art. 27

Artykuł 27 Dostęp do wymiaru sprawiedliwości 1.   Państwa członkowskie dopilnowują, zgodnie z ich krajowym systemem prawnym, aby członkowie zainteresowanej społeczności mieli dostęp do procedury odwoławczej – przed sądem lub innym niezależnym i bezstronnym organem ustanowionym przez prawo – umożliwiającej zakwestionowanie materialnej lub proceduralnej legalności wszystkich decyzji, działań lub zaniechań państw członkowskich w odniesieniu do lokalizacji i liczby punktów pomiarowych, o których mowa w art. 9, zgodnie z odpowiednimi kryteriami ustanowionymi w załącznikach III i IV, planów ochrony powietrza i planów działania na rzecz jakości powietrza, o których mowa w art. 19, oraz planów działań krótkoterminowych, o których mowa w art. 20, danego państwa członkowskiego, pod warunkiem że spełniony jest którykolwiek z następujących warunków: a) mają wystarczający interes; b) powołują się na naruszenie prawa, w przypadku gdy administracyjne procedury prawne państwa członkowskiego wymagają tego jako warunku koniecznego. Państwa członkowskie określają, co stanowi wystarczający interes i naruszenie prawa, zgodnie z celem, jakim jest zapewnienie zainteresowanej społeczności szerokiego dostępu do wymiaru sprawiedliwości. W tym celu interes każdej organizacji pozarządowej promującej ochronę zdrowia ludzkiego lub środowiska i spełniającej wszelkie wymogi prawa krajowego uznaje się za wystarczający do celów akapitu pierwszego lit. a). Organizacje takie uznaje się również do celów akapitu pierwszego lit. b) za posiadające prawa, które mogą zostać naruszone. 2.   Procedura odwoławcza musi być bezstronna, oparta na zasadzie równości, terminowa i niedyskryminacyjna ze względu na koszty oraz przewidywać odpowiednie i skuteczne mechanizmy dochodzenia roszczeń, w tym, w stosownych przypadkach, nakazy sądowe. 3.   Państwa członkowskie określają etap, na którym można zakwestionować decyzje, działania lub zaniechania, tak aby dostęp do procedury odwoławczej przed sądem lub innym niezależnym i bezstronnym organem ustanowionym przez prawo nie został uniemożliwiony ani nadmiernie utrudniony. 4.   Niniejszy artykuł nie uniemożliwia państwom członkowskim wymagania przeprowadzenia wstępnej procedury odwoławczej przed organem administracyjnym i nie ma wpływu na wymóg wyczerpania administracyjnych procedur odwoławczych przed wszczęciem sądowych procedur odwoławczych, jeżeli taki wymóg istnieje w prawie krajowym. 5.   Państwa członkowskie zapewniają, aby praktyczne informacje na temat dostępu do administracyjnych i sądowych procedur odwoławczych, o których mowa w niniejszym artykule, zostały udostępnione publicznie.