art. 21

Artykuł 21 Wymogi dotyczące modułów parku energii typu C 1.   Moduły parku energii typu C muszą spełniać wymogi wymienione w art. 13 (z wyjątkiem ust. 2 lit. b) i ust. 6), w art. 14 (z wyjątkiem ust. 2), art. 15 i w art. 20 (z wyjątkiem ust. 2 lit. a)), chyba że w ust. 3 lit. d) ppkt (v) określono inaczej. 2.   Moduły parku energii typu C muszą spełniać następujące dodatkowe wymogi dotyczące stabilności częstotliwościowej: a) właściwy OSP ma prawo do określenia, że moduły parku energii muszą mieć zdolność do zapewnienia inercji syntetycznej w trakcie bardzo szybkich odchyleń częstotliwości; b) właściwy OSP musi określić zasadę działania układów regulacji zainstalowanych w celu zapewnienia inercji syntetycznej i odpowiednie parametry eksploatacyjne. 3.   Moduły parku energii typu C muszą spełniać następujące dodatkowe wymogi dotyczące stabilnego poziomu napięcia: a) w odniesieniu do zdolności do generacji mocy biernej, właściwy operator systemu może określić uzupełniającą moc bierną, która ma zostać zapewniona, jeżeli punkt przyłączenia modułu parku energii nie znajduje na zaciskach wysokiego napięcia transformatora blokowego doprowadzającego do poziomu napięcia punktu przyłączenia ani na zaciskach przekształtnika, w przypadku gdy nie występuje transformator blokowy. Taka uzupełniająca moc bierna musi kompensować zapotrzebowanie na moc bierną linii wysokiego napięcia lub kabla pomiędzy zaciskami wysokiego napięcia transformatora blokowego modułu parku energii lub zaciskami jego przekształtnika, w przypadku gdy nie występuje transformator blokowy, a punktem przyłączenia i musi zostać zapewniona przez odpowiedzialnego właściciela danej linii lub kabla; b) w odniesieniu do zdolności do generacji mocy biernej przy mocy maksymalnej: (i) właściwy operator systemu w porozumieniu z właściwym OSP określa wymogi dotyczące zdolności do zapewnienia generacji mocy biernej w funkcji zmieniającego się napięcia. W tym celu musi określić profil U-Q/Pmax, który może mieć dowolny kształt w granicach, w których moduł parku energii musi mieć zdolność do zapewnienia mocy biernej przy mocy maksymalnej; (ii) profil U-Q/Pmax musi zostać określony przez każdego właściwego operatora w porozumieniu z właściwym OSP, zgodnie z poniższymi zasadami: — profil U-Q/Pmax nie może przekraczać obwiedni profilu U-Q/Pmax przedstawionej jako obwiednia wewnętrzna na rys. 8, — wymiary obwiedni profilu U-Q/Pmax (zakres Q/Pmax i zakres napięcia) muszą się mieścić w wartościach określonych dla każdego obszaru synchronicznego w tabeli 9, — położenie obwiedni profilu U-Q/Pmax musi się mieścić w granicach stałej obwiedni zewnętrznej określonej na rys. 8 oraz — określony profil U-Q/Pmax może mieć dowolny kształt pod warunkiem uwzględnienia ewentualnych kosztów realizacji zdolności do zapewnienia produkcji mocy biernej przy wysokich wartościach napięcia i zużycia mocy biernej przy niskich wartościach napięcia. Rysunek 8 Profil U-Q/Pmax modułu parku energii Stała obwiednia zewnętrzna – ,500 – ,600 – ,300 – ,400 – ,200 – ,000 – ,100 ,100 ,300 ,200 Zakres napięcia Zakres Q/PMAX Obwiednia wewnętrzna ,850 1,100 V/p. 1,050 1,000 ,950 ,900 Produkcja (opóźnienie) Zużycie (wyprzedzenie) Q/PMAX ,700 ,600 ,500 ,400 Na wykresie przedstawiono granice profilu U-Q/Pmax z podziałem na wartości napięcia w punkcie przyłączenia, wyrażane jako stosunek jego rzeczywistej wartości do napięcia referencyjnego 1 pu, w porównaniu ze stosunkiem mocy biernej (Q) do mocy maksymalnej (Pmax). Położenie, wielkość i kształt obwiedni wewnętrznej są orientacyjne. Tabela 9 Parametry obwiedni wewnętrznej na rys. 8 Obszar synchroniczny Maksymalny zakres Q/Pmax Maksymalny zakres poziomu napięcia w stanie ustalonym w jednostkach względnych Europa kontynentalna 0,75 0,225 Nordycki 0,95 0,150 Wielka Brytania 0,66 0,225 Irlandia i Irlandia Północna 0,66 0,218 Bałtycki 0,80 0,220 (iii) wymóg dotyczący zdolności do zapewnienia generacji mocy biernej ma zastosowanie w punkcie przyłączenia. W przypadku kształtów profili innych niż prostokątne zakresy napięcia przedstawiają najwyższą i najniższą wartość. Nie oczekuje się zatem, aby pełny zakres mocy biernej był dostępny dla wszystkich wartości napięcia w stanie ustalonym; c) w odniesieniu do zdolności do generacji mocy biernej poniżej mocy maksymalnej: (i) właściwy operator systemu w porozumieniu z właściwym OSP określa wymogi dotyczące zdolności do zapewnienia generacji mocy biernej i określa profil P-Q/Pmax, który może mieć dowolny kształt w granicach, w których moduł parku energii musi mieć zdolność do zapewnienia mocy biernej przy mocy mniejszej niż moc maksymalna; (ii) profil P-Q/Pmax musi zostać określony przez każdego właściwego operatora systemu w porozumieniu z właściwym OSP, zgodnie z poniższymi zasadami: — profil P-Q/Pmax nie może przekraczać obwiedni profilu P-Q/Pmax przedstawionego jako obwiednia wewnętrzna na rys. 9, — zakres Q/Pmax obwiedni profilu P-Q/Pmax został określony dla każdego obszaru synchronicznego w tabeli 9, — zakres mocy czynnej profilu P-Q/Pmax przy zerowej wartości mocy biernej wynosi 1 jednostkę względną, — profil P-Q/Pmax może mieć dowolny kształt i musi uwzględniać warunki dotyczące zdolności do generacji mocy biernej przy wartości mocy czynnej równej zero oraz — położenie obwiedni profilu P-Q/Pmax musi się mieścić w granicach stałej obwiedni zewnętrznej przedstawionej na rys. 9; (iii) w trakcie pracy przy generowanej mocy czynnej poniżej mocy maksymalnej (P<Pmax) moduł parku energii musi mieć zdolność do zapewnienia mocy biernej w każdym punkcie pracy w ramach profilu P-Q/Pmax, jeżeli wszystkie jednostki tego modułu parku energii są dostępne pod względem technicznym, tzn. nie są wyłączone z eksploatacji z powodu konserwacji lub awarii, w przeciwnym razie może wystąpić mniejsza zdolność do generacji mocy biernej z uwzględnieniem dostępności technicznej. Rysunek 9 Profil P-Q/Pmax modułu parku energii ,700 ,600 ,500 ,400 ,300 ,100 ,200 – ,000 – ,100 – ,300 – ,200 – ,400 Zużycie (wyprzedzenie) Produkcja (opóźnienie) – ,500 – ,600 Q/PMAX Obwiednia zewnętrzna Zakres Q/PMAX Obwiednia wewnętrzna w niedowzbudzeniu w przewzbudzeniu ,000 ,100 ,200 ,300 ,500 ,400 ,600 ,700 ,800 ,900 1,000 P/p.u. Na wykresie przedstawiono granice profilu P -Q/Pmax w punkcie przyłączenia z podziałem na wartości mocy czynnej, wyrażane jako stosunek jego rzeczywistej wartości do mocy maksymalnej w dla jednostek względnych (pu), w porównaniu ze stosunkiem mocy biernej (Q) do mocy maksymalnej (Pmax). Położenie, wielkość i kształt obwiedni wewnętrznej są orientacyjne. (iv) moduł parku energii musi mieć zdolność do przechodzenia do dowolnego punktu pracy w granicach profilu P-Q/Pmax we właściwej skali czasowej odpowiadającej wartościom docelowym zadanym przez właściwego operatora systemu; d) w odniesieniu do trybów regulacji mocy biernej: (i) moduł parku energii musi mieć zdolność do automatycznego zapewniania mocy biernej za pomocą trybu regulacji napięcia, trybu regulacji mocy biernej lub trybu regulacji współczynnika mocy; (ii) na potrzeby trybu regulacji napięcia moduł parku energii musi mieć zdolność do wspierania regulacji napięcia w punkcie przyłączenia poprzez zapewnienie wymiany mocy biernej z siecią przy nastawie napięcia obejmującej 0,95–1,05 pu w odstępach nie większych niż 0,01 pu, przy zboczu o zakresie co najmniej 2–7 % w odstępach nie większych niż 0,5 %. Generowana moc bierna musi wynosić zero, gdy wartość napięcia sieci w punkcie przyłączenia jest równa nastawie napięcia; (iii) praca nastawy może się odbywać ze strefą nieczułości lub bez strefy nieczułości, którą można wybrać z zakresu od zera do +-5 % napięcia referencyjnego 1 pu w sieci w odstępach nie większych niż 0,5 %; (iv) w następstwie skokowej zmiany napięcia moduł parku energii musi mieć zdolność do osiągnięcia 90 % zmiany generowanej mocy biernej w czasie t1, który określa właściwy operator systemu w przedziale 1–5 sekund, i musi osiągnąć wartość określoną przez zbocze w czasie t2 określanym przez właściwego operatora systemu w przedziale 5–60 sekund, przy tolerancji stanu ustalonego mocy biernej nie większej niż 5 % maksymalnej mocy biernej. Właściwy operator systemu określa specyfikacje czasowe; (v) na potrzeby trybu regulacji mocy biernej moduł parku energii musi mieć zdolność do wyznaczania nastawy w dowolnym miejscu przedziału mocy biernej określonego w art. 20 ust. 2 lit. a) i b) oraz w art. 21 ust. 3 lit. a) i b), przy czym odstępy nie mogą być większe niż 5 MVAr lub 5 % (w zależności od tego, która z tych wartości jest mniejsza) pełnej mocy biernej, przy regulacji mocy biernej w punkcie przyłączenia z dokładnością w granicach 5 MVAr lub plus/minus 5 % (w zależności od tego, która z tych wartości jest mniejsza) pełnej mocy biernej; (vi) na potrzeby trybu regulacji współczynnika mocy moduł parku energii musi mieć zdolność do regulowania współczynnika mocy w punkcie przyłączenia w wymaganym przedziale mocy biernej, określonym przez właściwego operatora systemu zgodnie z art. 20 ust. 2 lit. a) lub określonym w art. 21 ust. 3 lit. a) i b), przy czym odstępy docelowej wartości współczynnika mocy są nie większe niż 0,01. Właściwy operator systemu musi określić docelową wartość współczynnika mocy, dotyczącą go tolerancję oraz czas konieczny do osiągnięcia docelowej wartości współczynnika mocy w następstwie nagłej zmiany generowanej mocy czynnej. Tolerancja dotycząca docelowej wartości współczynnika mocy jest wyrażana za pomocą tolerancji dotyczącej odpowiadającej jej mocy biernej. Taka tolerancja dotycząca mocy biernej jest wyrażana jako wartość bezwzględna lub jako procent maksymalnej mocy biernej modułu parku energii; (vii) właściwy operator systemu, w porozumieniu z właściwym OSP i właścicielem modułu parku energii, określa, który z powyższych trzech trybów regulacji mocy biernej i które ze związanych z nimi nastaw mają zastosowanie, oraz jaki dodatkowy sprzęt jest konieczny dla zdalnego zmieniania właściwej nastawy; e) właściwy OSP wskazuje, czy pierwszeństwo podczas pracy przy wysokim lub niskim napięciu oraz w trakcie zwarć, przy których jest wymagana zdolność do pozostania w pracy podczas zwarcia, ma wkład mocy czynnej czy wkład mocy biernej. Jeżeli pierwszeństwo otrzymuje wkład mocy czynnej, musi on zostać zapewniony nie później niż 150 ms od powstania zwarcia; f) w odniesieniu do regulacji tłumienia oscylacji mocy, jeżeli została określona przez właściwego OSP, moduł parku energii musi mieć zdolność do przyczyniania się do tłumienia oscylacji mocy. Charakterystyka regulacji napięcia i mocy biernej modułów parku energii nie może mieć negatywnego wpływu na tłumienie oscylacji mocy.