0111-KDWB.4014.37.2026.1.AW

Interpretacja indywidualna2026-07-06Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Teza
Wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej zwolnienia z PCC na zakup pierwszego mieszkania w sytuacji gdy partner nie spełnia warunków do zwolnienia.

Pełna treść interpretacji

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe Szanowna Pani, stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe. Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej 1 czerwca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Treść wniosku jest następująca: Opis zdarzenia przyszłego Planuje Pani nabycie udziału wynoszącego 69/297 w prawie własności lokalu mieszkalnego na rynku wtórnym. Pozostały udział wynoszący 228/297 nabędzie jednocześnie Pani partner, z którym pozostaje Pani w nieformalnym związku partnerskim. Strony nie są małżonkami i nie łączy ich wspólność majątkowa. Nabycie następuje w ramach odrębnych udziałów we współwłasności ułamkowej. Oświadczyła Pani, że w dniu zawarcia umowy sprzedaży nie będzie posiadała — ani nigdy wcześniej nie posiadała — prawa własności lokalu mieszkalnego, prawa własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, ani żadnego udziału w tych prawach. Jest to Pani pierwsze nabycie nieruchomości mieszkalnej. Pani partner uprzednio posiadał udział wynoszący 50% w prawie własności lokalu mieszkalnego, nabyty w drodze darowizny. Udział ten został przez niego następnie zbyty (sprzedany). Nie spełnia zatem warunków zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o PCC. Pytanie Czy przysługuje Pani zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295), proporcjonalnie do Pani udziału wynoszącego 69/297 w nabywanej nieruchomości — mimo że drugi współnabywca (partner) warunków tego zwolnienia nie spełnia? Pani stanowisko w sprawie W Pani ocenie, przysługuje Pani zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o PCC, proporcjonalnie do nabywanego udziału wynoszącego 69/297 — mimo że drugi współnabywca warunków tego zwolnienia nie spełnia. Spełnia Pani wszystkie ustawowe warunki zwolnienia: w dniu nabycia nie będzie posiadała żadnego z praw wymienionych w art. 9 pkt 17 ustawy o PCC ani udziału w tych prawach. Fakt, że drugi współnabywca warunków tych nie spełnia, nie powinien pozbawiać Pani prawa do zwolnienia w zakresie Pani udziału, gdyż nabycie następuje w ramach odrębnych udziałów we współwłasności ułamkowej, a stron nie łączy wspólność majątkowa. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 kwietnia 2026 r., sygn. akt III FSK 281/25, w którym NSA orzekł, że zwolnienie z PCC przysługuje proporcjonalnie temu z nabywców, który samodzielnie spełnia ustawowe warunki — nawet jeżeli drugi z nabywców warunków tych nie spełnia. NSA wskazał, że zobowiązanie podatkowe każdego ze współnabywców powinno być oceniane indywidualnie, stosownie do jego sytuacji prawnej i posiadanego udziału. W związku z powyższym, w Pani ocenie, PCC powinien być naliczony wyłącznie od wartości udziału nabywanego przez drugiego współnabywcę (228/297), natomiast Pani udział (69/297) powinien korzystać ze zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o PCC. Ocena stanowiska Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe. Uzasadnienie interpretacji indywidualnej Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 191) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy: Podatkowi podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych. W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy: Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej. Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy: Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży przy umowie sprzedaży – na kupującym. W myśl art. 5 ust. 1 i 2 ww. ustawy: Obowiązek zapłaty podatku ciąży na podatnikach tego podatku. Jeżeli obowiązek podatkowy ciąży na kilku podmiotach albo na stronach umowy zamiany, albo wspólnikach spółki cywilnej, zobowiązanymi solidarnie do zapłaty podatku są odpowiednio te podmioty, strony umowy zamiany albo wspólnicy spółki cywilnej. W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy: Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży – wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego. Wartość rynkową określa się na zasadach wskazanych w art. 6 ust. 2 ww. ustawy, w myśl którego: Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy: Stawka podatku wynosi od umowy sprzedaży nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym - 2%. Jak wynika z powołanych przepisów – umowa sprzedaży podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tegoż podatku ciąży na kupującym. W myśl art. 9 pkt 17 ww. ustawy: Zwalnia się od podatku sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia. Z treści tego przepisu wynika, że zwolnieniem od podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych objęta jest umowa sprzedaży, której przedmiotem jest m.in. prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. W przypadku, gdy prawo własności lokalu mieszkalnego nabywane jest na współwłasność, to każdy z kupujących musi spełniać warunek nieposiadania wcześniej nieruchomości mieszkaniowych czy też spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego/budynku mieszkalnego lub udziału w niej lub w ww. prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia. Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że planuje Pani nabycie udziału wynoszącego 69/297 w prawie własności lokalu mieszkalnego na rynku wtórnym. Pozostały udział wynoszący 228/297 nabędzie jednocześnie Pani partner, z którym pozostaje Pani w nieformalnym związku partnerskim. Pani partner uprzednio posiadał udział wynoszący 50% w prawie własności lokalu mieszkalnego, nabyty w drodze darowizny. Udział ten został przez niego następnie zbyty (sprzedany). Nie spełnia zatem warunków zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o PCC. Pani zdaniem, przysługuje Pani zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o PCC, proporcjonalnie do nabywanego udziału wynoszącego 69/297 — mimo że drugi współnabywca warunków tego zwolnienia nie spełnia. Z Pani stanowiskiem nie można się zgodzić. Analizowany przepis jednoznacznie wskazuje jakie warunki muszą być spełnione do zastosowania zwolnienia: ·      w wyniku umowy sprzedaży nabyty musi być cały lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, cały budynek mieszkalny jednorodzinny czy też spółdzielcze własnościowe prawo do całego lokalu albo domu jednorodzinnego, ·      żaden z kupujących nie może być, w dniu sprzedaży ani przed tym dniem, właścicielem praw do żadnej substancji mieszkaniowej wskazanej w tym przepisie, za wyjątkiem nabytego – w drodze dziedziczenia – udziału nieprzekraczającego 50%. W przypadku opisanym przez Panią, umowa sprzedaży obejmować będzie zakup lokalu mieszkalnego na rynku wtórnym. Zatem pierwszy warunek zwolnienia będzie spełniony, bowiem planuje Pani zakupić lokal mieszkalny na współwłasność z drugim kupującym (Pani partnerem), co oznacza, że przedmiotem opisanej umowy sprzedaży będzie całe prawo przysługujące do lokalu mieszkalnego. Drugi warunek nie został jednak spełniony, ponieważ drugi kupujący (Pani partner) posiadał udział w prawie własności lokalu mieszkalnego wynoszący 50%, nabyty w drodze innej niż dziedziczenie (w drodze darowizny). Zatem, przy nabyciu lokalu mieszkalnego - na współwłasność z Pani partnerem - nie może Pani skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Pani partner nie wypełnił bowiem warunków omawianego zwolnienia. Podatek od czynności cywilnoprawnych, przy zawieraniu umowy sprzedaży, dotyczy całej czynności a nie tylko jej części. Omawiane zwolnienie dotyczy czynności a nie tylko podatnika. Skoro zatem nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania zwolnienia do opisanej czynności sprzedaży, to żaden z kupujących (również Pani), nie może skorzystać z omawianego zwolnienia. Tym samym Pani stanowisko jest nieprawidłowe. Dodatkowe informacje Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Odnosząc się do przywołanego przez Panią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazać należy, że został on wydany w indywidualnej sprawie i nie ma zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego. Interpretacja dotyczy wyłącznie Pani. Gdyby Pani partner chciał uzyskać interpretację w zakresie zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, to powinien się zwrócić z odrębnym wnioskiem. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji ·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji. ·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. ·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych. Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): ·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo ·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Powołane przepisy

[PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1-ust. 1-pkt 1-lit. a[PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 2-art. 3-ust. 1-pkt 1[PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 2-art. 4-pkt 1[PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 2-art. 5-ust. 1[PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 2-art. 5-ust. 2[PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 3-art. 6-ust. 1-pkt 1[PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 3-art. 7-ust. 1 -pkt 1-lit. a[PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 4-art. 9-pkt 17

Słowa kluczowe

lokal-lokal mieszkalnypartnerudziałzwolnienie

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (eureka.mf.gov.pl), pozyskano 11.07.2026. · Źródło (Eureka)