art. 17

Artykuł 17 Zatrudnienie 1.   Państwa członkowskie zapewniają osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową dostęp do rynku pracy nie później niż sześć miesięcy od dnia rejestracji wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, pod warunkiem że właściwy organ nie podjął decyzji administracyjnej, a odpowiedzialności za opóźnienie nie można przypisać danej osobie ubiegającej się o ochronę międzynarodową. W przypadku gdy państwo członkowskie przyspieszyło badanie zasadności wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej zgodnie z art. 42ust. 1 lit. a)–f) rozporządzenia (UE) 2024/1348, dostępu do rynku pracy nie przyznaje się, a jeżeli został on już przyznany, wycofuje się go. 2.   Państwa członkowskie zapewniają osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową, które mają dostęp do rynku pracy zgodnie z ust. 1, rzeczywisty dostęp do rynku pracy zgodnie z prawem krajowym. Ze względów związanych z polityką pracy, w tym dotyczących bezrobocia wśród młodzieży, państwa członkowskie mogą sprawdzać, czy na danym stanowisku, na którym pracodawca chce zatrudnić osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową, która ma dostęp do rynku pracy zgodnie z ust. 1, można zatrudnić obywateli danego państwa członkowskiego, innych obywateli Unii lub obywateli państw trzecich i bezpaństwowców przebywających legalnie w tym państwie członkowskim. Jeżeli państwo członkowskie ustali, że dane stanowisko może zostać obsadzone przez takie osoby, dane państwo członkowskie lub dany pracodawca mogą odmówić zatrudnienia na tym stanowisku osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową. 3.   Państwa członkowskie zapewniają osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową, które mają dostęp do rynku pracy zgodnie z ust. 1, traktowanie na równi ze swoimi własnymi obywatelami w zakresie: a) warunków zatrudnienia, minimalnego wieku dopuszczenia do pracy oraz warunków pracy, w tym płacy i zwolnienia, godzin pracy, urlopu i dni ustawowo wolnych od pracy, a także bezpieczeństwa i higieny w miejscu pracy; b) wolności zrzeszania się i przynależności oraz członkostwa w organizacji reprezentującej pracowników lub pracodawców, lub w jakiejkolwiek organizacji, której członkowie wykonują określony zawód, w tym świadczeń przyznawanych przez takie organizacje, bez uszczerbku dla krajowych przepisów dotyczących porządku publicznego i bezpieczeństwa publicznego; c) edukacji i szkolenia zawodowego, w tym kursów mających na celu doskonalenie umiejętności, praktycznego doświadczenia w miejscu pracy oraz usług poradnictwa pracy; d) uznawania dyplomów, świadectw i innych dowodów potwierdzających formalne kwalifikacje w ramach istniejących procedur uznawania zagranicznych kwalifikacji; oraz e) dostępu do odpowiednich systemów oceny, walidacji i uznawania wyników wcześniejszej nauki i doświadczenia osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową. 4.   Państwa członkowskie mogą ograniczyć równe traktowanie osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, które mają dostęp do rynku pracy zgodnie z ust. 1: a) na podstawie ust. 3 lit. b) – poprzez wykluczenie ich z uczestnictwa w zarządzaniu podmiotami prawa publicznego oraz z pełnienia funkcji publicznych; b) na podstawie ust. 3 lit. c) – poprzez wykluczenie: (i) dotacji i pożyczek na potrzeby edukacji i szkolenia zawodowego oraz uiszczania opłat należnych zgodnie z prawem krajowym za wstęp na uniwersytety lub do szkół wyższych; oraz (ii) edukacji i szkolenia zawodowego, które nie są zapewniane w ramach istniejącej umowy o zatrudnienie, w tym w przypadku gdy celem edukacji lub szkolenia jest awans zawodowy; c) na podstawie ust. 3 lit. d) lub e) – poprzez nieprzyznawanie równego traktowania przez przynajmniej trzy miesiące od dnia rejestracji wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. 5.   Państwa członkowskie zapewniają, aby osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową, które są zatrudnione lub które mają prawo do świadczeń z zabezpieczenia społecznego na podstawie poprzedniego zatrudnienia, były traktowane na równi z ich własnymi obywatelami w odniesieniu do działów zabezpieczenia społecznego, o których mowa w art. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 883/2004. 6.   Bez uszczerbku dla rozporządzenia (UE) nr 1231/2010 państwa członkowskie mogą ograniczyć równe traktowanie na podstawie ust. 5 niniejszego artykułu poprzez wykluczenie świadczeń z zabezpieczenia społecznego, które nie są uzależnione od okresów zatrudnienia lub od składek. 7.   Prawo do równego traktowania na podstawie niniejszego artykułu nie daje prawa pobytu w przypadkach, w których decyzja podjęta zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2024/1348 zakończyła prawo osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową do pozostawania. 8.   Do celów ust. 3 lit. d) niniejszego artykułu oraz bez uszczerbku dla art. 2 ust. 2 oraz art. 3 ust. 3 dyrektywy 2005/36/WE państwa członkowskie ułatwiają, w miarę możliwości, pełny dostęp do istniejących procedur uznawania kwalifikacji uzyskanych za granicą osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową, które nie mogą przedstawić dokumentów potwierdzających ich kwalifikacje. 9.   Dostęp do rynku pracy nie może zostać cofnięty w trakcie postępowania odwoławczego, w przypadku gdy osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową ma prawo pozostawania na terytorium danego państwa członkowskiego podczas tego postępowania oraz do momentu doręczenia decyzji odmownej w sprawie odwołania.