art. 17

Artykuł 17 Zachęty finansowe, umiejętności i bariery rynkowe 1.   Państwa członkowskie zapewniają odpowiednie finansowanie, środki wsparcia i inne instrumenty umożliwiające eliminowanie barier rynkowych, aby realizować niezbędne inwestycje wskazane w ich krajowych planach renowacji budynków w celu transformacji zasobów budowlanych w budynki bezemisyjne do 2050 r. 2.   Państwa członkowskie zapewniają, aby wnioski i procedury dotyczące finansowania publicznego były proste i usprawnione w celu ułatwienia dostępu do finansowania w szczególności gospodarstwom domowym. 3.   Państwa członkowskie oceniają i w stosownych przypadkach usuwają bariery związane z początkowymi kosztami renowacji. 4.   Opracowując systemy wsparcia finansowego na rzecz renowacji budynków, państwa członkowskie rozważają zastosowanie parametrów opartych na dochodach. Na potrzeby renowacji służących poprawie charakterystyki energetycznej państwa członkowskie mogą wykorzystywać krajowe fundusze efektywności energetycznej, o ile fundusze takie zostały ustanowione na podstawie art. 30 dyrektywy (UE) 2023/1791, do finansowania specjalnych systemów i programów. 5.   Państwa członkowskie podejmują odpowiednie środki regulacyjne w celu usunięcia barier pozagospodarczych utrudniających renowację budynków. W odniesieniu do budynków mających więcej niż jeden moduł budynku takie środki mogą obejmować zniesienie wymogów jednomyślności w strukturach współwłasności lub umożliwienie strukturom współwłasności bezpośredniego otrzymywania wsparcia finansowego. 6.   Państwa członkowskie wykorzystują w sposób opłacalny ekonomicznie dostępne finansowanie krajowe i finansowanie ustanowione na poziomie unijnym, w szczególności Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, Społeczny Fundusz Klimatyczny, Fundusz Spójności, InvestEU, dochody z aukcji uprawnieniami do emisji na podstawie dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (31) oraz inne publiczne źródła finansowania. Te źródła finansowania wykorzystuje się zgodnie ze ścieżką prowadzącą do osiągnięcia bezemisyjnych zasobów budowlanych do 2050 r. 7.   Aby wspierać mobilizację inwestycji, państwa członkowskie promują skuteczne opracowywanie i wykorzystywanie sprzyjających im funduszy i instrumentów finansowych, takich jak pożyczki na poprawę efektywności energetycznej i kredyty hipoteczne na renowację budynków, umowy o poprawę efektywności energetycznej, programy finansowe typu „płacisz, kiedy oszczędzasz”, zachęty podatkowe, na przykład obniżone stawki podatkowe na prace i materiały renowacyjne, systemy oparte na finansowaniu podatkowym, systemy oparte na finansowaniu rachunkowym, fundusze gwarancyjne, fundusze ukierunkowane na gruntowne renowacje, fundusze ukierunkowane na renowacje o znacznym minimalnym progu ukierunkowanych oszczędności energii i normy portfela hipotecznego. Państwa członkowskie kierują inwestycje w stronę energooszczędnych zasobów budynków publicznych zgodnie z wytycznymi Eurostatu dotyczącymi rejestrowania umów o poprawę efektywności energetycznej w rachunkach sektora instytucji rządowych i samorządowych. Państwa członkowskie mogą również promować i upraszczać korzystanie z partnerstw publiczno-prywatnych. 8.   Państwa członkowskie zapewniają, aby informacje o dostępnych funduszach i instrumentach finansowych były podawane do wiadomości publicznej w sposób przystępny i przejrzysty, w tym za pomocą środków cyfrowych. 9.   Sprzyjające finansowanie i instrumenty finansowe mogą obejmować pożyczki na renowację lub fundusze gwarancyjne na renowacje służące poprawie efektywności energetycznej, w tym, w stosownych przypadkach, w połączeniu z odpowiednimi programami Unii. 10.   Do dnia 29 maja 2025 r. Komisja przyjmuje akt delegowany zgodnie z art. 32 uzupełniający niniejszą dyrektywę poprzez ustanowienie dobrowolnych dla instytucji finansowych kompleksowych ram portfela, które wspierają kredytodawców w ukierunkowaniu i zwiększaniu wolumenu pożyczek udzielanych zgodnie z ambicjami Unii w zakresie dekarbonizacji i odpowiednimi celami energetycznymi, w celu skutecznego zachęcania instytucji finansowych, do zwiększenia wolumenu pożyczek udzielanych na renowacje służące poprawie charakterystyki energetycznej. Działania określone w kompleksowych ramach portfela obejmują zwiększenie wolumenu pożyczek na renowacje energetyczne i obejmują proponowane zabezpieczenia mające na celu ochronę gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji za pomocą rozwiązań w zakresie finansowania mieszanego. Ramy te opisują najlepsze praktyki w celu zachęcenia wierzycieli do identyfikowania w ich portfelach budynków o najgorszej charakterystyce energetycznej i podejmowania działań w odniesieniu do nich. 11.   Państwa członkowskie ułatwiają agregację projektów, aby dać inwestorom dostęp do rozwiązań pakietowych dla potencjalnych klientów. Państwa członkowskie przyjmują środki, które promują produkty kredytowe na rzecz efektywności energetycznej, takie jak zielone kredyty hipoteczne i ekokredyty, zabezpieczone i niezabezpieczone, i zapewniają, aby instytucje finansowe oferowały je powszechnie i w sposób niedyskryminacyjny oraz aby produkty te były widoczne i dostępne dla konsumentów. Państwa członkowskie zapewniają, aby banki i inne instytucje finansowe oraz inwestorzy otrzymywali informacje na temat możliwości udziału w finansowaniu na rzecz poprawy charakterystyki energetycznej budynków. 12.   Państwa członkowskie wprowadzają środki i finansowanie w celu wspierania kształcenia i szkoleń, z myślą o zapewnieniu wystarczającej liczby pracowników o odpowiednim poziomie umiejętności odpowiadającym potrzebom sektora budowlanego, w szczególności skierowane do MŚP, w tym mikroprzedsiębiorstw. Punkty kompleksowej obsługi ustanowione na podstawie art. 18 mogą ułatwiać dostęp do takich środków i finansowania. 13.   W razie potrzeby i na wniosek Komisja pomaga państwom członkowskim w sporządzaniu krajowych lub regionalnych programów wsparcia finansowego służących poprawie charakterystyki energetycznej budynków, zwłaszcza istniejących budynków, w tym wspierając wymianę najlepszych praktyk pomiędzy odpowiedzialnymi krajowymi lub regionalnymi organami lub podmiotami. Państwa członkowskie zapewniają opracowywanie takich programów w taki sposób, by były one dostępne dla organizacji o mniejszych zdolnościach administracyjnych, finansowych i organizacyjnych. 14.   Z należytym uwzględnieniem gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji państwa członkowskie uzależniają środki finansowe na rzecz poprawy charakterystyki energetycznej oraz zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych przy renowacji budynków od zaplanowanych lub osiągniętych oszczędności energii oraz zaplanowanej lub osiągniętej poprawy, zgodnie z jednym lub większą liczbą następujących kryteriów: a) charakterystyka energetyczna urządzeń lub materiałów zastosowanych w renowacji oraz związane z nią zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych; w tym przypadku urządzenia lub materiały zastosowane w renowacji mają być zainstalowane przez instalatora z odpowiednim poziomem certyfikacji lub kwalifikacji i muszą spełniać co najmniej minimalne wymagania dotyczące charakterystyki energetycznej elementów budynku lub wyższe wartości referencyjne w odniesieniu do poprawy charakterystyki energetycznej budynków; b) standardowe wartości do obliczania oszczędności energii i zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych w budynkach; c) poprawa osiągnięta wskutek takich renowacji przez porównanie świadectw charakterystyki energetycznej wydanych przed po renowacji; d) wyniki audytu energetycznego; e) wyniki uzyskane przez zastosowanie innej odpowiedniej, przejrzystej i proporcjonalnej metody, która wskazuje na poprawę charakterystyki energetycznej, na przykład przez porównanie zużycia energii przed i po renowacji z zastosowaniem systemów pomiarowych, pod warunkiem że spełnia ona wymogi określone w załączniku I. 15.   Od dnia 1 stycznia 2025 r. państwa członkowskie nie udzielają żadnych zachęt finansowych do instalacji indywidualnych kotłów zasilanych paliwami kopalnymi, z wyjątkiem kotłów wybranych do inwestycji przed 2025 r., zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2021/241, art. 7 ust. 1 lit. h) pkt (i) tiret trzecie rozporządzenia (UE) 2021/1058 oraz art. 73 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 (32). 16.   Państwa członkowskie zachęcają do przeprowadzania gruntownych renowacji i stopniowych gruntownych renowacji za pomocą większego wsparcia finansowego, podatkowego, administracyjnego i technicznego. Jeżeli transformacja budynku w budynek bezemisyjny nie jest wykonalna pod względem technicznym lub ekonomicznym, renowację skutkującą zmniejszeniem zużycia energii pierwotnej o co najmniej 60 % uznaje się za gruntowną renowację do celów niniejszego ustępu. Państwa członkowskie zachęcają do realizacji dużych programów dotyczących znacznej liczby budynków, w szczególności budynków o najgorszej charakterystyce energetycznej, na przykład poprzez zintegrowane lokalne programy renowacji, oraz skutkujących ogólnym zmniejszeniem zużycia energii pierwotnej o co najmniej 30 % przy większym wsparciu finansowym, podatkowym, administracyjnym i technicznym, w zależności od osiągniętego poziomu efektywności. 17.   Bez uszczerbku dla krajowej polityki gospodarczej i społecznej oraz dla systemów prawa własności państwa członkowskie zajmują się problemem eksmitowania gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji ze względu na nieproporcjonalny wzrost czynszu po renowacji energetycznej ich budynku mieszkalnego lub mieszkalnego modułu budynku. 18.   Zachęty finansowe muszą być skierowane w pierwszej kolejności do gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz osób mieszkających w lokalach socjalnych, zgodnie z art. 24 dyrektywy (UE) 2023/1791. 19.   Udzielając zachęt finansowych właścicielom budynków lub modułów budynków do celów renowacji wynajmowanych budynków lub modułów budynków, państwa członkowskie dążą do tego, aby te zachęty finansowe przynosiły korzyści zarówno właścicielom, jak i najemcom. Państwa członkowskie wprowadzają skuteczne zabezpieczenia w celu ochrony w szczególności gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji, w tym poprzez udzielanie wsparcia na płatności czynszowe lub wprowadzenie pułapów podwyżek czynszu, i mogą zachęcać do stosowania systemów finansowych, które rozwiązują problem początkowych kosztów renowacji, takich jak systemy oparte na finansowaniu rachunkowym, programy typu „płacisz, kiedy oszczędzasz” lub umowy o poprawę efektywności energetycznej, o których mowa w art. 2 pkt 33 i art. 29 dyrektywy (UE) 2023/1791.