0114-KDIP3-1.4011.487.2026.1.AK
Interpretacja indywidualna2026-06-23Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Teza
Skutki podatkowe związane z uczestnictwem w programie o charakterze motywacyjnym- udziały fantomowe.Pełna treść interpretacji
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe Szanowny Panie, stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest: nieprawidłowe w części dotyczącej uznania udziałów fantomowych za pochodne instrumenty finansowe w rozumieniu art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym zastosowania art. 10 ust. 4 ww. ustawy,prawidłowe w pozostałej części. Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej 24 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 20 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Treść wniosku jest następująca: Opis zdarzenia przyszłego Wnioskodawca jest podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych podlegającym obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania, tj. jest podatnikiem, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o PIT (polskim rezydentem podatkowym). Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą. Wnioskodawca jest doświadczonym i wysoce rozpoznawalnym na rynkach polskich oraz zagranicznych specjalistą w obszarach: 1) planowania budżetowego, zabezpieczania finansowania dla inwestycji związanych z dużymi ryzykami gospodarczymi; 2) zarządzania projektami – w tym złożonymi i skomplikowanymi projektami wymagającymi włączania specjalistów z różnych dziedzin; 3) wyznaczania właściwych i dopasowanych do specyfiki prowadzonej działalności wskaźników (KPI) do realizacji celów biznesowych przez członków kluczowej kadry menedżerskiej przedsiębiorców; 4) pozyskiwania i ewaluacji członków kluczowej kadry menedżerskiej dla przedsiębiorstw m.in. z branż: Horeca, finansowej, budowlanej, inwestycyjnej; 5) pośrednictwa w pozyskiwaniu kluczowych inwestorów, a także kontrahentów do transakcji; 6) budowania: strategii rozwoju przedsiębiorstw, strategii pozycjonowania przedsiębiorstw na rynku, a także strategii medialno-marketingowych. Wnioskodawca budował swoje unikalne kompetencje i doświadczenie od 40 lat działając na wielu rynkach geograficznych, przede wszystkim na rynkach: polskim i amerykańskim. W czasie swojej dotychczasowej kariery oraz ścieżki rozwoju biznesowego Wnioskodawca wspierał szereg projektów innowacyjnych lub związanych z prowadzeniem działalności związanej ze skomplikowanymi/nietypowymi rodzajami ryzyka gospodarczego, a usługi Wnioskodawcy były adresowane do branż: 1) spożywczej i gastronomicznej; 2) hotelarskiej; 3) cateringowej; 4) piekarniczej i cukierniczej; 5) budowlanej i deweloperskiej; 6) finansowej; 7) doradczej. Tylko tytułem przykładu Wnioskodawca może wskazać, że w swojej dotychczasowej karierze: 1) wspierał szereg projektów o charakterze nowych konceptów gastronomicznych oraz piekarniczych poprzez konsultacje w sprawie samych koncepcji lokali, ich położenia, planowania finansowego oraz doboru właściwych warunków najmu powierzchni; 2) wspierał i wspiera projekty realizowane w ramach sektora finansowego, w tym uczestniczy w radzie nadzorczej jednego z polskich towarzystw funduszy inwestycyjnych, a w przeszłości wspierał z poziomu nadzoru podmioty działające w branży fintech; 3) wspierał szereg projektów deweloperskich w zakresie: planowania finansowego, pozyskiwania inwestorów oraz finansowania, promowania oraz komercjalizacji projektów; 4) wspierał wprowadzenie na rynek polski amerykańskiego brandu gastronomicznego z branży kawiarnianej i cukierniczej. Wnioskodawca był założycielem szeregu Spółek tudzież uczestniczył w działalności Spółek jako członek ich organów zarządczych lub nadzorczych, które realizowały również autorskie projekty z różnych branż w tym w zakresie: 1) prowadzenia restauracji oraz organizacji eventów muzycznych; 2) organizacji eventów oraz prowadzenia kampanii reklamowych; 3) realizacji pośrednictwa w zakresie: pozyskiwania inwestorów, realizacji transakcji nieruchomościowych; 4) świadczenia usług multiagencji ubezpieczeniowych; 5) realizacji projektów w zakresie ochrony środowiska oraz zamkniętej gospodarki; 6) realizacją projektów w zakresie dystrybucji, wyświetlania filmów; 7) realizacji zróżnicowanej działalności inwestycyjnej w obszarze nieruchomości komercyjnych; 8) zarządzania zrealizowanymi oraz komercjalizowanymi projektami nieruchomościowymi. W przypadku wszelkich nawiązywanych współprac Wnioskodawca wykonywał i wykonuje czynności o strategicznym dla swoich kontrahentów charakterze, które związane są w szczególności z: 1) Pozyskiwaniem finansowania na potrzeby poszczególnych projektów lub inwestycji – czynności w tym zakresie były realizowane poprzez wykorzystywanie kontaktów Wnioskodawcy z instytucjami finansowymi oraz inwestorami z Polski oraz zagranicy; 2) Konsultacjami w zakresie tworzenia koncepcji projektów. Wnioskodawca wspierał swoich kontrahentów w zakresie identyfikowania nisz rynkowych, adresatów potencjalnych usług, a także budowania portfolio usług, które miały być oferowane. 3) Doradztwem i kompleksowym wsparciem przy planowaniu finansowym inwestycji. Wnioskodawca wspiera w szczególności swoich kontrahentów poprzez konsultacje na etapie tworzenia planów finansowych o charakterze rocznym, a także długofalowych estymacji finansowych i dotyczących rozwoju danego biznesu. 4) Doradztwem i kompleksowym wsparciem w zakresie kontroli wykonania przyjmowanych i realizowanych dla poszczególnych Spółek operacyjnych budżetów oraz wskaźników KPI. Wnioskodawca wspiera kontrahentów w bieżącym śledzeniu wyników finansowych oraz procesów wykonywania planów finansowych. Wnioskodawca jest w stanie na bieżąco wspierać kontrahentów w korygowaniu oraz poprawianiu kluczowych wskaźników finansowych (rentowność, wysokość kosztów, płynność finansowa). Na etapie realizacji planów finansowych wsparcie Wnioskodawcy przebiega dwutorowo: z jednej strony Wnioskodawca merytorycznie wspiera kontrolę oraz ocenę wykonania planów finansowych, z drugiej strony ze względu na doświadczenie, wiedzę oraz sieć kontaktów jest gotowy do aktywnego wspierania kontrahentów w interwencjach ukierunkowanych na poprawę sytuacji finansowej oraz podtrzymanie realizacji planów finansowych (np. poprzez wsparcie w pozyskiwaniu dodatkowej płynności, wsparcie w optymalizacji kosztów, pilne wsparcie w utrzymaniu lub poprawie relacji biznesowych etc.). Wnioskodawca pełni więc z jednej strony rolę swego rodzaju strategicznego doradcy dyrektora finansowego, ale z drugiej strony oferuje szerokie instrumentarium mechanizmów wsparcia zabezpieczających realizację planów finansowych Spółek operacyjnych. 5) Konsultacjami ws. doboru optymalnych członków zespołów do realizacji poszczególnych projektów oraz rodzajów działalności. Wnioskodawca poleca swoim kontrahentom osoby, które uznaje za szczególnie uzdolnione oraz zdatne do realizacji wsparcia dla konkretnych kontrahentów, z uwzględnieniem specyfiki działalności prowadzonej przez poszczególnych kontrahentów, dodatkowo Wnioskodawca jest w stanie dokonać ewaluacji kwalifikacji zawodowych kandydatów na kluczowe stanowiska menedżerskie, którzy zostaną mu przedstawieniu oraz zreferowani przez kontrahentów. Wnioskodawca uczestniczy również w weryfikacji postępów oraz realizacji wskaźników wyznaczanych i przypisywanych poszczególnym osobom zatrudnionym na kluczowych stanowiskach menedżerskich. Wnioskodawca jest więc w stanie wspierać swoich kontrahentów w zabezpieczaniu najbardziej newralgicznych obszarów realizowanych przez nich: projektów oraz działalności gospodarczych. Wsparcie Wnioskodawcy jest kluczowe i przez wielu kontrahentów jest uznawane za unikatowe w skali polskiego rynku usług profesjonalnego doradztwa i consultingu strategicznego, co jest potwierdzane przez liczne formy współpracy, jakie są oferowane Wnioskodawcy. Wnioskodawca uznaje, że o wartości dodanej realizowanych przez niego usług decydują: · wieloletnie doświadczenie Wnioskodawcy; · zbudowana przez Wnioskodawcę podczas jego dotychczasowej ścieżki kariery i rozwoju biznesowego sieć kontaktów z inwestorami, wykonawcami specjalistycznych prac, doradcami strategicznymi, doradcami finansowymi oraz inwestorami; · know-how w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej w różnych branżach (sektor finansowych, sektor budowlany, sektor Horeca); · kompetencje zdobywane w zróżnicowanych rolach: doradcy strategicznego, konsultanta biznesowego, członka zarządu, członka rady nadzorczej, pośrednika w transakcjach o istotnych wartościach. Każda z tych ról generowała specyficzne doświadczenia Wnioskodawcy, które połączone dają unikatowy zestaw kwalifikacji Wnioskodawcy doceniany przez kontrahentów z różnych branż. Wsparcie Wnioskodawcy dla kontrahentów B2B. Ze względu na: zgromadzony przez siebie majątek, swoje liczne formy zaangażowania w projekty biznesowe i inwestycyjne oraz sytuację rodzinną Wnioskodawca zdecydował się na założenie w 2024 r. fundacji rodzinnej (zarejestrowana z dniem 10 maja 2024 r.), która funkcjonuje jako instrument zabezpieczający najbliższych Wnioskodawcy, który ma czworo Dzieci, ale także pozwalający na uporządkowanie spraw majątkowych Wnioskodawcy. W majątku Fundacji znajdują się m.in. udziały w Spółkach, które aktualnie realizują bezpośrednio lub pośrednio różnego rodzaju działalności operacyjne oraz projekty inwestycyjne i są zarządzane z udziałem menedżerów i doradców dobranych przez Wnioskodawcę do współpracy. Fundacja częstokroć nie jest jedynym udziałowcem takich spółek, ale występuje jako jeden z kilku inwestorów uczestniczących w danym procesie inwestycyjnym. Wnioskodawca pozostaje również członkiem zarządów oraz rad nadzorczych w spółkach, w których nie posiada bezpośrednio lub pośrednio udziałów. Wnioskodawca wspiera dodatkowo swoimi usługami kilku kontrahentów z sektora Horeca oraz innych branż, w których nie jest udziałowcem, ale które współpracują z Wnioskodawcą ze względu na jego opisane powyżej unikalne: doświadczenia oraz know-how i sieć kontaktów. Wnioskodawca pozostaje z rzeczonymi podmiotami w relacjach, w ramach których: 1) wykonuje na rzecz tych podmiotów czynności o charakterze doradczym i konsultingowym, tzn. wspiera te Spółki w zakresie: określania planów finansowych na poszczególne okresy rozliczeniowe – Wnioskodawca nie przygotowuje samodzielnie tych planów, ale weryfikuje, czy proponowane i przyjmowane założenia są adekwatne do skali działalności jego kontrahentów; · przyjmowania celów budżetowych – Wnioskodawca jest konsultowany w szczególności w zakresie możliwych do osiągnięcia wskaźników EBITDA, kosztów kredytu i finansowania dłużnego, kosztów kluczowej kadry menadżerskiej; · przyjmowania wskaźników KPI (key performance indicators), które powinny być, realizowane przez kadrę menedżerską kontrahentów; · pozyskiwania i utrzymywania kluczowej kadry menedżerskiej; · motywowania kluczowej kadry menedżerskiej; · konsultowania kluczowych decyzji biznesowych, w tym w zakresie: dokonywania większych wydatków inwestycyjnych, wyboru formy prawnej realizacji poszczególnych projektów, doboru odpowiednich kontrahentów lub podwykonawców do realizacji poszczególnych projektów; · weryfikowania i kontrolowania wykonania planów finansowych oraz osiągania wskaźników KPI. 2) jednocześnie Wnioskodawca nie posiada udziałów w spółkach z sektora Horeca, dla których wykonuje rzeczone czynności i nie jest członkiem ich organów: Zarządów, Rad Nadzorczych, zgromadzeń wspólników. Wnioskodawca świadczy aktualnie te usługi jako przedsiębiorca indywidualny, który w rejestrze CEIDG ujawnił w szczególności następujące kody działalności (wedle nomenklatury PKD 2007): 1) wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi (PKD 68.20.Z) – jako przeważającą działalność gospodarczą; 2) sprzedaż detaliczna pieczywa, ciast, wyrobów ciastkarskich i cukierniczych prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach (47.24.Z); 3) restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne (56.10.A); 4) Pozostała usługowa działalność gastronomiczna (56.29.Z); 5) (62.09.Z) Pozostała działalność usługowa w zakresie technologii informatycznych i komputerowych; 6) Pozostała działalność usługowa w zakresie informacji, gdzie indziej niesklasyfikowana (63.99.Z); 7) Działalność maklerska związana z rynkiem papierów wartościowych i towarów giełdowych (66.12.Z); 8) realizacja projektów budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków (41.10.Z); 9) przygotowanie terenu pod budowę (43.12.Z); 10) zarządzanie nieruchomościami wykonywane na zlecenie (68.32.Z); 11) pozostałe doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania (70.22.Z); 12) Pozostałe badania i analizy techniczne (71.20.B); 13) Działalność agencji reklamowych (73.11.Z); 14) Działalność związana z wyszukiwaniem miejsc pracy i pozyskiwaniem pracowników (78.10.Z); 15) Działalność związana z organizacją targów, wystaw i kongresów (82.30.Z). Nowy model wynagradzania Wnioskodawcy – usystematyzowanie modelu wspierania spółek operacyjnych przez Wnioskodawcę programy motywacyjne oparte o udziały fantomowe. Wnioskodawca zweryfikował w trakcie 2025 r., że warunki jego współpracy z kontrahentami, dla których wykonuje usługi doradcze i konsultingowe nie są dla niego satysfakcjonujące. W związku z tym Wnioskodawca przeprowadził negocjacje ze swoimi kontrahentami, na podstawie których przyjęto, że Wnioskodawca ma szczególne znaczenie dla Spółek, z którymi współpracuje ze względu na jego kompetencje, doświadczenie, wiedzę oraz sieć kontaktów w kluczowych obszarach gospodarki polskiej, a w związku z tym Wnioskodawca otrzyma prawo do uczestnictwa w programach motywacyjnych oferowanych przez spółki będących jego kontrahentami. W przekonaniu Wnioskodawcy wyżej wskazane walory niematerialne wsparcia Wnioskodawcy oraz stałe i istotne zaangażowanie Wnioskodawcy w realizację działalności oraz projektów kontrahentów Wnioskodawcy powinno być związane ze szczególnymi instrumentami motywacji, których beneficjentem byłby Wnioskodawca, w mechanizmie gwarantującym adekwatne do roli, kompetencji i wiedzy Wnioskodawcy warunki finansowe, które byłyby pomyślane nie tyle jako proste wynagrodzenie uzależnione od nakładów pracy Wnioskodawcy, ale jako instrumenty pozwalające Wnioskodawcy na realne partycypowanie w powodzeniu finansowym wspieranych przez siebie kontrahentów oraz ich projektów biznesowych. Wnioskodawca wypracował, w kontekście powyższego, ze swoimi wybranymi kontrahentami, nowe warunki współpracy, które mają zapewnić: 1) adekwatne warunki motywowania gospodarczego Wnioskodawcy – stosowne do jego wiedzy, doświadczenia oraz angażowanych przez niego walorów niematerialnych; 2) strumień środków finansowych, którego wysokość nie będzie uzależniona od liczby godzin zaangażowanych przez Wnioskodawcy, ale od realnego sukcesu gospodarczego oraz finansowego spółek wspieranych przez Wnioskodawcę. Wnioskodawca przyjmuje, że w ramach nowego modelu wspierania przez Wnioskodawcę Spółek realizujących projekty przyjęte zostaną następujące założenia: 1) Fundacja rodzinna Wnioskodawcy utworzy (samodzielnie lub z innymi partnerami biznesowymi) spółkę celową, której udziałowcem będzie Fundacja rodzinna i która to Spółka będzie oferować usługi wsparcia oraz doradcze dla Spółek, które aktualnie wspierane są przez Wnioskodawcę („Spółka doradcza”); 2) Spółka doradcza będzie nabywała usługi niezbędne do wykonania jej własnych usług od Wnioskodawcy oraz ewentualnie innych, kluczowych Doradców wspierających swoją wiedzą i kompetencjami Spółki operacyjne – na tym etapie zwłaszcza wskazane wyżej Spółki z sektora H, dla których czynności wykonuje Wnioskodawca („Spółki operacyjne” lub „Spółki projektowe”); 3) Wnioskodawca i ewentualnie inni kluczowi Doradcy przystąpią do programów motywacyjnych organizowanych przez Spółki operacyjne. Regulaminy programów motywacyjnych będą wskazywały, że są one adresowane do kluczowych Doradców, którzy bezpośrednio lub pośrednio wspierają realizację projektów inwestycyjnych i którzy zostaną wytypowani przez Zarządy poszczególnych spółek operacyjnych („Programy motywacyjne”). Wnioskodawca nie wyklucza, że w niektórych przypadkach pozostanie w bezpośrednich relacjach z kontrahentami, tzn. do relacji z takimi kontrahentami nie będzie wprowadzana bezpośrednio Spółka doradcza. W takich przypadkach Wnioskodawca będzie zarówno usługodawcą w relacji bezpośredniej z kontrahentem oraz uczestnikiem Programu motywacyjnego organizowanego przez daną Spółkę operacyjną (będącą kontrahentem Wnioskodawcy). Programy motywacyjne zostaną przyjęte celem długoterminowej motywacji Wnioskodawcy i innych strategicznych współpracowników i doradców Spółek operacyjnych do wspierania kluczowych procesów Spółek operacyjnych oraz tworzenia i utrzymywania warunków rozwoju prowadzonej przez Spółki operacyjne działalności gospodarczej, realizacji strategicznych interesów Spółek operacyjnych, wzrostu wartości Spółek operacyjnych oraz osiągnięcia jak najwyższych wyników finansowych oraz maksymalnie efektywnego realizowania czynności w zakresie realizacji i komercjalizacji inwestycji w sektorze budowlanym. Programy skierowane będą do kluczowych Doradców Spółki doradczej (w tym Wnioskodawcy) oraz strategicznych współpracowników Spółek operacyjnych, których usługi będą dotyczyły projektów realizowanych przez Spółki operacyjne, niezależnie od formalnej podstawy prawnej współpracy Spółek operacyjnych z uczestnikami Programów motywacyjnych (dalej: "Uczestnik" lub w przypadku wielu Uczestników: „Uczestnicy”), którego celem ma być motywowanie i nagradzanie najważniejszych Doradców w celu osiągnięcia finansowych i strategicznych celów biznesowych przez poszczególne Spółki operacyjne. Zasady wdrażania i funkcjonowania Programów Motywacyjnych, będą ujmowane w przyjmowanych przez Spółki operacyjne regulaminach programów motywacyjnych (dalej: "Regulamin" lub w przypadku wielu dokumentów: „Regulaminy”). Prawo do uczestnictwa w poszczególnych Programach Motywacyjnych będzie wynikało z odrębnej umowy zawartej pomiędzy Wnioskodawcą a Spółką organizującą dany Program Motywacyjny – tj. z Indywidualnej Umowy Uczestnictwa (dalej: „Umowa”), która będzie stanowiła formę uzupełnienia oraz zindywidualizowania regulacji przyjętych w Regulaminie przyjętym przez daną Spółką operacyjną. Kluczowym elementem Programów motywacyjnych będzie nieodpłatne wydawanie Udziałów Fantomowych na rzecz Uczestników, w tym Wnioskodawcy, jako instrumentów motywacji Wnioskodawcy (i innych Uczestników) do jak najbardziej efektywnego zaangażowania w projekty i działania realizowane przez Spółki projektowe. 1.4. Konstrukcja udziałów fantomowych – uwagi ogólne z perspektywy polskiej i międzynarodowej praktyki oraz teorii stosowania tego typu pochodnych instrumentów finansowych. Warto w tym kontekście wskazać kilka uwag ogólnych co do natury instytucji udziałów fantomowych oraz programów motywacyjnych, które są oparte na instrumentach tego rodzaju. Wnioskodawca zaznacza, że konstrukcja udziałów fantomowych nie jest wprost regulowana w przepisach prawa polskiego, ale jest instytucją znaną praktyce polskich organów podatkowych, której źródeł doszukiwać należy się w zagranicznej praktyce prawa, zwłaszcza prawa anglosaskiego (ang. phantom shares lub phantom stocks). W doktrynie prawa polskiego rozwiązania anglosaskie określa się jako programy „wirtualnych” papierów wartościowych, do których należą programy praw do aprecjacji z akcji (stock appreciation rights), a także programy akcji wirtualnych (Phantom stock plans). 1. Zob. J. Dybiński, s. 23 (dostęp: https://ruj.uj.edu.pl/server/api/core/bitstreams/38936438-14f2-4893-b5ab-2619a5b88544/content). . Przyjmuje się, że w programach motywacyjnych opartych o fantomowe udziały następuje zastąpienie rozliczenia pomiędzy uprawnionym a spółką – organizatorem programu motywacyjnego poprzez przyznanie rzeczywistych praw lub udziałów w spółce przekazaniem określonych kwot pieniężnych. Taka kwota pieniężna może być określana w sposób zróżnicowany i elastyczny – przykładem w tym zakresie może być prawo do aprecjacji udziałów/akcji, gdzie osoba uprawniona uzyskuje jedynie „spread” czyli różnicę pomiędzy wartością początkową akcji/udziałów a wartością tych instrumentów na moment realizacji prawa z programu motywacyjnego. Konstrukcja Phantom stock plan zakłada z kolei przyznawanie uczestnictwa w programie imitujących program akcyjny – w konstrukcji związanej z przyznawaniem praw wirtualnych dochodzi do przyznawania fikcyjnych udziałów/akcji, czasem powiązanych z niezbywanymi jednostkami uczestnictwa (units of participation) lub innymi podobnymi instrumentami. W tego rodzaju programach w momencie uprawniającym do realizacji świadczeń z programu (przyznanych jednostek uczestnictwa) osoba uprawniona powinna otrzymać świadczenie pieniężne, które powinno stanowić ekwiwalent instrumentu bazowego, którym może być w szczególności wartość rynkowa pakietu akcji/udziałów wirtualnych. 2. Zob. chociażby K. Sampson, The Fiduciary Duties of Corporate Directors to „Phantom” Stockholders, The University of Chicago Law Review, Vol 62, 1995, s. 1275 (dostep: https://chicagounbound.uchicago.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=4886&context=uclrev). . Programy oparte o wirtualne/fantomowe udziały i akcje są wyraźnie odróżniane od programów motywacyjnych opartych o warunkowe objęcie rzeczywistych udziałów lub akcji (deferred stock, delayed issuance awards), niemniej należy zwrócić uwagę, że obu modelach programów motywacyjnych fundamentalnym założeniem jest nieprzyznawanie rzeczywistych uprawnień o charakterze korporacyjnym, a zwłaszcza praw do głosowania, uczestnikom programów motywacyjnych. W programach niezwiązanych z aprecjacją wartości, ale czystą wartością akcji możliwe jest ustanowienie dodatkowego prawa do wirtualnej dywidendy będącej odpowiednikiem prawa do rzeczywistej dywidendy od spółki organizującej dany program motywacyjny. Uznaje się, że organizacja programu motywacyjnego opartego o instrumenty wirtualne tudzież fantomowe niesie za sobą szereg korzyści: 1) po pierwsze z perspektywy organizacyjnej nie wymaga ona podejmowania czynności korporacyjnych ukierunkowanych na emisję udziałów i akcji, które mogą generować dodatkowe koszty zaangażowania członków kluczowych zarządów w spółkach oraz koszty urzędowe; 2) po drugie taki sposób organizacji programu motywacyjnego nie godzi w żaden sposób w istniejące relacje i struktury wewnątrz spółki organizującej program motywacyjny – nie wymaga bowiem dokonania nowej emisji udziałów lub akcji, które nieuchronnie prowadziłaby do rozwodnienia kapitałów aktualnych udziałowców; 3) po trzecie ograniczając koszty organizacji programu motywacyjnego wydawanie instrumentów wirtualnych pozwala na wzmocnienie więzi pomiędzy organizatorem programu motywacyjnego a uczestnikiem takowego programu motywacyjnego. W ramach programu motywacyjnego uczestnik ma bowiem świadomość, że jego pozytywny wpływ na wyniki finansowe i sytuację gospodarczą danej spółki będzie miał również przełożenie na majątek samego uczestnika, co wzmacnia kohezję interesów uczestnika programu motywacyjnego oraz samej spółki organizującej program motywacyjny. Jak wynika z powyższego instrumenty w postaci Udziałów fantomowych są rozwiązaniem znanym oraz uznawanym za korzystne i racjonalne rozwiązanie w obszarze zarządzania relacjami z kluczowymi współpracownikami, a także stosownego ich motywowania do skutecznej współpracy z organizatorami programów motywacyjnych. 1.5. Uczestnictwo Wnioskodawcy w Programach Motywacyjnych – uwagi szczegółowe dotyczące konstrukcji Programów Motywacyjnych, w których uczestniczyć będzie Wnioskodawca. W przypadku Wnioskodawcy uczestnictwo w Programach motywacyjnych będzie miało charakter dobrowolny i nie będzie stanowiło elementu oferty publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 592). Ponadto przyznanie Wnioskodawcy Udziałów Fantomowych nie będzie stanowiło jakiegokolwiek świadczenia przysługującego Wnioskodawcy na podstawie odrębnych stosunków prawnych, w szczególności Udziały Fantomowe nie będą stanowiły wynagrodzenia za wykonane usługi czy innego rodzaju świadczenia na rzecz jakiejkolwiek Spółki operacyjnej. Programy Motywacyjne oraz same Udziały Fantomowe nie będą stanowiły formy dodatkowej premii lub bonusu za realizację usług przez Wnioskodawcę, ale będą dodatkowym instrumentem pozwalającym na zapewnienie efektywnego zaangażowania Wnioskodawcy w: działalność oraz projekty realizowane przez określoną Spółkę operacyjną, która będzie wspierana przez Spółkę doradczą, z którą będzie współpracować Wnioskodawca. Uczestników uprawnionych do udziału w Programie Motywacyjnym będą wskazywać Zarządy poszczególnych Spółek operacyjnych na podstawie oceny uznaniowej, uwzględniającej w szczególności rolę Wnioskodawcy i innych Uczestników w projektach realizowanych przez daną Spółkę operacyjną, jego doświadczenie, zakres odpowiedzialności oraz wpływ na wyniki finansowe i rozwój gospodarczy konkretnej Spółki operacyjnej. Spółka doradcza tudzież Wnioskodawca nie będą mieli wpływu na decyzje podejmowane w tym zakresie przez Spółki operacyjne, raz jeszcze należy jednak podkreślić, że Wnioskodawca uczestniczył w negocjowaniu nowych warunków współpracy, w których ma uczestniczyć i które mają zapewniać właściwe instrumenty motywowania Wnioskodawcy. Wedle informacji udzielonych Wnioskodawcy na tym etapie Wnioskodawca jest pewien, że otrzyma propozycję przystąpienia do co najmniej kilku Programów Motywacyjnych, które zostaną zorganizowane przez Spółki operacyjne z branży Horeca na preferencyjnych dla Wnioskodawcy warunkach, tj. z uwzględnieniem szczególnych kompetencji oraz doświadczenia Wnioskodawcy. Zarządy Spółek operacyjnych będą również uprawnione do decyzji o wycofaniu prawa danego Uczestnika do uczestnictwa w Programie Motywacyjnym organizowanym przez daną Spółkę projektową. Wnioskodawca będzie dążył, w miarę możliwości, aby programy motywacyjne, które zostaną przyjęte w relacjach z jego aktualnymi kontrahentami mogły być odtwarzane w przyszłości w relacjach z innymi kontrahentami zainteresowanymi strategicznym wsparciem Wnioskodawcy. Udziały Fantomowe stanowią, uzupełniając wcześniejsze uwagi ogólne co do natury tego instrumentu, pochodny instrument finansowy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 722 ze zm.) oraz w rozumieniu art. 5a pkt 13 ustawy o PIT, których wartość uzależniona będzie od wyników finansowych Spółek organizujących Programy Motywacyjne osiągniętych w poszczególnych latach obrotowych Spółki. Sam fakt przystąpienia do Programu Motywacyjnego nie będzie powodował bezpośrednio powstania korzyści majątkowych po stronie Wnioskodawcy i innych Uczestników, jak również nie będzie dawał gwarancji uzyskania takich korzyści później w przyszłości, ponieważ Programy motywacyjne mają być skonstruowane w ten sposób, że Wnioskodawca będzie godził się z tym, że może partycypować w sukcesie biznesowym Spółek operacyjnych, ale w niektórych przypadkach złe wyniki finansowe Spółek operacyjnych mogą obciążać go w tym sensie, że spowodują czasową lub trwałą utratę praw z Udziałów fantomowych. Przyznane Udziały fantomowe będą stanowiły wyłącznie prawa majątkowe, których wartość będzie zależała od instrumentu bazowego, jakim będą wyniki poszczególnych Spółek. Udziały fantomowe nie będą stanowiły udziałów w kapitałach zakładowych Spółek operacyjnych organizujących Programy Motywacyjne, ani nie będą związane z przyznaniem Uczestnikom jakichkolwiek praw korporacyjnych w Spółkach operacyjnych, w tym zbliżonych do praw udziałowców Spółek operacyjnych. Wnioskodawca i inni Uczestnicy posiadający Udziały Fantomowe nie będą mieli z tytułu samego uczestnictwa w danym Programie Motywacyjnym prawa do dywidend ze Spółek projektowych organizujących Programy Motywacyjne, a także uprawnień do wykonywania prawa głosu na zgromadzeniach wspólników poszczególnych Spółek. Wnioskodawca nie wyklucza jednak, że w jakimś etapie współpracy ze Spółkami operacyjnymi może uzyskać prawo do dywidendy kontrahentów, jeżeli zdecydowałby się na objęcie rzeczywistych udziałów lub akcji w kapitałach swoich kontrahentów organizujących Programy Motywacyjne. Zgodnie z założeniami Programów Motywacyjnych, Wnioskodawca otrzyma jeden udział fantomowy z początkiem każdego kwartału lub ewentualnie innego okresu rozliczeniowego przyjętego w Programie motywacyjnym danej Spółki operacyjnej, przez cały okres obowiązywania Indywidualnej Umowy Uczestnictwa oraz właściwego Regulaminu. W momencie nabycia Udziału Fantomowego nie będzie możliwe ustalenie jego wartości rynkowej w sposób obiektywny, na podstawie cen stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku - również z uwzględnieniem czasu i miejsca ich uzyskania. Udział Fantomowy w momencie jego przekazania, w każdym z Programów Motywacyjnych, nie będzie miał jeszcze określonej wartości, a wartość ta będzie zależeć od wyników Spółki wydającej Udział Fantomowy do Wnioskodawcy (lub innego Uczestnika) w danym kwartale roku obrotowego, na który Udział fantomowy zostanie wydany. Instrumentem bazowym dla Udziałów Fantomowych będzie wynik EBITDA przemnożony przez indywidualny wskaźnik ustalony dla Wnioskodawcy i ewentualnie innych Uczestników konkretnego Programu Motywacyjnego. EBITDA będzie kalkulowana jako suma: 1) wartości zysku operacyjnego (tj. EBIT); 2) amortyzacji rzeczowej; 3) amortyzacji niematerialnej. EBITDA stanowiąca instrument bazowy dla Programów motywacyjnych będzie podlegać korektom o zdarzenia jednorazowe nie dające się przypisać do zakresu normalnej działalności operacyjnej Spółek projektowych, korekty będą obejmować w szczególności skutki ekonomiczne następujących zdarzeń: 1) zdarzenia losowe; 2) odpisy aktualizujące o charakterze jednorazowym; 3) jednorazowe koszty prawne lub odszkodowawcze; 4) sprzedaż majątku trwałego; 5) przychody i koszty nieoperacyjne; 6) inne zdarzenia wskazane przez Zarząd w rocznym raporcie korekcyjnym. Wartość EBITDA za dany kwartał lub ewentualnie inny właściwy okres rozliczeniowy będzie ustalana na podstawie danych do kalkulacji podatkowych na każdy kwartał (lub ewentualnie inny okres rozliczeniowy) oraz będzie ogłaszana Wnioskodawcy i innym Uczestnikom przez Zarządy Spółek operacyjnych organizujących Programy Motywacyjne w formie dokumentowej. Każdy Udział Fantomowy będzie wyceniany raz na kwartał lub raz w przyjętym w danym Programie motywacyjnym okresie rozliczeniowym, po ogłoszeniu przez Zarządy poszczególnych Spółek operacyjnych danych dot. EBITDA za dany kwartał. Wycena wartości Udziałów fantomowych dokonywana będzie na podstawie EBITDA oraz indywidualnych wskaźników określonych w Indywidualnych Umowach Uczestnictwa zawartych z Wnioskodawcą i ewentualnie innymi Uczestnikami. Wysokość indywidualnego wskaźnika będzie określać część wyniku EBITDA danej Spółki projektowej organizującej Program Motywacyjny przypisaną danemu Udziałowi Fantomowemu, stanowiąc instrument bazowy dla jego wyceny. W związku z czym, wartość poszczególnych Udziałów fantomowych będzie uzależniona od indywidualnych parametrów określonych w Indywidualnych Umowach Uczestnictwa, przyjętej formuły rozliczenia oraz przyszłych, niepewnych zdarzeń gospodarczych, takich jak np. poziom zysku Spółki, wzrost jej wartości czy osiągnięcie określonych wskaźników. Uwzględniając wcześniej przedstawione uwagi ogólne do instytucji udziałów fantomowych można stwierdzić, że Udziały fantomowe przyznawane Wnioskodawcy będą reprezentowały ułamek uprawnień do wirtualnej dywidendy ze Spółek operacyjnych, ale same w sobie nie będą nośnikiem praw do wartości wirtualnych udziałów. Spółki operacyjne będą zasadniczo warunkowały wypłaty z tytułu Udziałów Fantomowych zasadniczo od spełnienia dwóch warunków: 1) osiągnięcia pozytywnych wyników finansowych, które przełożą się na wartość instrumentu bazowego (EBITDA zgodnie z wyżej opisaną metodyką) oraz ewentualnie; 2) osiągnięcia celów przypisanych Wnioskodawcy w ramach danego Programu Motywacyjnego, które będą przede wszystkim z realizacją planów finansowych opracowywanych i realizowanych z uwzględnieniem konsultacji przeprowadzonych z Wnioskodawcą. Przyznane Udziały fantomowe będą podlegały wyłącznie rozliczeniu pieniężnemu z zastrzeżeniem możliwości dokonywania potrąceń wzajemnych należności w określonych sytuacjach. Udziały fantomowe będą miały, w ramach poszczególnych Programów Motywacyjnych, charakter niezbywalny, czyli nie będą mogły zostać przeniesione, zastawione, obciążone ani w inny sposób rozporządzane, z wyjątkiem przypadków dziedziczenia np. przez zstępnych Wnioskodawcy. W związku z powyższym otrzymanie przez Wnioskodawcę Udziałów fantomowych wiązać się będzie z konkretnym ryzykiem ekonomicznym dla Wnioskodawcy, które wiązać się będzie w praktyce z wahaniami wartości Udziałów Fantomowych, która uzależniona będzie każdorazowo od instrumentów bazowych w ramach poszczególnych Programów Motywacyjnych. W szczególności może dojść do niespełnienia celów i warunków przewidzianych w Regulaminach lub Umowach zawieranych przez Wnioskodawcę ze Spółkami. Ponadto istnieje ryzyko nieosiągnięcia satysfakcjonującego zwrotu z inwestycji, który będzie zależny od przyszłych wyników oraz wskaźników finansowych Spółek operacyjnych organizujących Programy Motywacyjne. Wypłata Świadczeń z Udziałów Fantomowych za dany kwartał lub inny okres rozliczeniowy w roku obrotowym możliwa będzie dopiero po ogłoszeniu w formie dokumentowej danych finansowych Spółki organizującej konkretny Program Motywacyjny za dany kwartał lub inny okres rozliczeniowy przez jej Zarząd. Po zgłoszeniu przez Wnioskodawcę żądania wypłaty wartości Udziałów Fantomowych, Zarząd konkretnej Spółki organizującej Program Motywacyjny będzie każdorazowo sporządzał dla Wnioskodawcy dokument ze wskazaniem wartości jego Udziałów Fantomowych, które będą przypisane do Wnioskodawcy. Przedmiotowy dokument będzie stanowił podstawę do wypłaty Świadczenia z Udziałów Fantomowych. Wypłata świadczenia dokumentowana będzie notą księgową wystawianą przez Wnioskodawcę, a dodatkowo potwierdzeniem przelewu z tytułu Świadczenia z Udziałów Fantomowych. 1.6. Uwagi końcowe oraz zastrzeżenia Wnioskodawcy . Należy zaznaczyć, że Wnioskodawca opisuje powyżej warunki Programów Motywacyjnych, które zostaną przyjęte w Spółkach operacyjnych z uwzględnieniem ustaleń oraz negocjacji, które przeprowadził. Wnioskodawca nie ma kontroli nad rzeczonymi Spółkami, natomiast przeprowadził ustalenia z zarządami tych Spółek i ich udziałowcami i działa w dobrej wierze – tj. w przekonaniu, że opisane w niniejszym Wniosku zasady Programów Motywacyjnych zostaną w sposób spójny przyjęte przez Spółki współpracujące z Wnioskodawcą oraz innymi, kluczowymi dla Spółek Doradcami. Wnioskodawca przyjmuje jednocześnie do wiadomości, że jeżeli z jakiś względów ostateczne Programy Motywacyjne będą różniły się w założeniach od przedstawionego powyżej opisu, to ewentualna interpretacja indywidualna wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej nie będzie miała zastosowania do tego typu Programu motywacyjnego. W związku z powyższym Wnioskodawca powziął wątpliwość co do właściwego sposobu rozliczania przyszłych świadczeń z Udziałów Fantomowych, które będą do niego wypłacane przez Spółki projektowe, kwalifikacji przyszłych przychodów w tym zakresie. Pytania 1. Czy Udziały Fantomowe, które będą wydawane na rzecz Wnioskodawcy w ramach Programów Motywacyjnych, będą stanowić pochodne instrumenty finansowe, o których mowa w art. 5a pkt 13 ustawy PIT? 2. Czy świadczenia wynikające z realizacji Udziałów Fantomowych otrzymanych w ramach Programów Motywacyjnych, które będzie otrzymywać Wnioskodawca, stanowić będą dla Wnioskodawcy przychód z działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 8 ustawy PIT? Pana stanowisko w sprawie 1. Udziały Fantomowe, które będą wydawane na rzecz Wnioskodawcy w ramach Programów Motywacyjnych, będą stanowić pochodne instrumenty finansowe, o których mowa w art. 5a pkt 13 ustawy PIT. 2. Świadczenia pieniężne wynikające z realizacji Udziałów Fantomowych w ramach Programów Motywacyjnych organizowanych przez Spółki organizacyjne, które otrzymywać będzie Wnioskodawca, stanowić będą przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej Wnioskodawcy. Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy Przepisy właściwe dla rozstrzygnięcia w przedmiocie niniejszego Wniosku W myśl art. 5a pkt 13 ustawy o podatku PIT, ilekroć w ustawie jest mowa o pochodnych instrumentach finansowych oznacza to instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o obrocie Instrumentami finansowymi, z wyłączeniem tytułów uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania oraz instrumentów rynku pieniężnego. Jak stanowi art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, instrumentami finansowymi w rozumieniu tejże ustawy są: 1) papiery wartościowe; 2) niebędące papierami wartościowymi: t a) tytuły uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania, b) instrumenty rynku pieniężnego, c) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne Instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności lub inny Instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne, d) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową oraz Inne Instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar, i które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne lub mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, e) opcje, kontrakty terminowe, swapy oraz Inne Instrumenty pochodne, których Instrumentem bazowym jest towar, i które są wykonywane przez dostawę, pod warunkiem, że są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu, f) niedopuszczone do obrotu na rynku regulowanym ani w alternatywnym systemie obrotu opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne Instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar, które mogą być wykonane przez dostawę, które nie są przeznaczone do celów handlowych i wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych, g) instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego, h) kontrakty na różnicę, i) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward dotyczące stóp procentowych oraz Inne Instrumenty pochodne odnoszące się do zmian klimatycznych, stawek frachtowych, uprawnień do emisji oraz stawek Inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne albo mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, a także wszelkiego rodzaju Inne Instrumenty pochodne odnoszące się do aktywów, praw, zobowiązań, indeksów oraz Innych wskaźników, które wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych, j) uprawnienia do emisji Według art. 3 pkt 28a ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, przez instrumenty pochodne należy rozumieć opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne prawa majątkowe, których cena lub wartość zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny lub wartości instrumentów finansowych, walut, stóp procentowych, rentowności, indeksów finansowych, wskaźników finansowych, towarów, zmian klimatycznych, stawek frachtowych, poziomów emisji stawek, inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, a także innych aktywów, praw, zobowiązań, indeksów lub wskaźników oraz instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego. Identyfikacja instrumentów pochodnych na podstawie właściwych przepisów Z powyższych uregulowań można wywieść, że instrument pochodny to instrument finansowy, którego wartość zależy od wartości określonego instrumentu bazowego (podstawowego), np. wartości indeksu finansowego, wskaźnika finansowego. Nabywca pochodnego instrumentu finansowego jest uprawniony do uzyskania świadczenia, zaś jego wydawca jest zobowiązany do realizacji zobowiązania w określonym terminie i na określonych warunkach, wyznaczanych w odniesieniu do wartości aktywów, na którym oparty został pochodny instrument finansowy. Jedną z form realizacji pochodnego instrumentu finansowego jest zapłata odpowiedniej kwoty rozliczenia. Ponadto wskazać należy na rozporządzenie Ministra Finansów z 17 listopada 2024 r. w sprawie uznawania i metod wyceny oraz ujawniania i instrumentów finansowych (Dz. U. poz. 1750), które w § 2 pkt 1 wskazuje cechy, jakie powinien posiadać pochodny instrument finansowy. Z przepisu tego wynika, że: Instrument pochodny to instrument finansowy, którego: a) wartość jest zależna od zmiany wartości instrumentu bazowego, to jest określonej stopy procentowej, ceny instrumentu finansowego lub towaru, kursu wymiany walut, indeksu cen lub stóp, oceny wiarygodności kredytowej lub indeksu kredytowego albo innej podobnej wielkości oraz, b) zawarcie, w tym nabycie lub wystawienie, nie wymaga żadnych wydatków lub wpływów początkowych lub wymaga początkowej inwestycji netto mniejszej niż byłaby wymagana dla innych rodzajów kontraktów, dla których oczekuje się podobnych reakcji na zmiany czynników rynkowych przy założeniu, że w przypadku zmiennej nie- finansowej zmienna ta nie jest specyficzna dla żadnej ze stron kontraktu oraz, c) rozliczenie nastąpi w przyszłości oraz, d) rozliczenie nastąpi przez przekazanie instrumentu bazowego, przekazanie innych aktywów finansowych lub przez przekazanie aktywów finansowych o wartości równej różnicy między bieżącą ceną rynkową instrumentu bazowego i jego ceną umowną. Udziały Fantomowe stanowią instrumenty pochodne w świetle przepisów prawa oraz dotychczasowej praktyki orzeczniczej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej W związku z powyższym należy stwierdzić, że otrzymywane przez Wnioskodawcę w ramach Programów Motywacyjnych organizowanych przez Spółki projektowe Udziały Fantomowe spełniać będą cechy pochodnych instrumentów finansowych, o których mowa w zacytowanych powyżej przepisach, a zatem będą stanowić pochodne instrumenty finansowe, o których mowa w art. 5a pkt 13 ustawy PIT. Zauważyć bowiem należy, że cechami Udziałów Fantomowych, o których mowa w niniejszym wniosku będzie to, że: · wartość Udziałów Fantomowych zależeć będzie od zmiany wartości instrumentu bazowego, czyli wypracowanych przez Spółkę wyników finansowych – straty albo zysku (EBITDA – kalkulowanego wedle metodyki opisanej w opisie zdarzenia przyszłego); · nabycie Udziału Fantomowego nie powoduje kosztów początkowych dla którejkolwiek ze Stron (Spółki operacyjnej lub Uczestnika), ponieważ objęcie Udziałów Fantomowych przez Wnioskodawcę następować będzie nieodpłatnie; · rozliczenie Świadczenia z tytułu Udziałów Fantomowych nastąpi w przyszłości, czyli najwcześniej po opublikowaniu przez Zarząd danej Spółki operacyjnej stosownych wyników (EBITDA skorygowanego) za dany kwartał roku obrotowego lub ewentualnie za inny, właściwy okres rozliczeniowy. Zgodnie z zasadami Programów Motywacyjnych, Wnioskodawca z tytułu posiadania Udziałów Fantomowych będzie uprawniony do uzyskania Świadczenia odpowiadającego wartości Udziałów Fantomowych przedstawionych do wykorzystania na podstawie klauzul określonego Programu Motywacyjnego, zaś każda Spółka projektowa będzie zobowiązana do realizacji Świadczeń z Udziałów Fantomowych w określonych terminach i na określonych zasadach. Tym samym Udziały Fantomowe posiadać będą, zdaniem Wnioskodawcy, wszystkie elementy charakterystyczne dla pochodnych instrumentów finansowych. W opinii Wnioskodawcy, przyznawane Wnioskodawcy Udziały Fantomowe nie będą jednocześnie spełniać ustawowych cech papieru wartościowego (brak emisji, brak zbywalności, brak praw udziałowych). Prawidłowość stanowiska Wnioskodawcy potwierdzają liczne interpretacje podatkowe Dyrektora KIS wydawane w zbliżonych stanach faktycznych, tj. na kanwie stanów faktycznych dotyczących: programów motywacyjnych opartych o udziały fantomowe lub samych udziałów fantomowych. Jako przykład Wnioskodawca wskazuje na: 1) interpretację indywidualną z dnia 21 lipca 2023 r., znak: 0114-KDIP3-1.4011.492.2023.3.EC, 2) interpretację indywidualną z dnia 4 września 2024 r., znak: 0112-KDIL2-1.4011.533.2024.2.JK oraz, 3) interpretację indywidualną z dnia 22 lipca 2025 r., znak: 0114-KDIP3-1.4011.455.2025.3.MS2. 4.4. Świadczenia z Udziałów Fantomowych, które będą wydawane nieodpłatnie do Wnioskodawcy, stanowić będą przychody z działalności gospodarczej Wnioskodawcy Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o PIT, opodatkowaniu podatkiem PIT podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Ogólne określenie "przychodów" zawiera art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, zgodnie z którym przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Zatem pojęcie przychodu wiąże się z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do majątku podatnika i zwiększającą aktywa podatnika. Ustawodawca odróżnia przy tym przysporzenia, które mają charakter: pieniężny - pieniądze i wartości pieniężne oraz niepieniężny - świadczenia w naturze (otrzymane rzeczy lub prawa), nieodpłatne świadczenia inne niż świadczenia w naturze (otrzymane usługi lub świadczenia polegające na udostępnianiu rzeczy lub praw). W tym kontekście warto zwrócić uwagę na stanowisko Dyrektora KIS w przedmiocie świadczeń nieodpłatnych: „Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu - przysporzenie majątku innej osobie, mające konkretny wymiar finansowy. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń naturze, czy też innych nieodpłatnych świadczeń), jak również na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.” (zob. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z dnia 5 września 2024 r., znak: 0112-KDIL2-1.4011.529.2024.2.JK). W art. 10 ustawy o PIT określono katalog źródeł przychodów. Źródła te mają charakter rozłączny, co oznacza, że każdy przychód może być zaliczony wyłącznie do jednego źródła. W celu prawidłowej kwalifikacji przychodu do konkretnego źródła przychodów należy uwzględnić wszystkie okoliczności związane z jego powstaniem (uzyskaniem). Źródłami przychodów są m.in.: 1) stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta (art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT); 2) pozarolnicza działalność gospodarcza (art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT); 3) kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c (art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o PIT); 4) inne źródła (art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT). W myśl art. 10 ust. 4 ustawy o PIT do źródeł przychodów należą przychody z realizacji praw z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, lub z pochodnych instrumentów finansowych, uzyskane w następstwie objęcia lub nabycia tych praw jako świadczenie w naturze lub nieodpłatne świadczenie, są zaliczane do tego źródła przychodów, w ramach którego to świadczenie w naturze lub nieodpłatne świadczenie zostało uzyskane. Art. 14 ust. 2 pkt 8 ustawy o PIT stanowi, że przychodem z działalności gospodarczej jest również wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, obliczonych zgodnie z art. 11 ust. 2 – 2b, z zastrzeżeniem ust. 2g i art. 21 ust. 1 pkt 125 i 125a. Nabywca pochodnego instrumentu finansowego jest uprawniony do uzyskania świadczenia, zaś jego wydawca jest zobowiązany do realizacji zobowiązania w określonym terminie i na określonych warunkach, wyznaczanych w odniesieniu do wartości aktywów, na którym oparty został pochodny instrument finansowy. Przychody, które osiągać będzie Wnioskodawca wynikające z realizacji Udziałów Fantomowych nabytych nieodpłatnie w ramach Programów Motywacyjnych, na podstawie art. 10 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie stanowią przychodów z kapitałów pieniężnych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o PIT. Wypłata uzyskana w następstwie nieodpłatnego nabycia pochodnych instrumentów finansowych podlega zaliczeniu do tego źródła przychodów, w ramach którego zostałyby uzyskane pochodne instrumenty finansowe. Otrzymywane świadczenie będzie związane z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością gospodarczą. Wnioskodawca jest absolutnie kluczowym i strategicznym doradcą, który będzie wspierał Spółki operacyjne – swoje usługi będzie rozliczał jako: 1) usługi wykonane dla Spółki doradczej, która to Spółka doradcza będzie z kolei świadczyła usługi wsparcia dla Spółek projektowych, przy czym wszystkie zaangażowane strony będą miały świadomość, że kluczową rolę we wspieraniu Spółek projektowych będzie miał Wnioskodawca i ewentualnie inni kluczowi Doradcy lub; 2) usługi realizowane bezpośrednio dla kontrahentów Wnioskodawcy – organizatorów Programów motywacyjnych. Należy też pamiętać, że wypłata jakichkolwiek Świadczeń z Udziałów Fantomowych odbywać się będzie w sposób w pełni nieodpłatny – nie będą one stanowiły wynagrodzenia za konkretne usługi Wnioskodawcy na rzecz Spółek operacyjnych, ale będą one realizowane jako forma uznania dla szczególnego, pozytywnego wpływu Wnioskodawcy na działalność i wyniki finansowe kontrahentów organizujących Programy Motywacyjne. W związku z powyższym uzyskiwane przychody Wnioskodawcy związane z uczestnictwem w Programach Motywacyjnych oraz otrzymywaniem Udziałów Fantomowych należy kwalifikować do źródła przychodów - pozarolnicza działalność gospodarcza. W ocenie Wnioskodawcy, gdyby nie współpracował ze Spółką doradczą i w konsekwencji pośrednio ze Spółkami operacyjnymi lub ewentualnie bezpośrednio ze Spółkami operacyjnymi nie byłby uprawniony do skorzystania z Programów Motywacyjnych organizowanych przez Spółki operacyjne, a w związku z tym należy uznać, że świadczenia z Udziałów Fantomowych będą stanowić dla Wnioskodawcy przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej. Zatem w ocenie Wnioskodawcy, przyszły przychód uzyskany z realizacji Świadczeń w ramach Programów motywacyjnych Spółek operacyjnych należy rozliczyć jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT w zw. z art. 10 ust. 4 tej ustawy. Przychody Wnioskodawcy należy uznać za przychody, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 8 ustawy PIT, zgodnie z którym przychodem jest: „wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, obliczonych zgodnie z art. 11 ust. 2-2b , z zastrzeżeniem ust. 2g i art. 21 ust. 1 pkt 125 i 125a” Praktyka orzecznicza Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej potwierdza, że świadczenia z udziałów fantomowych wydawanych w ramach programów motywacyjnych powinny być uznawane za przychody z działalności gospodarczej uczestników takich programów. Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w wydawanych interpretacjach podatkowych w bardzo zbliżonych stanach faktycznych, w których organy podatkowe potwierdzają, że w momencie nabycia przez uczestników programu motywacyjnego akcji fantomowych po stronie uczestników nie powstanie przychód podatkowy. Tytułem przykładu: interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z dnia 10 kwietnia 2025 r., znak: 0112-KDIL2-2.4011.175.2025.1.MM: „Organ podatkowy uznał, że udziały fantomowe spełniają cechy pochodnych instrumentów finansowych. Z tytułu nieodpłatnego przyznania udziałów fantomowych nie powstaje przychód podlegający opodatkowaniu, ponieważ ich wartość zależy od warunków przyszłych i niepewnych. Przychód powstaje dopiero w momencie realizacji praw z udziałów fantomowych, tj. wypłaty świadczenia pieniężnego. Wartość przychodu należy ustalić na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o PIT, jako równą wartości rynkowej udziału fantomowego.” oraz interpretacje indywidualne z dnia 22 lipca 2025 r. znak: 0114-KDIP3-1.4011.455.2025.3.MS2 i z dnia 23 kwietnia 2025 r. znak: 0115-KDIT1.4011.189.2025.1.MN. W interpretacji z dnia 22 lipca 2025 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził w szczególności, że: „Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że przychody z tytułu otrzymania przez Pana świadczenia pieniężnego wynikającego z realizacji udziału fantomowego nabytego nieodpłatnie w ramach programu, na podstawie art. 10 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie stanowią przychodów z kapitałów pieniężnych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 tej ustawy. Wypłata uzyskana w następstwie nieodpłatnego nabycia pochodnych instrumentów finansowych podlega zaliczeniu do tego źródła przychodów, w ramach którego zostały uzyskane pochodne instrumenty finansowe. Ponieważ otrzymywane świadczenie jest - mimo posiadanej ze spółką umowy o pracę - związane z prowadzoną przez Pana działalnością gospodarczą (współpracuje Pan ze spółką), to uzyskiwane z tego tytułu przychody należy kwalifikować do źródła przychodów - pozarolnicza działalność gospodarcza. Gdyby nie współpracował Pan z ww. spółką - w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej - nie byłby Pan uprawniony do skorzystania z opisanego programu motywacyjnego. Zatem przyszły dochód uzyskany z realizacji udziałów fantomowych (Opcji) w ramach Programu motywacyjnego Spółki - w sytuacji, gdy jest Pan z nią związany zarówno umową o pracę, jak i współpracą B2B, należy rozliczyć jako przychód z działalności gospodarczej, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zw. z art. 10 ust. 4 tej ustawy.” Ocena stanowiska Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części nieprawidłowe i w części prawidłowe. Uzasadnienie interpretacji indywidualnej Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592): Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. W myśl art. 10 ust. 1 pkt 3 i pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłami przychodów są: pozarolnicza działalność gospodarcza (pkt 3),kapitały pieniężne i prawa majątkowe (pkt 7). Za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 – stosownie do art. 14 ust. 1 analizowanej ustawy – uważa się: Kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług. Z kolei zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodem z działalności gospodarczej jest również: Wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, obliczonych zgodnie z art. 11 ust. 2-2b, z zastrzeżeniem ust. 2g i art. 21 ust. 1 pkt 125 i 125a. Przychodem należnym jest każda forma przysporzenia majątkowego, mającego zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia oraz świadczenia w naturze otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku innej osobie, mające konkretny wymiar finansowy. Powyższe wynika z art. 11 ust. 1 ww. ustawy, który stanowi, że: Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. W myśl art. 11 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Wartość pieniężną świadczeń w naturze, z zastrzeżeniem ust. 2c oraz art. 12 ust. 2-2c, określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania. Zgodnie z art. 11 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się: 1) jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców; 2) jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu; 3) jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku; 4) w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia. Stosownie natomiast do art. 11 ust. 2b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 2 lub 2a, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika. Z przedstawionego opisu okoliczności faktycznych sprawy wynika, że: · jest Pan polskim rezydentem podatkowym, świadczy Pan usługi na rzecz podmiotów z którymi współpracuje w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, · zamierza Pan przystąpić do programów o charakterze motywacyjnym organizowanych przez Spółki na rzecz których świadczy Pan usługi (zasady wszystkich programów mają być identyczne), · w ramach uczestnictwa otrzyma Pan nieodpłatnie udziały fantomowe, za które po spełnieniu warunków dotyczących programu, otrzyma Pan środki pieniężne. Wobec powyższego rozstrzygnięcia wymaga czy nieodpłatne nabycie udziałów fantomowych w ramach zorganizowanych programów o charakterze motywacyjnym stanowić będzie dla Pana przysporzenie majątkowe, a jeżeli tak, w ramach jakiego źródła przychodu należy je rozpoznać. Wśród źródeł przychodów, wymienionych w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazano w pkt 7 kapitały pieniężne i prawa majątkowe. Szczegółowy zakres przychodów należących do kategorii przychodów z kapitałów pieniężnych wynika z art. 17 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Za przychody z kapitałów pieniężnych – zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy – uważa się: Przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających. Zatem przychód z kapitałów pieniężnych powstaje m.in. w związku z posiadanym pochodnym instrumentem finansowym, który: • podlega obrotowi, tzn. można go odpłatnie przenieść i z tego tytułu osiągnąć przychód, • posiada „walor” prawa, które można zrealizować i z tego tytułu osiągnąć przychód. Za datę powstania przychodu z tytułu realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych uważa się moment realizacji tych praw (art. 17 ust. 1b ww. ustawy). Pochodny instrument finansowy został zdefiniowany w art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o pochodnych instrumentach finansowych oznacza to: instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c-i ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 722 ze zm.), instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy są niebędące papierami wartościowymi: c) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności, uprawnienie do emisji lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne, z wyłączeniem instrumentów pochodnych, o których mowa w art. 10 rozporządzenia 2017/565 , d) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne lub mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, e) opcje, kontrakty terminowe, swapy oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które mogą być wykonane przez dostawę, pod warunkiem że są dopuszczone do obrotu w systemie obrotu instrumentami finansowymi, z wyłączeniem produktów energetycznych będących przedmiotem obrotu hurtowego na OTF, które muszą być wykonywane przez dostawę, f) niedopuszczone do obrotu w systemie obrotu instrumentami finansowymi opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które mogą być wykonane przez dostawę, a które nie są przeznaczone do celów handlowych i wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych, g) instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego, h) kontrakty na różnicę, i) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward dotyczące stóp procentowych oraz inne instrumenty pochodne odnoszące się do zmian klimatycznych, stawek frachtowych oraz stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne albo mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, a także instrumenty pochodne, o których mowa w art. 8 rozporządzenia 2017/565 , i inne, które wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych, j) uprawnienia do emisji. Ilekroć w ustawie jest mowa o instrumentach pochodnych rozumie się przez to opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne prawa majątkowe, których cena lub wartość zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny lub wartości instrumentów finansowych, walut, stóp procentowych, rentowności, indeksów finansowych, wskaźników finansowych, towarów, zmian klimatycznych, stawek frachtowych, poziomów emisji, stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, a także innych aktywów, praw, zobowiązań, indeksów lub wskaźników, oraz instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego (art. 3 pkt 28a ww. ustawy o obrocie instrumentami finansowymi). Wobec okoliczności faktycznych wskazanych na gruncie analizowanej sprawy: udziały fantomowe zostały Panu przyznane nieodpłatnie;przyznane udziały fantomowe nie będą stanowiły formy dodatkowej premii lub bonusu za realizację usług,w momencie nabycia udziału fantomowego nie będzie możliwe ustalenie jego wartości rynkowej,wartość udziału fantomowego uzależniona będzie od wyników finansowych Spółek organizujących Programy Motywacyjne osiągniętych w poszczególnych latach obrotowych Spółki,udziały fantomowe wg. Pana będą stanowiły prawa majątkowe,udziały fantomowe będą miały, w ramach poszczególnych Programów Motywacyjnych, charakter niezbywalny, czyli nie będą mogły zostać przeniesione, zastawione, obciążone ani w inny sposób rozporządzane, z wyjątkiem przypadków dziedziczenia,będą miały charakter indywidualny i warunkowy, uznać należy, że samo przyznanie Panu udziałów fantowych w celu uzyskania środków pieniężnych nie będzie skutkowało powstaniem po Pana stronie przychodu. Przyznanie udziałów fantomowych nie zwiększyło realnie Pana stanu majątkowego. Jest to – jak wynika z opisanych okoliczności faktycznych sprawy – wyłącznie ekspektatywa, tj. stan oczekiwania do otrzymania rozliczenia pieniężnego za świadczone usługi, który wiążę się z ryzykiem ich faktycznego otrzymania. Nieodpłatnie przyznane Panu akcje fantomowe nie są elementem wynagradzania w rozumieniu podstawowego wynagrodzenia z tytułu umowy za świadczone usługi, lecz będą: świadczeniami pieniężnymi wypłacanymi w związku z osiągnięciem przez Spółki/Spółkę określonych wyników finansowych. Punktem wyjścia dla oceny charakteru wypłacanych świadczeń powinna być ocena, czym w istocie są „utworzone” przez Spółki instrumenty motywacyjne w postaci udziałów fantomowych, których posiadanie jest podstawą wypłaty świadczenia pieniężnego i jednocześnie czynnikiem kalkulacyjnym jego wysokości (to w oparciu o ilość posiadanych udziałów fantomowych oraz osiągnięty wynik finansowy Spółki ustala się wysokość świadczenia). Pozwoli to na udzielenie odpowiedzi do jakiego źródła należy zaklasyfikować osiągnięty przez Pana przychód. W Pana opisie okoliczności faktycznych sprawy zawarto cechy udziałów fantomowych, które: są wewnętrznymi instrumentami dodatkowego wynagradzania kluczowych doradców oraz współpracowników Spółek operacyjnych – instrument ma służyć wyłącznie wybranym osobom w celu powiązania ich interesów finansowych z wynikami finansowymi Spółek, to w istocie element mechanizmu motywacyjnego i wynagradzania (premiowania),są nabywane nieodpłatnie przez wybranych doradców i współpracowników,udziały fantomowe (wirtualne instrumenty), to w istocie umowa, na podstawie której osobie uprawnionej jest przyznawane prawo do wypłaty świadczenia pieniężnego po podsumowaniu wyników finansowych Spółki,dla udziałów fantomowych nie istnieje rynek obrotu tymi prawami – są skierowane wyłącznie do współpracowników, doradców danej spółki jako element mechanizmu motywacyjnego,nie dają prawa do pobierania dywidendy. Nabyte zatem udziały fantomowe: 1) nie są przedmiotem obrotu, tj. w Pana przypadku uczestnictwo w Programach motywacyjnych będzie miało charakter dobrowolny i nie będzie stanowiło elementu oferty publicznej, a to oznacza, że: nie istnieje rynek obrotu tymi prawami, na którym byłyby przedmiotem skutecznego obrotu,zostały stworzone na potrzeby systemu premiowania/dodatkowego wynagradzania,nie stanowią instrumentu, który spełniałby funkcje inwestycyjne czy zabezpieczające,są mechanizmem powiązania interesów finansowych doradców, współpracowników z interesami danej spółki – w celu wypracowania najlepszego z możliwych wyników finansowych Spółki,to w istocie indywidualne umowy między daną Spółką jako zleceniodawcą a poszczególnymi doradcami, współpracownikami w zakresie premiowania zaangażowania na rzecz wzrostu wartości spółki,są ekspektatywą świadczenia pieniężnego, którego wartość określono w korelacji z wynikami finansowymi spółki; 2) nie posiadają ceny nabycia: nie posiadają „własnej” wartości – cena nabycia stanowi wynik indywidualnych ustaleń pomiędzy Spółką a osobą uprawnioną,nie posiadają wartości, która zależałaby od wartości innego instrumentu finansowego lub towarowego – wynik finansowy lub wartość przedsiębiorstwa to punkt odniesienia do kalkulacji wysokości świadczenia pieniężnego i ilości posiadanych udziałów fantomowych. Tym samym nabyte przez Pana udziały fantomowe będą stanowić stan oczekiwania wypłaty świadczenia pieniężnego. Powyższa charakterystyka „instrumentu motywacyjnego” wskazuje, że został on wykreowany na potrzeby stworzonego systemu motywacyjnego. Nie sposób zatem przyznać Panu racji, że taki „instrument” spełnia przesłanki uznania go za pochodny instrument finansowy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c-i ustawy o obrocie instrumentami finansowymi w związku z art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie nazwa bowiem, a cechy danego instrumentu decydują o uznaniu go za pochodny instrument finansowy. Podkreślić należy, że w przypadku klasycznego instrumentu pochodnego o faktycznym zawarciu umowy sprzedaży instrumentu bazowego lub dokonaniu adekwatnego rozliczenia finansowego decyduje przede wszystkim cena wykonania. W przypadku omawianego systemu motywacyjnego koncepcja ceny wykonania nie występuje, a krąg osób uprawnionych do nabycia udziałów fantomowych jest ściśle określony i ograniczony do wybranych doradców i współpracowników danej Spółki. Tego typu przesłanki nie pojawiają się przy „klasycznych” pochodnych instrumentach finansowych. Ponadto w utworzonych instrumentach motywacyjnych nie ma w ogóle instrumentu bazowego. Wypracowany przez spółkę zysk w powiązaniu z ilością posiadanych instrumentów motywacyjnych jest podstawą do określenia wysokości świadczenia pieniężnego. Tym samym kryteria i cechy charakteryzujące udziały fantomowe przemawiają przeciwko klasyfikacji tych praw jako instrumentów finansowych w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c-i ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. W tym zakresie Pana stanowisko uznano za nieprawidłowe. Skoro udziały fantomowe nie będą pochodnym instrumentem finansowym w rozumieniu art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to świadczenie pieniężne będące realizacją tego prawa nie może zostać zakwalifikowane jako przychód z kapitałów pieniężnych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, jak również w opisanej sytuacji nie znajdzie również zastosowania art. 10 ust. 4 tej ustawy. Niewątpliwie wskazane świadczenie pieniężne pozostaje w związku prawnym i faktycznym z istniejącym stosunkiem współpracy Pana z daną Spółką w zakresie usług doradczych i konsultingowych, które wykonuje Pan w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zatem przychód z tytułu otrzymania środków pieniężnych otrzymanych w wyniku realizacji udziałów fantomowych jak słusznie Pan wskazał, powinien zostać zakwalifikowany do źródła przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 14 ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wartość tego przychodu należy natomiast określić na podstawie art. 11 ust. 2-2b w zw. z art. 14 ust. 2 pkt 8 tej ustawy. Pana stanowisko w powyższym zakresie należy uznać za prawidłowe. Dodatkowe informacje Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. Odnosząc się do powołanych we wniosku interpretacji indywidualnych oraz wyroków należy stwierdzić, iż zostały one wydane w indywidualnych sprawach podmiotów, które o ich wydanie wystąpiły, zatem nie są one wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych. Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...) Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albow formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Powołane przepisy
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 5a-pkt 13[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 3[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 7[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10-ust. 4[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 17-ust. 1-pkt 10
Słowa kluczowe
instrumenty-pochodne instrumenty finansoweprogramy-program motywacyjnyudział
Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (eureka.mf.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło (Eureka)