0112-KDIL2-1.4011.423.2026.2.KF

Interpretacja indywidualna2026-07-01Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Teza
Skutki podatkowe zawarcia ugody z bankiem (umorzenie, zwrot nadpłaty, zwrot kosztów postępowania).

Pełna treść interpretacji

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe Szanowna Pani, stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe. Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej 22 kwietnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 17 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy skutków podatkowych zawarcia ugody z Bankiem dotyczącej kredytu hipotecznego. Uzupełniła go Pani pismem z 29 maja 2026 r. (wpływ 3 czerwca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca: Opis stanu faktycznego (…) października 2005 r. zawarta została pomiędzy (…) z siedzibą w (…) zwany dalej „Bankiem” a (…), zwanym dalej „Kredytobiorca”, umowa o kredyt mieszkaniowy (…) zwana dalej „Umową” opiewającą na kwotę (…) CHF. Zabezpieczenie spłaty kredytu stanowiła hipoteka zwykła ustanowiona na rzecz Banku na nieruchomości. Kredyt został wypłacony w transzach. Środki pozyskane z kredytu zostały przeznaczone na spłatę kredytu mieszkaniowego i wykończenie domu z przeznaczeniem na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych. Na spłatę poprzedniego kredytu hipotecznego została przeznaczona kwota (…) CHF – wypłacono w PLN (…) zł ((…)% kwoty kredytu), natomiast na wykończenie domu (…) CHF – wypłacono w PLN (…) zł ((…)% kwoty udostępnionego kapitału kredytu). Pierwotna umowa kredytu opiewała na kwotę (…) zł i była w całości przeznaczona na budowę domu jednorodzinnego położonego w (…). W kredytowanej nieruchomości nigdy nie była prowadzona działalność gospodarcza, nie była również przedmiotem najmu. Z mężem posiada Pani wspólność majątkową małżeńską. Zgodnie z umową kredytową, kredyt został udzielony w wysokości (…) CHF. Kwota (…) CHF została wypłacona Kredytobiorcy w złotych polskich. Wysokość wypłaconej kwoty została określona poprzez przeliczenie na złote według kursu kupna waluty zgodnie z tabelą kursów, obowiązującą w Banku w dniu uruchomienia środków w momencie dokonywania przeliczeń kursowych. W wykonaniu umowy kredytu Bank wypłacił łącznie (…) zł. Pomiędzy stronami Umowy powstał spór dotyczący skuteczności poszczególnych postanowień umownych i całej Umowy (oraz jej ważności), który zawisł w sprawie za sygn. akt (…) o ustalenie i zapłatę toczącej się przed Sądem (…) z powództwa Kredytobiorcy przeciwko Bankowi. Kredytobiorcy wnieśli o: 1)  ustalenie, że nie istnieje w całości stosunek prawny wynikający z umowy kredytu z (…) października 2005 r. nr (…) zawartej pomiędzy (…) i (…), a (…) z siedzibą w (…); 2)  zasądzenie od pozwanego łącznie, ewentualnie solidarnie, na rzecz Powodów (…) i (…) kwoty (…) zł (słownie złotych: (…)) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w wysokości określonej w art. 481 § 1 i 2 k.c., liczonymi w ten sposób, że: -     od kwoty (…) zł od (…) grudnia 2024 r. do dnia zapłaty, -     od kwoty (…) zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty; oraz zasądzenie od Pozwanego łącznie, ewentualnie solidarnie, na rzecz Powodów (…) i (…) kwoty (…) CHF (słownie franków szwajcarskich: (…)) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w wysokości określonej w art . 481 § 1 i 2 k.c., liczonymi w ten sposób, że: -     od kwoty (…) CHF od (…) grudnia 2024 r. do dnia zapłaty; -     od kwoty (…) CHF od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. W związku z tym, że zamiarem zarówno Banku jak i Kredytobiorców jest polubowne zakończenie sporu i uchylenie stanu niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy, mające na celu polubowne załatwienie sporu, nie doszło do zawarcia ugody pozasądowej. Jak wynika z propozycji ugody w księgach rachunkowych Banku na dzień (…) kwietnia 2026 r. wysokość zadłużenia Kredytobiorcy z tytułu Umowy wynosiła (…) CHF: -     kapitał (pozostała do spłaty kwota kredytu): (…) CHF, -     odsetki skapitalizowane: 0,00 CHF, -     odsetki zapadłe niespłacone: 0,00 CHF, -     odsetki od zadłużenia przeterminowanego: 0,00 CHF, -     odsetki zawieszone: 0,00 CHF, -     odsetki i opłaty/prowizje wymagalne: (…) CHF, -     odsetki bieżące: (…) CHF, -     prowizje za wcześniejszą spłatę: (…) CHF; co oznacza, że po przeliczeniu na walutę polską po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego z dnia poprzedzającego dzień zawarcia, tj. (…) kwietnia 2025 r. (…), zadłużenie Kredytobiorcy na dzień zawarcia ugody wynosi (…) złotych: -     kapitał (pozostała do spłaty kwota kredytu): (…) zł, -     odsetki skapitalizowane: 0,00 CHF, -     odsetki zapadłe niespłacone: 0,00 CHF, -     odsetki od zadłużenia przeterminowanego: 0,00 CHF, -     odsetki zawieszono: 0,00 CHF, -     odsetki i opłaty/prowizje wymagalne: (…) zł, -     odsetki bieżące: (…) zł, -     prowizje za wcześniejszą spłatę: (…) zł. Na mocy postanowień ugody Bank zwolnił Kredytobiorcę z długu w kwocie (…) złotych, na którą to składa się: -     kapitał (pozostała do spłaty kwota kredytu): (…) zł, -     odsetki skapitalizowane: 0,00 CHF, -     odsetki zapadłe niespłacone: 0,00 CHF, -     odsetki od zadłużenia przeterminowanego: 0,00 CHF, -     odsetki zawieszone: 0,00 CHF, -     odsetki i opłaty/prowizje wymagalne: (…) zł, -     odsetki bieżące: (…) zł, -     prowizje za wcześniejszą spłatę: (…) zł. Ponadto, Bank w ugodzie zobowiązał się do zwrotu poniesionych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w łącznej wysokości (…) zł, na którą to składa się kwota (…) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz (…) zł tytułem połowy opłaty od pozwu. Bank zobowiązał się również do zwrotu kwoty (…) zł, stanowiących zwrot części środków wpłaconych przez Kredytobiorców. Uzupełnienie opisu stanu faktycznego Zgodnie z § 2 ust. 1 Umowy, celem zaciągnięcia kredytu była spłata kredytu mieszkaniowego i wykończenie domu z przeznaczeniem na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych. Z części kredytu przeznaczonej na wykończenie domu zostały sfinansowane następujące wydatki: prace wykończeniowe domu w szczególności zakup materiałów niezbędnych do wykończenia m.in. płyty GK, kleje, płytki, gładzie szpachlowe, grunty i preparaty gruntujące, farby ścienne i sufitowe, panele, armatura łazienkowa, baterie i krany łazienkowe oraz kuchenne, meble kuchenne w zabudowie, zakup drzwi wewnętrznych, zakup szaf w zabudowie. Zgodnie z umową kredytową była Pani solidarnie zobowiązana do spłaty kredytu. Umorzenie części zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu przez Bank będzie dotyczyło wszystkich współkredytobiorców i skutkować będzie wygaśnięciem zobowiązania wobec Banku. Opłaty/prowizje wymagalne, które zostaną umorzone przez Bank były niezbędne do zawarcia umowy kredytowej. Opłaty te wynikają z Tabeli opłat Banku z tytułu czynności związanych z obsługą kredytu. Celem umowy kredytu nr (…) z (…) marca 2004 r., która to została spłacona kredytem w CHF, było sfinansowanie budowy domu jednorodzinnego położonego w (…), na działce o nr ew. (…), dla której Sąd (…) prowadzi księgę wieczystą KW nr (…). (…) z siedzibą w (…) jako podmiot udzielający kredytu nr (…) jest podmiotem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym. Prawne zabezpieczenie spłaty kredytu nr (…) stanowiło ustanowienie hipoteki zwykłej w kwocie równej udzielonego kredytu na zabezpieczenie kapitału kredytu oraz hipoteka kaucyjna do wysokości równej 100% kwoty udzielonego kredytu na zabezpieczenia odsetek i innych kosztów, ustanowione na kredytowanej nieruchomości położonej w (…), na działce o nr ew. (…), wpisane do księgi wieczystej KW nr (…), prowadzonej dla kredytowanej nieruchomości przez Sąd (…). Ugoda zostanie zawarta do końca 2026 r. W przeszłości nie korzystała Pani z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego. Zwrot kosztów postępowania nie przekroczy wydatków faktycznie poniesionych przez Panią. Bank zobowiązał się w projekcie ugody do zwrotu na Pani rzecz kwoty (…) zł. Kwota ta stanowi różnicę pomiędzy sumą rat kapitałowo-odsetkowych, które wpłaciła Pani na rzecz Banku w związku z wykonywaniem umowy kredytu a kwotą udostępnionego kapitału kredytu. Pytania (doprecyzowane w uzupełnieniu wniosku) 1) Czy w związku z umorzeniem zadłużenia kredytowego przez Bank może Pani skorzystać z zaniechania w całości czy też proporcjonalnie do celu przeznaczenia środków z umowy kredytu poboru podatku dochodowego na mocy Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe? 2) Czy w związku z otrzymaniem od Banku na mocy ugody kwoty (…) PLN stanowiącej zwrot kosztów postępowania, tj. kwoty (…) zł tytułem połowy opłaty od pozwu oraz (…) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego musi Pani zapłacić od niej podatek czy jest to kwota objęta art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych? 3) Czy w związku z otrzymaniem od Banku na mocy ugody kwoty (…) PLN stanowiącej częściowy zwrot spłaconych przez Panią rat kredytowych musi Pani zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych czy jest to kwota objęta zwolnieniem od podatku, czy też jest Pani zwolniona od poboru podatku proporcjonalnie do przeznaczenia kwoty kapitału kredytu? Pani stanowisko w sprawie (doprecyzowane w uzupełnieniu wniosku) W odniesieniu do pytania nr 1, w Pani ocenie, spełnia Pani wymogi zaniechania poboru podatku dochodowego wskazane w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 roku w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe w zakresie kwoty (…) zł, tj. w wysokości 100% kwoty umorzenia zadłużenia. Zgodnie z ww. rozporządzeniem, Kredytobiorca jest zwolniony z obowiązku odprowadzenia podatku od kwoty wskazanej w ugodzie, tj. kwoty umorzonego zobowiązania, po spełnieniu przesłanek w nim wymienionych. Kwota uzyskana z umowy kredytu została częściowo przeznaczona na spłatę innego kredytu hipotecznego oraz wykończenie domu. Nie korzystała Pani wcześniej z umorzenia kredytu hipotecznego W związku z powyższym uważa Pani, że w całości przysługuje Pani zwolnienie od poboru podatku dochodowego. W odniesieniu do pytania nr 2, wskazuje Pani, że w ugodzie Bank zobowiązał się zwrócić na Pani rzecz kwotę (…) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz (...) zł tytułem połowy opłaty od pozwu. Pani zdaniem, koszty procesu w tym koszty zastępstwa procesowego mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez Panią jako stronę powodową. Mając zatem na uwadze zwrotny charakter kosztów postępowania sądowego należałoby uznać, że zwrot ten nie rodzi obowiązku podatkowego w świetle przepisów ww. ustawy. W Pani ocenie, kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej nakładów, a ich zwrot nie będzie przysporzeniem majątkowym. W odniesieniu do pytania nr 3, w zakresie kwoty dodatkowej, tj. (…) zł, stanowiącej częściowy zwrot nadpłaconych rat kapitałowo-odsetkowych, w Pani ocenie, spełnia Pani wymogi zaniechania poboru podatku dochodowego wskazane w ww. rozporządzeniu proporcjonalnie do przeznaczenia kapitału kredytu. Pani zdaniem, kwota dodatkowa nie będzie stanowiła dla Pani przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zatem nie ma Pani obowiązku zapłaty podatku od zwróconej przez Bank kwoty (…) zł. Ocena stanowiska Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe. Uzasadnienie interpretacji indywidualnej Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.): Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy: Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przysporzeniem majątkowym i przychodem w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są nie tylko aktywa, które ulegają zwiększeniu u podatnika, ale także zmniejszenie jego pasywów. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9: Inne źródła. W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy: Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez bank wierzytelności wynikających z zaciągniętego przez Panią kredytu hipotecznego, wskazuję, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.). Zgodnie z art. 69 ust. 1 ww. ustawy: Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa. Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.): Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje. Tak więc, dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie). Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Tym samym, umorzoną kwotę wierzytelności z tytułu zaciągniętego przez Panią kredytu hipotecznego należy zakwalifikować do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Kwestia zaniechania poboru podatku od kwoty umorzonych wierzytelności została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672). Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów: 1. Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot: 1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy: a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej; 2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania. 2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują: 1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału); 2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje; 3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń. 3. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego. 4. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego. 5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych: 1) jednego gospodarstwa domowego albo 2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 oraz z 2025 r. poz. 769 i 1064). 6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi. 7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b. Natomiast z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że: Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został: 1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz 2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz 3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że: Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na: a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie, c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego, d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego, e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego - położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej. Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego. Zaniechanie poboru podatku ma zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia). Istotne jest jednak, żeby kredyt hipoteczny został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Analizowane zaniechanie może mieć zastosowanie także w przypadku umorzenia kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego, w sytuacji gdy zarówno kredyt refinansowy, jak i kredyt konsolidacyjny, został zaciągnięty na spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (§ 1 ust. 4 ww. rozporządzenia). W takiej sytuacji zaniechanie obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego. Z zaprezentowanego przez Panią stanu faktycznego wynika, że zawarła Pani z Bankiem ugodę, w wyniku której Bank umorzył Pani wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego w 2005 r. Celem tego kredytu była spłata wcześniejszego kredytu mieszkaniowego z 2004 r. (przeznaczonego na sfinansowanie budowy domu jednorodzinnego) oraz wykończenie domu z przeznaczeniem na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych. Zatem zarówno kredyt zaciągnięty w 2005 r., jak i wcześniejszy kredyt z 2004 r. zostały przeznaczone na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wśród których w lit. d ustawodawca wymienia wydatki poniesione na budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego. Oba kredyty dotyczyły jednej inwestycji mieszkaniowej. Kredyty były zabezpieczone hipoteką i udzielone przez podmioty, których działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów. Należy zatem stwierdzić, że zaciągnięty przez Panią kredyt hipoteczny spełnia warunki do zastosowania zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych, o których mowa w ww. rozporządzeniu. W części, która została przeznaczona na spłatę wcześniejszego kredytu mieszkaniowego (przeznaczonego na sfinansowanie budowy domu jednorodzinnego) może bowiem zostać uznany za kredyt refinansowy, o którym mowa w § 1 ust. 4 ww. rozporządzenia. Natomiast w pozostałej części, w której został przeznaczony na wykończenie domu, stanowi kredyt mieszkaniowy, o którym mowa w § 3 ust. 1 tego rozporządzenia. W związku z powyższym, mając na uwadze, że nie korzystała Pani wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej, cała kwota umorzonej wierzytelności przez Bank korzysta z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych. Podsumowując, umorzenie przez Bank kwot wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego, zaciągniętego przez Panią w 2005 r., stanowi dla Pani przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 tej ustawy. Jednakże w stosunku do uzyskanego przez Panią przychodu zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Spełniła Pani bowiem wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie ww. zaniechania wynikające z tego rozporządzenia. Przechodząc do kwestii zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, wskazuję, że stosownie do art. 98 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.): Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu prowadzącego postępowanie. Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy: Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego: Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy. Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego, opłaty od wniesienia pozwu) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez stronę. Zwrot kosztów postępowania, tj. kosztów zastępstwa procesowego oraz połowy opłaty od wniesienia pozwu, przez Bank na Pani rzecz, w ramach zawartej ugody – nie powoduje zatem powstania u Pani przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zwrócone Pani koszty postępowania nie stanowią przysporzenia po Pani stronie i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem ww. kosztów postępowania sądowego nie nastąpiło realne przysporzenie majątkowe. Wynika to z tego, że koszty te w pierwszej kolejności zostały sfinansowane z Pani własnych środków, a następnie na podstawie ugody zostały Pani zwrócone. W takim wypadku kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej nakładów – nie jest więc przychodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymana kwota tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego jest obojętna podatkowo. Mając na uwadze powyższe, nie jest Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od otrzymanego zwrotu kosztów postępowania (kosztów zastępstwa procesowego oraz połowy opłaty od wniesienia pozwu). Z uwagi na fakt, że uzyskane świadczenie jest neutralne podatkowo, nie musi Pani go wykazywać w zeznaniu rocznym. Odnosząc się natomiast do skutków podatkowych otrzymania przez Panią na podstawie ugody z Bankiem dodatkowej kwoty wyjaśniam, że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego. W opisie sprawy wskazała Pani, że w związku z zawarciem ugody Bank zobowiązał się do zwrotu kwoty dodatkowej w wysokości 64 145,19 zł. Przy czym, jak wyjaśniła Pani w uzupełnieniu wniosku, kwota ta stanowi różnicę pomiędzy sumą rat kapitałowo-odsetkowych wpłaconych przez Panią na rzecz Banku w związku z wykonywaniem umowy kredytu a kwotą udostępnionego kapitału kredytu. Zatem w analizowanej sprawie po Pani stronie w związku z otrzymaniem od Banku ww. kwoty dodatkowej nie doszło do powstania przysporzenia majątkowego. Na mocy zawartej ugody otrzymała Pani zwrot środków pieniężnych, które wcześniej przekazała Pani na rzecz Banku w ramach spłaty udzielonego kredytu hipotecznego. A zatem otrzymała Pani środki będące ekwiwalentem wydatków, które były uprzednio poniesione z Pani własnych środków. Kwota dodatkowa otrzymana na podstawie ugody z bankiem nie powoduje więc faktycznego przyrostu w Pani majątku. Wypłata ta jest dla Pani neutralna podatkowo. W związku z powyższym, wypłata przez Bank części kwoty uiszczonej tytułem spłaty zaciągniętego kredytu hipotecznego (tj. będącej przedmiotem Pani zapytania kwoty dodatkowej) nie stanowi dla Pani przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zatem nie ma Pani obowiązku zapłaty podatku od wypłaconej Pani przez Bank ww. kwoty dodatkowej. Dodatkowe informacje Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji ·   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji. ·   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1)  z zastosowaniem art. 119a; 2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. ·   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych. Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): ·   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo ·   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Powołane przepisy

[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 9[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11-ust. 1[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20-ust. 1[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3-art. 21-ust. 25-pkt 1

Słowa kluczowe

bankikoszt-koszty zastępstwa procesowegokredyt-kredyt hipotecznynadpłata-zwrot nadpłatyugodywierzytelność-umorzenie wierzytelnościzaniechanie-zaniechanie poboru podatku

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (eureka.mf.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło (Eureka)