IBPBII/1/436-127/11/AŻ

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z dnia 07 lutego 2011r. (data wpływu do Organu – 07 lutego 2011r.), uzupełnionym w dniach 30 marca 2011r. oraz 04 kwietnia 2011r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zwrotu wywłaszczonej nieruchomości - jest nieprawidłowe. UZASADNIENIE W dniu 07 lutego 2011r. wpłynął do Organu ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Z uwagi na stwierdzone braki formalne wniosku, pismem z dnia 23 marca 2011r. Znak: IBPB II/2/4115-203/11/HS oraz IBPB II/1/436-127/11/AŻ wezwano wnioskodawcę do ich uzupełnienia. Uzupełnienia dokonano w dniach 30 marca 2011r. oraz 04 kwietnia 2011r. W przedmiotowym wniosku został przedstawione następując stan faktyczny: Wnioskodawczyni jest osobą fizyczną, nieprowadzącą działalności gospodarczej, podlegającą nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Wnioskodawczyni nabyła w wyniku spadkobrania udział w majątku po zmarłej Matce. Nabycie majątku potwierdzone zostało orzeczeniem Sądu Rejonowego z dnia 29 maja 2008r. stwierdzającym, iż spadek po ww. nabyli: wnioskodawczyni, córka spadkodawczyni i syn spadkodawczyni po 1/3 każdy. Masa spadkowa obejmowała także prawo majątkowe w postaci roszczenia o zwrot nieruchomości stanowiącej działkę o powierzchni 484 m2, wywłaszczonej decyzją Urzędu Miejskiego. Z chwilą śmierci siostry wnioskodawczyni spadek po ww. otrzymali na mocy ustawy córka siostry oraz syn siostry po ½ każdy, co zostało potwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 17 września 2008r. Na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia 17 sierpnia 2010r. przedmiotowa nieruchomość została zwrócona na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) spadkobiercom wywłaszczonego właściciela. W dniu 30 grudnia 2010r. współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości dokonali jej zbycia. W związku z powyższym zadano następujące m.in. pytanie: Czy zwrot nieruchomości skutkuje powstaniem obowiązku w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych? Zdaniem wnioskodawczyni, z tytułu zwrotu spadkobierczyni nieruchomości wywłaszczonego właściciela, na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami podatek od czynności cywilnoprawnych jest nienależny na podstawie art. 2 pkt 1 lit. g) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Zgodnie ze wskazanym przepisem nie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych czynności w sprawach podlegających przepisom ustawy o gospodarce nieruchomościami lub przepisom o autostradach płatnych. Jako że zwrot wywłaszczonej nieruchomości nastąpił na podstawie przytoczonego powyżej artykułu to, zdaniem wnioskodawczyni, sytuacja będąca przedmiotem zapytania mieści się w kategorii przypadków niepodlegających przedmiotowej ustawie. Stosownie do art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Celem zwrotu jest więc przywrócenie stosunków własnościowych sprzed wywłaszczenia. Decyzja o zwrocie nieruchomości pełni zatem funkcję restytucyjną, przywraca bowiem prawo własności nieruchomości – w tym przypadku następcy prawnemu poprzedniego właściciela. W przypadku zwrotu nieruchomości nie mamy do czynienia z kreowaniem prawa własności tylko z jego przywróceniem. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić o przeniesieniu prawa własności na zasadach ogólnych wynikających z przepisów o charakterze cywilnoprawnym, ale jedynie o przywróceniu stanu sprzed wywłaszczenia. Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje: Na wstępie zaznacza się, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena stanowiska wnioskodawcy dotycząca podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych wydano odrębne rozstrzygnięcie. Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 09 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne: umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych, umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy, umowy dożywocia, umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat, ustanowienie hipoteki, ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności, umowy depozytu nieprawidłowego, umowy spółki. Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy). Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób, to dla oceny czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym. Szczegółowe określenie zakresu przedmiotowego ma określone konsekwencje. Ustawodawca, wprowadzając w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu, wyłączył od opodatkowania inne podobne, które nie zostały wyraźnie wskazane w przepisie. Oznacza to, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu nawet, gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone. Z opisu stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, iż wnioskodawczyni w drodze spadkobrania nabyła prawo majątkowe w postaci roszczenia o zwrot nieruchomości stanowiącej działkę o powierzchni 484 m2, wywłaszczonej decyzją Urzędu Miejskiego. Na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z 2010r. przedmiotowa nieruchomość została zwrócona na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami spadkobiercom wywłaszczonego właściciela tj. m.in. wnioskodawczyni. Zdaniem wnioskodawczyni, jako że zwrot wywłaszczonej nieruchomości nastąpił na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami to znajdzie zastosowanie art. 2 pkt 1 lit. g) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wyłączający z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych zwrot nieruchomości. W myśl art. 136 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Stosownie do art. 2 ust. 1 lit. g) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych czynności cywilnoprawne w sprawach podlegających przepisom o gospodarce nieruchomościami lub przepisom o autostradach płatnych. Jak już wspomniano powyżej, katalog czynności cywilnoprawnych, ujęty w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, ma charakter zamknięty. Zatem czynności cywilnoprawne, które nie zostały w nim wymienione w sposób wyraźny, nie podlegają opodatkowaniu omawianym podatkiem. Innymi słowy aby dana czynność podlegała przepisom ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych musi mieścić się w powołanym wyżej art. 1 ustawy. Zwrot wywłaszczonej nieruchomości na mocy decyzji administracyjnej wydanej na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami nie mieści się w powołanym katalogu czynności cywilnoprawnych, a zatem nie podlega regulacjom ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Zgodzić się należy z wnioskodawczynią, iż celem zwrotu jest przywrócenie stosunków własnościowych sprzed wywłaszczenia. Decyzja o zwrocie nieruchomości pełni zatem funkcję restytucyjną, przywraca bowiem prawo własności nieruchomości – w tym przypadku następcy prawnemu poprzedniego właściciela. W przypadku zwrotu nieruchomości nie mamy do czynienia z kreowaniem prawa własności tylko z jego przywróceniem. Zwrot wywłaszczonej nieruchomości na mocy decyzji administracyjnej nie jest żadną z czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych i dlatego nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Z uwagi jednakże na to, iż wnioskodawczyni w treści wniosku wyraziła opinię, iż podatek z tytułu zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest nienależny na podstawie art. 2 ust. 1 lit. g) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych jej stanowisko należało uznać za nieprawidłowe. Jeżeli bowiem dana czynność nie podlega w ogóle regulacjom ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (nie może w ogóle podlegać opodatkowaniu), to nie jest możliwe zastosowanie do tej czynności jakichkolwiek przepisów przewidzianych w treści tej ustawy. Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.