0112-KDIL3.4012.319.2026.3.MC
Interpretacja indywidualna2026-07-02Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Teza
Zastosowanie zwolnienia od podatku VAT dla usług opieki medycznej na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18.Pełna treść interpretacji
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe Szanowni Państwo, stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe. Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej 28 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 28 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia, czy opisane we wniosku usługi, wykonywane przez Szpital na rzecz uczestników Projektu, korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy. Uzupełnili go Państwo pismem z 25 maja 2026 r. (wpływ 25 maja 2026 r.) oraz z 22 czerwca 2026 r. (wpływ 23 czerwca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca: Opis zdarzenia przyszłego Wnioskodawca jest podmiotem leczniczym wykonującym działalność leczniczą. Wnioskodawca zamierza przystąpić jako wykonawca do realizacji projektu epidemiologicznego finansowanego przez (…), prowadzonego na podstawie dokumentacji konkursowej dotyczącej projektu „(…)”. W ramach realizacji projektu Wnioskodawca będzie wykonywał na rzecz uczestników badania w szczególności następujące czynności: kwalifikację do badania, przekazanie informacji o badaniu i uzyskanie wymaganych zgód, badania lekarskie podmiotowe i przedmiotowe, pomiary antropometryczne, pomiar ciśnienia tętniczego, tętna i temperatury, pobranie krwi żylnej, wykonanie badań laboratoryjnych przewidzianych protokołem, monitorowanie uczestników oraz prowadzenie wymaganej dokumentacji badania. Zgodnie z dokumentacją projektu świadczenia te służą ocenie stanu zdrowia uczestników, wczesnemu wykrywaniu nieprawidłowości oraz wskazaniu dalszego postępowania diagnostycznego lub terapeutycznego w przypadku stwierdzenia problemów zdrowotnych. Obok czynności medycznych Wnioskodawca będzie wykonywał także czynności organizacyjne i dokumentacyjne, które są funkcjonalnie związane z realizacją świadczeń medycznych. W uzupełnieniu do wniosku udzielili Państwo odpowiedzi na zadane przez Organ w wezwaniu pytania: 1) Czy są Państwo czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT? Odp. Wnioskodawca jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. 2) Czy są Państwo podmiotem wykonującym działalność leczniczą, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności leczniczej z dnia 15 kwietnia 2011 r. (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 156)? Odp. Wnioskodawca jest podmiotem wykonującym działalność leczniczą, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. 3) Czy są Państwo podmiotem wpisanym do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą, prowadzonego przez wojewodę (organ prowadzący rejestr, o którym mowa w art. 106 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej)? Odp. Wnioskodawca jest podmiotem wpisanym do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą, prowadzonego przez wojewodę właściwego ze względu na siedzibę podmiotu leczniczego, tj. Wojewodę (…), pod numerem księgi rejestrowej (…). 4) Na czym dokładnie będzie polegał Projekt pn.: „(…)”? Jakie są jego założenia i co jest celem Projektu? Proszę dokładnie opisać. Odp. Projekt pn.: „(…)” jest epidemiologicznym badaniem kohortowym finansowanym przez (…). Celem Projektu jest określenie znaczenia (...). Projekt obejmuje obserwację wielopokoleniowej kohorty rodzin (...) oraz kohorty rodzin zdrowych. W ramach Projektu wykonywane są świadczenia medyczne wobec uczestników badania, w tym wywiady lekarskie, badania fizykalne, pomiary antropometryczne oraz badania laboratoryjne. Z dokumentacji Projektu wynika wprost, że świadczenia te mają na celu ocenę stanu zdrowia uczestników, wczesne wykrycie nieprawidłowości oraz wskazanie dalszego postępowania w przypadku stwierdzenia problemów zdrowotnych. Jeżeli w toku kwalifikacji lub udziału w Projekcie zostanie zidentyfikowany problem zdrowotny, uczestnik zostanie o tym poinformowany oraz otrzyma wskazówki dotyczące dalszego postępowania diagnostycznego lub terapeutycznego. Projekt zakłada rekrutację rodzin, przeprowadzenie trzech wizyt w ośrodku w okresie (…) miesięcy, wykonanie przewidzianych protokołem badań i pomiarów, pobranie materiału biologicznego, wykonanie badań laboratoryjnych oraz monitorowanie uczestników również pomiędzy wizytami. 5) W związku z informacjami zwartymi w opisie sprawy oraz zadanym we wniosku pytaniem proszę o jednoznaczne wskazanie: a) jakie konkretnie czynności będą Państwo wykonywać w ramach Projektu? Proszę o ich opisanie. b) które z wykonywanych czynności mają być przedmiotem zadanego we wniosku pytania? Odp. W ramach Projektu Wnioskodawca będzie wykonywał następujące czynności: 1) kwalifikację medyczną uczestników do udziału w badaniu; 2) przekazanie uczestnikom informacji o badaniu oraz uzyskanie wymaganych zgód; 3) przeprowadzenie badania lekarskiego podmiotowego i przedmiotowego; 4) wykonanie pomiarów antropometrycznych oraz pomiaru ciśnienia tętniczego, tętna i temperatury ciała; 5) pobranie krwi żylnej; 6) wykonanie badań laboratoryjnych przewidzianych protokołem badania; 7) monitorowanie stanu zdrowia uczestników w toku Projektu; 8) informowanie uczestników o stwierdzonych nieprawidłowościach zdrowotnych oraz wskazywanie dalszego postępowania diagnostycznego lub terapeutycznego. Niezależnie od powyższego, Wnioskodawca będzie wykonywał również inne czynności związane z organizacją i obsługą Projektu, takie jak rekrutacja organizacyjna, prowadzenie dokumentacji badania, obsługa systemów informatycznych, raportowanie, przechowywanie i przygotowanie materiału biologicznego do transportu, jednak czynności te nie są objęte pytaniem przedstawionym we wniosku. Przedmiotem zadanego we wniosku pytania są wyłącznie następujące czynności wykonywane bezpośrednio na rzecz uczestników Projektu: 1) kwalifikacja medyczna do udziału w badaniu; 2) badanie lekarskie podmiotowe i przedmiotowe; 3) pomiary antropometryczne oraz pomiar ciśnienia tętniczego, tętna i temperatury ciała; 4) pobranie krwi żylnej; 5) wykonanie badań laboratoryjnych przewidzianych protokołem; 6) monitorowanie stanu zdrowia uczestników; 7) informowanie o stwierdzonych nieprawidłowościach zdrowotnych oraz wskazanie dalszego postępowania diagnostycznego lub terapeutycznego. 6) W związku z informacją zawartą w opisie sprawy, proszę o jednoznaczne wskazanie: a) czy czynności organizacyjne i dokumentacyjne są również przedmiotem wniosku? Jeśli tak, to należy wskazać: · co dokładnie wchodzi w zakres tych czynności? · czy czynności organizacyjne i dokumentacyjne będą rozliczane w sposób kompleksowy, czy też oddzielnie dla każdej z ww. czynności? · jeśli czynności świadczone przez Państwa stanowią jedno świadczenie kompleksowe, to proszę wskazać, która z czynności wykonywanych przez Państwa, stanowi usługę główną? · jakie czynności stanowią usługi pomocnicze? · czy ww. czynności pomocnicze są niezbędne do wykonania czynności głównej? · czy poszczególne czynności wymienione we wniosku (składające się na jedno świadczenie kompleksowe) są ze sobą tak ściśle powiązane, że w aspekcie gospodarczym i ekonomicznym tworzą obiektywnie jedną nierozłączną całość? Proszę wskazać to powiązanie. Odp. Czynności organizacyjne i dokumentacyjne nie są przedmiotem złożonego wniosku. Wnioskodawca nie wnosi o ocenę skutków podatkowych tych czynności. W związku z tym pytanie wniosku nie dotyczy ich odrębnej kwalifikacji podatkowej, ani też oceny, czy wraz z usługami medycznymi stanowią one jedno świadczenie kompleksowe. Czynności te, zostały wskazane wyłącznie pomocniczo, dla pełniejszego opisania organizacji Projektu, natomiast przedmiotem wniosku pozostają wyłącznie usługi medyczne wykonywane bezpośrednio na rzecz uczestników badania. 7) Czy usługi, o których mowa we wniosku, będą usługami z zakresu opieki medycznej służącymi profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia? Jeśli tak, to w czym przejawia się profilaktyka, zachowanie, ratowanie, przywracanie i poprawa zdrowia świadczonych w ramach Projektu przez Państwa usług. Informacji należy udzielić odrębnie dla każdej z usług będącej przedmiotem wniosku. Odp. Usługi będące przedmiotem wniosku są usługami z zakresu opieki medycznej służącymi profilaktyce, zachowaniu i poprawie zdrowia. 1) Kwalifikacja medyczna do udziału w badaniu służy ocenie stanu zdrowia uczestnika, identyfikacji przeciwwskazań oraz wstępnemu rozpoznaniu ewentualnych nieprawidłowości. 2) Badanie lekarskie podmiotowe i przedmiotowe służy bezpośredniej ocenie stanu zdrowia uczestnika oraz wykrywaniu objawów wymagających dalszej diagnostyki lub leczenia. 3) Pomiary antropometryczne oraz pomiar ciśnienia tętniczego, tętna i temperatury ciała służą wykrywaniu odchyleń od normy oraz ocenie ryzyka zdrowotnego, w szczególności w zakresie chorób metabolicznych, krążeniowych i ogólnego stanu zdrowia. 4) Pobranie krwi żylnej oraz badania laboratoryjne mają charakter diagnostyczny i profilaktyczny, ponieważ umożliwiają identyfikację nieprawidłowości zdrowotnych wymagających dalszego postępowania. 5) Monitorowanie stanu zdrowia uczestników służy obserwacji zmian zdrowotnych w czasie i wczesnemu wychwytywaniu niekorzystnych zjawisk. 6) Informowanie uczestnika o stwierdzonych nieprawidłowościach i wskazywanie dalszego postępowania służy zachowaniu i poprawie zdrowia, ponieważ umożliwia wdrożenie dalszej diagnostyki lub terapii. 8) Czy bezpośrednim celem świadczonych w ramach Projektu usług jest zapobieganie chorobom lub diagnozowanie i leczenie lub przywracanie zdrowia? Odpowiedź proszę uzasadnić. Odp. Bezpośrednim celem usług świadczonych w ramach Projektu jest zapobieganie chorobom, ocena stanu zdrowia, wykrywanie nieprawidłowości zdrowotnych oraz wskazanie dalszego postępowania diagnostycznego lub terapeutycznego. Usługi te nie mają charakteru wyłącznie technicznego ani organizacyjnego. Są one wykonywane wobec konkretnych uczestników i prowadzą do indywidualnej oceny ich stanu zdrowia. 9) Czy usługi, świadczone przez Państwa w ramach Projektu, mają charakter diagnostyczny, profilaktyczny, czy też terapeutyczny i można je uznać za działania związane z opieką medyczną? Odp. Usługi świadczone przez Wnioskodawcę w ramach Projektu mają przede wszystkim charakter diagnostyczny i profilaktyczny. Nie mają one co do zasady charakteru terapeutycznego sensu stricto, jednak pozostają działaniami związanymi z opieką medyczną, gdyż służą ocenie zdrowia uczestnika, wykrywaniu zaburzeń oraz skierowaniu go do dalszego postępowania medycznego. 10) Czy wykonywane przez Państwa czynności w ramach Projektu będą niezbędne w toku prowadzonego leczenia konkretnego pacjenta, tj. do wykonania usług w zakresie opieki medycznej, służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia? Odp. Czynności objęte wnioskiem są niezbędne do wykonania świadczeń opieki medycznej wobec konkretnego uczestnika, służących profilaktyce, zachowaniu i poprawie zdrowia. Nie w każdym przypadku będą one wykonywane w toku już prowadzonego leczenia, ponieważ ich zasadniczym celem jest wczesna diagnostyka i profilaktyka. Niemniej są one wykonywane wobec konkretnej osoby i służą indywidualnej ocenie stanu zdrowia oraz podjęciu dalszych działań medycznych w razie wykrycia nieprawidłowości. 11) Czy głównym celem czynności realizowanych przez Państwa w ramach Projektu, będzie osiągnięcie przez Państwa dodatkowego dochodu poprzez konkurencyjne wykonywanie tych czynności wobec podatników niekorzystających ze zwolnienia? Odp. Głównym celem czynności realizowanych przez Wnioskodawcę w ramach Projektu, nie jest osiągnięcie dodatkowego dochodu poprzez konkurencyjne wykonywanie tych czynności wobec podmiotów niekorzystających ze zwolnienia. Projekt ma charakter badania epidemiologicznego finansowanego ze środków publicznych. Wynagrodzenie za realizację świadczeń zostało określone przez Zamawiającego z góry jako cena brutto za rodzinę, a oferenci są zobowiązani do akceptacji wskazanej stawki. Nabór ma charakter otwarty i nie polega na wyborze jednej oferty najkorzystniejszej cenowo, lecz na zapewnieniu dostępności regionalnej i operacyjnej badania. Czynności wykonywane przez Wnioskodawcę służą zatem, realizacji celu zdrowotnego i publicznego Projektu, a nie działalności nastawionej na osiąganie dodatkowego dochodu w warunkach rynkowej konkurencji. Wszystkie środki uzyskane w ramach realizacji projektu będą wypłacone pracownikom szpitala lub przeznaczone na pokrycie kosztów diagnostyki medycznej, np. badań laboratoryjnych. Z uwagi na istotną pozycję Szpitala w świadczeniu usług medycznych w zakresie alergologii, Szpital pragnie się włączyć w rozwój wiedzy naukowej dotyczącej leczenia alergii. Ponadto, wskazali Państwo w uzupełnieniu, iż przedmiotem wniosku są wyłącznie usługi medyczne wykonywane bezpośrednio na rzecz uczestników Projektu. Czynności organizacyjne, administracyjne, techniczne i dokumentacyjne związane z obsługą Projektu zostały wskazane jedynie jako tło organizacyjne i nie są objęte pytaniem ani stanowiskiem Wnioskodawcy. W uzupełnieniu z 22 czerwca 2026 r. udzielili Państwo odpowiedzi na zadane przez Organ w wezwaniu II pytania: 1. Czy czynności objęte zakresem pytania, tj. kwalifikacja medyczna do udziału w badaniu, badanie lekarskie podmiotowe i przedmiotowe, pomiary antropometryczne oraz pomiar ciśnienia tętniczego, tętna i temperatury ciała, pobranie krwi żylnej, wykonanie badań laboratoryjnych przewidzianych protokołem, monitorowanie stanu zdrowia uczestników oraz informowanie o stwierdzonych nieprawidłowościach zdrowotnych wraz ze wskazaniem dalszego postępowania diagnostycznego lub terapeutycznego, wykonywane są na zlecenie (…) czy na zlecenie uczestników? Odp. Czynności objęte zakresem pytania, tj. kwalifikacja medyczna do udziału w badaniu, badanie lekarskie podmiotowe i przedmiotowe, pomiary antropometryczne oraz pomiar ciśnienia tętniczego, tętna i temperatury ciała, pobranie krwi żylnej, wykonanie badań laboratoryjnych przewidzianych protokołem, monitorowanie stanu zdrowia uczestników oraz informowanie o stwierdzonych nieprawidłowościach zdrowotnych wraz ze wskazaniem dalszego postępowania diagnostycznego lub terapeutycznego, są wykonywane przez Wnioskodawcę w ramach Umowy zawartej ze Zleceniodawcą, tj. (…), realizującym Projekt finansowany przez (…). Czynności te nie są wykonywane na zlecenie uczestników. Jednocześnie są one wykonywane bezpośrednio wobec uczestników badania jako odbiorców świadczeń medycznych. 2. Czy ww. czynności, wykonywane przez Wnioskodawcę na rzecz uczestników Projektu, będą przeprowadzane wyłącznie dlatego, że ich przeprowadzenie zlecane jest w ramach Umowy zawartej ze Zleceniodawcą – (…)? Jeśli nie, to należy wskazać dlaczego będą wykonywane. Odp. Ww. czynności są wykonywane przez Wnioskodawcę w wykonaniu obowiązków wynikających z Umowy zawartej ze Zleceniodawcą, jednak nie wyłącznie z przyczyn organizacyjno-kontraktowych. Czynności te są wykonywane również dlatego, że służą ocenie stanu zdrowia konkretnego uczestnika, identyfikacji czynników ryzyka chorób cywilizacyjnych, wczesnemu wykrywaniu nieprawidłowości zdrowotnych oraz wskazaniu dalszego postępowania diagnostycznego lub terapeutycznego. W razie wykrycia nieprawidłowości lekarz prowadzący może dodatkowo zlecić określone procedury w ramach standardowej opieki medycznej finansowanej ze środków publicznych. 3. Co jest zasadniczym celem całego Projektu? Odp. Zasadniczym celem całego Projektu jest określenie znaczenia (...). Projekt ma charakter epidemiologicznego badania kohortowego, obserwacyjnego, realizowanego jako element zdrowia publicznego. 4. Co dokładnie jest przedmiotem zawartej ze Zleceniodawcą Umowy i co wynika z tej Umowy? Proszę wskazać: a) jakie są warunki Umowy zawartej ze Zleceniodawcą? b) do czego – na podstawie zawartej Umowy – zobowiązani są Państwo, a do czego Zleceniodawca? Odp. a) Przedmiotem zawartej ze Zleceniodawcą Umowy jest przeprowadzenie przez Wnioskodawcę na rzecz Zleceniodawcy epidemiologicznego badania kohortowego (…) w Ośrodku badawczym, zgodnie z Protokołem badania epidemiologicznego oraz warunkami Umowy. Umowa określa w szczególności miejsce realizacji badania, czas jego prowadzenia, obowiązek prowadzenia badania zgodnie z Protokołem i standardami (…), zasady rekrutacji uczestników, prowadzenia dokumentacji, raportowania, kontroli i audytów, a także zasady wykorzystania wyników badania. b) Na podstawie Umowy: - Wnioskodawca jest zobowiązany w szczególności do: zapewnienia personelu i infrastruktury, aktywnego prescreeningu pacjentów, rekrutacji uczestników, wykonywania procedur przewidzianych Protokołem, prowadzenia dokumentacji medycznej i badaniowej, terminowego raportowania danych do Zleceniodawcy, zapewnienia dostępu do danych i dokumentacji na potrzeby kontroli oraz realizacji badania zgodnie z Protokołem. - Zleceniodawca jest zobowiązany w szczególności do: przekazania Protokołu i dokumentacji niezbędnej do prowadzenia badania, przekazania pozytywnej opinii Komisji Bioetycznej i dokumentów ubezpieczeniowych, przeszkolenia personelu, zapewnienia systemów informatycznych, przekazywania niezbędnych informacji organizacyjnych oraz finansowania Projektu na warunkach określonych w Umowie i dokumentacji projektowej. 5. Jaki podmiot jest bezpośrednim świadczeniobiorcą wykonywanych przez Państwa w ramach ww. Umowy czynności? Proszę wskazać: a) na czyją rzecz świadczą Państwo usługi w ramach zawartej Umowy objęte zadanym pytaniem? b) czy usługi te świadczone są na rzecz Zleceniodawcy? Jeżeli nie, to na czyją rzecz. Odp. a) Usługi objęte zadanym pytaniem są wykonywane bezpośrednio na rzecz uczestników badania, tj. dziecka w wieku (...) oraz jednego z jego biologicznych rodziców, zakwalifikowanych do udziału w Projekcie. b) Usługi te nie są świadczone bezpośrednio na rzecz Zleceniodawcy w tym znaczeniu, że nie to Zleceniodawca jest podmiotem, wobec którego wykonywane są badanie lekarskie, pobranie krwi, pomiary czy monitoring zdrowia. Czynności te są wykonywane wobec uczestników badania. Jednocześnie realizacja tych czynności odbywa się w wykonaniu Umowy zawartej ze Zleceniodawcą, a dane i wyniki uzyskane w toku ich wykonywania są raportowane do Zleceniodawcy i służą realizacji Projektu. 6. Kto jest bezpośrednim świadczeniobiorcą przedmiotowego Projektu? Odp. Bezpośrednimi świadczeniobiorcami Projektu w zakresie czynności medycznych są uczestnicy badania. Natomiast bezpośrednim odbiorcą rezultatów badawczych, dokumentacyjnych, raportowych i naukowych jest Zleceniodawca realizujący Projekt. 7. W jaki sposób i do jakich celów są wykorzystywane przez Zleceniodawcę wyniki przeprowadzonych przez Państwa czynności, o których mowa we wniosku? Odp. Wyniki przeprowadzonych przez Wnioskodawcę czynności są dokumentowane w dokumentacji źródłowej oraz w Karcie Obserwacji Pacjenta, a następnie raportowane do Zleceniodawcy. Są one wykorzystywane do realizacji epidemiologicznego badania kohortowego, analiz naukowych, statystycznych i epidemiologicznych, oceny czynników ryzyka oraz wpływu (...). Wyniki Epidemiologicznego Badania Kohortowego oraz prawa do nich stanowią własność Zleceniodawcy. 8. W jaki sposób zakończą się usługi będące zakresem pytania? Co dokładnie będzie ich efektem? Odp. Usługi będące zakresem pytania kończą się, co do zasady, wraz z wykonaniem ostatniej procedury ostatniej wizyty końcowej przewidzianej dla uczestnika albo wcześniej – w przypadku wycofania zgody lub zaistnienia okoliczności skutkujących zakończeniem udziału w badaniu. Efektem tych usług jest: 1) ocena stanu zdrowia konkretnego uczestnika, 2) wykonanie i uzyskanie wyników badań i pomiarów, 3) monitoring zmian stanu zdrowia w czasie, 4) przekazanie uczestnikowi informacji o ewentualnych nieprawidłowościach wraz ze wskazaniem dalszego postępowania diagnostycznego lub terapeutycznego, 5) zgromadzenie oraz przekazanie danych badawczych do Zleceniodawcy. 9. Proszę dokładnie wskazać, jaki jest cel wykonywanych przez Państwa czynności w ramach realizowanego Projektu w odniesieniu do konkretnego uczestnika? Odp. Celem wykonywanych przez Wnioskodawcę czynności w odniesieniu do konkretnego uczestnika jest zbadanie jego stanu zdrowia, identyfikacja czynników ryzyka chorób cywilizacyjnych, wykrycie ewentualnych nieprawidłowości zdrowotnych, monitorowanie zmian zdrowotnych w czasie oraz – w razie potrzeby – poinformowanie uczestnika o konieczności dalszego postępowania diagnostycznego lub terapeutycznego. 10. Czy każdy może zgłosić się jako uczestnik i być poddany czynnościom wykonywanym przez Państwa palcówkę w ramach Projektu? Jeśli nie, to w jaki sposób wybierani są uczestnicy. Odp. Nie każdy może zgłosić się jako uczestnik i zostać poddany czynnościom wykonywanym w ramach Projektu. Rekrutacja ma charakter kwalifikowany. Potencjalni uczestnicy są wytypowani spośród pacjentów znajdujących się pod opieką Szpitala. Personel placówki medycznej nawiązuje z nimi kontakt inicjujący w celu wstępnej kwalifikacji do badania, a następnie zaprasza na wizytę kontaktową. Udział w badaniu jest dobrowolny, jednak wymaga spełnienia kryteriów kwalifikacyjnych. 11. Proszę wskazać, kto kieruje/kwalifikuje uczestnika na badania opisane Państwa we wniosku, jakie są kryteria zakwalifikowania uczestnika do uczestnictwa w Projekcie i z czego one wynikają? Proszę dokładnie opisać. Odp. Wstępnej kwalifikacji uczestnika dokonuje personel placówki medycznej prowadzącej rekrutację. Ostatecznej kwalifikacji do udziału w badaniu oraz weryfikacji spełniania kryteriów włączenia i niespełniania kryteriów wyłączenia dokonuje lekarz będący członkiem Zespołu badawczego. Z dostępnej dokumentacji wynika, że uczestnikiem badania jest rodzina rozumiana jako dziecko w wieku (...) oraz jedno z jego biologicznych rodziców. Badanie obejmuje cztery grupy: 1) dziecko w wieku (...) z chorobą (...), 2) jedno z biologicznych rodziców dziecka (...), u którego również występuje choroba (...), 3) dziecko w wieku (...), u którego wykluczono chorobę (...), 4) jedno z biologicznych rodziców dziecka (...), u którego również nie występuje choroba (...). Szczegółowe kryteria włączenia i wyłączenia wynikają z Protokołu badania epidemiologicznego. Wnioskodawca wskazuje jednocześnie, że warunkiem udziału jest ponadto uzyskanie wymaganych zgód na udział w badaniu. 12. W jakim celu uczestnicy są kierowani/kwalifikowani do udziału w Projekcie? Odp. Uczestnicy są kierowani i kwalifikowani do udziału w Projekcie w celu przeprowadzenia obserwacyjnego badania epidemiologicznego, obejmującego ocenę stanu zdrowia, rozpoznanie czynników ryzyka oraz porównanie przebiegu zdrowotnego w czasie pomiędzy kohortą rodzin (...) i kohortą rodzin (...), a przez to ustalenie wpływu (...).13. Czy uczestnicy sami się zgłaszają do Projektu? Jeśli tak, to proszę wskazać w jakim celu, np. czy leczenia konkretnego schorzenia?Odp. Z dokumentacji wynika, że zasadniczy model rekrutacji nie polega na swobodnym, samodzielnym zgłaszaniu się uczestników do badania, lecz na aktywnym kontakcie inicjowanym przez personel placówki medycznej wobec pacjentów objętych opieką Ośrodka. Udział w Projekcie jest dobrowolny i wymaga świadomej zgody uczestników, jednak dokumentacja nie wskazuje, aby podstawowym celem zgłaszania się uczestników było leczenie konkretnego schorzenia. Celem udziału jest udział w badaniu epidemiologicznym o charakterze obserwacyjnym.14. Czy uczestnik ponosi koszty wykonywanych w ramach Projektu czynności? Jeśli nie to proszę wskazać dlaczego i kto, jeśli nie uczestnik, ponosi te koszty.Odp. Uczestnik nie ponosi kosztów wykonywanych w ramach Projektu czynności. Wizyty i procedury wykonywane podczas badania są bezpłatne. Koszty realizacji Projektu ponoszone są w ramach finansowania publicznego Projektu przez (…) oraz w ramach rozliczeń pomiędzy Wnioskodawcą a Zleceniodawcą przewidzianych w Umowie.15. Czy opisane we wniosku działanie jest eksperymentem leczniczym? Jeżeli tak, proszę wskazać jaki jest cel eksperymentu? Czy posiadają Państwo stosowne zgody na jego przeprowadzanie?Odp. Z dokumentacji Projektu nie wynika, aby opisane we wniosku działanie stanowiło eksperyment leczniczy. Dokumentacja określa Projekt jako badanie epidemiologiczne o charakterze obserwacyjnym (badanie kohortowe). Celem Projektu jest ocena stanu zdrowia uczestników, identyfikacja czynników ryzyka, obserwacja zależności zdrowotnych w czasie oraz wczesne wykrywanie nieprawidłowości zdrowotnych, a nie zastosowanie wobec uczestników nowej lub niezweryfikowanej metody terapeutycznej.Na podstawie umowy Zleceniodawca zobowiązany jest przekazać dla Szpitala m.in. kopię prawomocnej pozytywnej opinii Komisji Bioetycznej i kopię polisy ubezpieczeniowej Epidemiologicznego Badania Kohortowego.16. Czy prowadzone przez Państwa czynności będą realizowane w ramach badań klinicznych?Odp. Czynności prowadzone przez Wnioskodawcę nie będą realizowane w ramach badań klinicznych produktu leczniczego, lecz w ramach epidemiologicznego badania kohortowego o charakterze obserwacyjnym. 17. We wniosku wskazali Państwo: Projekt obejmuje obserwację wielopokoleniowej kohorty rodzin (...) oraz kohorty rodzin zdrowych. Co należy rozumieć pod tym stwierdzeniem? Czy celem zasadniczym Projektu jest obserwacja całych rodzin? Jeśli nie to co konkretnie. Odp. Sformułowanie, że Projekt obejmuje obserwację wielopokoleniowej kohorty rodzin (...) oraz kohorty rodzin zdrowych, należy rozumieć w ten sposób, że bezpośrednimi uczestnikami badania są dziecko w wieku (...) lat oraz jedno z jego biologicznych rodziców, kwalifikowani do odpowiedniej kohorty na podstawie występowania albo braku (...). Dodatkowo, w ramach wywiadu pielęgniarskiego, zbierane są informacje dotyczące zdrowia trzeciego pokolenia, tj. dziadków, a dokumentacja przewiduje również możliwość pogłębienia wywiadu dotyczącego trzeciego pokolenia za odrębną zgodą. Nie oznacza to jednak, że zasadniczym celem Projektu jest objęcie pełnym, bezpośrednim uczestnictwem wszystkich członków rodziny. Bezpośrednia obserwacja medyczna w ramach Projektu dotyczy przede wszystkim dziecka i jednego biologicznego rodzica. Wskazali Państwo również doprecyzowując, że w ramach stosunku umownego będącego podstawą realizacji czynności objętych wnioskiem Zleceniodawcą jest (…), natomiast (…) jest podmiotem finansującym Projekt. W dalszej części pisma Wnioskodawca posługuje się zatem pojęciem „Zleceniodawca” w znaczeniu przyjętym w Umowie, tj. jako odnoszącym się do (…). Pytanie ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu do wniosku Czy opisane usługi wykonywane przez Wnioskodawcę na rzecz uczestników Projektu, tj. kwalifikacja medyczna do udziału w badaniu, badanie lekarskie podmiotowe i przedmiotowe, pomiary antropometryczne oraz pomiar ciśnienia tętniczego, tętna i temperatury ciała, pobranie krwi żylnej, wykonanie badań laboratoryjnych przewidzianych protokołem, monitorowanie stanu zdrowia uczestników oraz informowanie o stwierdzonych nieprawidłowościach zdrowotnych wraz ze wskazaniem dalszego postępowania diagnostycznego lub terapeutycznego, wykonywane przez podmiot leczniczy w ramach działalności leczniczej, korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o podatku od towarów i usług? Państwa stanowisko w sprawie ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu do wniosku Zdaniem Wnioskodawcy, opisane w pkt I.5 lit. b uzupełnienia do wniosku, usługi korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o podatku od towarów i usług. Wnioskodawca jest podmiotem leczniczym wykonującym działalność leczniczą. Usługi objęte pytaniem są wykonywane bezpośrednio na rzecz konkretnych uczestników Projektu i mają charakter świadczeń z zakresu opieki medycznej. Ich bezpośrednim celem jest profilaktyka, zachowanie i poprawa zdrowia, a także wczesne wykrywanie nieprawidłowości zdrowotnych i wskazanie dalszego postępowania diagnostycznego lub terapeutycznego. Usługi te, obejmują badanie lekarskie, pomiary parametrów zdrowotnych, pobranie materiału biologicznego, badania laboratoryjne oraz monitoring stanu zdrowia. Nie są to czynności o charakterze wyłącznie organizacyjnym, technicznym ani administracyjnym. Ich rezultat odnosi się bezpośrednio do zdrowia uczestnika i umożliwia rozpoznanie nieprawidłowości oraz podjęcie dalszych działań medycznych. Z dokumentacji Projektu wynika wprost, że świadczenia wykonywane w jego ramach mają na celu ocenę stanu zdrowia uczestników, wczesne wykrycie nieprawidłowości oraz wskazanie dalszego postępowania w przypadku stwierdzenia problemów zdrowotnych. Tym samym, usługi te odpowiadają przesłankom wskazanym w art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o podatku od towarów i usług. W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawcy, opisane usługi medyczne wykonywane przez podmiot leczniczy w ramach działalności leczniczej korzystają ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o podatku od towarów i usług. Wobec powyższego Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawidłowości przedstawionego stanowiska. Ocena stanowiska Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe. Uzasadnienie interpretacji indywidualnej Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”: Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy: Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...). Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy: Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…). Jednakże zarówno w treści ustawy, jak i przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział możliwość zwolnienia od podatku VAT oraz określił warunki stosowania zwolnień. Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone między innymi w art. 43 ustawy. I tak, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy: Zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane w ramach działalności leczniczej przez podmioty lecznicze. W myśl art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy: Zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, świadczone na rzecz podmiotów leczniczych na terenie ich zakładów leczniczych, w których wykonywana jest działalność lecznicza. Ponadto zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy: Zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach wykonywania zawodów: a) lekarza i lekarza dentysty, b) pielęgniarki i położnej, c) medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2025 r. poz. 450, 620 i 637), d) psychologa. Stosownie natomiast do treści art. 43 ust. 17 ustawy: Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli: 1) nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a lub 2) ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia. Z kolei w świetle art. 43 ust. 17a ustawy: Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18a, 23, 26, 28, 29 i 33 lit. a, mają zastosowanie do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe. Z treści art. 43 ust. 1 pkt 18 i 18a ustawy wynika, że zwolnieniu od podatku podlegają usługi opieki medycznej, które spełniają określone warunki – służą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia i świadczone są przez konkretne, wymienione przez ustawodawcę podmioty lecznicze lub inne podmioty wykonujące te usługi na rzecz podmiotów leczniczych na terenie ich przedsiębiorstw, w których wykonywana jest działalność lecznicza. Należy zauważyć, że powyższe zwolnienie odnosi się do usług w zakresie opieki medycznej oraz dostawy towarów i usług ściśle z tymi usługami związanych wykonywanych w ramach działalności leczniczej przez podmioty lecznicze (pkt 18) oraz świadczonych na rzecz podmiotów leczniczych na terenie ich przedsiębiorstw, w których wykonywana jest działalność lecznicza (pkt 18a). Również przepis art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy zwalnia od podatku wyłącznie usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, nie zwalniają zatem wszystkich świadczeń, które można wykonać w ramach zawodów medycznych, ale tylko te, które służą określonemu celowi. Zauważyć zatem należy, że wszędzie tam, gdzie nie ma bezpośredniego związku z leczeniem – nie ma prawa do zastosowania zwolnienia od podatku. Przytoczone powyżej przepisy krajowe w zakresie opieki medycznej stanowią implementację do polskiego porządku prawnego przepisu art. 132 ust. 1 lit. b i c Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11 grudnia 2006 r. str. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym: Państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje: b) opieka szpitalna i medyczna oraz ściśle z nimi związane czynności podejmowane przez podmioty prawa publicznego lub, na warunkach socjalnych porównywalnych do stosowanych w odniesieniu do instytucji prawa publicznego, przez szpitale, ośrodki medyczne i diagnostyczne oraz inne odpowiednio uznane placówki o podobnym charakterze; c) świadczenie opieki medycznej w ramach zawodów medycznych i paramedycznych, określonych przez zainteresowane państwo członkowskie. Z powołanych powyżej przepisów jednoznacznie wynika, że zwolnieniu od podatku VAT podlegają usługi w zakresie opieki medycznej, które spełniają określone warunki: służą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, a także świadczone są przez konkretne, wymienione przez ustawodawcę wprost podmioty. Zwolnienie powyższe ma zatem charakter podmiotowo-przedmiotowy, co oznacza, że zwolnieniu od podatku podlega określony rodzaj usług wykonywanych przez ściśle zdefiniowany krąg podmiotów, wykonujących te usługi. Precyzując czynności, których celem jest profilaktyka, zachowanie, ratowanie, przywracanie lub poprawa zdrowia, należy zastosować wykładnię językową. „Profilaktyka” to wszelkie działania i środki stosowane w celu zapobiegania czemuś niepożądanemu, likwidowanie przyczyn niekorzystnych zjawisk, to działania i środki stosowane w celu zapobiegania chorobom. Zatem, profilaktyka zdrowotna obejmuje działania mające na celu zapobieganie chorobom bądź innemu niekorzystnemu zjawisku zdrowotnemu przed jej rozwinięciem, poprzez ich wczesne wykrycie i leczenie. Ma ona również na celu zahamowanie postępu lub powikłań już istniejącej choroby, czy też zapobieganie powstawaniu niekorzystnych wzorów zachowań społecznych, które przyczyniają się do podwyższania ryzyka choroby. „Zachowywanie” rozumiane jest zaś jako dochowanie czegoś w stanie niezmienionym, nienaruszonym lub niezniszczonym mimo upływu czasu lub niesprzyjających okoliczności, utrzymywanie. Interpretując słowo „ratowanie” należy odwołać się do słów „ratować” i „ratownictwo”. Ratować to starać się ocalić, zachować coś, natomiast ratownictwo jest rozumiane jako ogół środków i metod ratowania życia ludzkiego i niesienia pomocy w warunkach zagrożenia. Pojęcie „przywracać” oznacza doprowadzić coś do poprzedniego stanu, wprowadzić coś na nowo, odtworzyć coś w pierwotnej postaci, wznowić, odnowić, sprawić, że ktoś się znajdzie w takiej sytuacji, w takim stanie, w jakim był poprzednio. Pojęcie „przywracanie zdrowia” oznacza doprowadzenie zdrowia do poprzedniego stanu, sprawienie, że znajdzie się ono w takim stanie, w jakim był poprzednio. „Poprawa” to zmiana stanu czegoś na lepsze, poprawienie czegoś, poprawianie się, polepszanie. Z kolei termin „poprawa zdrowia”, którym posługuje się ustawodawca określając zakres zwolnień, zgodnie z wykładnią literalną, oznacza zmianę stanu zdrowia na lepsze, poprawienie zdrowia, jego polepszanie. Zatem, dokonując ustalenia, czy dana usługa medyczna korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług należy ustalić, czy będzie spełniała wyżej określone warunki. Z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE wynika, że zwolnienia stanowią autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, które służą unikaniu rozbieżności w stosowaniu systemu podatku VAT, w poszczególnych państwach członkowskich i które należy postrzegać w ogólnym kontekście wspólnego systemu podatku VAT (wyrok C-473/08 w sprawie Eulitz, pkt 25). Jak również wielokrotnie podkreślał Trybunał Sprawiedliwości UE w swym orzecznictwie: pojęcia używane do opisania zwolnień wymienionych w art. 13 VI Dyrektywy (obecnie art. 132 Dyrektywy 2006/112/WE Rady) powinny być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ stanowią one odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT, objęta jest każda dostawa towarów i każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika. Definicja opieki medycznej nie została zawarta ani w krajowych, ani wspólnotowych przepisach podatkowych. W tym zakresie należy szukać wyjaśnienia tych pojęć w bogatym dorobku orzecznictwa wspólnotowego. W wyroku w sprawie L.u.P. GmbH (C-106/05, pkt 27) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że pojęcia „opieki medycznej” oraz „świadczeń opieki medycznej” (…) odnoszą się do świadczeń, które służą diagnozie, opiece oraz w miarę możliwości, leczeniu chorób lub zaburzeń zdrowia. Pojęcie to zdefiniowano również w wyroku w sprawie d´Ambrumenil (C-307/01, pkt 57), gdzie podkreślono, że pojęcia świadczenia opieki medycznej nie można interpretować w sposób, który obejmuje świadczenia medyczne realizowane w innym celu niż postawienie diagnozy, udzielenie pomocy medycznej oraz w zakresie, w jakim to możliwe, leczenie chorób lub zaburzeń zdrowotnych. Ww. pojęcie „usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia” odpowiada określeniom używanym przez Trybunał „postawienie diagnozy, udzielenie pomocy medycznej oraz w zakresie, w jakim jest to możliwe, leczenie chorób lub zaburzeń zdrowotnych”. W pojęciu tym zawierają się również usługi medyczne realizowane w celach profilaktycznych (wyrok w sprawie Unterpertinger, C-212/01, pkt 40). Ani przepisy Dyrektywy 2006/112/WE Rady, ani orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE nie dają podstaw do tego, aby zakresem opieki medycznej podlegającej zwolnieniu objąć wszystkie działania medyczne wynikające z procesu leczenia. Zatem czynności, których celem nie jest ochrona zdrowia, nie mogą być uznane za świadczenia opieki medycznej i nie mogą podlegać zwolnieniu od podatku od towarów i usług. Stanowisko takie wynika z wyroku w sprawie C-212/01. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku w sprawie Margarete Unterpringer s Pensionsversicherungsanstalt der Arbiter C-212/01 stwierdził, że: (…) to cel usługi medycznej decyduje o tym, czy powinna ona być zwolniona z podatku VAT. Dlatego też, jeśli kontekst, w jakim taka usługa jest wykonywana, pozwala ustalić, że jej głównym celem nie jest ochrona zdrowia, włączając w to utrzymanie lub przywrócenie zdrowia, lecz udzielanie porad wymaganych przed podjęciem decyzji wywołujących skutki prawne, zwolnienie nie ma zastosowania do takiej usługi. Również z orzeczenia C-384/98 wynika, że preferencji podlegać mogą jedynie te usługi, które mają cel terapeutyczny bądź profilaktyczny, a nie podlegają mu takie, które mają charakter czysto ekspercki i doradczy (np. orzekanie o stanie zdrowia dla potrzeb przyznania renty, bądź dla instytucji ubezpieczeniowych dla ustalenia wysokości składki ubezpieczenia na życie). Ponadto jak zauważył Rzecznik Generalny w sprawie C-262/08: Cel usługi medycznej określa, czy powinna ona korzystać ze zwolnienia, jeżeli z kontekstu wynika, że jej głównym celem nie jest ochrona, utrzymanie bądź przywrócenie zdrowia, lecz inny cel, to wówczas zwolnienie nie będzie miało zastosowania”. Rzecznik zauważa również, że: „działalność, którą uznano za części składowe opieki medycznej (leczenia medycznego), obejmuje: opiekę terapeutyczną jako część usługi ambulatoryjnej świadczonej przez wykwalifikowane pielęgniarki; leczenie psychoterapeutyczne świadczone przez wykwalifikowanych psychologów; prowadzenie badań lekarskich bądź pobieranie krwi lub innych próbek do badania pod kątem występowania choroby, na rzecz pracodawców lub ubezpieczycieli, albo poświadczanie zdolności medycznej do odbycia podróży, jeżeli celem tych usług zasadniczo pozostaje ochrona zdrowia zainteresowanych osób; oraz badania medyczne umożliwiające obserwację i zbadanie pacjentów, zanim zajdzie konieczność diagnozowania, rozciągnięcia opieki bądź leczenia potencjalnej choroby, zlecone przez internistów i wykonywane przez zewnętrzne laboratoria prywatne. Dokonując oceny przedstawionych okoliczności sprawy należy mieć na względzie zasadę wykładni zwolnień, stanowiących w istocie odstępstwo od generalnej zasady powszechności opodatkowania podatkiem VAT. Tym samym, wszelkie zwolnienia należy interpretować możliwie ściśle i wąsko tak, aby nie doprowadzić do rozszerzenia zwolnień. Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy opisane usługi wykonywane przez Szpital na rzecz uczestników Projektu korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy. W pierwszej kolejności należy więc wskazać przesłanki dotyczące podmiotów, które muszą być spełnione, aby można było zastosować zwolnienie od podatku dla świadczonych przez Państwa i opisanych we wniosku usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy. Przepisy ustawy nie definiują pojęcia podmiotu leczniczego czy działalności leczniczej. Wobec tego przy definiowaniu powyższych pojęć należy posiłkować się przepisami ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 156). Na mocy art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o działalności leczniczej: Podmiot leczniczy niebędący przedsiębiorcą – podmiot leczniczy wymieniony w art. 4 ust. 1 pkt 2, 3 i 7. Według art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności leczniczej: Podmiot wykonujący działalność leczniczą – podmiot leczniczy, o którym mowa w art. 4, oraz lekarza, pielęgniarkę, fizjoterapeutę lub diagnostę laboratoryjnego wykonujących zawód w ramach działalności leczniczej jako praktykę zawodową, o której mowa w art. 5. W świetle postanowień art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy o działalności leczniczej: Świadczenie zdrowotne – działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania. W myśl art. 3 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej: Działalność lecznicza polega na udzielaniu świadczeń zdrowotnych. Świadczenia te mogą być udzielane za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności. Z kolei na podstawie art. 11 ustawy o działalności leczniczej: Działalność lecznicza w rodzaju ambulatoryjne świadczenia zdrowotne może obejmować także udzielanie świadczeń zdrowotnych, które obejmują swoim zakresem badania diagnostyczne wykonywane w celu rozpoznania stanu zdrowia i ustalenia dalszego postępowania leczniczego. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej: Podmiotami leczniczymi są: 1) przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2025 r. poz. 1480, 1795 i 1826) we wszelkich formach przewidzianych dla wykonywania działalności gospodarczej, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, 2) samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, 3) jednostki budżetowe, w tym państwowe jednostki budżetowe tworzone i nadzorowane przez Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, posiadające w strukturze organizacyjnej ambulatorium, ambulatorium z izbą chorych lub lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarkę podstawowej opieki zdrowotnej lub położną podstawowej opieki zdrowotnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz.U. z 2025 r. poz. 515), 4) instytuty badawcze, o których mowa w art. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2024 r. poz. 534 oraz z 2025 r. poz. 1017 i 1080), 5) fundacje i stowarzyszenia, których celem statutowym jest wykonywanie zadań w zakresie ochrony zdrowia i których statut dopuszcza prowadzenie działalności leczniczej, 5a) posiadające osobowość prawną jednostki organizacyjne stowarzyszeń, o których mowa w pkt 5, 6) osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, 7) jednostki wojskowe – w zakresie, w jakim wykonują działalność leczniczą. Ponadto, jak stanowi art. 106 ust. 1 w zw. z art. 100 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej, wykonywanie działalności leczniczej wymaga uprzedniego wpisu do rejestru podmiotów wykonywujących działalność leczniczą. Zatem, status podmiotu leczniczego uzyskuje się dopiero po uzyskaniu wpisu do ww. rejestru. Z przedstawionego przez Państwa opisu sprawy wynika, że Państwa Szpital jest podmiotem leczniczym wykonującym działalność leczniczą. Szpital jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Są Państwo podmiotem wykonującym działalność leczniczą, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności leczniczej. Szpital jest podmiotem wpisanym do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą, prowadzonego przez wojewodę właściwego ze względu na siedzibę podmiotu leczniczego. Wskazać zatem należy, iż w związku z powyższym, Państwa Szpital jako podmiot leczniczy wpisany do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą, spełnia przesłankę podmiotową uprawniającą do korzystania ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy. W takim przypadku, zasadnym jest przeanalizowanie przesłanki przedmiotowej uprawniającej Państwa do skorzystania ze zwolnienia, dla świadczonych przez Państwa usług objętych zakresem pytania. Jak wskazano we wniosku, zamierzają Państwo przystąpić jako wykonawca do realizacji projektu epidemiologicznego finansowanego przez (…), prowadzonego na podstawie dokumentacji konkursowej dotyczącej projektu „(…)”. Celem Projektu jest określenie znaczenia (...). Projekt obejmuje obserwację wielopokoleniowej kohorty rodzin (...) oraz kohorty rodzin zdrowych. W ramach Projektu wykonywane są świadczenia medyczne wobec uczestników badania, w tym wywiady lekarskie, badania fizykalne, pomiary antropometryczne oraz badania laboratoryjne. Z dokumentacji Projektu wynika wprost, że świadczenia te mają na celu ocenę stanu zdrowia uczestników, wczesne wykrycie nieprawidłowości oraz wskazanie dalszego postępowania w przypadku stwierdzenia problemów zdrowotnych. Jeżeli w toku kwalifikacji lub udziału w Projekcie zostanie zidentyfikowany problem zdrowotny, uczestnik zostanie o tym poinformowany oraz otrzyma wskazówki dotyczące dalszego postępowania diagnostycznego lub terapeutycznego. W ramach Projektu Szpital będzie wykonywał następujące czynności: 1) kwalifikację medyczną uczestników do udziału w badaniu; 2) przekazanie uczestnikom informacji o badaniu oraz uzyskanie wymaganych zgód; 3) przeprowadzenie badania lekarskiego podmiotowego i przedmiotowego; 4) wykonanie pomiarów antropometrycznych oraz pomiaru ciśnienia tętniczego, tętna i temperatury ciała; 5) pobranie krwi żylnej; 6) wykonanie badań laboratoryjnych przewidzianych protokołem badania; 7) monitorowanie stanu zdrowia uczestników w toku Projektu; 8) informowanie uczestników o stwierdzonych nieprawidłowościach zdrowotnych oraz wskazywanie dalszego postępowania diagnostycznego lub terapeutycznego. Głównym celem czynności realizowanych przez Szpital w ramach Projektu, nie jest osiągnięcie dodatkowego dochodu poprzez konkurencyjne wykonywanie tych czynności wobec podmiotów niekorzystających ze zwolnienia. Projekt ma charakter badania epidemiologicznego finansowanego ze środków publicznych. Wynagrodzenie za realizację świadczeń zostało określone przez Zamawiającego z góry jako cena brutto za rodzinę, a oferenci są zobowiązani do akceptacji wskazanej stawki. Nabór ma charakter otwarty i nie polega na wyborze jednej oferty najkorzystniejszej cenowo, lecz na zapewnieniu dostępności regionalnej i operacyjnej badania. Czynności wykonywane przez Szpital służą zatem, realizacji celu zdrowotnego i publicznego Projektu, a nie działalności nastawionej na osiąganie dodatkowego dochodu w warunkach rynkowej konkurencji. Wszystkie środki uzyskane w ramach realizacji projektu będą wypłacone pracownikom szpitala lub przeznaczone na pokrycie kosztów diagnostyki medycznej, np. badań laboratoryjnych. Ponadto, wskazali Państwo, iż: - czynności objęte zakresem pytania, tj. kwalifikacja medyczna do udziału w badaniu, badanie lekarskie podmiotowe i przedmiotowe, pomiary antropometryczne oraz pomiar ciśnienia tętniczego, tętna i temperatury ciała, pobranie krwi żylnej, wykonanie badań laboratoryjnych przewidzianych protokołem, monitorowanie stanu zdrowia uczestników oraz informowanie o stwierdzonych nieprawidłowościach zdrowotnych wraz ze wskazaniem dalszego postępowania diagnostycznego lub terapeutycznego, są wykonywane przez Państwa w ramach Umowy zawartej ze Zleceniodawcą, tj. (…), realizującym Projekt finansowany przez (…). Czynności te nie są wykonywane na zlecenie uczestników; - czynności będące przedmiotem zapytania, są wykonywane przez Państwa w związku z wykonaniem obowiązków wynikających z Umowy zawartej ze Zleceniodawcą; - ww. czynności nie są wykonywane na zlecenie uczestników badania; - realizacja czynności będących przedmiotem wniosku, odbywa się w wykonaniu Umowy zawartej ze Zleceniodawcą, a dane i wyniki uzyskane w toku ich wykonywania są raportowane do Zleceniodawcy i służą realizacji Projektu; - bezpośrednim odbiorcą rezultatów badawczych, dokumentacyjnych, raportowych i naukowych jest Zleceniodawca realizujący Projekt; - wyniki przeprowadzonych przez Państwa czynności są dokumentowane w dokumentacji źródłowej oraz w Karcie Obserwacji Pacjenta, a następnie raportowane do Zleceniodawcy. Są one wykorzystywane do realizacji epidemiologicznego badania kohortowego, analiz naukowych, statystycznych i epidemiologicznych, oceny czynników ryzyka oraz wpływu (...). Wyniki Epidemiologicznego Badania Kohortowego oraz prawa do nich stanowią własność Zleceniodawcy; - celem wykonywanych czynności w odniesieniu do konkretnego uczestnika jest zbadanie jego stanu zdrowia, identyfikacja czynników ryzyka chorób cywilizacyjnych, wykrycie ewentualnych nieprawidłowości zdrowotnych, monitorowanie zmian zdrowotnych w czasie oraz – w razie potrzeby – poinformowanie uczestnika o konieczności dalszego postępowania diagnostycznego lub terapeutycznego; - zasadniczym celem całego Projektu jest określenie znaczenia (...). Projekt ma charakter epidemiologicznego badania kohortowego, obserwacyjnego, realizowanego jako element zdrowia publicznego. - nie każdy może zgłosić się jako uczestnik i zostać poddany czynnościom wykonywanym w ramach Projektu. Rekrutacja ma charakter kwalifikowany. Potencjalni uczestnicy są wytypowani spośród pacjentów znajdujących się pod opieką Szpitala. Personel placówki medycznej nawiązuje z nimi kontakt inicjujący w celu wstępnej kwalifikacji do badania, a następnie zaprasza na wizytę kontaktową; - zasadniczy model rekrutacji nie polega na swobodnym, samodzielnym zgłaszaniu się uczestników do badania, lecz na aktywnym kontakcie inicjowanym przez personel placówki medycznej wobec pacjentów objętych opieką Państwa Szpitala; - w projekcie uczestniczą osoby (dziecko i biologiczny rodzic) zarówno ze stwierdzoną chorobą (...) jak i zdrowi – wykluczono u nich chorobę (...); - uczestnik nie ponosi kosztów wykonywanych w ramach Projektu czynności. Wizyty i procedury wykonywane podczas badania są bezpłatne. Koszty realizacji Projektu ponoszone są w ramach finansowania publicznego Projektu przez (…) oraz w ramach rozliczeń pomiędzy Wnioskodawcą a Zleceniodawcą przewidzianych w Umowie. Zatem, na tle przedstawionego opisu sprawy, nie można uznać, że świadczone przez Państwa czynności (badania) są wykonywane w celu postawienia diagnozy, udzielenia pomocy medycznej, leczenia chorób lub zaburzeń zdrowotnych, a tym samym zakwalifikować je jako służące profilaktyce i zachowaniu zdrowia. Przeprowadzanie badań w celu wykorzystania ich wyników przez podmiot zamawiający (Zleceniodawcę) do realizacji epidemiologicznego badania kohortowego, analiz naukowych, statystycznych i epidemiologicznych, oceny czynników ryzyka oraz wpływu (...) – nie ma bezpośredniego i rzeczywistego celu służącego profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu ani poprawie zdrowia konkretnego pacjenta (osób biorących udział w badaniu). Sami Państwo wskazali, że realizacja tych czynności odbywa się w wykonaniu Umowy zawartej ze Zleceniodawcą, a dane i wyniki uzyskane w toku ich wykonywania są raportowane do Zleceniodawcy i służą realizacji Projektu. Tym samym, badaniom (czynnościom) wykonywanym na rzecz Zleceniodawcy nie można przypisać pojęcia świadczenia usług opieki medycznej w rozumieniu tego pojęcia, jakie wypracowane zostało przez orzecznictwo, w tym TSUE, tj. ochrony (przywracania) zdrowia konkretnego pacjenta (chorego). W analizowanej sprawie zatem, świadczone przez Państwa usługi (badania) wykonywane na rzecz i zlecenie Zleceniodawcy nie mogą również stanowić usług ściśle związanych z usługami medycznymi, bowiem usługi ściśle związane z usługami medycznymi to takie, które w procesie świadczenia usług medycznych stanowią etap niezbędny, aby osiągnąć cele terapeutyczne, którym usługi medyczne świadczone przez Szpital będą służyć. Z opisu sprawy wynika bowiem, że czynności realizowane przez Państwa Szpital, w ramach zawartej ze Zleceniodawcą Umowy, nie są niezbędne do wykonywania Państwa usług podstawowych, w zakresie opieki medycznej, służących profilaktyce, zachowaniu ratowaniu przywracaniu i poprawie zdrowia konkretnego pacjenta. Podkreślić również należy, że – jak sami Państwo wskazali – świadczeniobiorcą przedmiotowych usług jest Zleceniodawca. Czynności/badania świadczone przez Państwa w ramach Umowy będą wykorzystywane przez Zleceniodawcę do analiz naukowych, statystycznych i epidemiologicznych, oceny czynników ryzyka oraz wpływu (...). Ponadto, jak Państwo wskazali, koszty realizacji Projektu ponoszone są w ramach finansowania publicznego Projektu przez (…) oraz w ramach rozliczeń pomiędzy Wnioskodawcą a Zleceniodawcą przewidzianych w Umowie. Biorąc pod uwagę wskazane powyżej przepisy prawa oraz przedstawiony opis sprawy należy stwierdzić, że celem przedmiotowych usług, które mają być wykonywane przez Państwa na podstawie zawartej Umowy z (…), nie jest profilaktyka, zachowanie, ratowanie, przywracanie i poprawa zdrowia konkretnych pacjentów. W tym miejscu wskazać należy, jak wynika z opisu sprawy, że część osób uczestniczących w Projekcie, tj. dziecko i biologiczny rodzic, stanowią osoby zdrowe, u których wykluczono chorobę (...). Zatem, usługi świadczone przez Państwa na rzecz Zleceniodawcy na podstawie zawartej Umowy nie będą korzystały ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy. Nie można bowiem uznać, że czynności będące przedmiotem zapytania – wykonywane przez Państwa w ramach Umowy – będą mały charakter usług opieki medycznej służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia. Podsumowując stwierdzam, że usługi wykonywane przez Państwa na rzecz Zleceniodawcy, względem osób biorących udział w badaniu (uczestników Projektu), które to zostały zakwalifikowane do udziału w ten sposób, że personel placówki medycznej nawiązuje z nimi kontakt inicjujący w celu wstępnej kwalifikacji do badania, a następnie zaprasza na wizytę kontaktową (w wykonaniu umowy zawartej ze Zleceniodawcą), tj. kwalifikacja medyczna do udziału w badaniu, badanie lekarskie podmiotowe i przedmiotowe, pomiary antropometryczne oraz pomiar ciśnienia tętniczego, tętna i temperatury ciała, pobranie krwi żylnej, wykonanie badań laboratoryjnych przewidzianych protokołem, monitorowanie stanu zdrowia uczestników oraz informowanie o stwierdzonych nieprawidłowościach zdrowotnych wraz ze wskazaniem dalszego postępowania diagnostycznego lub terapeutycznego, nie będą korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy. Tym samym Państwa stanowisko należało uznać za nieprawidłowe. Dodatkowe informacje Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Zauważam, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych. Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Powołane przepisy
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5-ust. 1[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.-ust. 1[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8-ust. 1[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43-ust. 1-pkt 17[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43-ust. 1-pkt 18[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43-ust. 1-pkt 18a[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43-ust. 1-pkt 19
Słowa kluczowe
badanieprojektszpitalzwolnienie-zwolnienie podmiotowo-przedmiotowe
Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (eureka.mf.gov.pl), pozyskano 11.07.2026. · Źródło (Eureka)