§ 5

§ 5. 1. Pomniejszeń, o których mowa w § 4 ust. 2, można dokonać, jeżeli na dzień dokonywania przeglądu i aktualiza-cji, o których mowa w § 4 ust. 3, wartość zabezpieczenia jest możliwa do uzyskania w wysokości uwzględnianej do po-mniejszenia podstawy tworzenia rezerw oraz odpisów aktualizujących należności związanych z ekspozycjami kredytowymi, podczas ewentualnego postępowania egzekucyjnego, upadłościowego lub restrukturyzacyjnego, biorąc pod uwagę ograni-czenia prawne, ekonomiczne i faktyczne, mogące wpływać na rzeczywistą możliwość zaspokojenia się banku z przedmiotu zabezpieczenia. 2. Kwota, o którą można pomniejszyć podstawę tworzenia rezerw celowych oraz odpisów aktualizujących należności związanych z ekspozycjami kredytowymi, w przypadku zabezpieczeń w postaci: 1) hipoteki – nie może być wyższa niż wysokość dokonanego wpisu do księgi wieczystej oraz: a) 50 % wartości ustalonej na podstawie wyceny rzeczoznawcy, przy czym gdy wycena rzeczoznawcy nie uwzględ-nia wcześniej powstałych i ujawnionych w księdze wieczystej obciążeń, wartość pomniejsza się najpierw o łączną kwotę tych obciążeń, lub b) 60 % bankowo-hipotecznej wartości nieruchomości, ustalonej zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o listach zastawnych i bankach hipotecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 110), lub c) 50 % aktualnej ceny odpowiadającej położeniu i klasie gruntów ogłaszanej przez Główny Urząd Statystyczny w przypadku hipoteki na użytkach rolnych; 2) przeniesienia na bank prawa własności nieruchomości – nie może być wyższa niż: a) 50 % wartości ustalonej na podstawie wyceny rzeczoznawcy, przy czym gdy wycena rzeczoznawcy nie uwzględ-nia ujawnionych w księdze wieczystej obciążeń, wartość pomniejsza się najpierw o łączną kwotę tych obciążeń, lub b) 60 % bankowo-hipotecznej wartości nieruchomości, ustalonej zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o listach zastawnych i bankach hipotecznych, lub c) 50 % aktualnej ceny odpowiadającej położeniu i klasie gruntów ogłaszanej przez Główny Urząd Statystyczny w przypadku hipoteki na użytkach rolnych; 3) środków pieniężnych na rachunku depozytowym Ministra Finansów, o których mowa w art. 83a ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, 1844 i 1846), pochodzących z egzekucji z nie-ruchomości, na której bank posiadał hipotekę – nie może być wyższa niż: a) oszacowana przez bank z należytą ostrożnością, w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, wartość środków na-leżnych bankowi jako wierzycielowi do czasu zatwierdzenia planu podziału lub b) wartość środków należnych bankowi jako wierzycielowi wynikająca ze sporządzonego i zatwierdzonego planu podziału; Dziennik Ustaw – 5 – Poz. 311 4) przeniesienia na bank przez dłużnika, do czasu spłaty zadłużenia wraz z należnymi odsetkami i prowizją, prawa włas- ności rzeczy ruchomej, na warunkach określonych przez strony w umowie – nie może być wyższa niż: a) 50 % wartości zakupu i 50 % pierwotnej wysokości zabezpieczanej kwoty – w przypadku zakupu rzeczy ruchomej nowo wytworzonej, gdy od daty zakupu tej rzeczy do daty zastosowania pomniejszenia nie minęło 365 dni, lub b) 50 % wartości ustalonej na podstawie wyceny rzeczy ruchomej dokonanej przez rzeczoznawcę lub wartości wska-zanej w polisie ubezpieczeniowej danej rzeczy ruchomej, lub wartości sprzedaży netto danej rzeczy ruchomej – w przypadkach innych niż przypadki określone w lit. a; 5) przeniesienia prawa własności papierów wartościowych, z wyjątkiem wymienionych w pkt 6, nie może być wyższa niż 50 % ich wartości godziwej; 6) przeniesienia na bank, do czasu spłaty zadłużenia wraz z należnymi odsetkami i prowizją, prawa własności papierów wartościowych: a) emitowanych przez Skarb Państwa, Narodowy Bank Polski, banki centralne lub rządy państw będących członkiem Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), b) gwarantowanych lub poręczanych przez podmiot, którego zobowiązania lub działalność są objęte gwarancją, po-ręczeniem, w tym poręczeniem wekslowym lub innym mechanizmem wsparcia, udzielonymi przez Skarb Państwa na podstawie odrębnych przepisów, spełniającymi wymogi ochrony kredytowej w rozumieniu art. 213‒215 roz-porządzenia nr 575/2013, c) emitowanych przez inne banki – nie może być wyższa niż 100 % wartości godziwej; 7) zastawu na statku morskim wpisanym do rejestru okrętowego (hipoteki morskiej) lub powietrznym wpisanym do reje-stru państwowego statków powietrznych z odpowiednim zastosowaniem art. 11 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze, nie może być wyższa niż 50 % wyceny rzeczoznawcy i 50 % pierwotnej wysokości zabezpieczanej kwoty; 8) zastawu rejestrowego na prawach własności papierów wartościowych, z wyjątkiem wymienionych w pkt 6, nie może być wyższa niż 50 % ich wartości godziwej; 9) zastawu rejestrowego na prawach własności papierów wartościowych, o których mowa w pkt 6, nie może być wyższa niż 100 % wartości godziwej; 10) zastawu rejestrowego na rzeczy ruchomej – nie może być wyższa niż: a) 50 % wartości zakupu i 50 % pierwotnej wysokości zabezpieczanej kwoty – w przypadku zakupu rzeczy nowo wytworzonej, gdy od daty zakupu tej rzeczy do daty zastosowania pomniejszenia nie minęło 365 dni, lub b) 50 % wartości ustalonej na podstawie wyceny rzeczy ruchomej dokonanej przez rzeczoznawcę lub wartości wska-zanej w polisie ubezpieczeniowej danej rzeczy ruchomej, lub wartości sprzedaży netto danej rzeczy ruchomej – w przypadkach innych niż przypadki określone w lit. a; 11) gwarancji lub poręczeń, w tym poręczeń wekslowych, o których mowa w pkt 12 załącznika nr 2 do rozporządzenia, oraz oświadczenia patronackiego, o którym mowa w pkt 13 załącznika nr 2 do rozporządzenia – łącznie w stosunku do jednego podmiotu nie może być wyższa niż 15 % aktywów netto wystawcy zabezpieczenia, pomniejszonych o należne, lecz niewnie-sione wkłady na poczet kapitałów (funduszy) podstawowych oraz o akcje własne, według ich wartości godziwej; 12) gwarancji lub poręczeń, w tym poręczeń wekslowych, z terminem trwania gwarancji lub poręczenia równym co naj-mniej terminowi spłaty kredytu Banku Gospodarstwa Krajowego udzielonych z funduszy utworzonych, powierzonych lub przekazanych temu bankowi na podstawie odrębnych przepisów – nie może być wyższa niż 100 % pierwotnej wysokości zabezpieczonej kwoty; 13) gwarancji lub poręczeń, w tym poręczeń wekslowych, z terminem trwania gwarancji lub poręczenia równym co naj-mniej terminowi spłaty kredytu Banku Gospodarstwa Krajowego, o których mowa w rozdziale 8a ustawy z dnia 8 maja 1997 r. o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne (Dz. U. z 2024 r. poz. 291), a także regwarancji lub reporęczenia, zabezpieczających zobowiązania funduszy poręczeniowych, jeżeli są powiązane z określoną ekspozycją kredytową banku – nie może być wyższa niż 100 % pierwotnej wysokości zabez-pieczonej kwoty; 14) gwarancji lub poręczeń, w tym poręczeń wekslowych, wymienionych w pkt 16–20 załącznika nr 2 do rozporządzenia – nie może być wyższa niż 100 % pierwotnej wysokości zabezpieczonej kwoty; 15) gwarancji lub poręczeń, w tym poręczeń wekslowych, wymienionych w pkt 21 załącznika nr 2 do rozporządzenia – nie może być wyższa niż 50 % pierwotnej wysokości zabezpieczonej kwoty; Dziennik Ustaw – 6 – Poz. 311 16) gwarancji lub poręczeń, w tym poręczeń wekslowych, wymienionych w pkt 22 załącznika nr 2 do rozporządzenia – nie może być wyższa niż 100 % pierwotnej wysokości zabezpieczonej kwoty; 17) przelewu wierzytelności z akredytywy zabezpieczającej (akredytywa typu stand-by) otwartej lub potwierdzonej przez bank mający siedzibę w państwie będącym członkiem OECD, w przypadku gdy sytuacja ekonomiczno-finansowa tego banku nie budzi obaw – nie może być wyższa niż 90 % pierwotnej wysokości zabezpieczonej kwoty; 18) zabezpieczeń wymienionych w pkt 24 i 25 załącznika nr 2 do rozporządzenia – nie może być wyższa niż 90 % pier-wotnej wysokości zabezpieczonej kwoty; 19) zabezpieczeń wymienionych w pkt 26–30 załącznika nr 2 do rozporządzenia – nie może być wyższa niż 100 % pier-wotnej wysokości zabezpieczonej kwoty; 20) ubezpieczenia ekspozycji kredytowej w zakładzie ubezpieczeń mającym siedzibę w państwie będącym członkiem OECD w przypadku, gdy sytuacja ekonomiczno-finansowa zakładu ubezpieczeń nie budzi obaw – nie może być wyż-sza niż 50 % pierwotnej wysokości zabezpieczonej kwoty; 21) bezwarunkowej cesji wierzytelności od kontrahenta mającego siedzibę w państwie będącym członkiem OECD, w przypadku gdy: a) wierzytelność jest bezsporna i nieprzeterminowana oraz b) kontrahent posiada rating przyznany przez zewnętrzną instytucję oceny wiarygodności kredytowej na poziomie inwestycyjnym – nie może być wyższa niż 50 % pierwotnej wysokości zabezpieczonej kwoty; 22) przeniesienia na bank, do czasu spłaty zadłużenia wraz z należnymi odsetkami i prowizją, prawa własności papierów wartościowych będących w obrocie giełdowym w państwie będącym członkiem OECD – nie może być wyższa niż 50 % wartości godziwej. 3. W przypadku wpisu do księgi wieczystej dokonanego na wniosek administratora hipoteki, o którym mowa w art. 682 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2025 r. poz. 341, 1669, 1792 i 1793 oraz z 2026 r. poz. 119), kwota, o którą można pomniejszyć podstawę tworzenia rezerw celowych oraz odpisów aktualizujących należno-ści związanych z ekspozycjami kredytowymi, nie może być wyższa niż wartość wynikająca z zakresu zabezpieczenia po-szczególnych wierzytelności, określonego w umowie ustanawiającej hipotekę, wyliczona z uwzględnieniem ust. 2 pkt 1. 4. Limity kwoty ekspozycji kredytowej, o którą można pomniejszyć podstawę tworzenia rezerw celowych oraz odpi-sów aktualizujących, określa załącznik nr 3 do rozporządzenia. 5. W przypadku ekspozycji kredytowych zabezpieczonych zabezpieczeniami wymienionymi: 1) w pkt 1 i 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia kwota, o którą można pomniejszyć podstawę tworzenia rezerw celowych oraz odpisów aktualizujących należności związanych z ekspozycjami kredytowymi, nie może być większa niż limit pomniejszenia dla poszczególnych okresów opóźnienia w spłacie określony w tabeli nr 1 załącznika nr 3 do rozporzą-dzenia; 2) w pkt 3–33 załącznika nr 2 do rozporządzenia kwota, o którą można pomniejszyć podstawę tworzenia rezerw celowych oraz odpisów aktualizujących należności związanych z ekspozycjami kredytowymi, nie może być większa niż limit pomniejszenia dla poszczególnych okresów opóźnienia w spłacie określony w tabeli nr 2 załącznika nr 3 do rozporzą-dzenia. 6. Jeżeli w przypadku ekspozycji kredytowej opóźnionej w spłacie terminy spłaty zostały zmienione, opóźnienie w spłacie ekspozycji kredytowej liczy się dla celów określonych w ust. 4 według zmienionych terminów spłaty, pod warun-kiem że zmiana ta została dokonana po raz pierwszy. W przypadku kolejnych zmian terminów spłaty opóźnienie w spłacie ekspozycji kredytowej liczy się według terminów spłaty ustalonych w pierwszej zmianie.