art. 2

Artykuł 2 Do celów niniejszej dyrektywy: 1) "instytucje kredytowe" oznaczają wszystkie instytucje, które spełniają kryteria definicji zawartej w art. 1 tiret pierwsze pierwszej dyrektywy Rady 77/780/EWG z dnia 12 grudnia 1977 r. dotyczącej koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych dotyczących podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje kredytowe [10], które podlegają przepisom dyrektywy 89/647/EWG; 2) "przedsiębiorstwo inwestycyjne" oznacza instytucję, w rozumieniu art. 1 pkt 2 dyrektywy 93/22/EWG, która podlega przepisom tej dyrektywy, z wyłączeniem: - instytucji kredytowych, - przedsiębiorstw miejscowych, według definicji zawartej w pkt 20 niniejszego artykułu, oraz - przedsiębiorstw, które jedynie przyjmują i przekazują zlecenia inwestorów, a nie przechowują środków lub papierów wartościowych swoich klientów, i które z tego powodu nie mogą w żadnym momencie być zadłużone wobec tych klientów; 3) "instytucje" oznaczają instytucje kredytowe i przedsiębiorstwa inwestycyjne; 4) "uznane przedsiębiorstwa inwestycyjne z państw trzecich" oznaczają przedsiębiorstwa, które, gdyby założyły jednostkę w państwie Wspólnoty, byłyby objęte definicją przedsiębiorstwa inwestycyjnego zawartą w ust. 2, które posiadają zezwolenie przyznane w państwie trzecim i które podlegają regułom ostrożnościowym, uznawanym przez właściwe władze za przynajmniej równie restrykcyjne, jak reguły ustanowione w niniejszej dyrektywie; 5) "instrumenty finansowe" oznaczają instrumenty wyszczególnione w sekcji B Załącznika do dyrektywy 93/22/EWG; 6) "portfel handlowy" instytucji obejmuje: a) pozycje otwierane na własny rachunek w instrumentach finansowych przeznaczonych do odsprzedaży i/lub nabywane przez instytucję z zamiarem uzyskania krótkoterminowych korzyści płynących z aktualnej i/lub spodziewanej różnicy pomiędzy ceną nabycia a ceną sprzedaży bądź też z innych zmian cen lub stóp procentowych, jak również pozycje w instrumentach finansowych powstałe w wyniku usług brokerskich z dopasowaniem kwot kapitałowych, oraz pozycje otwierane celem zabezpieczenia innych składników portfela handlowego; b) zaangażowania wynikające z transakcji nierozliczonych, z dostaw instrumentów do rozliczenia w późniejszym terminie i z pozagiełdowych instrumentów pochodnych, o których mowa w załączniku II ust. 1, 2, 3 i 5, zaangażowania wynikające z umów z udzielonym przyrzeczeniem odkupu i z udzielania pożyczek papierów wartościowych, gdy transakcje te, o których mowa w ust. 4 załącznika II, odnoszą się do papierów zaliczonych do portfela handlowego według definicji podanej w lit. a), oraz zaangażowania wynikające z umów z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu i z zaciągania pożyczek papierów wartościowych opisanych w tym samym ustępie, pod warunkiem uzyskania zgody właściwych organów, o ile wszystkie te transakcje spełniają warunki określone poniżej bądź to w ppkt i), ii), iii) i v), bądź też w ppkt iv) i v): i) zaangażowania podlegają codziennej wycenie według procedur ustanowionych w załączniku II; ii) wartość zabezpieczenia jest korygowana celem uwzględnienia istotnych zmian wartości papierów będących przedmiotem danej umowy lub transakcji, według zasad uznanych za dopuszczalne przez właściwe władze; iii) umowa lub warunki transakcji przewidują, iż w przypadku nieuregulowania transakcji ze strony kontrahenta roszczenia danej instytucji zostają automatycznie i bezzwłocznie zaspokojone z należności tego kontrahenta drogą kompensaty; iv) dana umowa lub transakcja została zawarta z kontrahentem profesjonalnym; v) takie umowy i transakcje są wyłącznie zawierane do celów ogólnie przyjętych i właściwych, z wyłączeniem transakcji sztucznych, w szczególności tych, które nie mają charakteru krótkoterminowego; oraz c) zaangażowania z tytułu opłat, prowizji, odsetek, dywidend i depozytów gwarancyjnych wymaganych przy giełdowych instrumentach pochodnych, które są bezpośrednio związane z pozycjami w portfelu handlowym, o których mowa w załączniku II ust. 6. Poszczególne pozycje zostają zaliczone do portfela handlowego lub wyłączone z tego portfela według obiektywnych procedur, w tym standardów rachunkowości obowiązujących w danej instytucji, procedury te oraz ich konsekwentne przestrzeganie podlegają ocenie właściwych organów; 7) "przedsiębiorstwo macierzyste", "przedsiębiorstwo zależne" i "instytucja finansowa" używane są zgodnie z definicjami zawartymi w art. 1 dyrektywy 92/30/EWG; 8) "finansowa spółka holdingowa" oznacza instytucję finansową, której przedsiębiorstwa zależne są wyłącznie lub głównie instytucjami kredytowymi, przedsiębiorstwami inwestycyjnymi lub innymi instytucjami finansowymi, przy czym przynajmniej jeden z tych podmiotów jest instytucją kredytową bądź przedsiębiorstwem inwestycyjnym; 9) "wagi ryzyka" oznaczają stopnie ryzyka kredytowego mające zastosowanie do poszczególnych kontrahentów, stosownie do postanowień dyrektywy 89/647/EWG. Jednakże aktywom stanowiącym roszczenia od przedsiębiorstw inwestycyjnych lub uznanych przedsiębiorstw inwestycyjnych państw trzecich, innym zaangażowaniom wobec takich przedsiębiorstw oraz zaangażowaniom wobec uznanych izb rozliczeniowych i giełd zostają przypisane te same wagi, jakie przypisuje się w przypadku, gdy kontrahent jest instytucją kredytową; 10) "pozagiełdowe instrumenty pochodne" oznaczają kontrakty stopy procentowej i kontrakty wymiany walutowej, o których mowa w załączniku II do dyrektywy 89/647/EWG, oraz kontrakty pozabilansowe odnoszące się do akcji, pod warunkiem że żadne kontrakty tego typu nie są przedmiotem obrotu na uznanych giełdach, na których podlegają codziennym wymogom regulowania depozytów gwarancyjnych, w przypadku kontraktów walutowych pierwotny termin rozliczenia każdego kontraktu tego rodzaju wynosi ponad 14 dni kalendarzowych; 11) "rynek regulowany" oznacza rynek, który spełnia kryteria definicji zawartej w art. 1 pkt 13 dyrektywy 93/22/EWG; 12) "pozycje o obniżonym ryzyku" oznaczają pozycje długie i krótkie w aktywach, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. b) dyrektywy 89/647/EWG, oraz w instrumentach dłużnych emitowanych przez przedsiębiorstwa inwestycyjne lub uznane przedsiębiorstwa inwestycyjne państw trzecich. Termin ten oznacza także pozycje długie i krótkie w innych instrumentach dłużnych, o ile instrumenty te spełniają następujące warunki: po pierwsze, instrumenty te muszą być dopuszczone do obrotu na przynajmniej jednym rynku regulowanym w Państwie Członkowskim lub na giełdzie w państwie trzecim, pod warunkiem że giełda ta jest uznawana przez właściwe władze danego Państwa Członkowskiego; po drugie, instrumenty te muszą być uważane przez daną instytucję za dostatecznie płynne, a jednocześnie, z uwagi na wypłacalność emitenta, muszą być obciążone ryzykiem niewykonania zobowiązań ze strony kontrahenta w stopniu porównywalnym z aktywami wymienionymi w art. 6 ust. 1 lit. b) dyrektywy 89/647/EWG bądź też w stopniu niższym; sposób oceny tych instrumentów podlega badaniu przez właściwe władze, które obalają opinię instytucji, jeśli uznają, że dany instrument jest obciążony zbyt wysokim stopniem ryzyka niewykonania zobowiązań ze strony kontrahenta, aby został zaliczony do pozycji o obniżonym ryzyku. Niezależnie od powyższego do czasu dalszej koordynacji w tym zakresie właściwe władze mają możliwość, wedle własnego uznania, zaliczania do pozycji o obniżonym ryzyku instrumentów, które cechują się dostateczną płynnością i z uwagi na wypłacalność emitenta są obciążone ryzykiem niewykonania zobowiązań ze strony kontrahenta w stopniu porównywalnym z aktywami wymienionymi w art. 6 ust. 1 lit. b) dyrektywy 89/647/EWG bądź też w stopniu niższym. W takich przypadkach owe ryzyko związane z tymi instrumentami musiało być ocenione na takim poziomie przez przynajmniej dwie agencje ratingowe uznawane przez właściwe władze bądź też przez jedną taką agencję, o ile instrumenty te nie otrzymały niższej oceny od żadnej innej agencji ratingowej uznawanej przez właściwe władze. Właściwe władze mogą jednak odstąpić od warunku określonego w powyższym zdaniu, jeśli uznają, że byłoby to niewłaściwe ze względu np. na charakterystykę rynku, emitenta lub emisji czy też ze względu na określone połączenie takich czynników. Ponadto właściwe władze wymagają od instytucji, aby przypisały instrumentom, które odznaczają się szczególnie wysokim stopniem ryzyka z uwagi na niedostateczną płynność lub wypłacalność emitenta, maksymalną wagę wykazaną w tabeli nr 1 zamieszczonej w załączniku I ust. 14. Właściwe władze każdego Państwa Członkowskiego regularnie przekazują Radzie i Komisji informacje o metodach stosowanych przy ocenie pozycji o ograniczonym ryzyku, a w szczególności o metodach wykorzystywanych do oceny stopnia płynności danej emisji i wypłacalności emitenta; 13) "zaangażowania wobec rządów centralnych" oznaczają pozycje długie i krótkie w aktywach, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. a) dyrektywy 89/647/EWG, oraz w instrumentach, którym przypisano wagę ryzyka 0 % w art. 7 tej dyrektywy; 14) "zamienne papiery wartościowe" oznaczają papiery wartościowe, które posiadacz ma możliwość zamiany na inne papiery, zazwyczaj na akcje w kapitale emitenta; 15) "gwarancja subskrypcyjna" oznacza instrument dający posiadaczowi prawo do nabycia określonej liczby akcji zwykłych lub obligacji po ustalonej cenie w terminie do daty wygaśnięcia gwarancji. Rozliczenie gwarancji subskrypcyjnej może nastąpić bądź przez dostawę papierów, bądź przez odpowiednią płatność gotówkową; 16) "zabezpieczona gwarancja subskrypcyjna" oznacza instrument wyemitowany przez podmiot inny niż emitent instrumentu będącego przedmiotem gwarancji, dający posiadaczowi prawo, w terminie do daty wygaśnięcia gwarancji, do nabycia określonej liczby akcji zwykłych lub obligacji po ustalonej cenie bądź też do uzyskania dochodu lub uniknięcia straty w odniesieniu do fluktuacji indeksu obejmującego instrumenty finansowe wyszczególnione w sekcji B Załącznika do dyrektywy 93/22/EWG; 17) "umowa z udzielonym przyrzeczeniem odkupu" i "umowa z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu" oznaczają jakąkolwiek umowę, zgodnie z którą instytucja lub jej kontrahent przekazuje drugiej stronie papiery wartościowe lub gwarantowane prawa odnośnie do tytułu do tych papierów, gdy gwarancji takiej udzieliła uznana giełda posiadająca prawo do owych papierów, przy czym umowa nie zezwala instytucji jednocześnie przekazać ani zastawić danych papierów na rzecz więcej niż jednego kontrahenta, a warunkiem transakcji jest zobowiązanie odkupu tych papierów (lub papierów zastępczych o tych samych cechach) po określonej cenie w ustalonym terminie przyszłym bądź też w terminie, który ustali strona przekazująca papiery; dla instytucji sprzedającej papiery wartościowe transakcja ta stanowi "umowę z udzielonym przyrzeczeniem odkupu", natomiast dla instytucji kupującej papiery stanowi ona "umowę z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu". Umowa z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu traktowana jest jako transakcja z kontrahentem profesjonalnym, gdy kontrahent ten objęty jest koordynacją środków ostrożnościowych na poziomie Wspólnoty lub jest instytucją kredytową strefy A w rozumieniu definicji zawartej w dyrektywie 89/647/EWG bądź uznanym przedsiębiorstwem inwestycyjnym państw trzecich, a także wówczas, gdy transakcja została zawarta z uznaną izbą rozliczeniową lub giełdą; 18) "udzielanie pożyczki papierów wartościowych" i "zaciągnięcie pożyczki papierów wartościowych" oznaczają jakiekolwiek transakcje, zgodnie z którymi instytucja lub jej kontrahent przekazuje drugiej stronie papiery wartościowe, otrzymując odpowiednie zabezpieczenie, a warunkiem transakcji jest zobowiązanie drugiej strony do zwrotu papierów odpowiadających papierom otrzymanym w danym terminie przyszłym lub na żądanie strony przekazującej te papiery; dla instytucji przekazującej papiery wartościowe transakcja taka stanowi transakcję "udzielenia pożyczki papierów wartościowych", natomiast dla instytucji otrzymującej papiery stanowi ona transakcję "zaciągnięcia pożyczki papierów wartościowych". Zaciągnięcie pożyczki papierów wartościowych traktowane będzie jako transakcja z kontrahentem profesjonalnym, gdy kontrahent ten objęty jest koordynacją środków ostrożnościowych na poziomie Wspólnoty lub jest instytucją kredytową strefy A w rozumieniu definicji zawartej w dyrektywie 89/647/EWG bądź uznanym przedsiębiorstwem inwestycyjnym z państwa trzeciego, a także wówczas, gdy transakcja została zawarta z uznaną izbą rozliczeniową lub giełdą; 19) "bezpośredni uczestnik rozliczeń" oznacza członka giełdy lub izby rozliczeniowej pozostającej w bezpośrednim stosunku umownym z centralnym kontrahentem (gwarantem rynku); pośredni uczestnicy rozliczeń muszą swoje transakcje rozliczać za pośrednictwem uczestnika bezpośredniego; 20) "przedsiębiorstwo miejscowe" oznacza przedsiębiorstwo działające wyłącznie na własny rachunek na giełdzie opcji lub terminowych kontraktów na instrumenty finansowe bądź też na rachunek innych członków tej samej giełdy lub kwotujące dwustronnie dla nich ceny, które posiada gwarancję bezpośredniego uczestnika rozliczeń tej giełdy. Odpowiedzialność za egzekwowanie wykonania kontraktów zawartych przez takie przedsiębiorstwa musi wziąć na siebie bezpośredni uczestnik rozliczeń giełdy, a kontrakty takie muszą być uwzględniane przy wyliczaniu łącznych wymogów kapitałowych w stosunku do takiego uczestnika bezpośredniego, o ile pozycje przedsiębiorstwa miejscowego są całkowicie oddzielone od pozycji uczestnika bezpośredniego; 21) "współczynnik delta" oznacza przewidywany stopień zmiany ceny opcji w zależności od małej zmiany ceny instrumentu będącego przedmiotem opcji; 22) do celów ust. 4 załącznika I "pozycja długa" oznacza pozycję, w którą wchodzi instytucja poprzez ustalenie stawki oprocentowania, którą otrzyma w danym okresie przyszłym, natomiast "pozycja krótka" oznacza pozycję, w którą wchodzi instytucja poprzez ustalenie stawki oprocentowania, którą zapłaci w danym okresie przyszłym; 23) "fundusze własne" oznaczają fundusze własne w rozumieniu definicji zawartej w dyrektywie 89/299/EWG. Definicja ta może jednak ulec zmianie w okolicznościach opisanych w załączniku V; 24) "kapitał założycielski" oznacza pozycje określone w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 dyrektywy 89/299/EWG; 25) "fundusze własne podstawowe" oznaczają sumę łączną pozycji określonych w art. 2 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 dyrektywy 89/299/EWG, pomniejszoną o sumę łączną pozycji określonych w art. 2 ust. 1 pkt 9, 10 i 11 tej dyrektywy; 26) "kapitał" oznacza fundusze własne; 27) "okresowość zmodyfikowaną" wylicza się za pomocą wzoru przedstawionego w ust. 26 załącznika I. KAPITAŁ ZAŁOŻYCIELSKI