art. 20

Artykuł 20 Monitorowanie oraz przeprowadzanie testów warunków skrajnych 1.   Komisja monitoruje ryzyko związane z dostawami surowców krytycznych, w szczególności tych, które stwarzają ryzyko zakłócenia konkurencji lub fragmentacji rynku wewnętrznego. Monitorowanie to obejmuje co najmniej zmiany następujących parametrów: a) przepływy handlowe między Unią a państwami trzecimi oraz na rynku wewnętrznym; b) popyt i podaż; c) koncentracja podaży; d) produkcja unijna i światowa oraz zdolności produkcyjne na różnych etapach łańcucha wartości surowców; e) zmienność cen; f) wąskie gardła na wszystkich etapach produkcji unijnej i wąskie gardła w wydawaniu pozwoleń na realizację projektów strategicznych w Unii; g) potencjalne przeszkody na rynku wewnętrznym w handlu surowcami krytycznymi lub towarami, w których surowce krytyczne są materiałem wsadowym. 2.   Organy krajowe uczestniczące w stałej podgrupie, o której mowa w art. 36 ust. 8 lit. e), wspierają Komisję w monitorowaniu, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, za pomocą: a) dzielenia się istotnymi dostępnymi im informacjami o zmianach parametrów wymienionych w ust. 1 niniejszego artykułu, z wyjątkiem lit. e), w tym informacjami, o których mowa w art. 21; b) gromadzenia w koordynacji z Komisją i pozostałymi organami uczestniczącymi informacji o zmianach parametrów wymienionych w ust. 1 niniejszego artykułu, w tym informacji, o których mowa w art. 21; c) przeprowadzania analizy ryzyka związanego z dostawami surowców krytycznych w świetle zmian parametrów wymienionych w ust. 1; d) bezzwłocznego informowania Komisji, jeżeli państwo członkowskie uzyska informacje o ryzyku poważnych zakłóceń dostaw związanych z surowcami krytycznymi. 3.   Komisja, we współpracy z organami krajowymi uczestniczącymi w stałej podgrupie, o której mowa w art. 36 ust. 8 lit. e), zapewnia przeprowadzanie testu warunków skrajnych dla każdego łańcucha dostaw surowców strategicznych co najmniej co trzy lata lub w razie wykrycia w wyniku monitorowania, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, znacznego wzrostu ryzyka związanego z dostawami. W tym celu stała podgrupa, o której mowa w art. 36 ust. 8 lit. e), koordynuje i rozdziela między poszczególne organy uczestniczące przeprowadzanie testów warunków skrajnych dla poszczególnych surowców strategicznych. Testy warunków skrajnych, o których mowa w akapicie pierwszym, obejmują ocenę podatności łańcucha dostaw surowców w Unii w przypadku danego surowca strategicznego na zakłócenia dostaw przez oszacowanie wpływu różnych scenariuszy mogących powodować takie zakłócenia dostaw oraz ich potencjalnych skutków, z uwzględnieniem co najmniej następujących elementów: a) miejsca, w którym dany surowiec strategiczny jest wydobywany, poddawany przeróbce lub recyklingowi; b) zdolności podmiotów gospodarczych w całym łańcuchu wartości surowców, a także struktury rynku; c) czynników mogących wpłynąć na dostawy, m.in. sytuacji geopolitycznej, logistyki, dostaw energii, siły roboczej lub klęsk żywiołowych; d) dostępności źródeł dostaw i zdolności do ich szybkiej dywersyfikacji, zastąpienia materiałów lub zmniejszenia popytu; e) podmiotów wykorzystujących dane surowce strategiczne w całym łańcuchu wartości surowców i ich udziału w popycie, ze szczególnym uwzględnieniem produkcji technologii istotnych dla transformacji ekologicznej i cyfrowej, a także zastosowań obronnych oraz lotniczych i kosmicznych; f) potencjalnych przeszkód na rynku wewnętrznym w handlu surowcami strategicznymi lub towarami, w których surowce strategiczne są materiałem wsadowym. 4.   Na ogólnodostępnej stronie internetowej Komisja udostępnia publicznie i regularnie aktualizuje tablicę monitorowania zawierającą: a) zagregowane informacje o zmianach parametrów, o których mowa w ust. 1; b) zbiorczy opis obliczeń dotyczących ryzyka związanego z dostawami surowców krytycznych w świetle informacji, o których mowa w lit. a) niniejszego ustępu; c) w stosownych przypadkach ogólne sugestie dotyczące odpowiednich strategii ograniczających ryzyko mających na celu ograniczenie ryzyka związanego z dostawami, chyba że udostępnianie publiczne tych ogólnych sugestii zagraża ochronie tajemnic handlowych, tajemnic przedsiębiorstwa lub innych informacji szczególnie chronionych, poufnych lub niejawnych. 5.   Komisja analizuje informacje zebrane zgodnie z ust. 1, 2 i 3 niniejszego artykułu. Jeżeli na podstawie tej analizy Komisja uzna, że istnieją wyraźne przesłanki wystąpienia ryzyka zakłócenia dostaw, które może spowodować zakłócenie konkurencji lub doprowadzić do fragmentacji rynku wewnętrznego, informuje państwa członkowskie, Europejską Radę ds. Surowców Krytycznych i organy zarządzające Unii o mechanizmach czujności kryzysowej lub zarządzania kryzysowego, których zakres obejmuje dane surowce strategiczne lub krytyczne. W stosownych przypadkach Komisja ocenia również, czy ryzyko to wymaga aktualizacji wykazu surowców strategicznych zgodnie z art. 3 ust. 3.