art. 23

Artykuł 23 Zarządzanie i kontrola finansowa 1.   Bez uszczerbku dla odpowiedzialności Komisji za wykonanie budżetu ogólnego Unii państwa członkowskie przyjmują odpowiedzialność za zarządzanie instrumentami wspieranymi z EFG i ich kontrolę finansową. Podejmują one co najmniej następujące kroki: a) weryfikowanie, czy rozwiązania w zakresie zarządzania i kontroli zostały ustanowione i są wdrażane w sposób zapewniający efektywne i prawidłowe wykorzystywanie środków finansowych Unii, zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami; b) zapewnienie, by dostarczanie danych na potrzeby monitorowania było obowiązkowym wymogiem w umowach z organami realizującymi skoordynowane pakiety; c) weryfikowanie, czy finansowane instrumenty zostały właściwe przeprowadzone; d) zapewnienie, by finansowane wydatki były oparte na weryfikowalnych dokumentach potwierdzających, a także by były zgodne z prawem i prawidłowe; e) zapobieganie nieprawidłowościom, w tym nadużyciom finansowym, ich wykrywanie i korygowanie oraz odzyskiwanie nienależnie wypłaconych kwot wraz z odsetkami za zwłokę, w stosownych przypadkach. Państwa członkowskie zgłaszają Komisji nieprawidłowości, w tym nadużycia finansowe, o których mowa w akapicie pierwszym lit. e). 2.   Państwa członkowskie zapewniają zgodność z prawem i prawidłowość wydatków ujętych w zestawieniach wydatków przedkładanych Komisji i podejmują wszystkie niezbędne działania mające na celu zapobieganie nieprawidłowościom, w tym nadużyciom finansowym, oraz ich wykrywanie i korygowanie, a także ich zgłaszanie. Działania takie obejmują gromadzenie informacji na temat rzeczywistych beneficjentów odbiorców finansowania zgodnie z załącznikiem XVII do rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów na lata 2021–2027. Przepisy dotyczące gromadzenia i przetwarzania takich danych muszą być zgodne z mającymi zastosowanie przepisami o ochronie danych. Komisja, OLAF i Trybunał Obrachunkowy mają niezbędny dostęp do tych informacji. 3.   Do celów art. 63 ust. 3 rozporządzenia finansowego państwa członkowskie wyznaczają organy odpowiedzialne za zarządzanie instrumentami wspieranymi z EFG oraz kontrolę nad nimi. Przedkładając sprawozdanie końcowe, o którym mowa w art. 20 ust. 1 niniejszego rozporządzenia, organy te przekazują Komisji informacje określone w art. 63 ust. 5, 6 i 7 rozporządzenia finansowego dotyczące realizacji wkładu finansowego. W przypadku gdy organy wyznaczone zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1309/2013 przedstawiły wystarczające gwarancje, że płatności są zgodne z prawem, prawidłowe i właściwie zaksięgowane, zainteresowane państwo członkowskie może powiadomić Komisję o zatwierdzeniu tych organów na mocy niniejszego rozporządzenia. Dokonując takiego powiadomienia zainteresowane państwo członkowskie wskazuje, które organy zostały zatwierdzone, i ich funkcje. 4.   Państwa członkowskie dokonują wymaganych korekt finansowych w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości. Korekty dokonane przez państwa członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu finansowego. Państwa członkowskie odzyskują kwoty nienależnie wypłacone w wyniku wykrytej nieprawidłowości i zwracają te kwoty Komisji. Jeżeli w wyznaczonym terminie kwota nie zostanie zwrócona przez dane państwo członkowskie, należne są odsetki za zwłokę. 5.   Ponosząc odpowiedzialność za wykonanie budżetu ogólnego Unii, Komisja podejmuje wszelkie kroki niezbędne do zweryfikowania, czy finansowane działania przeprowadzane są zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami. Obowiązkiem zainteresowanego państwa członkowskiego jest zapewnienie sprawnie funkcjonujących systemów zarządzania i kontroli. Komisja upewnia się, że takie systemy zostały wprowadzone. W tym celu, bez uszczerbku dla uprawnień Trybunału Obrachunkowego lub kontroli przeprowadzanych przez państwa członkowskie zgodnie z krajowymi przepisami ustawowymi, wykonawczymi i administracyjnymi, urzędnicy lub inni pracownicy Komisji mogą przeprowadzać kontrole na miejscu, w tym kontrole wyrywkowe, instrumentów finansowanych z EFG, po powiadomieniu z minimalnym wyprzedzeniem 12 dni roboczych. W celu otrzymania wszelkiej niezbędnej pomocy Komisja powiadamia z wyprzedzeniem zainteresowane państwo członkowskie. W takich kontrolach mogą uczestniczyć urzędnicy lub inni pracownicy zainteresowanego państwa członkowskiego. 6.   Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 25 w celu uzupełnienia ust. 1 lit. e) niniejszego artykułu poprzez określenie kryteriów stosowanych do stwierdzania przypadków nieprawidłowości podlegających zgłoszeniu oraz danych, które mają zostać dostarczone. 7.   W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego artykułu Komisja przyjmuje akt wykonawczy określający format stosowany do zgłaszania nieprawidłowości. Ten akt wykonawczy przyjmuje się zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 26 ust. 2. 8.   Państwa członkowskie zapewniają, by wszystkie dokumenty potwierdzające dotyczące poniesionych wydatków były dostępne dla Komisji i Trybunału Obrachunkowego przez okres trzech lat po zamknięciu wkładów finansowych otrzymanych z EFG.