IBPBII/1/436-150/13/MZ
Interpretacja indywidualna2013-08-28Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Teza
Czy zawarcie umowy pośrednictwa w sprzedaży udziałów podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?Pełna treść interpretacji
INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 24 maja 2013 r. (data wpływu do Organu – 28 maja 2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych umowy pośrednictwa w sprzedaży udziałów -jest prawidłowe. UZASADNIENIE W dniu 28 maja 2013 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych umowy pośrednictwa w sprzedaży udziałów. W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny: Wnioskodawca (spółka z o.o.) zawarł w dniu 29 marca 2013 r. z X S.A. umowę pośrednictwa w zbyciu udziałów Y Sp. z o.o., której jedynym udziałowcem była X S.A. Na mocy wskazanej powyżej umowy pośrednictwa Wnioskodawca zobowiązał się do podejmowania czynności faktycznych i prawnych zmierzających do zbycia udziałów Y Sp. z o.o. na rzecz podmiotu (inwestora) wskazanego przez X S.A. za cenę nie niższą niż 14 mln złotych. Jednocześnie na mocy ww. umowy pośrednictwa, X S.A., celem umożliwienia Wnioskodawcy realizacji postanowień umowy, przeniosła na Wnioskodawcę własność 100% udziałów w Y Sp. z o.o. Tytułem wynagrodzenia za czynności pośrednictwa objęte ww. umową Wnioskodawca miał uzyskać od X S.A. wynagrodzenie w wysokości 1,5% od ceny sprzedaży udziałów na rzecz inwestora. Przeniesienie własności udziałów celem umożliwienia realizacji Wnioskodawcy postanowień ww. umowy nastąpiło za wynagrodzeniem na rzecz X S.A. w wysokości 18 mln złotych. W przypadku, w którym nie doszłoby do zbycia udziałów na rzecz inwestora wynagrodzenie to miało zostać skorygowane do kwoty 14 mln złotych. Wynagrodzenie to nigdy nie zostało zapłacone na rzecz X S.A. wobec braku nadejścia określonego w umowie terminu płatności przed dniem odstąpienia od umowy zgodnie z poniższym stanem faktycznym. W dniu 05 kwietnia 2013 r. pomiędzy Wnioskodawcą (jako ówczesnym właścicielem 100% udziałów w Y Sp. z o.o.) oraz X S.A. (jako poprzednim właścicielem udziałów Y Sp. z o.o.) oraz Z Sp. z o.o. (jako potencjalnym inwestorem) zawarty został list intencyjny dotyczący możliwości nabycia 100% udziałów w Y Sp. z o.o. przez Z Sp. z o.o. W tym samym dniu spółka dominująca Z Sp. z o.o. - tj. T S.A. wydała komunikat giełdowy (raport bieżący) informujący o zawarciu ww. listu intencyjnego. W dniu 10 maja 2013 r. Z Sp. z o.o. poinformowała o wycofaniu się z negocjacji dotyczących nabycia udziałów w Y Sp. z o.o. o czym także poinformowano w komunikacie giełdowym. W tej sytuacji wobec braku możliwości zbycia udziałów na rzecz inwestora X S.A. w dniu 10 maja 2013 r. odstąpiła od umowy pośrednictwa w zbyciu udziałów w oparciu o postanowienia umowy pośrednictwa w zbyciu udziałów. W wykonaniu prawa odstąpienia Wnioskodawca w dniu 14 maja 2013 r. przeniósł zwrotnie własność 100% udziałów w Y Sp. z o.o. na rzecz X S.A. Spółka - Wnioskodawca nie prowadzi żadnej czynnej działalności gospodarczej, a założona została jedynie z intencją obsługi ww. czynności pośrednictwa w zbyciu udziałów. W związku z powyższym zadano następujące pytanie: Czy zawarcie umowy pośrednictwa w sprzedaży udziałów pomiędzy X S.A. a Wnioskodawcą, w ramach, której przeniesiono własność udziałów w Y Sp. z o.o. na Wnioskodawcę podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych? W razie uznania, iż dokonana czynność podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, czy zawarcie umowy pośrednictwa w sprzedaży udziałów pomiędzy X S.A. a Wnioskodawcą, w ramach, której przeniesiono własność udziałów w Y Sp. z o.o. na Wnioskodawcę podlega zwolnieniu od podatku od czynności cywilnoprawnych w oparciu o art. 9 pkt 9 lit. a)-d) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych? Jeżeli opisana czynność nie podlega zwolnieniu, to jaka jest wysokość podstawy opodatkowania, 14.000.000 zł czy 18.000.000 zł? W ocenie Wnioskodawcy zawarcie umowy pośrednictwa w sprzedaży udziałów z dnia 29 marca 2013 r., w ramach której doszło do przeniesienia własności udziałów nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Wnioskodawca wskazał, iż w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zawarto zamknięty katalog czynności cywilnoprawnych, których dokonanie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego w zakresie tego podatku. W katalogu tym nie ma umowy pośrednictwa. W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy zawarta umowa pośrednictwa w sprzedaży udziałów nie rodzi obowiązku w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych. Zdaniem Wnioskodawcy, jeżeli nawet przyjąć, że umowa taka podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, to zgodnie z art. 9 pkt 9 ustawy jest czynnością zwolnioną z podatku. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podstawą opodatkowania przy umowie sprzedaży stanowi wartość rynkowa rzeczy lub praw majątkowych. Według Wnioskodawcy wartość rynkowa zbywanych udziałów to 14.000.000 zł, gdyż tyle wskazano w umowie jako cenę minimalną za udziały. Ewentualna dalsza sprzedaż udziałów za kwotę 18.000.000 zł nie ma wpływu na wysokość podstawy opodatkowania w związku z zawartą umową pośrednictwa. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe. Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 z późn. zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne: umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych, umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy, umowy dożywocia, umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat, ustanowienie hipoteki, ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności, umowy depozytu nieprawidłowego, umowy spółki. Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy). Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób, to dla oceny czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym. Szczegółowe określenie zakresu przedmiotowego ma określone konsekwencje. Ustawodawca, wprowadzając w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu, wyłączył od opodatkowania inne podobne, które nie zostały wyraźnie wskazane w przepisie. Oznacza to, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu nawet, gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone. Zgodnie z definicją słownikową (Słownik Języka Polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, …) „pośrednictwo” to: działalność osoby trzeciej mająca na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakichś spraw dotyczących obu stron, kojarzenie kontrahentów w transakcjach handlowych oraz umożliwianie kontaktu uczestnikom rynku pracy. W przypadku zatem pośrednictwa handlowego (z jakim mamy do czynienia w niniejszej sprawie w związku z zawartą umową pośrednictwa w sprzedaży udziałów) dochodzi do zdarzeń gospodarczych pomiędzy trzema podmiotami: zleceniodawcą, zleceniobiorcą oraz podmiotem trzecim (nabywcą udziałów) zawierającym w efekcie usługi pośrednictwa handlowego umowę ze zleceniodawcą. Z sytuacji przedstawionej we wniosku wynika, że Wnioskodawca jest spółką z o.o. W dniu 29 marca 2013 r. Wnioskodawca zawarł z X S.A. umowę pośrednictwa w zbyciu udziałów Y Sp. z o.o., której jedynym udziałowcem była X S.A. Na mocy wskazanej powyżej umowy pośrednictwa Wnioskodawca zobowiązał się do podejmowania czynności faktycznych i prawnych zmierzających do zbycia udziałów Y Sp. z o.o. na rzecz podmiotu (inwestora) wskazanego przez X S.A. za cenę nie niższą niż 14 mln złotych. Jednocześnie na mocy ww. umowy pośrednictwa, X S.A., celem umożliwienia Wnioskodawcy realizacji postanowień umowy, przeniosła na Wnioskodawcę własność 100% udziałów w Y Sp. z o.o. Tytułem wynagrodzenia za czynności pośrednictwa objęte ww. umową Wnioskodawca miał uzyskać od X S.A. wynagrodzenie w wysokości 1,5% od ceny sprzedaży udziałów na rzecz inwestora. Przeniesienie własności udziałów celem umożliwienia realizacji Wnioskodawcy postanowień ww. umowy nastąpiło za wynagrodzeniem na rzecz X S.A. w wysokości 18 mln złotych. W przypadku, w którym nie doszłoby do zbycia udziałów na rzecz inwestora wynagrodzenie to miało zostać skorygowane do kwoty 14 mln złotych. Wynagrodzenie to nigdy nie zostało zapłacone na rzecz X S.A. wobec braku nadejścia określonego w umowie terminu płatności przed dniem odstąpienia od umowy. W dniu 05 kwietnia 2013 r. pomiędzy Wnioskodawcą (jako ówczesnym właścicielem 100% udziałów w Y Sp. z o.o.) oraz X S.A. (jako poprzednim właścicielem udziałów Y Sp. z o.o.) oraz Z Sp. z o.o. (jako potencjalnym inwestorem) zawarty został list intencyjny dotyczący możliwości nabycia 100% udziałów w Y Sp. z o.o. przez Z Sp. z o.o. W tym samym dniu spółka dominująca Z Sp. z o.o. - tj. T S.A. wydała komunikat giełdowy (raport bieżący) informujący o zawarciu ww. listu intencyjnego. W dniu 10 maja 2013 r. Z Sp. z o.o. poinformowała o wycofaniu się z negocjacji dotyczących nabycia udziałów w Y Sp. z o.o. o czym także poinformowano w komunikacie giełdowym. Wobec braku możliwości zbycia udziałów na rzecz inwestora, X S.A. w dniu 10 maja 2013 r. odstąpiła od umowy pośrednictwa w zbyciu udziałów w oparciu o postanowienia umowy pośrednictwa w zbyciu udziałów. W wykonaniu prawa odstąpienia Wnioskodawca w dniu 14 maja 2013 r. przeniósł zwrotnie własność 100% udziałów w Y Sp. z o.o. na rzecz X S.A. Jak już wspomniano powyżej, katalog czynności cywilnoprawnych, ujęty w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ma charakter zamknięty. Zatem czynności cywilnoprawne, które nie zostały w nim wymienione w sposób wyraźny, nie podlegają opodatkowaniu omawianym podatkiem. W związku z powyższym należy stwierdzić, że zawarcie umowy pośrednictwa w sprzedaży udziałów nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności określonych w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Tym samym umowa pośrednictwa w sprzedaży udziałów w ramach której przeniesiono własność udziałów nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, bowiem nie mieści się w katalogu czynności ściśle wymienionych jako podlegające opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym jeżeli zawarta przez Wnioskodawcę z X S.A. umowa z dnia 29 marca 2013 r., w ramach której przeniesiono własność udziałów w Y Sp. z o.o. na Wnioskodawcę, istotnie była umową pośrednictwa w sprzedaży udziałów, to jako niewymieniona w art. 1 ust. 1 ww. ustawy, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe. Jednocześnie wskazuje się, iż z uwagi na powyższe rozstrzygnięcie, odniesienie się do pytania i stanowiska Wnioskodawcy, w zakresie zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych oraz ustalenia podstawy opodatkowania, należało uznać za bezprzedmiotowe. Skoro bowiem w przedstawionym stanie faktycznym w ogóle nie powstaje obowiązek podatkowy, to tym samym nie powstają również żadne obowiązki związane z jego wykonaniem lub zwolnieniem. Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.
Powołane przepisy
[PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1[PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a
Słowa kluczowe
czynności-czynności cywilnoprawnepodatek-podatek od czynności cywilnoprawnychprawa-przeniesienie prawa-przeniesienie prawa własnościumowa-umowa nienazwanaumowa-umowa pośrednictwa
Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (eureka.mf.gov.pl), pozyskano 11.07.2026. · Źródło (Eureka)