art. 78

Artykuł 78 Nowa infrastruktura gazu ziemnego i wodoru 1.   Istotna nowa infrastruktura gazu ziemnego, a mianowicie połączenia wzajemne, instalacje LNG i instalacje magazynowania gazu ziemnego, mogą na wniosek zostać zwolnione na czas określony ze stosowania przepisów niniejszego rozporządzenia z wyjątkiem art. 34 ust. 5 i 6, a także ze stosowania art. 31 ust. 1, art. 32, 33 i 60, art. 78 ust. 7 i 9 oraz art. 79 ust. 1 dyrektywy (UE) 2024/1788. Istotna nowa infrastruktura wodorowa, mianowicie połączenia wzajemne, terminale wodorowe i podziemne instalacje magazynowania wodoru, mogą na wniosek zostać zwolnione na czas określony ze stosowania przepisów niniejszego rozporządzenia, z wyjątkiem art. 34 ust. 5 i 6, a także ze stosowania art. 35, 36, 37 i 68 dyrektywy (UE) 2024/1788. Każde takie zwolnienie podlega wszystkim następującym warunkom: a) inwestycja zwiększa konkurencję w zakresie dostaw gazu ziemnego lub dostaw wodoru oraz zwiększa bezpieczeństwo dostaw; b) inwestycja przyczynia się do obniżenia emisyjności oraz osiągnięcia unijnych celów w zakresie klimatu i energii, a decyzję o niej podjęto z zastosowaniem zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim”; c) poziom ryzyka związanego z inwestycją jest taki, że inwestycja ta nie zostałaby zrealizowana, gdyby nie udzielono zwolnienia; d) infrastruktura jest własnością osoby fizycznej lub prawnej, odrębnej – przynajmniej w zakresie formy prawnej – od operatorów systemów, w których systemach ta infrastruktura ma zostać zbudowana; e) na użytkowników tej infrastruktury nałożone są opłaty; f) zwolnienie nie powoduje szkody dla konkurencji na odpowiednich rynkach, na które inwestycja może mieć wpływ, na prawidłowe funkcjonowanie zintegrowanego rynku wewnętrznego gazu ziemnego lub wodoru, na prawidłowe funkcjonowanie danych systemów podlegających regulacji, na obniżenie emisyjności lub na bezpieczeństwo dostaw Unii; g) infrastruktura nie otrzymała unijnej pomocy finansowej na roboty na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1153 (40). Warunki, o których mowa w akapicie trzecim, ocenia się z uwzględnieniem zasady solidarności energetycznej. Właściwe organy krajowe uwzględniają sytuację w innych państwach członkowskich, na które zwolnienie może mieć wpływ, oraz równoważą ewentualne negatywne skutki z korzystnymi skutkami na ich terytorium. 2.   Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się również w przypadku znacznego wzrostu zdolności istniejącej infrastruktury i zmian tej infrastruktury umożliwiających rozwój nowych źródeł dostaw gazu odnawialnego i gazu niskoemisyjnego. 3.   Organ regulacyjny może, indywidualnie dla każdego przypadku, podjąć decyzję o zwolnieniu, o którym mowa w ust. 1 i 2. Przed przyjęciem decyzji o zwolnieniu organ regulacyjny lub, w stosownych przypadkach, inny właściwy organ zainteresowanego państwa członkowskiego konsultuje się z: a) organami regulacyjnymi państw członkowskich, na których rynki nowa infrastruktura może wywierać wpływ; oraz b) odpowiednimi organami państw trzecich, w przypadku gdy dana infrastruktura jest połączona z siecią unijną objętą jurysdykcją państwa członkowskiego i rozpoczyna się lub kończy w państwie trzecim lub w państwach trzecich. W przypadku gdy konsultowane organy państwa trzeciego nie odpowiedzą na wniosek o konsultacje w rozsądnym czasie lub w określonym terminie nieprzekraczającym trzech miesięcy, zainteresowany organ regulacyjny może przyjąć niezbędną decyzję. 4.   W przypadku gdy dana infrastruktura znajduje się na terytorium więcej niż jednego państwa członkowskiego, ACER może przedłożyć opinię doradczą organom regulacyjnym zainteresowanych państw członkowskich w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania wniosku o zwolnienie przez ostatni z tych organów regulacyjnych. Taka opinia doradcza może zostać wykorzystana jako podstawa decyzji organów regulacyjnych. W przypadku gdy wszystkie zainteresowane organy regulacyjne osiągnęły porozumienie w odniesieniu do decyzji o zwolnieniu w terminie sześciu miesięcy od dnia otrzymania wniosku o zwolnienie przez ostatni z organów regulacyjnych, informują one ACER o swojej decyzji. W przypadku gdy dana infrastruktura jest linią przesyłową między państwem członkowskim a państwem trzecim, organ regulacyjny lub, w stosownych przypadkach, inny właściwy organ państwa członkowskiego, w którym znajduje się pierwszy punkt połączenia międzysystemowego z siecią państw członkowskich, przed przyjęciem decyzji o zwolnieniu może konsultować się z odpowiednim organem tego państwa trzeciego w celu zapewnienia spójnego stosowania niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do danej infrastruktury na terytorium oraz, w stosownych przypadkach, na morzu terytorialnym tego państwa członkowskiego. W przypadku gdy konsultowany organ państwa trzeciego nie odpowie na wniosek o konsultacje w rozsądnym czasie lub w określonym terminie nieprzekraczającym trzech miesięcy, zainteresowany organ regulacyjny może przyjąć niezbędną decyzję. ACER wykonuje, zgodnie z art. 10 rozporządzenia (UE) 2019/942, zadania powierzone organom regulacyjnym państw członkowskich na podstawie tego artykułu: a) w przypadku gdy wszystkie zainteresowane organy regulacyjne nie zdołały osiągnąć porozumienia w terminie sześciu miesięcy od dnia otrzymania wniosku o zwolnienie przez ostatni z tych organów regulacyjnych; lub b) na wspólny wniosek zainteresowanych organów regulacyjnych. Wszystkie zainteresowane organy regulacyjne mogą wspólnie wystąpić z wnioskiem o przedłużenie terminu, o którym mowa w akapicie trzecim lit. a), o maksymalnie trzy miesiące. 5.   Przed przyjęciem decyzji ACER konsultuje się z odpowiednimi organami regulacyjnymi oraz z wnioskodawcami. 6.   Zwolnienie może obejmować całość lub część zdolności nowej infrastruktury lub istniejącej infrastruktury o znacząco zwiększonej zdolności. Przy podejmowaniu decyzji o udzielenie zwolnienia zwraca się uwagę, indywidualnie dla każdego przypadku, na potrzebę nałożenia warunków dotyczących okresu obowiązywania zwolnienia i niedyskryminacyjnego dostępu do infrastruktury. Przy podejmowaniu decyzji w sprawie tych warunków uwzględnia się w szczególności dodatkową zdolność, która ma być zbudowana, lub zmianę istniejącej zdolności, przewidywany okres projektu oraz uwarunkowania krajowe. Przed przyznaniem zwolnienia organ regulacyjny podejmuje decyzje w sprawie zasad i mechanizmów zarządzania i alokacji zdolności. Zgodnie z tymi zasadami wszyscy potencjalni użytkownicy infrastruktury są wzywani do zgłoszenia swojego zainteresowania zawieraniem umów dotyczących zdolności, zanim nastąpi alokacja zdolności dla nowej infrastruktury, w tym również alokacja na własny użytek. Organ regulacyjny wymaga, aby zasady dotyczące zarządzania ograniczeniami obejmowały obowiązek oferowania niewykorzystanej zdolności na rynku wtórnym, oraz wymaga, aby użytkownicy infrastruktury byli uprawnieni do handlu swoimi zakontraktowanymi zdolnościami na rynku wtórnym. W swojej ocenie kryteriów, o których mowa w ust. 1 lit. a), c) i f), organ regulacyjny uwzględnia wyniki procedury alokacji zdolności. Decyzję o zwolnieniu, w tym wszelkie warunki, o których mowa w akapicie drugim, odpowiednio się uzasadnia i podaje do wiadomości publicznej. 7.   Analizując, czy oczekuje się, że istotna nowa infrastruktura zwiększy bezpieczeństwo dostaw zgodnie z ust. 1 lit. a) niniejszego artykułu, właściwy organ rozważa, w jakim stopniu nowa infrastruktura ma poprawić wypełnianie przez państwa członkowskie ich zobowiązań wynikających z rozporządzenia (UE) 2017/1938, zarówno na poziomie regionalnym, jak i krajowym. 8.   W przypadku gdy organ inny niż organ regulacyjny jest właściwy do przyjęcia decyzji o zwolnieniu, państwa członkowskie mogą postanowić, że ich organ regulacyjny lub ACER, w zależności od przypadku, przedkłada temu właściwemu organowi w zainteresowanym państwie członkowskim opinię w sprawie wniosku o zwolnienie przed przyjęciem formalnej decyzji o zwolnieniu. Opinię tę publikuje się wraz z decyzją. 9.   Właściwy organ niezwłocznie po otrzymaniu przekazuje Komisji kopię każdego wniosku o zwolnienie. Właściwy organ niezwłocznie zgłasza Komisji decyzję o zwolnieniu, wraz ze wszystkimi odpowiednimi informacjami. Informacje te mogą zostać przedłożone Komisji w formie zagregowanej, umożliwiającego jej ocenę decyzji o zwolnieniu, oraz zawierają w szczególności: a) szczegółowe powody, na podstawie których organ regulacyjny lub państwo członkowskie przyznały zwolnienie lub odmówiły jego przyznania, wraz z odniesieniem do odpowiedniej litery lub liter ust. 1, w których określono warunki, na których oparta jest taka decyzja, w tym informacje finansowe uzasadniające potrzebę zastosowania zwolnienia; b) przeprowadzone analizy wpływu na konkurencję i prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego spowodowanego przyznaniem zwolnienia, c) uzasadnienie okresu trwania zwolnienia oraz wielkości tej części całkowitej zdolności danej infrastruktury, w odniesieniu do której przyznano zwolnienie; d) w przypadku zwolnienia dotyczącego połączenia wzajemnego – wyniki konsultacji z zainteresowanymi organami regulacyjnymi; e) wpływ infrastruktury na dywersyfikację dostaw. 10.   W terminie 50 dni roboczych od następnego dnia po otrzymaniu powiadomienia zgodnie z ust. 9 Komisja może przyjąć decyzję o zwróceniu się do organów powiadamiających, aby zmieniły lub cofnęły decyzję o przyznaniu zwolnienia. Przed przyjęciem decyzji o zwolnieniu Komisja może zwrócić się do Europejskiego Naukowego Komitetu Doradczego ds. Zmian Klimatu ustanowionego na podstawie art. 10a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 401/2009 (41) o opinię, czy zwolnienie przyczynia się do osiągnięcia celów Unii w zakresie klimatu i energii. Termin ten może zostać przedłużony o dodatkowe 50 dni roboczych, w przypadku gdy Komisja zwróci się o przekazanie dalszych informacji. Bieg tego dodatkowego terminu rozpoczyna się następnego dnia po otrzymaniu pełnych informacji. Początkowy termin może również zostać przedłużony za zgodą zarówno Komisji, jak i organów powiadamiających. Zgłoszenie uznaje się za cofnięte, w przypadku gdy informacje, o które wystąpiono, nie zostały dostarczone w terminie określonym we wniosku, o ile przed jego upływem nie został on przedłużony za zgodą zarówno Komisji, jak i organu regulacyjnego, lub organ regulacyjny, w należycie uzasadnionym oświadczeniu, nie poinformował Komisji o tym, że uważa powiadomienie za kompletne. Organ regulacyjny stosuje się do decyzji Komisji w sprawie zmiany decyzji lub cofnięcia decyzji o zwolnieniu w terminie miesiąca oraz odpowiednio informuje Komisję. Komisja zachowuje poufność szczególnie chronionych informacji handlowych. W przypadku gdy Komisja zatwierdzi decyzję o zwolnieniu, zatwierdzenie to wygasa: a) po upływie dwóch lat od przyjęcia, w przypadku gdy budowa infrastruktury jeszcze się nie rozpoczęła; b) po upływie pięciu lat od przyjęcia, w przypadku gdy infrastruktura nie zaczęła funkcjonować w tym okresie, chyba że Komisja uzna, że wszelkie opóźnienia wynikają z poważnych przeszkód niezależnych od osoby, której przyznano zwolnienie. 11.   Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 80 w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez ustanowienie wytycznych dotyczących stosowania warunków określonych w ust. 1 niniejszego artykułu oraz procedur, zgodnie z którymi należy postępować do celów stosowania ust. 3, 6, 8 i 9 niniejszego artykułu.