art. 11

Artykuł 11 Terytorialne plany sprawiedliwej transformacji 1.   Państwa członkowskie przygotowują, wspólnie z odpowiednimi władzami lokalnymi i regionalnymi z danych terytoriów, co najmniej jeden terytorialny plan sprawiedliwej transformacji obejmujący dotknięte skutkami transformacji terytorium lub terytoria odpowiadające regionom na poziomie NUTS 3 albo części tych terytoriów, zgodnie z wzorem określonym w załączniku II. Terytoria te to obszary najbardziej dotknięte negatywnymi skutkami gospodarczymi i społecznymi transformacji, w szczególności pod względem oczekiwanego przystosowywania się pracowników lub oczekiwanej utraty miejsc pracy przy produkcji i wykorzystania paliw kopalnych oraz pod względem potrzeb w zakresie przekształcenia procesów produkcyjnych w zakładach przemysłowych o najwyższej intensywności emisji gazów cieplarnianych. 2.   Terytorialny plan sprawiedliwej transformacji zawiera następujące elementy: a) opis przebiegającego na poziomie krajowym procesu transformacji w kierunku gospodarki neutralnej dla klimatu, w tym harmonogram głównych etapów transformacji w kierunku osiągnięcia celów Unii na rok 2030 w dziedzinie energii i klimatu oraz w kierunku neutralnej dla klimatu gospodarki Unii do roku 2050 – zgodne z najnowszą wersją zintegrowanego krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu; b) uzasadnienie, dlaczego dane terytoria wskazano jako najbardziej dotknięte negatywnymi skutkami procesu transformacji, o którym mowa w lit. a) niniejszego ustępu, i dlaczego powinny one otrzymać wsparcie z FST zgodnie z ust. 1; c) diagnoza wyzwań związanych z transformacją, przed którymi stoją wskazane terytoria najbardziej dotknięte jej negatywnymi skutkami, w tym społecznymi, gospodarczymi i środowiskowymi skutkami transformacji w kierunku neutralnej dla klimatu gospodarki Unii do roku 2050; diagnoza ta określa liczbę miejsc pracy, które potencjalnie zostaną dotknięte skutkami transformacji lub utracone, ryzyko depopulacji oraz potrzeby i cele w zakresie rozwoju, które mają być osiągnięte do roku 2030 i które są związane z przekształceniem lub zaprzestaniem na tych terytoriach działalności charakteryzującej się wysoką intensywnością emisji gazów cieplarnianych; d) opis oczekiwanego wkładu, jaki wsparcie z FST wniesie w łagodzenie społecznych, demograficznych, gospodarczych, zdrowotnych i środowiskowych skutków transformacji w kierunku neutralnej dla klimatu gospodarki Unii do roku 2050, w tym opis oczekiwanego wkładu pod względem utworzenia i utrzymania miejsc pracy; e) ocena spójności z innymi odpowiednimi krajowymi, regionalnymi lub terytorialnymi strategiami i planami; f) opis mechanizmów zarządzania obejmujących uzgodnienia dotyczące partnerstwa, planowane środki w zakresie monitorowania i ewaluacji oraz odpowiedzialne podmioty; g) opis rodzaju przewidywanych operacji i ich oczekiwanego wkładu w łagodzenie skutków transformacji; h) w przypadku gdy wsparcie ma być udzielone na rzecz inwestycji produkcyjnych w przedsiębiorstwach innych niż MŚP – indykatywny wykaz operacji i przedsiębiorstw, którym ma być udzielone wsparcie, oraz uzasadnienie konieczności udzielenia takiego wsparcia za pomocą analizy luk dowodzącej, że w przypadku braku inwestycji oczekiwana liczba utraconych miejsc pracy przewyższy oczekiwaną liczbę nowych miejsc pracy; i) w przypadku gdy wsparcie ma być udzielone na rzecz inwestycji mających na celu osiągnięcie redukcji emisji gazów cieplarnianych pochodzących z działań wymienionych w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE – wykaz operacji, które mają zostać objęte wsparciem, oraz uzasadnienie, że przyczynią się one do transformacji w kierunku gospodarki neutralnej dla klimatu i doprowadzą do znacznej redukcji emisji gazów cieplarnianych do poziomu znacznie poniżej odpowiednich wskaźników ustanowionych do celów przydziału bezpłatnych uprawnień na podstawie dyrektywy 2003/87/WE, przy jednoczesnym spełnieniu warunku, że operacje te są konieczne do ochrony znacznej liczby miejsc pracy; j) synergie i komplementarności z innymi odpowiednimi programami Unii służące zaspokojeniu zidentyfikowanych potrzeb rozwojowych; oraz k) synergie i komplementarności z planowanym wsparciem z innych filarów mechanizmu sprawiedliwej transformacji. 3.   W przygotowanie i realizację terytorialnych planów sprawiedliwej transformacji są zaangażowani odpowiedni partnerzy zgodnie z art. 8 rozporządzenia (UE) 2021/1060 oraz w stosownych przypadkach Europejski Bank Inwestycyjny i Europejski Fundusz Inwestycyjny. 4.   Terytorialne plany sprawiedliwej transformacji są spójne z odpowiednimi strategiami terytorialnymi, o których mowa w art. 29 rozporządzenia (UE) 2021/1060 oraz z odpowiednimi strategiami inteligentnej specjalizacji, zintegrowanymi krajowymi planami w dziedzinie energii i klimatu oraz Europejskim filarem praw socjalnych. W przypadku gdy aktualizacja zintegrowanego krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999 wymaga zmiany terytorialnego planu sprawiedliwej transformacji, zmiany tej dokonuje się w ramach przeglądu śródokresowego zgodnie z art. 18 rozporządzenia (UE) 2021/1060. 5.   W przypadku gdy państwa członkowskie mają zamiar skorzystać z możliwości uzyskania wsparcia w ramach innych filarów mechanizmu sprawiedliwej transformacji, określają w terytorialnych planach sprawiedliwej transformacji sektory i obszary tematyczne, w których przewiduje się wsparcie w ramach tych filarów.