art. 6

Artykuł 6 Usługi związane z dostępem stron trzecich dotyczące operatorów systemów przesyłowych 1.   Operatorzy systemów przesyłowych muszą: a) oferować swoje zdolności i usługi wszystkim użytkownikom sieci bez dyskryminacji; b) zapewniać zarówno zdolność ciągłą, jak i przerywaną; cena zdolności przerywanej musi odzwierciedlać prawdopodobieństwo wystąpienia przerw; c) oferować użytkownikom sieci zdolność długo- i krótkoterminową. W odniesieniu do akapitu pierwszego lit. a), w przypadku gdy operator systemu przesyłowego oferuje te same usługi różnym odbiorcom, musi oferować je na równoważnych warunkach umownych, wykorzystując do tego zharmonizowane umowy przesyłowe albo wspólny kodeks sieci, zatwierdzone przez organ regulacyjny zgodnie z procedurą określoną w art. 78 lub 79 dyrektywy (UE) 2024/1788. 2.   Do dnia 5 sierpnia 2025 r. Komisja: a) oceni, jaki wpływ na system gazu ziemnego ma system taryfowy, w którym nie pobiera się taryf za dostęp do systemów przesyłowych w punktach połączeń międzysystemowych między państwami członkowskimi lub w punktach połączeń międzysystemowych z państwami trzecimi, których systemy łączą dwa państwa członkowskie lub większą ich liczbę; oraz b) przedłoży sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. W stosownych przypadkach sprawozdaniu temu mogą towarzyszyć wnioski ustawodawcze mające na celu usunięcie przeszkód zidentyfikowanych w ocenie. 3.   Podpisane umowy przesyłowe określające niestandardową datę rozpoczęcia stosowania lub okres obowiązywania krótszy niż standardowa roczna umowa przesyłowa nie mogą prowadzić do arbitralnie wyższych lub niższych taryf nieodzwierciedlających wartości rynkowej usług zgodnie z zasadami określonymi w art. 17 ust. 1. 4.   W przypadku gdy co najmniej dwa punkty połączeń międzysystemowych łączą te same dwa sąsiadujące ze sobą systemy wejścia-wyjścia, zainteresowani operatorzy sąsiadujących ze sobą systemów przesyłowych oferują dostępne zdolności w punktach połączeń międzysystemowych przez jeden wirtualny punkt połączenia międzysystemowego. Każdą zakontraktowaną zdolność w punktach połączeń międzysystemowych, niezależnie od daty jej zakontraktowania, przekazuje się do wirtualnego punktu połączenia międzysystemowego. Wirtualny punkt połączenia międzysystemowego ustanawia się pod warunkiem spełnienia następujących warunków: a) łączna zdolność techniczna w wirtualnych punktach połączeń międzysystemowych jest co najmniej równa sumie zdolności technicznych w każdym z punktów połączeń międzysystemowych, które wchodzą w skład wirtualnych punktów połączeń międzysystemowych; b) wirtualny punkt połączeń międzysystemowych ułatwia opłacalną i skuteczną eksploatację systemu, co obejmuje zasady określone w art. 10 i 11. 5.   W stosownych przypadkach usługi związane z dostępem stron trzecich mogą być świadczone pod warunkiem, że użytkownicy sieci przedstawią odpowiednie gwarancje wiarygodności finansowej. Gwarancje takie nie mogą stanowić nieuzasadnionych barier przy wejściu na rynek oraz muszą być niedyskryminacyjne, przejrzyste i proporcjonalne. 6.   Operatorzy systemów przesyłowych muszą mieć dostęp do sieci innych operatorów systemów przesyłowych, jeżeli jest to niezbędne do wykonywania ich funkcji, w tym w związku z przesyłem transgranicznym. 7.   Ust. 1–6 pozostają bez uszczerbku dla możliwości podejmowania przez państwa członkowskie proporcjonalnych środków w celu tymczasowego ograniczenia dostaw gazu ziemnego z Federacji Rosyjskiej i Białorusi, z możliwością ich przedłużenia w uzasadnionych przypadkach, poprzez ograniczenie składania ofert z góry dotyczących zdolności przez dowolnego pojedynczego użytkownika sieci w punktach wejścia z Federacji Rosyjskiej lub Białorusi, w przypadku gdy wymaga tego ochrona podstawowych interesów tych państw członkowskich i Unii w zakresie bezpieczeństwa oraz pod warunkiem, że środki te: a) nie zakłócają nadmiernie właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego gazu ziemnego ani transgranicznych przepływów gazu ziemnego między państwami członkowskimi ani nie zagrażają bezpieczeństwu dostaw do Unii lub państwa członkowskiego; b) są zgodne z zasadą solidarności energetycznej; c) są podejmowane zgodnie z prawami i zobowiązaniami Unii i państw członkowskich wobec państw trzecich. Biorąc pod uwagę potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa dostaw w Unii, środki podejmowane przez państwa członkowskie zgodnie z akapitem pierwszym mogą służyć dywersyfikacji dostaw gazu ziemnego z myślą o stopniowym eliminowaniu zależności od rosyjskiego gazu ziemnego, w przypadku gdy można wykazać, że środki takie są niezbędne do ochrony podstawowych interesów bezpieczeństwa państw członkowskich i Unii. Przed podjęciem decyzji dotyczącej środka, o którym mowa w akapicie pierwszym, zainteresowane państwo członkowskie konsultuje się z Komisją oraz – o ile środek ten może mieć na nie wpływ – z innymi państwami członkowskimi, Umawiającymi się Stronami Wspólnoty Energetycznej, państwami trzecimi będącymi Umawiającymi się Stronami Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz ze Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Zainteresowane państwo członkowskie w jak największym stopniu uwzględnia sytuację w tych państwach członkowskich i państwach trzecich oraz wszelkie zastrzeżenia zgłoszone w tym względzie przez te państwa członkowskie, państwa trzecie lub Komisję.