art. 9

Artykuł 9 Pomiary i metodyki 1.   Państwa członkowskie określają liczbę i lokalizację punktów pobierania próbek, stosując metodykę określoną w załączniku II część A. Do celów akapitu pierwszego Komisja zapewnia państwom członkowskim odpowiednie mapy wskaźników glebowych, punkty pobierania początkowych próbek oraz odpowiednie dane związane z punktami pobierania próbek zebrane w ramach wcześniejszych badań gleby LUCAS. 2.   Po określeniu liczby i lokalizacji punktów pobierania próbek i przed zbadaniem próbek państwa członkowskie powiadamiają Komisję o każdej ewentualnej potrzebie wsparcia w zakresie pobierania próbek w terenie i analizowania gleby, a także o wszelkich innych potrzebach związanych z badaniem próbek. Komisja ocenia te potrzeby i określa odpowiedni poziom wsparcia w koordynacji z zainteresowanymi państwami członkowskimi. W przypadku udzielenia wsparcia przez Komisję na podstawie niniejszego ustępu zainteresowane państwo członkowskie odpowiednio dostosowuje badanie próbek. Zainteresowane państwo członkowskie oraz Komisja określają w pisemnej umowie praktyczne ustalenia dotyczące takiego wsparcia. W przypadku gdy Komisja udziela wsparcia w zakresie pobierania próbek w terenie, zainteresowane państwo członkowskie zapewnia Komisji możliwość pobrania próbek gleby in situ. 3.   Państwa członkowskie oraz – w przypadku udzielenia wsparcia przez Komisję na podstawie ust. 2 zgodnie z pisemną umową, o której mowa akapicie trzecim tego ustępu – Komisja przeprowadzają pomiary gleby, pobierając próbki gleby w punktach pobierania próbek, o których mowa w ust. 1, oraz zbierają, przetwarzają i analizują dane, w zależności od potrzeb, w celu określenia: a) wartości wskaźników glebowych wymienionych w załączniku I; b) w stosownych przypadkach – wartości dodatkowych wskaźników glebowych, o których mowa w art. 7 ust. 7. Państwa członkowskie są zwolnione z pobierania próbek gleby z gleby zasklepionej i z obszarów, które zostały poddane usunięciu gleby. Państwa członkowskie mogą wyłączyć z przeprowadzania pomiaru przewodności elektrycznej, o której mowa w załączniku I część A, obszary, na których nie występuje ryzyko zasolenia, oraz informują Komisję, przekazując wyjaśnienie. Pobieranie próbek gleby in situ przeprowadza się zgodnie z minimalnymi kryteriami metodyki badania próbek w terenie określonymi w załączniku II część A pkt 2. W przypadku wskaźników zanieczyszczenia gleby wymienionych w załączniku I część C państwa członkowskie mogą ograniczyć punkty pobierania próbek do odpowiedniego podzbioru całkowitej liczby punktów pobierania próbek określonej zgodnie z ust. 1 akapit pierwszy niniejszego artykułu. W przypadku wskaźnika dotyczącego utraty różnorodności biologicznej gleby wymienionego w załączniku I część C państwa członkowskie przeprowadzają pomiary w co najmniej 5 % całkowitej liczby punktów pobierania próbek określonej zgodnie ust. 1 akapit pierwszy niniejszego artykułu. 4.   Pod warunkiem że dane zostały zebrane w tym samym cyklu monitorowania, w którym przeprowadzono badanie próbek, oraz zgodnie z metodykami, o których mowa w załączniku II część A pkt 2 i część B, pomiary gleby, które zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu mają zostać przeprowadzone przez państwa członkowskie, mogą obejmować, w stosownych przypadkach, pomiary przeprowadzone przez: a) państwa członkowskie w ramach sieci monitorowania gleby i badań gleby istniejących na poziomie krajowym lub na poziomie niższym niż krajowy; b) państwa członkowskie na podstawie prawa unijnego i prawa międzynarodowego; c) podmioty prywatne, organizacje badawcze i inne strony, jeżeli pomiary są dostępne. W odniesieniu do pierwszych pomiarów gleby, o których mowa w ust. 8, cykl zbierania danych, o którym mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, rozpoczyna się w dniu 16 grudnia 2024 r., o ile dane te są dostępne. 5.   Państwa członkowskie zbierają, przetwarzają i analizują dane w celu określenia wartości mierników zasklepienia gleby i usunięcia gleby, które wymieniono w załączniku I część D. 6.   Państwa członkowskie stosują: a) metodyki ustalania lub szacowania wartości wskaźników glebowych określone w załączniku II część B; b) minimalne kryteria metodyki dotyczące określania wartości mierników zasklepienia gleby i usunięcia gleby określone w załączniku II część C; c) wszelkie wymogi ustanowione przez Komisję zgodnie z ust. 13 niniejszego artykułu. Państwa członkowskie mogą stosować metodyki inne niż te wymienione w akapicie pierwszym lit. a) i b) niniejszego ustępu, pod warunkiem że dostępne są zatwierdzone funkcje przeliczeniowe zgodnie z wymogami załącznika II część B kolumna czwarta. 7.   Państwa członkowskie zapewniają, aby laboratoria – lub strony, z którymi laboratoria zawarły umowę – przeprowadzające pomiary gleby, które mają być przeprowadzone przez państwa członkowskie zgodnie z ust. 3, stosowały praktyki systemu zarządzania jakością zgodne z normą EN ISO/IEC-17025 lub z innymi równoważnymi normami przyjętymi na poziomie unijnym lub międzynarodowym oraz aby miały one dostęp do odpowiednio wykwalifikowanego personelu posiadającego adekwatne przeszkolenie i do infrastruktury, sprzętu i produktów niezbędnych do przeprowadzania pomiarów gleby. Oceniając zgodność z praktykami systemu zarządzania jakością, państwa członkowskie mogą uznać za wystarczające posiadanie jednej akredytacji w odniesieniu do którejkolwiek z metodyk określania wartości wskaźników glebowych określonych w załączniku II część B. Państwa członkowskie zapewniają, aby laboratoria – lub strony, z którymi laboratoria zawarły umowę – przeprowadzające pomiary gleby, które mają być przeprowadzone przez państwa członkowskie zgodnie z ust. 3, wykazywały swoje kompetencje w zakresie analizowania odpowiednich wielkości mierzonych poprzez: a) uczestnictwo w programach badania biegłości obejmujących metody analizy przy poziomach stężenia, które są reprezentatywne dla programów monitorowania gleby, jeżeli takie programy badania biegłości są dostępne; b) analizowanie materiałów referencyjnych, które są reprezentatywne dla zgromadzonych próbek gleby zawierających odpowiednie poziomy stężenia, jeżeli takie materiały referencyjne są dostępne. W przypadku gdy Komisja przeprowadza pomiary gleby zgodnie z ust. 3 i 4, niniejszy ustęp ma zastosowanie do Komisji. 8.   Państwa członkowskie oraz – w przypadku gdy Komisja udziela wsparcia na podstawie ust. 2 – Komisja zapewniają, aby pierwsze pomiary gleby przeprowadzono do dnia 17 grudnia 2030 r. 9.   Państwa członkowskie zapewniają przeprowadzanie nowych pomiarów gleby raz na sześć lat w ramach jednej kampanii pobierania próbek lub w ramach systemu stałego pobierania próbek w odnośnym sześcioletnim okresie. 10.   Na zasadzie odstępstwa od ust. 9 niniejszego artykułu państwa członkowskie mogą podjąć decyzję, przed rozpoczęciem drugiej kampanii pobierania próbek i kolejnych takich kampanii, o nieprzeprowadzaniu nowych pomiarów gleby na potrzeby wskaźnika glebowego na części lub na całym swoim terytorium, jeżeli można w racjonalny i uzasadniony sposób oczekiwać – na podstawie danych wcześniej zebranych zgodnie z niniejszym artykułem i z art. 6, 7 i 8 oraz z wykorzystaniem dowodów naukowych, w tym modeli prognostycznych gleby, popartych ilością danych terenowych statystycznie istotną pod względem zasięgu geograficznego i czasowego – że wartość takiego wskaźnika glebowego nie zmieniła się znacząco w odniesieniu do stopnia niepewności pomiaru od ostatniego cyklu monitorowania. Państwa członkowskie bez zbędnej zwłoki powiadamiają Komisję o każdej takiej decyzji. Odstępstwo określone w akapicie pierwszym nie ma zastosowania w odniesieniu do przeprowadzania pomiarów gleby dla tego samego wskaźnika w dwóch kolejnych kampaniach pobierania próbek. 11.   W odniesieniu do każdego cyklu monitorowania państwa członkowskie przechowują – przez co najmniej dwa cykle monitorowania – w specjalnych archiwach glebowych reprezentatywny podzbiór próbek gleby. Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o nieprzechowywaniu próbek gleby z regionów najbardziej oddalonych. W przypadku gdy państwa członkowskie przechowują próbki gleby w swoich specjalnych archiwach glebowych, określają warunki dostępu do takich próbek i ich wykorzystywania. W przypadku gdy państwa członkowskie podejmują decyzję o przeniesieniu reprezentatywnego podzbioru swoich próbek gleby do specjalnego archiwum glebowego prowadzonego przez Komisję, Komisja zapewnia ich przeniesienie. Państwa członkowskie i Komisja przyjmują praktyczne ustalenia dotyczące przesyłania tych próbek gleby oraz warunków dostępu do nich i ich wykorzystywania. Komisja przekazuje państwom członkowskim wszelkie wyniki dalszych kontroli odpowiednich parametrów oraz wyniki przyszłych analiz nowych parametrów, które mogą się pojawić. Komisja przechowuje próbki gleby zgodnie ze swoim protokołem archiwizacji. 12.   Państwa członkowskie zapewniają, aby wartości mierników zasklepienia gleby i usunięcia gleby były aktualizowane co najmniej raz na trzy lata, na podstawie dostępnych informacji. 13.   Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 21 w celu zmiany załącznika II część B, aby dostosować wymienione w nim metodyki referencyjne do postępu naukowo-technicznego, w szczególności w przypadku gdy wartości wskaźników glebowych można ustalić za pomocą produktów z teledetekcji dotyczących gleby, o których mowa w art. 6 ust. 4.