art. 13

Artykuł 13 Detencja osób ubiegających się o ochronę międzynarodową o szczególnych potrzebach w zakresie przyjmowania 1.   Zdrowie, w tym zdrowie psychiczne, umieszczonych w detencji osób ubiegających się o ochronę międzynarodową o szczególnych potrzebach w zakresie przyjmowania musi być przedmiotem szczególnej troski organów krajowych. W przypadku gdy detencja osób ubiegających się o ochronę międzynarodową o szczególnych potrzebach w zakresie przyjmowania poważnie zagrażałaby ich zdrowiu fizycznemu i psychicznemu, osób tych nie umieszcza się w detencji. W przypadku gdy osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową o szczególnych potrzebach w zakresie przyjmowania umieszcza się w detencji, państwa członkowskie zapewniają tym osobom regularne monitorowanie oraz terminowe i odpowiednie wsparcie, z uwzględnieniem ich szczególnej sytuacji, w tym ich zdrowia fizycznego i psychicznego. 2.   Co do zasady małoletnich nie umieszcza się w detencji. Małoletnich umieszcza się w odpowiednich miejscach zakwaterowania zgodnie z art. 26 i 27. Zgodnie z zasadą jedności rodziny, w przypadku rodzin z małoletnimi co do zasady stosuje się odpowiednie środki alternatywne do detencji. Takie rodziny umieszcza się w odpowiednich dla nich miejscach zakwaterowania. W wyjątkowych okolicznościach i tylko w ostateczności oraz po ustaleniu, że nie można skutecznie zastosować łagodniejszych środków alternatywnych, a także po dokonaniu oceny, że detencja jest w ich interesie zgodnie z art. 26, małoletnich można umieścić w detencji: a) w przypadku małoletniego bez opieki – gdy rodzica lub opiekuna małoletniego umieszczono w detencji; lub b) w przypadku małoletniego bez opieki – gdy detencja ma na celu jego ochronę. Taka detencja musi trwać możliwie najkrócej. Małoletnich nigdy nie umieszcza się w detencji w więzieniu lub innym ośrodku wykorzystywanym do celów ścigania przestępstw. Podejmuje się wszelkie starania zmierzające do zwolnienia małoletnich z detencji oraz umieszczenia ich w miejscach zakwaterowania odpowiednich dla małoletnich. Najlepszy interes dziecka, o którym mowa w art. 26, musi być dla państw członkowskich kwestią nadrzędną. W przypadku gdy małoletnich umieszczono w detencji, mają oni prawo do edukacji zgodnie z art. 16, chyba że nauczanie ma ograniczoną wartość z powodu bardzo krótkiego okresu ich detencji. Małoletni ci muszą mieć również możliwość uczestniczenia w zajęciach wypoczynkowych, w tym w grach i zajęciach rekreacyjnych odpowiednich dla ich wieku. 3.   W przypadku gdy małoletnich bez opieki umieszczono w detencji, zapewnia się im miejsca zakwaterowania w placówkach przystosowanych do zakwaterowania małoletnich bez opieki. Placówki te muszą dysponować personelem wykwalifikowanym do ochrony praw małoletnich bez opieki oraz zaspokajania ich potrzeb. W przypadku gdy małoletnich bez opieki umieszczono w detencji, państwa członkowskie zapewniają zakwaterowanie ich oddzielnie od osób pełnoletnich. 4.   Rodzinom umieszczonym w detencji zapewnia się oddzielne miejsce zakwaterowania gwarantujące odpowiedni zakres prywatności. Rodzinom z małoletnimi umieszczonym w detencji zapewnia się zakwaterowanie w ośrodkach detencyjnych przystosowanych do potrzeb małoletnich. 5.   Państwa członkowskie zapewniają oddzielne miejsce zakwaterowania dla mężczyzn i kobiet, będących osobami ubiegającymi się o ochronę międzynarodową umieszczonymi w detencji, chyba że te osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową umieszczone w detencji są członkami rodziny i wszystkie zainteresowane osoby wyrażą zgodę na wspólne zakwaterowanie. Wyjątki od akapitu pierwszego mogą mieć również zastosowanie do korzystania z pomieszczeń wspólnych przeznaczonych do zajęć rekreacyjnych i socjalnych, w tym wydawania posiłków. 6.   W przypadku gdy osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową umieszczona jest w detencji na przejściu granicznym lub w strefie tranzytowej, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 43 rozporządzenia (UE) 2024/1348, w należycie uzasadnionych przypadkach oraz na rozsądny, możliwie najkrótszy okres, państwa członkowskie mogą odstąpić od ust. 3 akapit pierwszy, ust. 4 i ust. 5 akapit pierwszy. Państwa członkowskie muszą dysponować wystarczającą liczbą obiektów i ilością zasobów w celu zapewniania, aby odstępstwa przewidziane w niniejszym ustępie stosowane były przez nie wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach. Państwa członkowskie informują Komisję i Agencję ds. Azylu o stosowaniu tych odstępstw.