10337/04

Lupsa Rumıniyaya qarşı   Ərizə №: 10337/04   Qərarın tarixi: 08-06-2006   Xülasə   Faktlar:   Ərizəçi, 40 yaşlı Dorjel Lupsa, Belqrad şəhərində yaşayan   Serbiya vətəndaşıdır. O, 2003-cü ilin avqust ayında deportasiya   edilənədək 14 il ərzində Rumıniyada yaşamışdır. Ərizəçi 1989-cu   ildə Rumıniyaya gələrək orada məskunlaşmış, 1993-cü ildə   qəhvənin qızardılması və satışı ilə məşğul olan kommersiya   şirkətini təsis etmişdir. 1994-ci ildən o, bir Rumıniya vətəndaşı ilə   birgə yaşamış, onların bir oğlu olmuş, hazırda uşağın üç yaşı var   və o, həm Rumıniyanın, həm də Serbiyanın vətəndaşıdır. 2003-cü   il avqustun 6-da ərizəçi xaricdən qayıdıb sərhəd polisi tərəfindən   heç bir maneə yaradılmadan Rumıniyaya gəlmişdir. Lakin növbəti   gün sərhəd polisinin əməkdaşları ərizəçinin evinə gəlib onu   deportasiya etmişlər. Onun vəkili çıxarılma tədbirindən apellyasiya   şikayətini vermişdir. Buxarest Apellyasiya Məhkəməsinin 2003-cü   il 18 avqust tarixli iclasında ərizəçinin vəkilinə prokurorluq   tərəfindən 2003-cü il 28 may tarixində verilmiş orderin surəti   təqdim edilmişdir. Həmin order ilə ərizəçi əcnəbilərin Rumıniyada   olmasını tənzimləyən 194/2002 nömrəli Fövqəladə Qərara uyğun   olaraq Rumıniya Kəşfiyyat Xidmətinin sorğusu əsasında   “arzuolunmaz şəxs” elan edilmiş və ərizəçinin “milli təhlükəsizlik   üçün təhdid yarada bilən fəaliyyətlə məşğul olmasına dair yetərli   və ciddi kəşfiyyat məlumatları”nın mövcudluğu əsasında 10 il   ərzində Rumıniyaya gəlməsi qadağan olunmuşdur. Apellyasiya   Məhkəməsi ərizəçinin vəkilinin işin təxirə salınması barədə   vəsatətini təmin etməyib apellyasiya şikayətini rədd etmişdir.   2003-cü və 2004-cü illərdə ərizəçinin rəfiqəsi onların oğlu ilə bir     neçə dəfə Serbiya və Çernoqoriyaya getmiş və bir neçə gündən bir   neçə ayadək olan müddətlər ərzində orada qalmışdır.   Şikayət:   Ərizəçi iddia etmişdir ki, onun deportasiyası və ölkəyə   gəlməsini qadağan edən qərarın qəbul edilməsi nəticəsində 8-ci   maddə (şəxsi və ailə həyatına hörmət hüququ) və 7 nömrəli   Protokolun 1-ci maddəsi (əcnəbilərin çıxarılmasına dair   prosedur təminatlar) pozulmuşdur.   Maddə 8   Məhkəmə ərizəçinin Rumıniyanın cəmiyyətinə şübhəsiz   inteqrasiya olunduğunu və əsl ailə həyatı qurduğunu nəzərə alaraq   hesab etmişdir ki, onun deportasiyası və Rumıniya ərazisinə daxil   olmasına qadağa həmin inteqrasiyaya son qoymuş və şəxsi və ailə   həyatını elə ciddi surətdə pozmuşdur ki, rəfiqəsi və onların uşağı   ilə müntəzəm görüşlər onu bərpa edə bilməzdi. Beləliklə,   194/2002 nömrəli Fövqəladə Qərara uyğun olaraq cənab Lupsanın   şəxsi və ailə həyatına müdaxiləyə yol verilmişdir.   Məhkəmə xatırlatmışdır ki, barəsində milli təhlükəsizlik ilə   bağlı mülahizələrə əsaslanan tədbirlər tətbiq edilmiş şəxs   özbaşınalığa qarşı bütün təminatlardan məhrum edilməməlidir.   Digər şeylərlə yanaşı, o, barəsindəki tədbirin qanuni olub-   olmamasını müəyyən etmək və dövlət orqanlarını mümkün   pozuntulara görə cəzalandırmaq məqsədi ilə həmin tədbirin həm   faktlar, həm də hüquq ilə bağlı məsələlərə baxmağa səlahiyyəti   olan müstəqil və qərəzsiz qurum tərəfindən araşdırılmasına nail   olmaq imkanına malik olmalıdır.   Ərizəçinin Rumıniyada, yaxud hər hansı digər ölkədə   törədilmiş cinayətdə iştirakı ilə bağlı heç bir araşdırma   aparılmamışdır.   Dövlət   orqanları   ərizəçiyə   ümumi   əsaslandırmadan başqa hər hansı digər məlumat verməmişlər.   Məhkəmə həmçinin qeyd etmişdir ki, ərizəçinin ölkədə olmazının   arzuolunmaz elan edilməsi barədə order milli qanunvericiliyə zidd     olaraq ona yalnız deportasiya olunmasından sonra təqdim   edilmişdir. Məhkəmə həmçinin bu fakta diqqət yetirmişdir ki,   Apellyasiya Məhkəməsi ərizəçinin həqiqətən milli təhlükəsizlik və   ya ictimai asayiş üçün təhdid təşkil etməsini təsdiq etməyə cəhd   etmədən prokurorun orderinin sırf formal yoxlanılması ilə   kifayətlənmişdir.   Ərizəçinin inzibati orqanlardakı və ya Apellyasiya   Məhkəməsindəki   özbaşınalığından   icraat   müdafiəsinin   zamanı   dövlət   orqanlarının   təmin   minimal   dərəcəsi   edilmədiyinə görə, Məhkəmə belə nəticəyə gəlmişdir ki, ərizəçinin   şəxsi həyatına müdaxilə Konvensiyanın tələblərinə cavab verən   “qanuna” uyğun olmamışdır. Nəticədə Məhkəmə hesab etmişdir   ki, hazırkı işdə 8-ci maddə pozulmuşdur.   nömrəli Protokolun 1-ci maddəsi   Məhkəmə müəyyən etmişdir ki, ərizəçinin deportasiyasının   hüquqi əsasını təşkil etmiş 194/2002 nömrəli Fövqəladə Qərar ona   dövlət orqanlarının özbaşınalığına qarşı minimal təminatları   təqdim etməmişdir. Nəticədə, ərizəçinin qanuna uyğun olaraq   qəbul edilmiş qərara əsasən deportasiya olunmasına baxmayaraq,   həmin qanun Konvensiya tələblərinə cavab vermədiyinə görə   hazırkı işdə 7 nömrəli protokolun 1-ci maddəsi pozulmuşdur.   Hər halda, Məhkəmə belə qənaətə gəlmişdir ki, Rumıniya   dövlət orqanları ərizəçinin 7 nömrəli Protokolun 1-ci maddəsinin   (a) və (b) bəndlərində nəzərdə tutulmuş təminatlarını pozmuşlar.   Hakimiyyət orqanları ərizəçiyə törədilməsində şübhələndirildiyi   cinayət barədə cüzi məlumat da verməmiş, prokurorluq ərizəçiyə   barəsindəki işə Apellyasiya Məhkəməsində baxıldığı günədək   orderin surətini təqdim etməmişdir. Daha sonra, Apellyasiya   Məhkəməsi işin təxirə salınmasına dair bütün vəsatətləri təmin   etməməklə ərizəçinin vəkilinə orderlə tanış olmağa və müdafiə   tərəfinin sübutlarını təqdim etməyə imkan yaratmamışdır.     Apellyasiya Məhkəməsində işə sırf formal cəhətdən   baxıldığını nəzərə alaraq, Məhkəmə müəyyən etmişdir ki,   ərizəçinin barəsindəki işin deportasiyası əleyhinə dəlillərin   işığında araşdırılmasına nail olmaq imkanı olmamışdır. Bu   səbəbdən Məhkəmə hesab etmişdir ki, hazırkı işdə 7 nömrəli   Protokolun 1-ci maddəsi pozulmuşdur.   91