art. 17

Artykuł 17 Odstępstwa 1. Z jednoczesnym poszanowaniem ogólnych zasad ochrony bezpieczeństwa i zdrowia pracowników Państwa Członkowskie mogą odstąpić od stosowania art. 3, 4, 5, 6, 8 lub 16, kiedy ze względu na szczególne cechy charakterystyczne wykonywanej działalności długość czasu pracy nie jest mierzona i/lub wcześniej określona, lub może być określona przez samych pracowników, a w szczególności w przypadku: a) pracowników szczebla kierowniczego lub innych osób posiadających niezależne uprawnienia do podejmowania decyzji; b) członka rodziny zatrudnionego w przedsiębiorstwie rodzinnym; c) pracowników odprawiających ceremonie religijne w kościołach i wspólnotach religijnych. 2. Odstępstwa mogą być przyjęte w drodze przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych albo w ramach układów zbiorowych pracy lub układów zawartych między partnerami społecznymi, pod warunkiem że zainteresowani pracownicy mają przyznane równoważne okresy wyrównawcze odnośnie do przerw w pracy lub w wyjątkowych przypadkach, w których niemożliwe jest z przyczyn obiektywnych przyznanie takich równoważnych okresów wyrównawczych przerw w pracy oraz zainteresowani pracownicy mają przyznaną właściwą ochronę: 2.1. od art. 3, 4, 5, 8 i 16: a) w przypadku czynności, kiedy miejsce pracy pracownika i jego miejsce zamieszkania są od siebie oddalone lub gdy różne miejsca pracy pracownika są oddalone od siebie; b) w przypadku służby wartowniczej i ochronnej wymagającej stałej obecności, charakteryzującej się potrzebą sprawowania ochrony mienia i osób, a w szczególności w odniesieniu do strażników, dozorców lub firm ochroniarskich; c) w przypadku czynności charakteryzujących się tym, że ciągłość usługi lub produkcji musi być zagwarantowana, w szczególności w przypadkach: i) przyjęcia, leczenia i/lub służb opieki zdrowotnej w szpitalach lub podobnych zakładach, domach opieki, jak również w więzieniach; ii) pracowników nabrzeży okrętowych i lotnisk; iii) prasy, radia, telewizji lub produkcji kinematograficznej, usług pocztowych i telekomunikacyjnych, pogotowia, służb pożarnictwa i służb obrony cywilnej; iv) produkcji i przesyłania oraz dystrybucji gazu, wody i elektryczności, wywozu śmieci i obsługi urządzeń służących do spalania śmieci; v) gałęzi produkcji, w których proces pracy nie może być przerwany z powodów technicznych; vi) działalności naukowej i w zakresie rozwoju; vii) rolnictwie; d) w przypadku możliwego, przekraczającego normę wzrostu pracy, a w szczególności w: i) rolnictwie; ii) turystyce; iii) usługach pocztowych; 2.2. od art. 3, 4, 5, 8 i 16: a) w okolicznościach wymienionych w art. 5 ust. 4 dyrektywy 89/391/EWG; b) w razie wypadku lub bezpośredniego zagrożenia wystąpienia wypadku; 2.3. od art. 3 i 5: a) w przypadku pracy w systemie zmianowym, kiedy pracownik zmienia zmianę i nie może skorzystać z dziennych i/lub cotygodniowych okresów przerw w pracy między zakończeniem jednej zmiany a rozpoczęciem pracy na następnej; b) w przypadku czynności obejmujących okresy pracy rozłożone w ciągu dnia, szczególnie w przypadku personelu sprzątającego. 3. Odstępstwa od art. 3, 4, 5, 8 i 16 mogą być dokonane w drodze układów zbiorowych pracy lub układów zawartych między partnerami społecznymi na szczeblu krajowym lub regionalnym bądź, zgodnie z zasadami ustalonymi przez nich, w drodze układów zbiorowych pracy lub układów zawartych między partnerami społecznymi na niższym szczeblu. Państwa Członkowskie, w których nie istnieje regulacja prawna umożliwiająca zawieranie układów zbiorowych pracy lub układów zawieranych przez partnerów społecznych na szczeblu krajowym lub regionalnym, w sprawach objętych niniejszą dyrektywą lub te Państwa Członkowskie, w których istnieją odpowiednie ramy prawne dla tych celów i w ich granicach, mogą zgodnie z ustawodawstwem krajowym i/lub praktyką krajową zezwolić na odstępstwa od art. 3, 4, 5, 8 i 16, w ramach układów zbiorowych pracy lub układów zawartych między partnerami społecznymi na właściwym szczeblu rokowań zbiorowych. Odstępstwa, zgodnie z ust. 1 i 2, będą dozwolone pod warunkiem, że zainteresowani pracownicy otrzymają równoważne wyrównawcze okresy czasu przerw w pracy lub, w wyjątkowych przypadkach, kiedy z przyczyn obiektywnych niemożliwe jest zapewnienie takich okresów, zainteresowanym pracownikom będzie zapewniony odpowiedni poziom ochrony. Państwa Członkowskie mogą ustanawiać zasady: - dotyczące stosowania niniejszego ustępu przez partnerów społecznych, - w celu rozszerzenia postanowień układów zbiorowych pracy lub układów zawartych, zgodnie z niniejszym ustępem, na innych pracowników, zgodnie z ustawodawstwem krajowym i/lub praktyką krajową. 4. Możliwość dokonania odstępstwa od art. 16 pkt 2 przewidziana w ust. 2 pkt 2.1 i 2.2 oraz w ust. 3 niniejszego artykułu nie może spowodować ustalenia okresu odniesienia, który jest dłuższy niż sześć miesięcy. Państwa Członkowskie będą miały jednakże swobodę wyboru, pod warunkiem że będą przestrzegać ogólnych zasad dotyczących bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników, by w układach zbiorowych lub układach zawartych między partnerami społecznymi zostały ustalone, z przyczyn obiektywnych lub technicznych albo powodów dotyczących organizacji pracy, okresy odniesienia, które w żadnym przypadku nie powinny przekraczać 12 miesięcy. Przed upływem okresu siedmiu lat, o którym mowa w art. 18 ust. 1 lit. a), Rada, na podstawie wniosku Komisji, do którego dołączone jest sprawozdanie oceniające, ponownie zweryfikuje postanowienia niniejszego ustępu i zdecyduje o podjęciu dalszych kroków.