IBPBII/1/436-395/11/AŻ
Interpretacja indywidualna2011-11-21Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Teza
Czy umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia jego własności w trybie art. 11 ust. 2 Prawa o spółdzielniach mieszkaniowych podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych tak jak umowa sprzedaży wymieniona w art. 1 ust. 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?Pełna treść interpretacji
INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 02 września 2011 r. (data wpływu do tut. Biura – 05 września 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych ustanowienia i przeniesienia prawa odrębnej własności do lokalu mieszkalnego - jest prawidłowe. UZASADNIENIE W dniu 05 września 2011 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych ustanowienia i przeniesienia prawa odrębnej własności do lokalu mieszkalnego. W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe: W związku z przetargiem, który odbył się dnia 20 lipca 2011 r. Wnioskodawca nabył w drodze licytacji lokal mieszkalny. Przetarg został ogłoszony ponieważ w drodze eksmisji poprzedniego lokatora wygasło spółdzielcze prawo lokatorskie. Wnioskodawca przystąpił do licytacji nie będąc członkiem spółdzielni i zgodnie z regulaminem przetargu wpłacił w ustalonym terminie wartość rynkową wylicytowanego mieszkania. Ze względu na to, iż nie jest to mieszkanie spółdzielcze oraz posiada udział w gruncie, jednym z kolejnych kroków formalnych jest założenie księgi wieczystej po uprzednim sporządzeniu aktu notarialnego. W kancelarii notarialnej ma zostać zawarta umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkaniowego i przeniesienia jego własności w trybie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych. Notariusz uważa, iż taką umowę należy potraktować jako typową umowę sprzedaży z wszelkimi konsekwencjami z tego tytułu oraz należy naliczyć podatek od czynności cywilnoprawnych z tytułu sprzedaży lokalu. W związku z powyższym zadano następujące pytanie: Czy umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia jego własności w trybie art. 11 ust. 2 prawa o spółdzielniach mieszkaniowych podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych tak jak umowa sprzedaży wymieniona w art. 1 ust. 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych? Zdaniem Wnioskodawcy, nie należy odprowadzać podatku od czynności cywilnoprawnych przy sporządzaniu umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia jego własności tak jak czyni się to przy umowie sprzedaży. Wnioskodawca wskazał, iż spółdzielnia ogłosiła „przetarg na nabycie prawa odrębnej własności lokalu mieszkaniowego". W regulaminie przetargu nie ma mowy o jakiejkolwiek sprzedaży. Przeniesienie prawa własności stanowi tytułową formę nabycia, która nie jest czynnością określoną wprost w zamkniętym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem zgodnie z ustawą z dnia 9 września 2000 r., ani też nie stanowi żadnego innego działania ze skutkami prawnymi określonymi w art. 1 ust. 1 ustawy. Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych muszą zaistnieć konkretne przesłanki, aby można było przystąpić do przeniesienia prawa własności. Spółdzielnia mieszkaniowa w przypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego ogłasza przetarg na ustanowienie odrębnej własności tego lokalu zawiadamiając o przetargu w sposób określony w statucie oraz przez publikacje ogłoszenia w prasie lokalnej. Pierwszeństwo w nabyciu lokalu mają członkowie spółdzielni, którzy nie mają zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i zgłoszą gotowość zawarcia umowy o ustanowienie i przeniesienie odrębnej własności tego lokalu. W przypadku zgłoszenia się kilku uprawnionych pierwszeństwo ma najdłużej oczekujący, z tym, że warunkiem przeniesienia odrębnej własności lokalu na takiego członka jest wpłata wartości rynkowej lokalu. Umowa taka może być zawarta zarówno z członkiem spółdzielni, jak i osobą, która nie jest jej członkiem w przypadku braku członków, którzy nie mają zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i nie zgłoszą gotowości zawarcia umowy. Zgodnie z przepisami ww. ustawy warunkiem przeniesienia na nabywców odrębnej własności lokalu jest również wpłata wartości rynkowej tegoż lokalu. Wnioskodawca wskazał, iż w opisie zaistniałego stanu faktycznego wszystkie te okoliczności miały miejsce. Zatem w ocenie Wnioskodawcy - przy spełnieniu wszystkich przesłanek ww. ustawy - nie należy odprowadzać podatku od czynności cywilnoprawnych przy sporządzaniu umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i przenoszeniu jego własności w trybie art. 11 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, albowiem zgodnie z logiczną konkluzją nie stanowi ona umowy sprzedaży w omawiany przedmiocie. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe. Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 09 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne: umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych, umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy, umowy dożywocia, umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat, ustanowienie hipoteki, ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności, umowy depozytu nieprawidłowego, umowy spółki. Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy). Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu temu podatkowi decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób, to dla oceny czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym. Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, iż dnia 20 lipca 2011 r. Wnioskodawca nabył w drodze licytacji lokal mieszkalny. Przetarg został ogłoszony ponieważ w drodze eksmisji poprzedniego lokatora wygasło spółdzielcze prawo lokatorskie. Wnioskodawca przystąpił do licytacji nie będąc członkiem spółdzielni i zgodnie z regulaminem przetargu wpłacił w ustalonym terminie wartość rynkową wylicytowanego mieszkania. W kancelarii notarialnej ma zostać zawarta umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkaniowego i przeniesienia jego własności w trybie art. 11 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Zasady zawierania umów ustanowienia oraz przeniesienia odrębnej własności lokali określają przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.). Zgodnie z art. 11 ust. 2 tej ustawy w przypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia, z zastrzeżeniem art. 15, ogłasza nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia opróżnienia lokalu, zgodnie z postanowieniami statutu, przetarg na ustanowienie odrębnej własności tego lokalu, zawiadamiając o przetargu w sposób określony w statucie oraz przez publikację ogłoszenia w prasie lokalnej. Pierwszeństwo w nabyciu lokalu mają członkowie, którzy nie mają zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i zgłoszą gotowość zawarcia umowy o ustanowienie i przeniesienie odrębnej własności tego lokalu. W przypadku zgłoszenia się kilku uprawnionych, pierwszeństwo ma najdłużej oczekujący. Warunkiem przeniesienia odrębnej własności lokalu na takiego członka jest wpłata wartości rynkowej lokalu. W świetle powyższego, jeżeli ustanowienie i przeniesienie własności lokalu następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 11 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, to umowa ustanowienia i przeniesienia prawa odrębnej własności do lokalu mieszkalnego nie będzie opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Umowa taka nie jest bowiem umową sprzedaży ani inną umową wymienioną w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W związku z tym, jako nie wymieniona w zamkniętym katalogu art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe. Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.
Powołane przepisy
[PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1[PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a
Słowa kluczowe
czynności-czynności cywilnoprawneprawa-przeniesienie prawa-przeniesienie prawa własnościspółdzielnie-spółdzielnie mieszkaniowe
Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (eureka.mf.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło (Eureka)