art. 14

Artykuł 14 Wymogi ogólne dotyczące modułów wytwarzania energii typu B 1.   Moduły wytwarzania energii typu B muszą spełniać wymogi określone w art. 13, z wyjątkiem art. 13 ust. 2 lit. b). 2.   Moduły wytwarzania energii typu B muszą spełniać następujące wymogi dotyczące stabilności częstotliwościowej: a) w celu regulacji generowanej mocy czynnej moduł wytwarzania energii musi być wyposażony w interfejs (port wejściowy), aby umożliwić zmniejszenie generowanej mocy czynnej po przyjęciu polecenia w porcie wejściowym; oraz b) właściwy operator systemu ma prawo określić wymogi dla dodatkowych urządzeń w celu umożliwienia zdalnego sterowania generowaną mocą czynną. 3.   Moduły wytwarzania energii typu B muszą spełniać następujące wymogi dotyczące odporności: a) w odniesieniu do zdolności modułów wytwarzania energii do pozostania w pracy podczas zwarcia: (i) każdy OSP określa przebieg napięcia w czasie zgodnie z rys. 3 w punkcie przyłączenia w warunkach zakłóceniowych, który opisuje warunki, w jakich moduł wytwarzania energii ma zdolność do zachowania połączenia z siecią i utrzymania stabilnej pracy po zakłóceniu systemu przez wyłączone zwarcia w systemie przesyłowym; (ii) przebieg napięcia w czasie musi wyrażać dolną wartość graniczną rzeczywistego przebiegu napięcia międzyfazowego na poziomie napięcia w sieci w punkcie przyłączenia w trakcie zwarcia symetrycznego, jako funkcję czasu przed zwarciem, w trakcie zwarcia i po zwarciu; (iii) dolną wartość graniczną, o której mowa w ppkt (ii), określa właściwy OSP przy użyciu parametrów określonych na rys. 3 w zakresach określonych w tabelach 3.1 i 3.2; (iv) każdy OSP określa i podaje do publicznej wiadomości warunki przedzakłóceniowe i pozakłóceniowe odnośnie do zdolności do pozostania w pracy podczas zwarcia w zakresie: — obliczenia minimalnej przedzakłóceniowej mocy zwarciowej przed zwarciem w punkcie przyłączenia, — punktu pracy przedzakłóceniowej mocy czynnej i biernej modułu wytwarzania energii w punkcie przyłączenia i napięcia w punkcie przyłączenia oraz — obliczenia minimalnej pozakłóceniowej mocy zwarciowej w punkcie przyłączenia; (v) na wniosek właściciela zakładu wytwarzania energii właściwy operator systemu podaje warunki przedzakłóceniowe i pozakłóceniowe odnośnie do zdolności do pozostania w pracy podczas zwarcia będące wynikiem obliczeń w punkcie przyłączenia, jak określono w ppkt (iv), dotyczących: — minimalnej przedzakłóceniowej mocy zwarciowej w każdym punkcie przyłączenia, wyrażonej w MVA, — przedzakłóceniowego punktu pracy modułu wytwarzania energii wyrażonego jako generowana moc czynna i generowana moc bierna w punkcie przyłączenia oraz jako napięcie w punkcie przyłączenia oraz — minimalnej pozakłóceniowej mocy zwarciowej w każdym punkcie przyłączenia, wyrażonej w MVA. Właściwy operator systemu może ewentualnie podać ogólne wartości uzyskane na podstawie typowych przypadków. Rysunek 3 Profil pozostawania w pracy podczas zwarcia dla modułu wytwarzania energii t/sec trec2 trec3 trec1 0 tclear Uret Uclear Urec1 Urec2 1.0 U/p.u. Wykres przedstawia dolną wartość graniczną przebiegu napięcia w czasie w punkcie przyłączenia, wyrażoną jako stosunek rzeczywistej wartości i napięcia referencyjnego 1 pu przed zwarciem, w trakcie zwarcia oraz po zwarciu. Uret oznacza napięcie utrzymane w punkcie przyłączenia w trakcie zwarcia, tclear oznacza moment usunięcia zwarcia. Urec1, Urec2, trec1, trec2 i trec3 określają pewne punkty dolnych wartości granicznych powrotu napięcia po usunięciu zwarcia. Tabela 3.1 Parametry dotyczące rys. 3 w zakresie zdolności synchronicznych modułów wytwarzania energii do pozostania w pracy podczas zwarcia Parametry napięcia [pu] Parametry czasu [s] Uret: 0,05 – 0,3 tclear: 0,14–0,15 (lub 0,14–0,25, jeżeli takie są wymagania w zakresie systemu zabezpieczeń i bezpiecznego działania) Uclear: 0,7 – 0,9 trec1: tclear Urec1: Uclear trec2: trec1 – 0,7 Urec2: 0,85 – 0,9 i ≥ Uclear trec3: trec2 – 1,5 Tabela 3.2 Parametry dotyczące rys. 3 w zakresie zdolności synchronicznych modułów parku energii do pozostania w pracy podczas zwarcia Parametry napięcia [pu] Parametry czasu [s] Uret: 0,05 – 0,15 tclear: 0,14–0,15 (lub 0,14–0,25, jeżeli takie są wymagania w zakresie systemu zabezpieczeń i bezpiecznego działania) Uclear: Uret – 0,15 trec1: tclear Urec1: Uclear trec2: trec1 Urec2: 0,85 trec3: 1,5 – 3,0 (vi) moduł wytwarzania energii musi mieć zdolność do zachowania połączenia z siecią oraz utrzymania stabilnej pracy, gdy rzeczywisty przebieg napięć międzyfazowych na poziomie napięcia sieci w punkcie przyłączenia w trakcie zwarcia symetrycznego, z uwzględnieniem warunków przedzakłóceniowych i pozakłóceniowych określonych w ust. 3 lit. a) ppkt (iv) i (v), utrzymuje się powyżej dolnej wartości granicznej określonej w ust. 3 lit. a) ppkt (ii), chyba że system zabezpieczeń przed zwarciami w wewnętrznych urządzeniach elektrycznych wymaga odłączenia modułu wytwarzania energii od sieci. Systemy i ustawienia zabezpieczeń w zakresie zwarć w wewnętrznych urządzeniach elektrycznych nie mogą stanowić zagrożenia dla działania mechanizmu pozostania w pracy podczas zwarcia; (vii) nie naruszając przepisów ust. 3 lit. a) ppkt (vi), zabezpieczenie podnapięciowe (zdolność do pozostania w pracy podczas zwarcia lub minimalne napięcie określone dla napięcia w punkcie przyłączenia) ustawia właściciel zakładu wytwarzania energii zgodnie z jak najszerszą zdolnością modułu wytwarzania energii, chyba że właściwy operator systemu wymaga węższych ustawień zgodnie z ust. 5 lit. b). Właściciel zakładu wytwarzania energii uzasadnia takie ustawienia zgodnie z powyższą zasadą; b) zdolność do pozostania w pracy podczas zwarcia w przypadku zwarć niesymetrycznych określa każdy OSP. 4.   Moduły wytwarzania energii typu B muszą spełniać następujące wymogi dotyczące odbudowy systemu: a) właściwy OSP określa warunki, na jakich moduł wytwarzania energii ma zdolność do ponownego przyłączenia do sieci po przypadkowym odłączeniu spowodowanym zakłóceniem w sieci; oraz b) systemy automatycznego ponownego przyłączania podlegają zarówno uprzedniemu zatwierdzeniu przez właściwego operatora systemu, jak i warunkom ponownego przyłączenia określonym przez właściwego OSP. 5.   Moduły wytwarzania energii typu B muszą spełniać następujące wymogi dotyczące ogólnego zarządzania systemem: a) w odniesieniu do systemów i ustawień regulacji: (i) systemy i ustawienia rożnych urządzeń regulujących modułu wytwarzania energii, które są niezbędne do celów stabilności systemu przesyłowego oraz podejmowania działań nadzwyczajnych, muszą być skoordynowane i uzgodnione między właściwym OSP, właściwym operatorem systemu i właścicielem zakładu wytwarzania energii; (ii) wszelkie zmiany systemów i ustawień, o których mowa w ppkt (i), różnych urządzeń regulujących modułu wytwarzania energii muszą być skoordynowane i uzgodnione między właściwym OSP, właściwym operatorem systemu i właścicielem zakładu wytwarzania energii, w szczególności jeżeli mają one zastosowanie w okolicznościach, o których mowa w ust. 5 lit. a) ppkt (i); b) w odniesieniu do systemów i ustawień zabezpieczeń elektrycznych: (i) właściwy operator systemu określa systemy i ustawienia konieczne do zabezpieczenia sieci, z uwzględnieniem właściwości modułu wytwarzania energii. Systemy zabezpieczeń konieczne dla modułu wytwarzania energii i sieci, jak również ustawienia istotne dla modułu wytwarzania energii, muszą być skoordynowane i uzgodnione między właściwym operatorem systemu i właścicielem zakładu wytwarzania energii. Systemy i ustawienia zabezpieczeń dla zwarć w wewnętrznych urządzeniach elektrycznych nie mogą stwarzać zagrożenia dla działania modułu wytwarzania energii, zgodnie z wymogami określonymi w niniejszym rozporządzeniu; (ii) zabezpieczenia elektryczne modułu wytwarzania energii mają pierwszeństwo w stosunku do poleceń ruchowych, z uwzględnieniem bezpieczeństwa systemu oraz zdrowia i bezpieczeństwa personelu oraz społeczeństwa, oraz zapobiegania skutkom wszelkich uszkodzeń modułu wytwarzania energii; (iii) systemy zabezpieczeń mogą obejmować następujące aspekty: — zwarcie zewnętrzne i wewnętrzne, — obciążenie asymetryczne (przeciwna kolejność faz), — przeciążenie stojana i wirnika, — niedowzbudzenie/przewzbudzenie, — nadnapięcie/podnapięcie w punkcie przyłączenia, — nadnapięcie/podnapięcie na zaciskach prądnicy, — oscylacje między obszarami, — początkowy prąd rozruchowy, — praca asynchroniczna (ślizg bieguna), — zabezpieczenie przed niedopuszczalnym skrętem wału (na przykład rezonans podsynchroniczny), — zabezpieczenie linii modułu wytwarzania energii, — zabezpieczenie transformatora blokowego, — rezerwa na wypadek nieprawidłowego działania zabezpieczeń i rozdzielnic, — przewzbudzenie (U/f), — moc wsteczna, — prędkość zmiany częstotliwości oraz — napięcie przesunięcia punktu neutralnego; (iv) zmiany w systemach zabezpieczeń niezbędnych dla modułu wytwarzania energii i sieci oraz zmiany w ustawieniach istotnych dla modułu wytwarzania energii muszą być uzgodnione przez operatora systemu i właściciela zakładu wytwarzania energii, a porozumienie musi zostać osiągnięte przed wprowadzeniem jakichkolwiek zmian; c) właściciel zakładu wytwarzania energii organizuje swoje urządzenia zabezpieczenia i regulacji zgodnie z następującym wykazem priorytetów (począwszy od najwyższego): (i) zabezpieczenie sieci i modułu wytwarzania energii; (ii) inercja syntetyczna, w stosownych przypadkach; (iii) regulacja częstotliwości (regulacja mocy czynnej) (iv) ograniczenie mocy; oraz (v) ograniczenia gradientu mocy; d) w odniesieniu do wymiany informacji: (i) zakłady wytwarzania energii muszą mieć zdolność do wymiany informacji z właściwym operatorem systemu lub właściwym OSP w czasie rzeczywistym lub okresowo ze znacznikiem czasu, jak określił właściwy operator systemu lub właściwy OSP; (ii) właściwy operator systemu, w porozumieniu z właściwym OSP, określa treść wymienianych informacji, z uwzględnieniem precyzyjnego wykazu danych, które ma przekazywać zakład wytwarzania energii.