10486/83
WyrokETPCz1989-05-24ECLI:CE:ECHR:1989:0524JUD001048683
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzekanie w sprawie karnej przez sędziów, którzy wcześniej podejmowali decyzje o tymczasowym aresztowaniu skarżącego, opierając się na wymogu "szczególnie potwierdzonego podejrzenia" popełnienia przestępstwa, narusza prawo do bezstronnego sądu z art. 6 ust. 1 Konwencji?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że bezstronność sądu należy oceniać zarówno subiektywnie, jak i obiektywnie. Chociaż nie stwierdzono subiektywnej stronniczości sędziów, Trybunał uznał, że w okolicznościach sprawy istniały obiektywne podstawy do kwestionowania ich bezstronności. Sędziowie, którzy orzekali w sprawie karnej, wcześniej podejmowali decyzje o tymczasowym aresztowaniu skarżącego na podstawie art. 762 ust. 2 duńskiej ustawy o wymiarze sprawiedliwości, który wymagał stwierdzenia "szczególnie potwierdzonego podejrzenia" popełnienia przestępstwa. Trybunał uznał, że taki wymóg, interpretowany jako "wysoki stopień widocznego" związku z zarzutem, stwarzał obiektywnie uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów, ponieważ ich wcześniejsze ustalenia były zbyt bliskie ocenie winy.Stan faktyczny
Skarżący, pan Hauschildt, został aresztowany 31 stycznia 1980 r. i oskarżony o przestępstwa gospodarcze. Był on nieprzerwanie tymczasowo aresztowany przez cały okres postępowania. Większość decyzji o przedłużeniu aresztu, opartych na art. 762 ust. 1 i 2 duńskiej ustawy o wymiarze sprawiedliwości, została wydana przez sędziów, którzy następnie orzekali w jego sprawie w sądzie miejskim i sądzie apelacyjnym. W 1982 r. sąd miejski skazał go na siedem lat więzienia, a w 1984 r. sąd apelacyjny potwierdził jego winę i skazał go na pięć lat więzienia.Rozstrzygnięcie
Trybunał stwierdza naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji (12 głosów za, 5 przeciw). Trybunał odrzuca roszczenia o odszkodowanie materialne i niematerialne. Trybunał zasądza 20 000 funtów szterlingów tytułem kosztów i wydatków (jednogłośnie).Pełny tekst orzeczenia
ha u s S i l d t i d a ni i s wi na a R md eg
Hauschildt v. Denmark
st r asbur gi , 24 mai si , 1989 wel i wl is 24 maiss, st r asbur gSi hausSil dt is saqmeze adamianis uf l ebaTa evr opis
sasamar Tl om gamoit ana gadawyvet il eba daniis winaaRmdeg. sasamar Tl om Tor met i xmiT xuTis
wi naaRmdeg ganacxada, r om dai r Rva adami ani s uf l ebaTa evr opi s konvenci i s me-6 muxl i s pi r vel i
punqt i, vinaidan im sasamar Tl oebi s mi uker Zoebl oba, r oml ebmac gaasamar Tl es b-ni hausSil dt i,
SeiZl eboda saeWvod miCneul iyo. 50-e muxl is saf uZvel ze, sasamar Tl om mas er Tsul ovnad
mi akuTvna 20 aTasi gi r vanqa st er l i ngi mi s xar j ebsa da danaxar j ebTan dakavSi r ebi T.
gadawyvet i l eba saj ar o sxd omaze gamoacxada sasamar Tl os Tavmj domar em, b-nma r ol f r i sdal ma.
I. s a qmi s ga r emo ebebi
A. mT a va r i f a qt ebi
b-ni hausSi l dt i daapat i mr es 1980 wl i s 31 i anvar s da br al i dasdes ekonomi kur danaSaul ebSi .
kopenhageni s qal aqi s sasamar Tl os mosamar Tl em mas dr oebi Ti pat imr oba Seuf ar da, magr am misi
dakaveba eqvemdebar eboda sasamar Tl o kont r ol s ar a umet es oTxi kvir is int er val ebiT. momCivani
uwyvet ad i myof eboda pat i mr obaSi r ogor c sasamar Tl o pr ocesi s dawyebamde, i se mTel i pr ocesi s
ganmavl obaSic.
dr oebiTi dakavebis gaxangr Zl ivebis Sesaxeb br Zanebebis umet esoba, r oml ebic ef uZneboda
mar Tl msaj ul ebis ganxor ciel ebis Sesaxeb kanonis 762 (1) da (2) nawil ebs, gacemul i iyo
qal aqis sasamar Tl os im mosamar Tl is mier , r omel mac SemdgomSi monawil eoba miiRo saqmis
ganxil vaSi. 1982 wl is 1 noember s b-ni hausSil dt i damnaSaved cnes da miusaj es Svidi wl iT
Tavisuf l ebis aRkveTa.
momCivanma gadawyvet il eba gaasaCivr a. saapel acio samar Tal war moebamde da mis ganmavl obaSi, 762
(1) da (2) nawi l i s saf uZvel ze, mi Rebul
i qna r amdeni me gadawyvet i l eba mi si dr oebi Ti
pat i mr obi s gagr Zel ebi s Sesaxeb zemdgomi sasamar Tl os er T-er Ti mosamar Tl i s mi er , r omel mac
ganixil a saapel acio saCivar i. 1984 wl is 2 mar t s zemdgomma sasamar Tl om daadast ur a b-ni
hausSil dt is br al eul oba r vidan eqvsi xmiT da momCivans miusaj a xuTi wl iT Tavisuf l ebis
aRkveTa.
B. s a qmi s wa r mo eba ko mi s i a S i
komi si aSi saCi var i Sevi da 1980 wl i s 26 agvi st os. 1986 wl i s 9 oqt omber s komi si am saCi var i
mi saRebad gamoacxada me-6 muxl i s pi r vel punqt Tan mi mar TebaSi , magr am uar yo yvel a sxva
moTxovna. wl i s 16 i vl i si s moxsenebaSi komisiam cxr a xmiT Svidis winaaRmdeg gamoTqva mosazr eba,
r om dar Rveul ia konvenciis me-6 muxl i s pi r vel i punqt i .
komi si am saqme gadasca sasamar Tl os 1987 wl i s 16 oqt omber s.
II. ga d a wyvet i l ebi s S i na a r s i
A. wi na s wa r i pr o t es t i d a c vi s S i d a s a xel mwi f o ebr i vi s a Su a l ebebi s
a mo u wu r a o bi s S es a xeb
1. sasamar Tl om uar yo mTavr obi s wi naswar i pr ot est i i mi s Taobaze, r om b-n hausSil dt s ar
gausaCi vr ebi a qal aqi s sasamar Tl os mosamar Tl i sa da zemdgomi sasamar Tl os mosamar Tl eebi s
moqmedeba, anu ar amouwur avs dacvis Sidasaxel mwi f oebr i vi saSual ebebi . mxedvel obaSi mi i Ro r a
Sesabamisi kanonmdebl obis debul ebebi da daniaSi damkvidr ebul i pr aqt ika, sasamar Tl om
gamoar kvia, r om dacvis mxar is war momadgenel s SeeZl o saf uZvl ianad evar auda, r om misi
nebismier i pr ot est i im f aqt Tan dakavSir ebiT, r om cal keul ma mosamar Tl eebma r amdenime
gadawyvet i l eba mi i Res sasamar Tl o pr ocesi s dawyebamde, Tavi danve ganwi r ul i i yo uSedego
dasasr ul i saTvi s.
(i x. gad awyvet i l ebi s 39-42-e punqt ebi d a o per at i ul i d ebul ebebi s pi r vel i nawi l i )
B. me-6 mu xl i s pi r vel i pu nqt i s s a va r a u d o d a r R veva
2. sasamar Tl om aRniSna, r om mis amocanas Seadgenda ar a Sesabamisi kanonmdebl obisa da pr aqt ikis
gadasinj va, ar amed imis gamor kveva, dair Rva Tu ar a me-6 muxl is pir vel i punqt i im gzebiT, r a
saxiTac gamoiyenes isini an r a saxiT moaxdines maT zegavl ena b-n hausSil dt ze.
(i x. gad awyvet i l ebi s 43-45-e punqt ebi )
3. miuker Zoebl oba unda dadgenil iyo r ogor c subieqt ur i SemowmebiT (aRniSnul saqmesTan
dakavSir ebiT cal keul i mosamar Tl eebis sakuTar i r wmenis saf uZvel ze), ise obieqt ur i
SemowmebiT (imis dadgeniT, uzr unvel yof da Tu ar a mocemul i mosamar Tl e sakmar is gar ant iebs
imisaTvis, r om am sakiTxSi gamor icxul iyo yovel gvar i eWvi).
pir vel i, subieqt ur obis t est is Semowmebisas, sasamar Tl om daadgina, r om ar ar sebobda
mt kicebul eba aRniSnul i mosamar Tl eebis mxr iv r aime miker Zoebis gamovl enisa.
(i x. gad awyvet i l ebi s 46-47-e punqt ebi )
4. obieqt ur obis t est is kvl evisas, sasamar Tl om Seiswavl a, SeiZl eboda Tu ar a iseTi f aqt ebis
dadgena, r oml ebic eWvs Seit anda aRniSnul i mosamar Tl eebis miuker Zoebl obaSi. am mxr iv, TviT
gar egan gamovl i nebebs Sei Zl eba hqonodaT gar kveul i mni Svnel oba: saeWvo i yo swor ed i s ndoba,
r omel ic demokr at iul sazogadoebaSi sasamar Tl oebma unda Cauner gon xal xs da, upir vel es
yovl isa, - vinaidan saqme exeboda sisxl is samar Tal war moebas - br al debul s. imis gadawyvet isas,
aRniSnul saqmeze ar sebobda Tu ar a kanonier i eWvi mosamar Tl is ar asakmar isi miuker Zoebl obis
var audi saTvi s, sasamar Tl os unda gamoer kvi a, Sei Zl eboda Tu ar a momCi vani s var audi s
obi eqt ur ad dasabuTeba.
(i x. gad awyvet i l ebi s 48-e punqt i )
5. sasamar Tl om gamoTqva mosazr eba, r om si sxl i s samar Tl i s pr ocesi s i seT si st emaSi , r ogor i c
daniaSia, mxol od is f aqt i, r om pir vel i inst anciis mosamar Tl em an saapel acio mosamar Tl em
miiRo winasapr oceso gadawyvet il ebebi, dr oebiTi pat imr obis Sesaxeb gadawyvet il ebaTa CaTvl iT,
ar Sei Zl eba mi Cneul i yo mi s mi uker Zoebl obasTan dakavSi r ebi T uar yof i Ti var audi s dasabuTebad.
Tumca, aRniSnul saqmeze ar sebobda gansakuTr ebul i gar emoebebi, r oml ebmac sxvagvar i daskvnis
gamot anis SesaZl ebl oba ganapir oba. Sesabamisi sasamar Tl o war moebis dawyebamde qal aqis
sasamar Tl os mosamar Tl em da saapel acio mosamar Tl emac b-ni hausSi l dt i s dr oebi Ti pat i mr obi s
gadawyvet il ebebi uSual od mar Tl msaj ul ebis ganxor ciel ebis Sesaxeb kanonis 762(2) nawil is
saf uZvel ze miiRes. aRniSnul i debul ebis gamoyenebamde, mosamar Tl e unda dar wmunebul iyo, r om
ar sebobda "gansakuTr ebul ad dadast ur ebul i eWvi ", r om br al debul ma Cai di na danaSaul i . es
sit yvebi ganmar t ebul iqna r ogor c br al Tan "aSkar ad gamovl enil i maRal i xar isxis" moTxovna.
amgvar ad, gansxvaveba am nawil is gamoyenebisas, gadasawyvet sakiTxebsa da gadawyvet il ebis
gamot anisas, gadasawyvet sakiTxebs Sor is nakl ebmniSvnel ovnad iqna miCneul i.
(i x. gad awyvet i l ebi s 50-52-e punqt ebi )
6. aqedan gamomdi nar e, sasamar Tl om daadgi na, r om aseT gar emoebebSi aRni Snul i sasamar Tl oebi s
miuker Zoebl oba SeiZl eboda saeWvod miCneul iyo, xol o momCivnis uar yof iTi var audi
miuker Zoebl obis Taobaze - obi eqt ur ad dasabuTebul ad. amgvar ad, dai r Rva konvenci i s me-6
muxl is pir vel i punqt i.
(i x. gad awyvet i l ebi s 52-53-e punqt ebi d a o per at i ul i d ebul ebebi s meo r e nawi l i )
A. 50-e mu xl i s ga mo yeneba
7. sasamar Tl om ar daakmayof i l a b-ni hausSi l dt i s mi er kompensaci i s moTxovna. r ac Seexeba
mat er ial ur zians, r omel zec miuTiTebda momCivani, ar ar sebobda mizezobr ivi kavSir i
moTxovnil sa da me-6 muxl i s pi r vel i punqt i s dar Rvevas Sor i s. r ac Seexeba ar amat er ial ur i
xasiaTis zians, r omel zec momCivani miuTiTebda, dar Rvevis aRiar eba ukve Tavad iyo adekvat ur i
samar Tl iani anazRaur eba.
(i x. gad awyvet i l ebi s 55-58-e punqt ebi d a o per at i ul i d ebul ebebi s meo Txe nawi l i )
8. sasamar Tl om aseve ar daakmayof i l a momCi vni s moTxovna st r asbur gi s gar eT gaweul i xar j ebi sa
da danaxar j ebis
anazRaur ebis
Sesaxeb.
konvenciiT
gaTval iswinebul
dawesebul ebebSi
war moebisTvis sasamar Tl om mas miakuTvna 20 aTasi gir vanqa st er l ingi, moTxovnil i 26 463-is
nacvl ad.
(i x. gad awyvet i l ebi s 59-63-e punqt ebi d a o per at i ul i d ebul ebebi s mesame d a meo Txe nawi l ebi )
sasamar Tl om gadawyvet il eba gamoit ana pl enar ul sxdomaze wesebis 50-e muxl is Sesabamisad,
Semdegi Semadgenl obiT;
Tavmj domar e: b-ni r i sdal i (nor vegi a). mosamar Tl eebi : b-ni J. kr emona (mal t a), b-ni Tor
vi l i amsoni (i sl andi a), b-ni f . gul CuRl u (Tur qeTi), b-ni f . mat Ser i (avst r ia), b-ni l .-e.
pet i t i (saf r angeTi ), b-ni b. val Si (i r l andi a), ser vi nsent evansi (br i t aneTi ), b-ni r .
makdonal di (kanada), b-ni k. r uso (i t al i a), b-ni r . ber nhar dt i (ger mani a), b-ni a. Spi l mani
(l uqsembur gi ), b-ni J. de mei er i (bel gi a), b-ni n. val t i kosi (saber ZneTi ), b-ni s.k. mar t ensi
(ni der l andi ), q-ni pal mi (SvedeTi ), ad hoc mosamar Tl e b-ni m. gomar di, aseve, bat onebi m.a.
aiseni (mdivani) da h. pet zol di (mdivnis moadgil e).
4
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło