0111-KDIB2-3.4015.192.2026.1.AD

Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe   Szanowna Pani, stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.   Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej   14 maja 2026 r. wpłynął Pani wniosek opatrzony datą 29 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia nieruchomości za cenę niższą niż jej wartość rynkowa. Treść wniosku jest następująca:   Opis zdarzenia przyszłego Planuje Pani w najbliższym czasie nabyć, na podstawie umowy sprzedaży, prawo własności lokalu mieszkalnego (dalej: Nieruchomość). Zbywcą Nieruchomości będzie Pani ciotka (siostra Pani zmarłej matki). Z uwagi na bliskie relacje rodzinne oraz fakt, że od wielu lat sprawuje Pani osobistą opiekę nad zbywcą, strony ustaliły, że cena sprzedaży Nieruchomości będzie znacznie niższa niż jej aktualna wartość rynkowa. Nabycie Nieruchomości nastąpi w drodze aktu notarialnego. Pani oraz zbywca, mając świadomość rozbieżności pomiędzy ustaloną ceną transakcyjną, a faktyczną wartością Nieruchomości, zawrą w treści aktu notarialnego oświadczenie o rzeczywistej, rynkowej wartości przedmiotu umowy. Zadeklaruje Pani i opłaci u notariusza (jako płatnika) podatek od czynności cywilnoprawnych, obliczony od pełnej wartości rynkowej Nieruchomości, zgodnie z przepisami ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Przedmiotowa transakcja nie ma charakteru pozornego - faktycznie zapłaci Pani ustaloną cenę ze swoich środków, a zbywca przeniesie na Panią własność Nieruchomości.   Pytanie Czy nabycie przez Panią Nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży za cenę znacznie niższą niż jej wartość rynkowa, przy jednoczesnym określeniu w akcie notarialnym faktycznej wartości rynkowej tej Nieruchomości oraz odprowadzeniu od niej w całości podatku od czynności cywilnoprawnych, spowoduje powstanie po Pani stronie obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn w stosunku do różnicy pomiędzy wartością rynkową Nieruchomości a uiszczoną ceną transakcyjną?   Pani stanowisko w sprawie W Pani ocenie, nabycie Nieruchomości za cenę poniżej wartości rynkowej nie będzie skutkowało powstaniem obowiązku podatkowego na gruncie ustawy o podatku od spadków i darowizn. Różnica pomiędzy wartością rynkową a zapłaconą ceną nie stanowi darowizny i nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, podatkowi temu podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tytułem m.in. darowizny. Istotą umowy darowizny, uregulowanej w art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego, jest bezpłatne świadczenie na rzecz obdarowanego kosztem majątku darczyńcy. Z kolei umowa sprzedaży, uregulowana w art. 535 Kodeksu cywilnego, jest umową dwustronnie zobowiązującą, wzajemną i odpłatną. W polskim prawie cywilnym obowiązuje wyrażona w art. 3531 Kodeksu cywilnego zasada swobody umów. Zgodnie z nią strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Przepisy prawa nie wymagają, aby w umowach wzajemnych, w tym w umowie sprzedaży, istniała ścisła, obiektywna ekwiwalentność świadczeń. Strony mogą zatem swobodnie i dobrowolnie ustalić cenę sprzedaży na poziomie niższym niż rynkowy, zwłaszcza gdy wynikają z tego uzasadnione pobudki, takie jak relacje rodzinne czy wieloletnia opieka, jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie. W sytuacji, gdy umowa ma charakter odpłatny (uiszcza Pani uzgodnioną cenę), nie można mówić o darowiźnie, ponieważ brak jest podstawowego elementu darowizny, jakim jest nieodpłatne przysporzenie. Różnica pomiędzy wartością rynkową Nieruchomości a ustaloną ceną sprzedaży nie stanowi nieodpłatnego przysporzenia, lecz jest wynikiem swobodnego ukształtowania ceny przez strony umowy sprzedaży. Organ podatkowy nie jest uprawniony do dowolnego przekwalifikowywania ważnie zawartych i rzeczywiście wykonanych umów sprzedaży w umowy darowizny wyłącznie na podstawie różnicy pomiędzy ceną a wartością rynkową, w szczególności, gdy umowa nie ma charakteru czynności pozornej. Ponadto podkreśla Pani, że w należyty sposób zabezpiecza interesy fiskalne Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podstawę opodatkowania przy umowie sprzedaży stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego. W akcie notarialnym wskaże Pani faktyczną wartość rynkową Nieruchomości i to od niej zostanie pobrany przez płatnika (notariusza) podatek od czynności cywilnoprawnych w stawce 2%. Skoro zatem transakcja zostanie opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych (od pełnej wartości rynkowej), na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn nie może ona jednocześnie podlegać opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Prawo podatkowe wyklucza podwójne opodatkowanie tej samej czynności prawnej tymi dwoma podatkami. Podsumowując, czynność prawna polegająca na sprzedaży Nieruchomości za cenę odbiegającą od jej wartości rynkowej jest ważną i skuteczną umową wzajemną. Nie stanowi ona darowizny i - pod warunkiem opłacenia należnego podatku od czynności cywilnoprawnych od rynkowej wartości przedmiotu umowy - nie rodzi skutków podatkowych na gruncie ustawy o podatku od spadków i darowizn.   Ocena stanowiska Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.   Uzasadnienie interpretacji indywidualnej Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.): Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem: 1) dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego; 2) darowizny, polecenia darczyńcy; 3) zasiedzenia; 4) nieodpłatnego zniesienia współwłasności; 5) zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu; 6) nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności. Na podstawie art. 1 ust. 2 ww. ustawy: Podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci. Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że ustawa o podatku od spadków i darowizn ściśle określa granice przedmiotu opodatkowania, tj. nabycie według określonych tytułów, wyczerpująco wymieniając tytuły, na podstawie których nabycie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Powyższy katalog czynności ujęty w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn ma charakter zamknięty. Zatem, opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn podlega tylko takie nabycie, które zostało w nim wymienione w sposób wyraźny. Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie definiuje pojęć „sprzedaż” i „darowizna”. W związku z tym, w tym zakresie uzasadnione jest, aby sięgnąć do ustawy z dnia 24 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795). W myśl art. 535 ww. Kodeksu: Przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Stosownie do art. 888 § 1 cyt. Kodeksu: Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Jak wynika z art. 889 omawianego Kodeksu: Nie stanowią darowizny następujące bezpłatne przysporzenia: 1) gdy zobowiązanie do bezpłatnego świadczenia wynika z umowy uregulowanej innymi przepisami kodeksu; 2) gdy kto zrzeka się prawa, którego jeszcze nie nabył albo które nabył w taki sposób, że w razie zrzeczenia się prawo jest uważane za nienabyte. Z powyżej zacytowanego przepisu wynika, że darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego (świadczenie musi wzbogacić obdarowanego) i zobowiązanie darczyńcy musi być zamierzone jako nieodpłatne. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za otrzymane świadczenie. Istotą darowizny - jako czynności nieodpłatnej - jest więc brak po drugiej stronie ekwiwalentu w postaci świadczenia wzajemnego. Darowizna może polegać zarówno na przesunięciach do majątku obdarowanego określonych przedmiotów majątkowych, jak i na innych postaciach dyspozycji majątkowych darczyńcy prowadzących do zmniejszenia jego majątku, a po stronie majątku obdarowanego do zwiększenia aktywów lub zmniejszenia pasywów. Do zawarcia umowy darowizny, podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie woli złożone przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia woli przez obdarowanego o przyjęciu darowizny. Należy zaznaczyć, że ustawodawca nie wymaga żadnej szczególnej formy oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny. Z przedstawionego we wniosku zdarzenia wynika, że planuje Pani nabyć, na podstawie umowy sprzedaży, prawo własności lokalu mieszkalnego. Zbywcą Nieruchomości będzie Pani ciotka. Strony ustaliły, że cena sprzedaży Nieruchomości będzie znacznie niższa niż jej aktualna wartość rynkowa. Mając świadomość rozbieżności pomiędzy ustaloną ceną transakcyjną, a faktyczną wartością Nieruchomości, strony zawrą w treści aktu notarialnego oświadczenie o rzeczywistej, rynkowej wartości przedmiotu umowy. Zadeklaruje Pani i opłaci u notariusza (jako płatnika) podatek od czynności cywilnoprawnych, obliczony od pełnej wartości rynkowej Nieruchomości, zgodnie z przepisami ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W przedstawionym we wniosku zdarzeniu wskazała Pani, że nabycie nieruchomości nastąpi na podstawie umowy sprzedaży. Tego rodzaju umowa jest umową wzajemną, kształtowaną oświadczeniami woli stron, nie zawiera elementu nieodpłatności. Kwestia wysokości ceny leży wyłącznie w gestii stron umowy sprzedaży. Zatem ustalenie w umowie ceny sprzedaży poniżej wartości rynkowej nieruchomości nie daje podstaw do kwestionowania treści czynności cywilnoprawnej, którą zawarły strony umowy sprzedaży. Ustalenie w umowie sprzedaży ceny jako elementu koniecznego dla zaistnienia stosunku obligacyjnego powoduje, że umowa sprzedaży nie może więc być uznana za umowę darowizny.Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że nabycie przez Panią nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, jako czynność niewymieniona w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.  Dodatkowe informacje Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.   Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji   - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.   - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:    1) z zastosowaniem art. 119a;    2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;    3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.   - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych. Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):   - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).   Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.