o którym mowa w ust. 1, w związku
ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
7.
W przypadku, o którym mowa w ust. 6, wojewoda ustala prawo do świadczenia wychowawczego
zgodnie z art. 11 od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym
mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń na rodzinę w związku ze stosowaniem przepisów
o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
”
;
16)
w art. 17:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Organ właściwy oraz wojewoda ustalający prawo do świadczenia wychowawczego są obowiązani
do samodzielnego uzyskania lub weryfikacji drogą elektroniczną, za pośrednictwem ministra
właściwego do spraw rodziny, lub drogą pisemną, z rejestrów publicznych, w tym z rejestru
PESEL, o którym mowa w przepisach o ewidencji ludności, oraz drogą elektroniczną,
za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny z systemu informacji oświatowej,
o którym mowa w przepisach o systemie informacji oświatowej, z Centralnego Wykazu
Ubezpieczonych, odpowiednio danych, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a,
b, d, f, g, ia, ib oraz k.
”
,
b)
uchyla się ust. 2 i 3,
c)
ust. 4-7 otrzymują brzmienie:
„
4.
W przypadku awarii systemów teleinformatycznych służących do wymiany, drogą elektroniczną,
informacji, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a, b, d, f, g oraz k, organ
właściwy oraz wojewoda uzyskują te informacje w drodze pisemnej wymiany informacji.
Podmioty prowadzące rejestry publiczne przekazują te informacje niezwłocznie, nie
później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku organu właściwego
lub wojewody.
5.
W przypadku braku możliwości samodzielnego uzyskania przez organ właściwy lub wojewodę
informacji, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a, b, d, f, g oraz k, z przyczyn
nieleżących po stronie organu właściwego lub wojewody, organ właściwy lub wojewoda
wzywają osobę, o której mowa w art. 13 ust. 1, do dołączenia tych informacji.
6.
Minister właściwy do spraw rodziny pozyskuje drogą elektroniczną informacje niezbędne
do ustalenia prawa do świadczeń wychowawczych z rejestrów publicznych, w tym z rejestru
PESEL, o którym mowa w przepisach o ewidencji ludności, z systemu informacji oświatowej,
o którym mowa w przepisach o systemie informacji oświatowej, oraz z Centralnego Wykazu
Ubezpieczonych, w celu umożliwienia organom właściwym i wojewodom weryfikacji prawa
do świadczeń wychowawczych, a także w celu monitorowania przez ministra właściwego
do spraw rodziny oraz wojewodę realizacji świadczeń wychowawczych przez organy właściwe
oraz wojewodów.
7.
Minister właściwy do spraw rodziny w celu realizacji zadania, o którym mowa w ust.
6, przekazuje drogą elektroniczną podmiotom prowadzącym rejestry, o których mowa w
ust. 6, dane, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a, b, d oraz e.
”
;
17)
w art. 18:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia 1 czerwca do dnia
31 maja roku następnego.
”
,
b)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Prawo do świadczenia wychowawczego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął
wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu, o którym mowa w ust.
1, nie wcześniej niż od dnia odpowiednio urodzenia się dziecka, objęcia dziecka opieką,
przysposobienia dziecka lub umieszczenia dziecka w domu pomocy społecznej.
”
,
c)
po ust. 2 dodaje się ust. 2a-2c w brzmieniu:
„
2a.
Jeżeli w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia urodzenia się dziecka, objęcia dziecka
opieką lub przysposobienia dziecka, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do
świadczenia wychowawczego, prawo to ustala się od miesiąca odpowiednio urodzenia się
dziecka, objęcia dziecka opieką lub przysposobienia dziecka do końca okresu, o którym
mowa w ust. 1. W przypadku złożenia wniosku po tym terminie, prawo do świadczenia
wychowawczego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo
wypełnionymi dokumentami, do końca okresu, o którym mowa w ust. 1.
2b.
Jeżeli w terminie 3 miesięcy od dnia śmierci rodzica, opiekuna prawnego dziecka albo
opiekuna faktycznego dziecka, którym zostało przyznane świadczenie wychowawcze, drugi
rodzic, opiekun prawny dziecka albo opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie
prawa do świadczenia wychowawczego na dane dziecko, prawo to ustala się, począwszy
od dnia śmierci rodzica, opiekuna prawnego dziecka albo opiekuna faktycznego dziecka,
nie wcześniej jednak niż od pierwszego dnia miesiąca następującego po ostatnim miesiącu,
za który zmarłemu rodzicowi, opiekunowi prawnemu dziecka albo opiekunowi faktycznemu
dziecka wypłacono ostatnie świadczenie wychowawcze.
2c.
Jeżeli w terminie 3 miesięcy od dnia śmierci rodzica, opiekuna prawnego dziecka albo
opiekuna faktycznego dziecka, z wniosku których toczyło się postępowanie o ustalenie
prawa do świadczenia wychowawczego i postępowanie to nie zostało jeszcze zakończone,
drugi rodzic, opiekun prawny dziecka albo opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek
o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dane dziecko, prawo to ustala się
drugiemu rodzicowi, opiekunowi prawnemu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka,
przyjmując za datę złożenia wniosku datę złożenia wniosku przez zmarłego rodzica,
opiekuna prawnego dziecka albo opiekuna faktycznego dziecka.
”
,
d)
uchyla się ust. 3-6;
18)
w art. 19 uchyla się ust. 4-6;
19)
w art. 20 dodaje się ust. 3-5 w brzmieniu:
„
3.
W przypadku powzięcia informacji o zmianie miejsca zamieszkania osoby ubiegającej
się o świadczenie wychowawcze, organ właściwy, do którego został złożony wniosek o
to świadczenie, przekazuje wniosek wraz z dokumentami do organu właściwego ze względu
na nowe miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze.
4.
W przypadku powzięcia informacji o zmianie miejsca zamieszkania osoby, której przyznano
świadczenie wychowawcze, dotychczasowy organ właściwy przekazuje wydaną decyzję lub
informację o przyznanym świadczeniu wychowawczym wraz z aktami sprawy organowi właściwemu
ze względu na nowe miejsce zamieszkania osoby, której przyznano świadczenie wychowawcze
w celu ich dalszej realizacji. Organ właściwy ze względu na nowe miejsce zamieszkania
osoby, której przyznano świadczenie wychowawcze, realizuje przyznane świadczenie wychowawcze
bez konieczności wydawania kolejnej decyzji lub informacji oraz jest właściwy do uchylenia,
zmiany prawa do świadczenia wychowawczego, w tym ustalonego decyzją, oraz do ustalania
i dochodzenia świadczeń nienależnie pobranych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna
rodziny mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, członek rodziny nabył
prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie, chyba że przepisy o koordynacji
systemów zabezpieczenia społecznego stanowią inaczej, osoba nienależnie pobrała świadczenie
wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego.
5.
W sytuacji gdy mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,
w przypadku powzięcia informacji o zmianie miejsca zamieszkania osoby, której przyznano
świadczenie wychowawcze, powodującej zmianę właściwości wojewody, przepisy ust. 4
stosuje się odpowiednio.
”
;
20)
w art. 21 ust. 3-5c otrzymują brzmienie:
„
3.
Wnioski w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na kolejny okres są
przyjmowane od dnia 1 kwietnia danego roku, a w przypadku wniosków składanych drogą
elektroniczną - od dnia 1 lutego danego roku.
4.
W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze na kolejny okres złoży
wniosek wraz z wymaganymi dokumentami do dnia 30 kwietnia danego roku, ustalenie prawa
do świadczenia wychowawczego oraz wypłata przysługującego świadczenia następuje do
dnia 30 czerwca tego roku.
5.
W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze na kolejny okres złoży
wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od dnia 1 maja do dnia 31 maja danego
roku, ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz wypłata przysługującego świadczenia
wychowawczego następuje do dnia 31 lipca tego roku.
5a.
W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze na dany okres złoży
wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od dnia 1 czerwca do dnia 30 czerwca
danego roku, ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz wypłata przysługującego
świadczenia wychowawczego następuje do dnia 31 sierpnia tego roku.
5b.
W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze na dany okres złoży
wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od dnia 1 lipca do dnia 31 lipca danego
roku, ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz wypłata przysługującego świadczenia
wychowawczego następuje do dnia 30 września tego roku.
5c.
W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze na dany okres złoży
wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od dnia 1 sierpnia danego roku do
dnia 31 sierpnia danego roku, ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz wypłata
przysługującego świadczenia wychowawczego następuje do dnia 31 października tego roku.
”
;
21)
w art. 23 ust. 1a otrzymuje brzmienie:
„
1a.
Organ właściwy oraz wojewoda w przypadku wątpliwości dotyczących spełniania warunków
do otrzymywania świadczenia wychowawczego, w szczególności warunku zamieszkiwania
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 1 ust. 3, może wezwać
osobę ubiegającą się lub otrzymującą świadczenie wychowawcze do osobistego udzielenia,
w wyznaczonym terminie, wyjaśnień oraz informacji co do okoliczności mających wpływ
na prawo do świadczenia wychowawczego.
”
;
22)
art. 24 otrzymuje brzmienie:
„
Kto powołuje ten przepis
Łącznie 1 powołań w bazie.
- I OSK 2157/21 2022-09-14NSA
Źródło: Internetowy System Aktów Prawnych — ISAP (isap.sejm.gov.pl), pozyskano 29.10.2026. · PDF źródłowy