0114-KDIP3-2.4011.521.2026.1.MG

Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe Szanowni Państwo, stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe. Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej 27 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku wspólnego jest następująca: Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem 1)  Zainteresowana będąca stroną postępowania: - A.A. 2)  Zainteresowany niebędący stroną postępowania: - B.B. Opis zdarzenia przyszłego Zainteresowani, Pani A.A. oraz Pan B.B., zawarli w dniu 12 lipca 2005 r. z (...) Bank umowę nr (…) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych „(…)" waloryzowany kursem CHF (dalej jako „Umowa"). Na podstawie Umowy Bank udzielił Zainteresowanym kredytu w kwocie 352.595,00 PLN. Zgodnie z zapisami Umowy, kwota kredytu wyrażona w CHF nie została z góry określona liczbowo, lecz miała zostać ustalona na podstawie kursu kupna waluty CHF z tabeli kursowej (...) Bank z dnia i godziny uruchomienia Kredytu lub jego poszczególnych transz. Wypłata kwoty Kredytu przeznaczonej na zakup została zaplanowana w dwóch transzach: I transza w wysokości 282.076,00 zł do 15 lipca 2005 r., a II transza w wysokości 70.519,00 zł zgodnie z dyspozycją Kredytobiorcy. Ostatecznie Bank wypłacił kwotę 352.595,00 PLN, co odpowiadało równowartości 135.967,73 CHF. Kredyt, powiązany z walutą obcą (CHF), został zaciągnięty w celu sfinansowania budowy i nabycia od Dewelopera na rynku pierwotnym lokalu mieszkalnego położonego przy ul. (…), lokal nr (…), w (…), wraz z wyłącznym prawem do korzystania z miejsca parkingowego nr (…) pod tym samym adresem. Zabezpieczeniem spłaty kredytu była hipoteka ustanowiona na wskazanej nieruchomości. Nieruchomość była i pozostaje wykorzystywana przez Zainteresowanych wyłącznie w celu zaspokojenia ich własnych potrzeb mieszkaniowych. Zaciągnięcie kredytu oraz wykorzystanie nieruchomości nie pozostawało w jakimkolwiek związku z prowadzoną przez Zainteresowanych działalnością gospodarczą ani z ich aktywnością zawodową. Zainteresowani dokonali całkowitej spłaty zobowiązania wynikającego z Umowy. W ramach realizacji Umowy Zainteresowani w wykonaniu Umowy poprzez dokonywanie spłat rat kapitałowo-odsetkowych uiścili na rzecz Banku łącznie kwotę 214.587,47 PLN oraz 111.412,96 CHF, z czego 108.076,66 CHF tytułem częściowej przedterminowej spłaty kredytu. W następstwie zakwestionowania ważności Umowy, ze względu na zawarte w niej abuzywne klauzule przeliczeniowe, Zainteresowani wnieśli przeciwko Bankowi pozew. Postępowanie z ich powództwa, prowadzone pod sygnaturą (…), toczy się przed Sądem Okręgowym w (…). Aktualnie strony prowadzą negocjacje dotyczące wzajemnych rozliczeń, zmierzające do polubownego zakończenia sporu. Zainteresowani planują zawarcie z Bankiem ugody pozasądowej (dalej jako „Ugoda"), która kompleksowo ureguluje kwestię wzajemnych wierzytelności wynikających z Umowy. Na moment sporządzania niniejszego wniosku Zainteresowani nie znają jeszcze planowanego terminu zawarcia Ugody. Projekt Ugody przewiduje, że zamiarem Banku oraz Zainteresowanych (dalej łącznie jako „Strony") jest, po pierwsze, polubowne rozstrzygnięcie sporu dotyczącego wzajemnych roszczeń Stron będących przedmiotem postępowania sądowego z powództwa Zainteresowanych, toczącego się przed Sądem Okręgowym w (…) pod sygn. akt (…), po drugie, usunięcie stanu niepewności co do roszczeń Stron związanych z zawarciem i wykonywaniem Umowy poprzez przyjęcie w Ugodzie określonych rozwiązań rozliczeniowych. W konsekwencji Strony zamierzają definitywnie zakończyć Umowę oraz wskazany spór, bez pozostawienia jakichkolwiek dalszych roszczeń po stronie którejkolwiek ze Stron. W projekcie Ugody Strony uzgadniają również, że w związku z jej zawarciem i wykonaniem nie będą w przyszłości dochodzić od siebie wzajemnych roszczeń związanych z zawarciem i wykonywaniem Umowy oraz zrzekają się wszelkich roszczeń z tego tytułu, w zakresie wykraczającym poza postanowienia Ugody. Strony potwierdzają, że Zainteresowani spełnili na rzecz Banku świadczenia wynikające z wykonywania Umowy, obejmujące: 214.587,47 PLN tytułem rat kapitałowo - odsetkowych;111.412,96 CHF tytułem rat kapitałowo - odsetkowych;4.195,69 PLN tytułem Ubezpieczenia Niskiego Wkładu Własnego;4.231,14 PLN tytułem opłaty i prowizje związane z kredytem. W rezultacie, suma świadczeń przysługujących Zainteresowanym i przyznanych przez Bank w Ugodzie wynosi 223.014,30 PLN oraz 111.412,96 CHF, co odpowiada łącznej kwocie 744.961,74 PLN, Kwota ta została wskazana przy założeniu przeliczenia świadczeń spełnionych w CHF na PLN według średniego kursu CHF z dnia 24 marca 2026 r., zgodnie z tabelą kursów średnich walut obcych publikowaną przez Narodowy Bank Polski. Jednocześnie Strony potwierdzają, że w wykonaniu Umowy Bank wypłacił na rzecz Zainteresowanych kapitał kredytu w kwocie 352.595,01 PLN. Strony wskazują, że różnica pomiędzy świadczeniem Zainteresowanych w wysokości 744.961,74 PLN a świadczeniem Banku w wysokości 352.595,01 PLN wynosi 392.366,73 PLN. W związku z powyższym Bank, zgodnie z projektem Ugody, zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Zainteresowanych kwoty 392.366,73 PLN. Niezależnie od powyższego, Bank zobowiązuje się także do zwrotu na rzecz Zainteresowanych kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 10.800,00 PLN. Jednocześnie Zainteresowani pragną wskazać, że w Ugodzie może w przyszłości zostać zawarte także roszczenie odsetkowe Zainteresowanych w zakresie odsetek ustawowych za opóźnienie, jakie to roszczenie przysługuje im w związku z przedsądowym wezwaniem do zapłaty zwrotu kwot, które uiścili oni w wykonaniu umowy. Roszczenie to może potencjalnie zostać uznane przez Bank za należne w całości bądź w części. Podsumowując, Zainteresowani oraz Bank planują zawarcie Ugody, której skutkiem będzie polubowne zakończenie sporu dotyczącego ważności Umowy. W ramach rozliczeń przewidzianych w Ugodzie, odnoszących się do wykonywania kwestionowanej przez Zainteresowanych Umowy kredytu, Bank potwierdza, że Zainteresowani dokonali spłaty całości zobowiązania w kwotach 214.587,47 PLN oraz 111.412,96 CHF, a także ponieśli na rzecz Banku koszty związane z wykonywaniem Umowy w łącznej kwocie 4.231,14 PLN tytułem opłat i prowizji, oraz 4.195,69 PLN tytułem Ubezpieczenia Niskiego Wkładu Własnego. W konsekwencji Zainteresowanym przysługuje wobec Banku roszczenie zdefiniowane w Ugodzie jako „Świadczenie Klienta”, w łącznej wysokości 744.961,74 PLN. Jednocześnie Bankowi przysługuje roszczenie w wysokości 352.595,01 PLN, odpowiadające wypłaconemu kapitałowi kredytu, zdefiniowane w Ugodzie jako „Świadczenie Banku". Strony dokonają potrącenia wzajemnych wierzytelności, w wyniku czego po stronie Wnioskodawców pozostanie wierzytelność niespełniona w wysokości 392.366,73 PLN, która ma zostać wypłacona Zainteresowanym po podpisaniu Ugody. Niezależnie od powyższego, Bank zobowiązuje się do zwrotu na rzecz Zainteresowanych kwoty 10.800,00 PLN tytułem zwrotu części kosztów procesu poniesionych przez Zainteresowanych. Jednocześnie Zainteresowani wskazują, że projekt Ugody nie precyzuje metodologii dokonanych wyliczeń. W szczególności w treści Ugody nie wskazano wprost, aby Bank dokonał przewalutowania kredytu w sposób odpowiadający założeniu, że od początku był to kredyt udzielony w PLN. Kwoty, które Kredytobiorcy otrzymają od banku w ramach zawartej ugody (w części niestanowiącej odsetek, jeżeli takie zostałyby przez Bank uznane) będą stanowiły środki pieniężne w kwocie uprzednio spłaconej przez Kredytobiorców (z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu). Łączna kwota, która zostanie wypłacona Zainteresowanym w wykonaniu Ugody, wynika z potrącenia wierzytelności przysługującej Bankowi z tytułu wypłaconego kapitału z wierzytelnością przysługującą Zainteresowanym. Kwota 10.800,00 PLN wypłacana na mocy Ugody stanowi zwrot kosztów zastępstwa procesowego ustalonych według stawki minimalnej, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Jednocześnie należy podkreślić, że kwota ta nie odzwierciedla faktycznie poniesionych przez Zainteresowanych wydatków związanych z prowadzeniem postępowania przeciwko Bankowi, które były wyższe niż 10.800,00 PLN. W konsekwencji wypłata wskazanej kwoty stanowi jedynie częściowy zwrot kosztów poniesionych przez Zainteresowanych w związku z prowadzonym postępowaniem. Ponadto, z uwagi na fakt, że Ugoda na dzień sporządzania niniejszego wniosku nie została jeszcze podpisana, wartość wierzytelności Zainteresowanych może ulec zmianie. W szczególności możliwe jest, że: po raz kolejny zostaną dokonane przeliczenia spłat realizowanych w CHF według innego, nowszego kursu średniego NBP,w „Świadczeniach Klienta” które podwyższą wypłacaną kwotę mogą potencjalnie znaleźć się odsetki ustawowe za opóźnienie naliczane od kwot które Bank pobrał od Zainteresowanych w wykonaniu Umowy którą uważają oni za nieważną, a do której zwrotu Bank został wezwany przedsądowym wezwaniem do zapłaty. Do podpisania ugody dojdzie przed dniem 31 grudnia 2026 r. Pytania Czy kwoty, które Zainteresowani otrzymają na podstawie Ugody, w tym kwota wynikająca z potrącenia wzajemnych wierzytelności Stron, a także kwota zwrotu kosztów procesu, będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych? Stanowisko Zainteresowanych w sprawie Zdaniem Zainteresowanych, kwoty, które otrzymają od (...) Bank na podstawie Ugody, nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ mają charakter świadczeń restytucyjnych, których celem jest przywrócenie stanu majątkowego sprzed zawarcia Umowy kredytu i wytoczenia powództwa. Zainteresowani nie uzyskują w związku z Ugodą nowego przysporzenia majątkowego, lecz odzyskują środki uprzednio spełnione na rzecz Banku w wykonaniu Umowy oraz koszty jakie ponieśli w związku z toczącym się procesem cywilnym. Skoro zwrot ten nie prowadzi do definitywnego zwiększenia aktywów Zainteresowanych, nie powinien zostać uznany za przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Niezależnie od powyższego, w zakresie, w jakim rozliczenia przewidziane Ugodą potencjalnie obejmą ustawowe odsetki za opóźnienie, naliczane od kwot które Zainteresowani wpłacili do Banku, a których zwrotu oczekują, Zainteresowani stoją na stanowisku, że kwoty te korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Uzasadnienie stanowiska Zainteresowanych: Zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych („ustawa o PIT"), opodatkowaniu podlega jedynie taki przychód, który prowadzi do realnego przysporzenia majątkowego podatnika. W przypadku zwrotu kapitału, który uprzednio został wpłacony przez Wnioskodawców na mocy umowy kredytowej, nie możemy mówić o uzyskaniu nowego dochodu. Środki te mają charakter zwrotu wpłat dokonanych wcześniej, co wyklucza je z kategorii przychodu podlegającego opodatkowaniu. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o PIT, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą: 1) dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz 2) dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy - Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników). Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe. Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy, przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe. Potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku wykonania świadczenia przez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami. Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie, czyli kompensatę wierzytelności, następuje wówczas, gdy jedna strona jest w stosunku do drugiej jednocześnie dłużnikiem i wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelność, jak i zobowiązanie względem tej drugiej strony. Potrącenie, mimo że dotyczy świadczeń tego samego rodzaju (z reguły pieniężnych), prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w ten sposób do zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania. Na skutek potrącenia wierzytelności obu stron umarzają się wzajemnie do wysokości wierzytelności niższej. Instytucja potrącenia stanowi substytut świadczenia, dzięki któremu dłużnik "płaci" swój dług i zwalnia się z zobowiązania. W momencie potrącenia następuje faktyczne spełnienie świadczenia. Potrącenie jest więc formą wykonania zobowiązania, do którego, zgodnie z art. 503 Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy o zaliczeniu zapłaty. Wprawdzie przez potrącenie strony nie otrzymują efektywnie należnych im świadczeń, ale wskutek zaliczenia wierzytelności jednej strony na poczet wierzytelności drugiej - każda z nich zostaje zwolniona ze swojego długu, co pozwala uznać te długi za spłacone. Tym samym potrącenie, jako sposób wygaszenia stosunku zobowiązaniowego, uznaje się za równoważny spełnieniu świadczenia (zapłacie). W sytuacji, gdy dojdzie do umorzenia należności poprzez potrącenie wierzytelności, u stron nie wystąpi przychód podatkowy. Przychód podatkowy wystąpiłby natomiast w przypadku częściowej kompensaty wierzytelności, jeśli wierzyciel zwolniłby dłużnika z pozostałej części długu, co w przedstawionym zdarzeniu przyszłym nie będzie miało miejsca. Skutki podatkowe zwrotu kwoty z tytułu odsetek ustawowych za opóźnienie Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT, wolne od podatku dochodowego są: odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Powyższy przepis zwalnia zatem z opodatkowania wszelkie odsetki za opóźnienie wypłacone w związku ze świadczeniami, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Mając na względzie powyższe, środki, które Zainteresowani otrzymają na podstawie Ugody, nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem PIT, ponieważ zasadniczo stanowią zwrot świadczeń spełnionych uprzednio w wykonaniu Umowy kredytu, a więc mają charakter restytucyjny i nie powodują definitywnego, realnego przysporzenia majątkowego po stronie Zainteresowanych, dodatkowo rozliczenie następuje w drodze potrącenia wzajemnych wierzytelności, które jest formą wykonania zobowiązania i co do zasady nie generuje przychodu, natomiast ewentualne odsetki ustawowe za opóźnienie korzystają ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT jako odsetki związane z należnościami niepodlegającymi opodatkowaniu. Interpretacja organów podatkowych i orzecznictwo W interpretacji indywidualnej z dnia 6 marca 2024 r. (sygn. 0112-KDIL2-1.4011.37.2024.2.MKA), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał, że zwrot środków pieniężnych wynikający z zawartej ugody, które wcześniej zostały przekazane na spłatę części rat kredytu hipotecznego, nie stanowi przyrostu majątku. Wynika to z faktu, że zwrot jest ekwiwalentem poniesionych wcześniej wydatków. W związku z tym wypłata tego zwrotu jest neutralna podatkowo na gruncie PIT. Ponadto w interpretacji indywidualnej z dnia 4 lipca 2024 r. (sygn. 0114-KDIP3-2.4011.411.2024.2.AC), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził, że świadczenia restytucyjne wynikające z unieważnienia umowy kredytowej nie stanowią przychodu podatkowego, gdyż ich celem jest przywrócenie stanu majątkowego podatnika sprzed zawarcia nieważnej umowy. Podobnie, w interpretacji indywidualnej z dnia 30 lipca 2024 r. (sygn. 0112-KDIL2-1.4011.535.2024.3.DJ), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że zwrot przez bank części kwoty uiszczonej tytułem spłaty kredytu mieszkaniowego nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu. W interpretacji tej podkreślono, że zwrot środków przez bank w wyniku unieważnienia umowy kredytowej ma charakter restytucyjny i nie prowadzi do powstania przychodu podatkowego. Ocena stanowiska Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe. Uzasadnienie interpretacji indywidualnej Reguły dotyczące opodatkowania Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592): Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. W myśl art. 9 ust. 1a ww. ustawy: Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów. Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów. Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy: Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik - czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów - uzyskuje określone przysporzenie majątkowe. Dla celów podatkowych przyjmuje się - co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie - że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 - inne źródła. W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy: Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze lub innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe. Potrącenie wierzytelności i wypłata określonej kwoty Przystępując do oceny skutków podatkowych wypłaty przez Bank kwoty 821.646,09 PLN, na podstawie zawartej ugody dotyczącej kredytu zaciągniętego przez Państwa, wskazuję, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38, ze zm.). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy: Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Stosownie natomiast do treści art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071): Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać. Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. Odnosząc się do skutków podatkowych wypłaty ustalonej w ugodzie kwoty wyjaśniam, że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Jednakże jak wyżej wyjaśniłem definicja przychodu podatkowego zawarta w art. 11 ust. 1 wskazuje, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego. Umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się - pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie - powoduje, że zobowiązanie wygasa. Zgodnie bowiem z art. 508 Kodeksu cywilnego: Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje. W związku z tym, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, kredytobiorca uzyskuje przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zaliczany do „innych źródeł”. Natomiast potrącenie jest jednym ze sposobów dokonywania rozliczeń, które polega na wzajemnym umorzeniu dwóch wierzytelności. W myśl art. 498 Kodeksu cywilnego: § 1. Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. § 2. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku wykonania świadczenia przez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami. Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie, czyli kompensata wierzytelności, następuje wówczas, jeżeli jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelność, jak i zobowiązanie względem tej drugiej strony. Potrącenie, mimo że dotyczy świadczeń tego samego rodzaju (z reguły pieniężnych), prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w ten sposób do zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania. Na skutek potrącenia, wierzytelności obydwu stron umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Instytucja potrącenia jest substytutem świadczenia, dzięki któremu dłużnik płaci swój dług i zwalnia się z zobowiązania. W momencie potrącenia następuje faktyczne spełnienie świadczenia. Potrącenie jest więc formą wykonania zobowiązania, do którego, w myśl art. 503 Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy o zaliczeniu zapłaty. Wprawdzie przez potrącenie strony nie otrzymują efektywnie należnych im świadczeń, ale wskutek zaliczenia wierzytelności jednej z nich na poczet wierzytelności drugiej każda ze stron zostaje zwolniona ze swego długu, co pozwala uznać ich długi za spłacone. Tym samym potrącenie jako sposób wygaszenia stosunku zobowiązaniowego uznaje się za równoważny spełnieniu świadczenia (zapłacie). W sytuacji, gdy dojdzie do potrącenia wierzytelności, u stron nie wystąpi przychód podatkowy. Przychód podatkowy wystąpiłby wówczas, gdy doszłoby do częściowej kompensaty wierzytelności, a wierzyciel zwolniłby dłużnika z pozostałej części długu. Wskazali Państwo, że przysługuje Państwu wobec Banku roszczenie zdefiniowane w ugodzie jako „Świadczenie Klienta”, w łącznej wysokości 744.961,74 PLN. Jednocześnie Bankowi przysługuje roszczenie w wysokości 352.595,01 PLN, odpowiadające wypłaconemu kapitałowi kredytu (…). (…) Kwoty, które Kredytobiorcy otrzymają od banku w ramach zawartej ugody (w części niestanowiącej odsetek, jeżeli takie zostałyby przez Bank uznane) będą stanowiły środki pieniężne w kwocie uprzednio spłaconej przez Kredytobiorców (z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu). Łączna kwota, która zostanie wypłacona Wnioskodawcom w wykonaniu Ugody, wynika z potrącenia wierzytelności przysługującej Bankowi z tytułu wypłaconego kapitału z wierzytelnością przysługującą Wnioskodawcom. Uregulowanie przez Bank - w sposób wynikający z zawartej ugody, zobowiązania do zwrotu świadczeń spełnionych przez Państwo jako Kredytobiorców w wykonaniu Umowy kredytu, nie będzie powodowało powstania przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Otrzymana przez Państwa kwota będzie de facto zwrotem zapłaconych Bankowi kwot. Nie ma zatem podstaw, aby zwróconą przez bank kwotę uznać za przychód podlegający opodatkowaniu. Dla celów podatkowych zwrot taki jest obojętny podatkowo. Tym samym nie będą Państwo mieli obowiązku rozliczenia tych środków dla celów podatkowych. Zatem, otrzymanie przez Państwa od Banku kwoty obejmującej uiszczone na rzecz Banku raty kapitałowo-odsetkowe oraz opłaty i prowizje związane z kredytem, nie spowoduje po Państwa stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. Wypłata ta będzie dla Państwa neutralna podatkowo. Podsumowując, w analizowanej sprawie wypłata przez Bank ww. kwoty nie spowoduje u Państwa powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Nie będą więc mieli Państwo obowiązku zapłaty podatku od wypłaconej przez Bank kwoty. Ustosunkowując się natomiast do kwestii opodatkowania odsetek ustawowych za opóźnienie, należy wskazać, że instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071), zgodnie z którym: Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Na podstawie art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego: Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. W tym miejscu wskazuję, że nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach, w odniesieniu do odsetek, możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje wyłącznie wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie. Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy: Wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Jak wynika z brzmienia tego przepisu zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki: 1)  są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności, 2)  świadczenia, od których są naliczane nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku. Stwierdzam więc, że wypłacone odsetki ustawowe za opóźnienie, stanowią dla Państwa przychód z innych źródeł stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Odsetki uzyskane z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają zwolnieniu od opodatkowania na podstawie wyżej zacytowanego art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem, nie będą mieli Państwo obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od otrzymanej z Banku kwoty odsetek ustawowych wypłaconych z tytułu opóźnienia wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Przechodząc do kwestii zwrotu na Państwa rzecz kosztów zastępstwa procesowego wskazuję, że stosownie do art. 98 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.): Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu prowadzącego postępowanie. Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy: Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego: Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy. Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez stronę. Zwrot przez Bank na Państwa rzecz kosztów zastępstwa procesowego, w ramach zawartej Ugody nie spowoduje powstania po Państwa stronie przychodu, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem, zwrócone Państwu ww. koszty zastępstwa procesowego nie będą stanowiły dla Państwa przysporzenia i nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem ww. kosztów postępowania sądowego nie nastąpi realne przysporzenie majątkowe. Kwoty te będą stanowiły jedynie zwrot części poniesionych wcześniej przez Państwa wydatków - nie będą więc dochodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymane kwoty tytułem kosztów zastępstwa procesowego będą obojętne podatkowo. Mając na uwadze powyższe, stwierdzam, że zwrot na Państwa rzecz kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 10.800,00 zł w ramach zawartej z bankiem ugody, nie spowoduje powstania po Państwa stronie przychodu, w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji nie będą Państwo zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego w związku z otrzymaniem od banku w ramach ugody ww. kwoty. Dodatkowe informacje Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawiliście i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji. Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych. Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania Pani A.A. (Zainteresowana będąca stroną postępowania - art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.