art. 6
Ustawa z dnia 16 czerwca 2023 r. o wielkoobszarowych terenach zdegradowanych
Dz.U. 2023 poz. 1719
Treść przepisu
Art. 6.
1.
Właściwy organ wykonuje kompleksową ocenę stanu środowiska na wielkoobszarowym terenie
zdegradowanym, zwaną dalej „kompleksową oceną”, oraz opracowuje projekt planu poprawy
stanu środowiska na tym terenie, zwanego dalej „planem”, na podstawie tej oceny, po
objęciu przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu tej oceny i opracowaniu tego projektu
wsparciem ze środków, o których mowa w art. 18 ust. 3 lub 4.
2.
Kompleksowa ocena obejmuje:
1)
badania właściwości odpadów;
2)
badania zanieczyszczenia powierzchni ziemi zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie
art. 101a ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;
3)
badania zanieczyszczenia wód powierzchniowych i podziemnych oraz sporządzenie mapy
wskazującej położenie wielkoobszarowego terenu zdegradowanego, w tym składowisk historycznych
odpadów przemysłowych i miejsc gromadzenia historycznych odpadów przemysłowych, względem
zlewni jednolitych części wód powierzchniowych w rozumieniu art. 16 pkt 20 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne lub jednolitych części wód podziemnych w rozumieniu art. 16 pkt 19 tej ustawy oraz
obszarów chronionych w rozumieniu art. 16 pkt 32 tej ustawy;
4)
badania zanieczyszczenia powietrza, o ile w ramach badań, o których mowa w pkt 1 lub
2, stwierdzono w odpadach lub powierzchni ziemi obecność substancji lotnych mogących
oddziaływać na zdrowie ludzi;
5)
inne niezbędne badania konieczne do opracowania projektu planu.
3.
Badania, o których mowa w ust. 2, w tym pobieranie próbek, są wykonywane przez laboratorium
posiadające w badanym zakresie akredytację w rozumieniu art. 5 pkt 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności
(Dz. U. z 2023 r. poz. 215) lub laboratorium posiadające certyfikat systemu zarządzania jakością obejmujący wykonywane
badania.
4.
Na czas wykonywania kompleksowej oceny przy granicy składowiska historycznych odpadów
przemysłowych lub miejsca gromadzenia historycznych odpadów przemysłowych, lub obszaru,
na którym przeprowadza się badania zanieczyszczenia powierzchni ziemi, rozmieszcza
się tablice ostrzegawcze w miejscach, gdzie jest to uzasadnione koniecznością zapewnienia
bezpieczeństwa osób postronnych.
5.
Wykonując kompleksową ocenę, można wykorzystywać wyniki badań, o ile spełniają wymagania
określone w obowiązujących przepisach prawa oraz mogą być wykorzystane do przygotowania
projektu planu.
6.
Właściwy organ określa, w drodze decyzji skierowanej do władającego nieruchomością,
termin udostępnienia tej nieruchomości właściwemu organowi lub upoważnionej przez
niego osobie w celu wykonania kompleksowej oceny, w tym badań, oraz zakres i sposób
wykonania tej oceny, w tym badań. Ustalając termin udostępnienia nieruchomości, właściwy
organ bierze pod uwagę rodzaj prowadzonej na tej nieruchomości działalności oraz czas
niezbędny do przygotowania nieruchomości do wykonania kompleksowej oceny, w tym badań.
Decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu.
7.
Władający nieruchomością udostępnia nieruchomość oraz umożliwia wykonanie badań w
terminie, w zakresie i w sposób, które są określone w decyzji, o której mowa w ust.
6. W przypadku gdy nie można ustalić władającego nieruchomością, nie wydaje się decyzji,
o której mowa w ust. 6, a właściwemu organowi lub upoważnionej przez niego osobie
przysługuje prawo wstępu na tę nieruchomość w celu wykonania kompleksowej oceny, w
tym badań.
8.
W przypadku nieruchomości położonej na terenie zamkniętym termin udostępnienia tej
nieruchomości właściwemu organowi lub upoważnionej przez niego osobie w celu wykonania
kompleksowej oceny, w tym badań, oraz zakres i sposób wykonania tej oceny, w tym badań,
określa porozumienie między właściwym organem a właściwym zarządcą terenu zamkniętego
lub innym podmiotem zarządzającym terenem zamkniętym. Zawierając porozumienie, strony
biorą pod uwagę konieczność zachowania bezpieczeństwa działalności prowadzonej na
terenie zamkniętym oraz zachowania celu kompleksowej oceny, w tym badań.
9.
W przypadku braku porozumienia, o którym mowa w ust. 8, albo niewykonania tego porozumienia
przez właściwego zarządcę terenu zamkniętego lub inny podmiot zarządzający terenem
zamkniętym właściwy organ wydaje decyzję, o której mowa w ust. 6, skierowaną do tego
zarządcy lub tego podmiotu. Wydając decyzję, właściwy organ uwzględnia konieczność
zachowania bezpieczeństwa działalności prowadzonej na terenie zamkniętym.
10.
W przypadku gdy władający nieruchomością albo właściwy zarządca terenu zamkniętego
lub inny podmiot zarządzający terenem zamkniętym nie udostępniają nieruchomości lub
uniemożliwiają wykonanie kompleksowej oceny, w tym badań, w terminie, w zakresie i
w sposób, które są określone w decyzji wydanej na podstawie ust. 6 albo 9, stosuje się przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu
egzekucyjnym w administracji
(Dz. U. z 2022 r. poz. 479, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r.
poz. 1301, 1692, 1967, 2127, 2180, 2600, 2640 i 2687 oraz z 2023 r. poz. 556, 614,
852, 1059, 1130, 1193, 1369, 1429, 1523 i 1681.).
11.
Za szkody powstałe na nieruchomości w wyniku wykonywania kompleksowej oceny przysługuje
od gminy, w przypadku gdy organem właściwym jest wójt, burmistrz albo prezydent miasta,
albo od Skarbu Państwa, w przypadku gdy organem właściwym jest regionalny dyrektor
ochrony środowiska, odszkodowanie ustalane na zasadach wynikających z przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 i 1615).
12.
Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 11, wypłaca właściwy organ.
13.
Władający nieruchomością, która znajduje się na wielkoobszarowym terenie zdegradowanym,
i posiadacz odpadów znajdujących się na tym terenie przekazują na pisemny wniosek
właściwego organu wszelkie znajdujące się w ich posiadaniu informacje i dokumenty
dotyczące stanu środowiska na wielkoobszarowym terenie zdegradowanym, w tym również
informacje i dokumenty o historii tego terenu mogące mieć wpływ na zanieczyszczenie
środowiska, a w przypadku gdy nie posiadają takich informacji i dokumentów - składają
pisemne oświadczenie o ich nieposiadaniu.
14.
Oświadczenie, o którym mowa w ust. 13, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej
za składanie fałszywych oświadczeń. Składający oświadczenie zawiera w nim klauzulę
następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego
oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej
za składanie fałszywych oświadczeń.
15.
Projekt planu zawiera informacje o planowanym sposobie i harmonogramie:
1)
usuwania odpadów ze składowisk historycznych odpadów przemysłowych lub miejsc gromadzenia
historycznych odpadów przemysłowych lub zabezpieczenia powierzchni składowisk historycznych
odpadów przemysłowych lub miejsc gromadzenia historycznych odpadów przemysłowych,
lub ich rekultywacji, a także zagospodarowania odpadów wytwarzanych w wyniku tych
działań, przy czym jeżeli w ramach usuwania odpadów planuje się wydobywanie odpadów
ze składowiska historycznych odpadów przemysłowych lub z miejsca gromadzenia historycznych
odpadów przemysłowych, zawiera także:
a)
informacje o rodzaju i szacunkowej masie odpadów przewidzianych do wydobycia,
b)
informacje o technicznym sposobie wydobywania odpadów,
c)
informacje o sposobie zapobiegania negatywnemu oddziaływaniu wydobywania odpadów na
życie lub zdrowie ludzi oraz na środowisko,
d)
opis oddziaływania planowanego wydobywania odpadów na środowisko,
e)
opis technicznego zabezpieczenia miejsca po wydobyciu odpadów, a w przypadku zamkniętego
składowiska odpadów albo jego części - także opis działań rekultywacyjnych;
2)
przetwarzania odpadów, jeżeli przetwarzanie odpadów wytwarzanych w wyniku działań,
o których mowa w pkt 1, w celu usunięcia z nich zanieczyszczeń odbywa się w tymczasowej
instalacji lub urządzeniu, zlokalizowanych na wielkoobszarowym terenie zdegradowanym
albo poza instalacją lub urządzeniem na nieruchomości położonej na wielkoobszarowym
terenie zdegradowanym, w tym zawiera:
a)
oznaczenie miejsca przetwarzania odpadów,
b)
wskazanie:
-
miejsca i sposobu magazynowania odpadów oraz rodzaju magazynowanych odpadów,
-
maksymalnej masy poszczególnych rodzajów odpadów i maksymalnej łącznej masy wszystkich
rodzajów odpadów, które mogą być magazynowane w tym samym czasie oraz które mogą być
magazynowane w okresie roku,
-
największej masy odpadów, które mogłyby być magazynowane w tym samym czasie w instalacji,
obiekcie budowlanym lub jego części lub innym miejscu magazynowania odpadów, wynikającej
z wymiarów instalacji, obiektu budowlanego lub jego części lub innego miejsca magazynowania
odpadów,
-
całkowitej pojemności (wyrażonej w Mg) instalacji lub urządzenia, lub ich części,
lub innego miejsca magazynowania odpadów,
c)
szczegółowy opis stosowanej metody lub metod przetwarzania odpadów oraz opis procesu
technologicznego z podaniem rocznej mocy przerobowej instalacji lub urządzenia;
3)
rekultywacji gruntów, o ile jest konieczna, w tym o:
a)
terenie wymagającym przeprowadzenia rekultywacji - przez wskazanie adresu i numerów
działek ewidencyjnych oraz ich powierzchni,
b)
kierunku i terminie wykonania rekultywacji gruntów;
4)
remediacji - w przypadku gdy stwierdzono zanieczyszczenie powierzchni ziemi, w tym
o:
a)
terenie wymagającym przeprowadzenia remediacji - przez wskazanie adresu i numerów
działek ewidencyjnych oraz ich powierzchni,
b)
aktualnym i, o ile jest to możliwe, planowanym sposobie użytkowania zanieczyszczonego
terenu,
c)
właściwościach gleby oraz rodzaju pokrycia terenu, w tym roślinności i zabudowie,
d)
nazwach substancji powodujących ryzyko w rozumieniu art. 3 pkt 37a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska wraz z wynikami badań zanieczyszczenia gleby i ziemi tymi substancjami wykonanymi
przez laboratorium posiadające w badanym zakresie akredytację w rozumieniu art. 5 pkt 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności lub laboratorium posiadające certyfikat systemu zarządzania jakością obejmujący wykonywane
badania,
e)
nazwach substancji powodujących ryzyko w rozumieniu art. 3 pkt 37a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska oraz ich zawartości w glebie i w ziemi, do jakich doprowadzi remediacja,
f)
ocenie występowania znaczącego zagrożenia dla zdrowia ludzi lub stanu środowiska,
o którym mowa w art. 101l ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska,
g)
budowie geologicznej i warunkach hydrogeologicznych niezbędnych do dokonania oceny,
o której mowa w lit. f, o ile zachodzi taka potrzeba,
h)
planowanym sposobie przeprowadzenia remediacji,
i)
planowanym terminie rozpoczęcia i zakończenia remediacji,
j)
sposobie potwierdzenia przeprowadzenia remediacji oraz terminie przedłożenia dokumentacji
z jej przeprowadzenia, w tym wyników badań zanieczyszczenia gleby i ziemi wykonanych
przez laboratorium posiadające w badanym zakresie akredytację w rozumieniu art. 5 pkt 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności lub laboratorium posiadające certyfikat systemu zarządzania jakością obejmujący wykonywane
badania;
5)
przeprowadzenia działań na rzecz ochrony wód powierzchniowych lub podziemnych lub
powierzchni ziemi, w szczególności budowy nieprzepuszczalnych barier poziomych lub
pionowych lub systemów studni, lub pomp i oczyszczalni pozwalających na oczyszczanie
wód, lub barier reaktywnych oczyszczających wody podziemne, lub kaskad i systemów
napowietrzania wód, lub poletek służących fitooczyszczaniu wód, lub innych urządzeń
lub instalacji służących oczyszczaniu wód - w przypadku gdy występuje zagrożenie zanieczyszczeniem
wód powierzchniowych lub podziemnych lub powierzchni ziemi;
6)
odtwarzania elementów przyrodniczych, o ile jest to konieczne;
7)
usuwania drzew i krzewów, o ile jest to niezbędne do wykonania działań, o których
mowa w pkt 1-5;
8)
monitoringu stanu środowiska lub monitoringu stabilności geotechnicznej odpadów składowanych
lub zgromadzonych na danym terenie w trakcie wykonywania działań, o których mowa w
pkt 1-6, wraz ze wskazaniem zakresu monitorowanych parametrów, czasu i częstotliwości
jego prowadzenia;
9)
rozmieszczenia tablic ostrzegawczych przy granicy składowiska historycznych odpadów
przemysłowych lub miejsca gromadzenia historycznych odpadów przemysłowych, lub obszaru,
na którym przeprowadza się remediację powierzchni ziemi;
10)
ogrodzenia lub prowadzenia wizyjnego systemu kontroli składowiska historycznych odpadów
przemysłowych lub miejsca gromadzenia historycznych odpadów przemysłowych, o ile jest
to konieczne dla zapewnienia bezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzi w przypadku
ich przebywania na tym obszarze lub dla zachowania efektów działań, o których mowa
w pkt 1-5 i 7;
11)
ograniczenia sposobu użytkowania nieruchomości, na której znajduje się składowisko
historycznych odpadów przemysłowych lub miejsce gromadzenia historycznych odpadów
przemysłowych, o ile jest to konieczne dla zapewnienia bezpieczeństwa dla życia i
zdrowia ludzi w przypadku ich przebywania na tym obszarze lub dla zachowania efektów
działań, o których mowa w pkt 1-5 i 7;
12)
ogrodzenia lub ograniczenia sposobu użytkowania nieruchomości, na której:
a)
przeprowadza się remediację powierzchni ziemi, o ile jest to konieczne dla zapewnienia
bezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzi w przypadku ich przebywania na tym obszarze,
b)
są zlokalizowane instalacje lub urządzenia służące oczyszczaniu środowiska, o ile
jest to konieczne dla ich prawidłowego funkcjonowania.
16.
Podmiot wykonujący kompleksową ocenę oraz opracowujący projekt planu musi posiadać
warunki techniczne i organizacyjne niezbędne do wykonania tej oceny lub opracowania
tego projektu oraz zapewnia ich wykonanie i opracowanie przez osoby posiadające co
najmniej stopień naukowy doktora oraz wiedzę i doświadczenie zawodowe w zakresie:
1)
inżynierii środowiska;
2)
geologii, w tym oceny możliwości rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w środowisku;
3)
hydrogeologii, w tym oceny możliwości rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w środowisku;
4)
toksykologii rozumianej jako ocena wpływu substancji niebezpiecznych na organizmy,
populacje i ekosystemy oraz ocena ryzyka zdrowotnego i środowiskowego wynikającego
z zanieczyszczenia środowiska.
17.
Działania objęte projektem planu są planowane i projektowane w taki sposób, aby uwzględniały
warunki geologiczne i hydrogeologiczne na wielkoobszarowym terenie zdegradowanym,
zapewniały stabilność geotechniczną składowanych lub zgromadzonych na tym terenie
odpadów, w przypadku gdy odpady te nie są usuwane, oraz aby zapewniały stabilność
budynków lub budowli położonych na tym terenie lub na terenach sąsiednich.
18.
W przypadku gdy na nieruchomości, na której znajdują się działające elementy infrastruktury
kolejowej w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym
(Dz. U. z 2023 r. poz. 602, 967 i 1003), stwierdza się występowanie zanieczyszczenia powierzchni ziemi bez obecności odpadów,
remediacja tych zanieczyszczeń nie jest objęta projektem planu, a zanieczyszczenie
powierzchni ziemi jest poddawane remediacji odpowiednio na podstawie przepisów o historycznych
zanieczyszczeniach powierzchni ziemi określonych w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska lub przepisów o szkodach w środowisku określonych w ustawie z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie.
19.
W przypadku gdy na wielkoobszarowym terenie zdegradowanym lub w jego bezpośrednim
sąsiedztwie znajduje się obszar kolejowy w rozumieniu art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, obszar objęty decyzją o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, o której mowa w art.
9o ust. 1 tej ustawy, lub obszar objęty decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji
celu publicznego, o której mowa w art. 112 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
(Dz. U. z 2023 r. poz. 344, 1113, 1463, 1506 i 1688), projekt planu zawiera dodatkowo ocenę wpływu planowanych działań na budynki lub
budowle zlokalizowane w granicach tych obszarów.
Źródło: Internetowy System Aktów Prawnych — ISAP (isap.sejm.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy