art. 21

Artykuł 21 Depozytariusz 1.   ZAFI zapewnia, aby dla każdego AFI, którym zarządza, został wyznaczony jeden depozytariusz zgodnie z niniejszym artykułem. 2.   Wyznaczenie depozytariusza potwierdza pisemna umowa. Umowa ta między innymi reguluje przepływ informacji uznawanych za niezbędne do umożliwienia depozytariuszowi wykonywania funkcji w imieniu AFI, dla pełnienia których został wyznaczony, zgodnie z niniejszą dyrektywą i innymi stosownymi przepisami ustawowymi, wykonawczymi lub administracyjnymi. 3.   Depozytariusz jest: a) instytucją kredytową, która posiada siedzibę statutową w Unii i posiada zezwolenie zgodnie z dyrektywą 2006/48/WE; b) przedsiębiorstwem inwestycyjnym, które posiada siedzibę statutową na terytorium Unii, podlega wymogom adekwatności kapitałowej zgodnie z art. 20 ust. 1 dyrektywy 2006/49/WE, co obejmuje wymogi kapitałowe dotyczące ryzyka operacyjnego, i uzyskało zezwolenie zgodnie z dyrektywą 2004/39/WE, i które świadczy również usługi dodatkowe w postaci przechowywania instrumentów finansowych i administrowania nimi na rachunek klientów zgodnie z załącznikiem I sekcja B pkt 1 dyrektywy 2004/39/WE; takie przedsiębiorstwa inwestycyjne w każdym przypadku posiadają fundusze własne co najmniej w kwocie odpowiadającej kapitałowi założycielskiemu, o którym mowa w art. 9 dyrektywy 2006/49/WE; lub c) inną kategorią instytucji, które podlegają regulacji ostrożnościowej i stałemu nadzorowi oraz które od dnia 21 lipca 2011 r. należą do kategorii instytucji określonych przez państwa członkowskie jako odpowiednie do pełnienia funkcji depozytariuszy w myśl art. 23 ust. 3 dyrektywy 2009/65/WE. W odniesieniu do wyłącznie do AFI spoza UE i bez uszczerbku dla ust. 5 lit. b) depozytariuszem może być również instytucja kredytowa lub każdy inny podmiot o takim samym charakterze jak podmioty określone w lit. a) i b) pierwszego akapitu niniejszego ustępu, jeżeli spełnione są warunki ust. 6 lit. b). Ponadto w odniesieniu do AFI, które (i) nie posiadają praw do umorzenia wykonywalnych w ciągu pięciu lat od daty dokonania pierwszych inwestycji i (ii) zgodnie ze swoją podstawową polityką inwestycyjną w zasadzie nie inwestują w aktywa, które muszą być utrzymywane zgodnie z ust. 7 lit. a) lub ogólnie inwestują w emitentów lub spółki nienotowane na rynku regulowanym w celu ewentualnego przejęcia kontroli nad takimi przedsiębiorstwami zgodnie z art. 26, państwa członkowskie mogą zezwolić, aby depozytariuszem był podmiot, który wykonuje funkcje depozytariusza w ramach działalności zawodowej lub gospodarczej, w odniesieniu do których podlega obowiązkowej rejestracji zawodowej uznanej na mocy prawa lub przepisów ustawowych lub wykonawczych lub zasad etyki zawodowej i który może dostarczyć wystarczających gwarancji finansowych i zawodowych świadczących o tym, że będzie mógł skutecznie realizować odnośne funkcje depozytowe i wypełniać zobowiązania związane z tymi funkcjami. 4.   Aby uniknąć konfliktu interesów między depozytariuszem, ZAFI lub AFI lub inwestorami AFI: a) ZAFI nie może działać w charakterze depozytariusza; b) prime broker działający w charakterze kontrahenta AFI nie może działać w charakterze depozytariusza tego AFI, o ile nie oddzieli pod względem funkcjonalnym i hierarchicznym sprawowania funkcji depozytariusza od wykonywania swoich zadań w charakterze prime brokera, a ewentualne konflikty interesów nie są właściwie określone, zarządzane, monitorowane i ujawniane inwestorom AFI. Powierzenie takiemu prime brokerowi przez depozytariusza jego zadań w zakresie utrzymywania aktywów zgodnie z ust. 11 jest dopuszczalne pod warunkiem spełnienia odpowiednich warunków. 5.   Depozytariusz ma siedzibę w jednym z następujących miejsc: a) w przypadku AFI z UE w rodzimym państwie członkowskim AFI; b) w przypadku AFI spoza UE w państwie trzecim, w którym ma siedzibę AFI, lub w rodzimym państwie członkowskim ZAFI, który zarządza tym AFI, lub w państwie członkowskim odniesienia ZAFI, który zarządza tym AFI. 6.   Bez uszczerbku dla wymogów określonych w ust. 3 wyznaczenie depozytariusza mającego siedzibę w państwie trzecim stale podlega następującym warunkom: a) właściwe organy państwa członkowskiego, w którym udziały lub jednostki uczestnictwa AFI spoza UE mają zostać wprowadzone do obrotu, i o ile nie jest to rodzime państwo członkowskie ZAFI, zawarły na piśmie ustalenia dotyczące współpracy i wymiany informacji z właściwymi organami depozytariusza; b) depozytariusz podlega skutecznym regulacjom ostrożnościowym, w tym minimalnym wymogom kapitałowym, i nadzorowi ostrożnościowemu, które są równoważne z prawem Unii i są skutecznie egzekwowane; c) państwo trzecie, w którym ma siedzibę depozytariusz, nie jest sklasyfikowane jako kraj lub terytorium odmawiające współpracy przez FATF; d) państwa członkowskie, w których jednostki uczestnictwa lub udziały AFI spoza UE mają zostać wprowadzone do obrotu, i, o ile nie jest to rodzime państwo członkowskie ZAFI, podpisały umowę z państwem trzecim, w którym depozytariusz ma siedzibę, i umowa ta jest w pełni zgodna ze standardami określonymi w art. 26 Wzorcowej konwencji OECD o podatkach od dochodu i kapitału oraz zapewnia skuteczną wymianę informacji w sprawach podatkowych, włącznie ze wszelkimi wielostronnymi porozumieniami w sprawie podatku; e) na mocy umowy depozytariusz odpowiada wobec AFI i inwestorów AFI, zgodnie z ust. 12 i 13 oraz wyraża zgodę na przestrzeganie ust. 11. W przypadku gdy właściwy organ innego państwa członkowskiego nie zgadza się z oceną właściwych organów rodzimego państwa członkowskiego ZAFI dotyczącą stosowania akapitu pierwszego lit. a), c) lub e), zainteresowane właściwe organy mogą przekazać sprawę Urzędowi, który może działać zgodnie z uprawnieniami przyznanymi mu na mocy art. 19 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010. W oparciu o kryteria, o których mowa w ust. 17 lit. b), Komisja przyjmuje akty wykonawcze stanowiące, że regulacje ostrożnościowe i nadzór ostrożnościowy w państwie trzecim są równoważne z prawem Unii i są skutecznie egzekwowane. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 59 ust. 2. 7.   Depozytariusz zasadniczo zapewnia, aby przepływy pieniężne AFI były właściwie monitorowane, a w szczególności zapewnia, aby wpłynęły wszystkie płatności dokonywane przez lub w imieniu inwestorów w ramach subskrypcji jednostek uczestnictwa lub udziałów w AFI oraz aby środki pieniężne AFI zostały zaksięgowane na rachunkach otwartych w imieniu AFI lub ZAFI działającego w imieniu AFI lub w imieniu depozytariusza działającego w imieniu AFI w podmiocie, o którym mowa w art. 18 ust. 1 lit. a), b) i c) dyrektywy 2006/73/WE lub w jakimkolwiek innym podmiocie o takim samym charakterze, na odpowiednim rynku, na którym wymagane jest prowadzenie rachunków gotówkowych, o ile taki podmiot podlega skutecznej regulacji ostrożnościowej i nadzorowi ostrożnościowemu, które są równoważne z prawem Unii i są skutecznie egzekwowane, oraz zgodnie z zasadami określonymi w art. 16 dyrektywy 2006/73/WE. W przypadku gdy rachunki gotówkowe zostały otwarte w imieniu depozytariusza działającego w imieniu AFI, na takich rachunkach nie księguje się środków pieniężnych podmiotu, o którym mowa w akapicie pierwszym, ani żadnych środków pieniężnych depozytariusza. 8.   Aktywa AFI lub ZAFI działającego w imieniu AFI są powierzane depozytariuszowi do przechowywania w następujący sposób: a) instrumenty finansowe, które można utrzymywać: (i) depozytariusz utrzymuje wszystkie instrumenty finansowe, które można zarejestrować na rachunku instrumentów finansowych otwartym w księgach depozytariusza, oraz wszystkie instrumenty finansowe, które mogą zostać mu fizycznie dostarczone; (ii) w tym celu depozytariusz zapewnia, aby wszystkie te instrumenty finansowe, które można zarejestrować na rachunku instrumentów finansowych otwartym w księgach depozytariusza, zostały zarejestrowane w księgach depozytariusza na odrębnych rachunkach, zgodnie z zasadami ustanowionymi w art. 16 dyrektywy 2006/73/WE, otwartych w imieniu AFI lub ZAFI działających w imieniu AFI, tak aby stale można było je jednoznacznie zidentyfikować jako należące do AFI zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami; b) inne aktywa: (i) depozytariusz weryfikuje tytuł własności AFI lub ZAFI działającego w imieniu AFI w odniesieniu do tych aktywów i prowadzi rejestr tych aktywów, co do których posiada pewność, że są własnością AFI lub ZAFI działającego w imieniu AFI; (ii) oceny, czy AFI lub ZAFI działający w imieniu AFI posiada tytuł własności dokonuje się na podstawie informacji lub dokumentów dostarczonych przez AFI lub ZAFI lub, jeżeli są dostępne, na podstawie dowodów zewnętrznych; (iii) depozytariusz na bieżąco aktualizuje ich rejestr. 9.   Oprócz zadań, o których mowa w ust. 7 i 8, depozytariusz: a) zapewnia, aby sprzedaż, emisja, odkup, umorzenie i unieważnienie jednostek uczestnictwa lub udziałów w AFI były realizowane zgodnie z obowiązującymi przepisami krajowymi i regulaminem AFI lub dokumentami założycielskimi; b) zapewnia, aby wartość jednostek uczestnictwa lub udziałów w AFI była obliczana zgodnie z obowiązującymi przepisami krajowymi, regulaminem AFI lub dokumentami założycielskimi oraz procedurami ustanowionymi w art. 19; c) realizuje instrukcje ZAFI, chyba że stoją one w sprzeczności z obowiązującymi przepisami krajowymi lub regulaminem AFI albo dokumentami założycielskimi; d) zapewnia, aby w transakcjach związanych z aktywami AFI wszelkie płatności były przekazywane AFI w zwyczajowo ustalonych terminach; e) zapewnia, aby dochody AFI były przeznaczane na cele zgodne z przepisami prawa krajowego oraz z regulaminem AFI lub dokumentami założycielskimi. 10.   W kontekście swoich odpowiednich ról ZAFI i depozytariusz postępują w sposób uczciwy, sprawiedliwy, profesjonalny i niezależny oraz działają w interesie AFI lub inwestorów AFI. Depozytariusz nie może prowadzić działań związanych z AFI lub ZAFI działającym w imieniu AFI, które mogą wywołać konflikt interesów między AFI, inwestorami AFI, ZAFI i nim samym, o ile depozytariusz nie oddzieli pod względem funkcjonalnym i hierarchicznym sprawowania funkcji depozytariusza od wykonywania innych potencjalnie sprzecznych zadań, a ewentualne konflikty interesów nie są właściwie określone, zarządzane, monitorowane i ujawniane inwestorom AFI. Depozytariusz nie może ponownie wykorzystać aktywów, o których mowa w ust. 8, bez uprzedniej zgody AFI lub ZAFI działającego w imieniu AFI. 11.   Depozytariusz nie może przekazywać stronom trzecim swoich funkcji, o których mowa w niniejszym artykule, oprócz tych, o których mowa w ust. 8. Depozytariusz może przekazywać stronom trzecim funkcje, o których mowa w ust. 8 pod następującymi warunkami: a) zadania nie są przekazane z zamiarem uchylenia się od wymogów niniejszej dyrektywy; b) depozytariusz może wykazać występowanie obiektywnych przesłanek przekazania; c) depozytariusz z należytą fachowością, starannością i dbałością wybrał i wyznaczył jakąkolwiek stronę trzecią, której chce przekazać część swoich zadań, oraz z należytą fachowością, starannością i dbałością dokonuje okresowych kontroli i stale nadzoruje każdą stronę trzecią, której przekazał część swoich zadań, i monitoruje ustalenia dotyczące przekazanych jej spraw; oraz d) depozytariusz zapewnia, aby strona trzecia w trakcie wykonywania przekazanych jej zadań stale spełniała następujące warunki: (i) posiada struktury i wiedzę odpowiednie i proporcjonalne do charakteru i złożoności aktywów AFI lub ZAFI działającego w imieniu AFI, które zostały jej przekazane; (ii) w odniesieniu do zadań w zakresie utrzymywania, o których mowa w ust. 8 lit. a), strona trzecia podlega skutecznym regulacjom ostrożnościowym, w tym minimalnym wymogom kapitałowym, i nadzorowi ostrożnościowemu w odnośnej jurysdykcji, oraz strona trzecia podlega okresowemu audytowi zewnętrznemu w celu zapewnienia, aby instrumenty finansowe znajdowały się w jej posiadaniu; (iii) strona trzecia oddziela aktywa klientów depozytariusza od swoich własnych aktywów oraz od aktywów depozytariusza w taki sposób, aby w każdej chwili można było je jednoznacznie zidentyfikować jako należące do klientów danego depozytariusza; (iv) strona trzecia nie może korzystać z aktywów bez uprzedniej zgody AFI lub ZAFI działającego w imieniu AFI i bez uprzedniego powiadomienia depozytariusza; oraz (v) strona trzecia przestrzega ogólnych obowiązków i zakazów ustanowionych w ust. 8 i 10. Niezależnie od akapitu drugiego lit. d) pkt (ii), w przypadku gdy prawo państwa trzeciego wymaga, by pewne instrumenty finansowe były utrzymywane przez podmiot lokalny, a żaden z podmiotów lokalnych nie spełnia wymogów przekazania określonych w lit. d) pkt (ii), depozytariusz może przekazać swoje funkcje takiemu podmiotowi lokalnemu jedynie w zakresie, w jakim wymaga tego prawo państwa trzeciego, i wyłącznie wówczas, gdy nie ma podmiotów lokalnych spełniających wymogi przekazania, pod następującymi warunkami: a) inwestorzy danego AFI zostali należycie poinformowani o tym, że takie przekazanie jest wymagane z uwagi na ograniczenia prawne w państwie trzecim i o okolicznościach uzasadniających to przekazanie przed dokonaniem inwestycji; oraz b) AFI lub ZAFI w imieniu AFI musi zobowiązać depozytariusza do przekazania podmiotowi lokalnemu utrzymywania takich instrumentów finansowych. Strona trzecia może z kolei dalej przekazać te funkcje, pod warunkiem przestrzegania tych samych wymogów. W takim przypadku ust. 13 stosuje się odpowiednio do tych stron. Na użytek niniejszego ustępu świadczenie usług określonych w dyrektywie 98/26/WE przez systemy rozrachunku papierów wartościowych określonych do celów tej dyrektywy lub świadczenie podobnych usług przez systemy rozrachunku papierów wartościowych państw trzecich nie jest uznawane za przekazanie funkcji w zakresie utrzymywania. 12.   Depozytariusz jest odpowiedzialny wobec AFI lub ZAFI działającego w imieniu AFI za utratę przez depozytariusza lub przez stronę trzecią, której przekazano utrzymywanie instrumentów finansowych oddanych do utrzymania zgodnie z ust. 8 lit. a). W przypadku utraty instrumentu finansowego oddanego do utrzymania depozytariusz niezwłocznie zwraca AFI lub ZAFI działającemu w imieniu AFI instrument finansowy identycznego rodzaju lub o odpowiadającej kwocie. Depozytariusz nie ponosi odpowiedzialności, jeżeli może wykazać, iż utrata nastąpiła w wyniku wydarzenia zewnętrznego poza uzasadnioną kontrolą, którego skutki byłyby nieuniknione mimo wszelkich uzasadnionych kroków podjętych w celu zapobieżenia im. Depozytariusz jest również odpowiedzialny wobec AFI lub inwestorów AFI za wszelkie inne straty poniesione przez nich w wyniku niedbałego wykonania lub zamierzonego niewykonania we właściwy sposób przez depozytariusza swoich obowiązków wynikających z niniejszej dyrektywy. 13.   Jakiekolwiek przekazanie, o którym mowa w ust. 11, nie ma wpływu na odpowiedzialność depozytariusza. Niezależnie od akapitu pierwszego niniejszego ustępu, w przypadku utraty instrumentów finansowych oddanych do utrzymania stronie trzeciej zgodnie z ust. 11 depozytariusz może uwolnić się od odpowiedzialności, jeżeli jest w stanie dowieść, że: a) wszystkie wymogi dotyczące przekazywania w zakresie utrzymania ustalone w ust. 11 akapit drugi zostały spełnione; oraz b) między depozytariuszem i stroną trzecią została zawarta umowa na piśmie, która jednoznacznie przenosi odpowiedzialność depozytariusza na tę stronę trzecią i umożliwia AFI lub ZAFI działającemu w imieniu AFI wystąpienie z roszczeniem wobec strony trzeciej w związku z utratą instrumentów finansowych lub umożliwia depozytariuszowi wystąpienie z takim roszczeniem w ich imieniu; oraz c) między depozytariuszem i AFI lub ZAFI działającym w imieniu AFI została zawarta pisemna umowa, która jednoznacznie dopuszcza takie uwolnienie się depozytariusza od odpowiedzialności i ustanawia obiektywne warunki do uwolnienia się od odpowiedzialności. 14.   Ponadto jeżeli prawo państwa trzeciego wymaga, by pewne instrumenty finansowe były utrzymywane przez podmiot lokalny, a żaden z podmiotów lokalnych nie spełnia wymogów przekazywania ustanowionych w ust. 11 lit. d) pkt (ii), depozytariusz może uwolnić się od odpowiedzialności, jeśli spełnione zostały następujące warunki: a) regulamin funduszu lub dokumenty założycielskie danego AFI jednoznacznie zezwalają na takie uwolnienie, przy zachowaniu warunków ustanowionych w niniejszym ustępie; b) inwestorzy danego AFI zostali należycie poinformowani o takim zwolnieniu i okolicznościach uzasadniających zwolnienie przed dokonaniem inwestycji; c) AFI lub ZAFI w imieniu AFI zobowiązał depozytariusza do przekazania podmiotowi lokalnemu utrzymywania takich instrumentów finansowych; d) depozytariusz i AFI lub ZAFI działający w imieniu AFI zawarli umowę na piśmie wyraźnie dopuszczającą tego typu zwolnienie; oraz e) między depozytariuszem i stroną trzecią została zawarta umowa na piśmie, która jednoznacznie przenosi odpowiedzialność depozytariusza na podmiot lokalny i umożliwia AFI lub ZAFI działającemu w imieniu AFI wystąpienie z roszczeniem wobec tego podmiotu lokalnego w związku z utratą instrumentów finansowych lub umożliwia depozytariuszowi wystąpienie z takim roszczeniem w ich imieniu. 15.   Odpowiedzialność wobec inwestorów AFI można egzekwować bezpośrednio lub pośrednio przez ZAFI, w zależności od charakteru prawnego relacji między depozytariuszem, ZAFI a inwestorami. 16.   Depozytariusz udostępnia swoim właściwym organom na ich żądanie wszelkie informacje, które otrzymał w trakcie pełnienia swoich obowiązków oraz które mogą być niezbędne właściwym organom AFI lub ZAFI. Jeżeli właściwe organy AFI lub ZAFI są różne od organów depozytariusza, właściwe organy depozytariusza bezzwłocznie dzielą się otrzymanymi informacjami z właściwymi organami AFI lub ZAFI. 17.   Komisja przyjmuje, w drodze aktów delegowanych zgodnie z art. 56 i z zastrzeżeniem warunków art. 57 i 58, środki określające: a) szczegółowe informacje, które muszą zostać włączone do pisemnej umowy, o której mowa w ust. 2; b) ogólne kryteria pozwalające ocenić, czy regulacje ostrożnościowe i nadzór ostrożnościowy w kraju trzecim, o których mowa w ust. 6 lit. b), mają te same skutki jak w prawie Unii i są skutecznie egzekwowane; c) warunki wykonywania funkcji depozytariusza zgodnie z ust. 7, 8 i 9, w tym: (i) rodzaj instrumentów finansowych, które są objęte obowiązkami depozytariusza w zakresie utrzymywania zgodnie z ust. 8 lit. a); (ii) warunki, na jakich depozytariusz może wykonywać swoje obowiązki w zakresie utrzymywania instrumentów finansowych zarejestrowanych w centralnym depozycie; oraz (iii) warunki, na jakich depozytariusz przechowuje zgodnie z ust. 8 lit. b) instrumenty finansowe wyemitowane w formie imiennej i zarejestrowane u emitenta lub rejestratora; d) zobowiązania w zakresie należytej staranności zgodnie z ust. 11 lit. c); e) obowiązek rozdziału zgodnie z ust. 1 lit. d) pkt (iii); f) warunki, na jakich, i okoliczności, w których utrzymywane instrumenty finansowe uznane zostają za utracone; g) co należy rozumieć przez wydarzenia zewnętrzne poza uzasadnioną kontrolą, których skutki byłyby nieuniknione mimo wszelkich uzasadnionych kroków podjętych w celu zapobieżenia im zgodnie z ust. 12; h) warunki, na jakich, i okoliczności, w których istnieją obiektywne przesłanki do uwolnienia się od odpowiedzialności zgodnie z ust. 13. ROZDZIAŁ IV WYMOGI DOTYCZĄCE PRZEJRZYSTOŚCI