10708/23

WyrokETPCz2025-02-13ECLI:CE:ECHR:2025:0213JUD001070823

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewlekłość postępowania cywilnego trwającego ponad osiem lat oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym naruszyły prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie (art. 6 ust. 1) i prawo do skutecznego środka odwoławczego (art. 13) Konwencji?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że długość postępowania cywilnego, trwającego ponad 8 lat, była nadmierna i nie spełniała wymogu „rozsądnego terminu” określonego w art. 6 ust. 1 Konwencji, biorąc pod uwagę kryteria złożoności sprawy, zachowania stron i organów oraz znaczenia sprawy dla skarżącej. Trybunał oparł się na swoim ugruntowanym orzecznictwie, w tym na wiodącej sprawie Rutkowski i Inni przeciwko Polsce. Ponadto, Trybunał stwierdził, że skarżąca nie miała do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do zarzutów przewlekłości, co stanowiło naruszenie art. 13 Konwencji.
Stan faktyczny
Skarżąca, Anna Bona, urodzona w 1970 roku, była stroną postępowania cywilnego w Polsce, które trwało od 20 maja 2014 roku do 30 stycznia 2023 roku, czyli łącznie 8 lat, 8 miesięcy i 11 dni, obejmując dwie instancje. Skarżąca złożyła skargę na przewlekłość postępowania na mocy ustawy z 2004 roku do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, który w dniu 28 października 2022 roku (sygn. akt V S 125/22) zasądził na jej rzecz 4 200 PLN. Mimo to, skarżąca zarzuciła przewlekłość postępowania i brak skutecznego środka odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie oddala wniosek Rządu o skreślenie skargi z listy; uznaje skargę za dopuszczalną; stwierdza, że doszło do naruszenia art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji; stwierdza, że pozwane państwo winno uiścić na rzecz skarżącej kwoty wskazane w załączonej tabeli.

Pełny tekst orzeczenia

© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC © Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC   EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA     SEKCJA PIERWSZA SPRAWA BONA PRZECIWKO POLSCE (Skarga nr 10708/23)         WYROK   STRASBURG 13 lutego 2025 r.   Wyrok ten jest ostateczny, lecz może podlegać korekcie wydawniczej. W sprawie Bona przeciwko Polsce Europejski Trybunał Praw Człowieka (Sekcja Pierwsza), zasiadając jako Komitet w składzie:  Erik Wennerström, Przewodniczący,  Georgios A. Serghides,  Alain Chablais, Sędziowie, oraz Viktoriya Maradudina, p.o. Zastępca Kanclerza Sekcji, obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 stycznia 2025 r., wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu: POSTĘPOWANIE 1. Sprawa wywodzi się ze skargi przeciwko Polsce, wniesionej do Trybunału w dniu 28 lutego 2023 r. na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”). 2. Skarżącą reprezentował S. Łoboda, prawnik praktykujący w Gdańsku. 3. Skarga została zakomunikowana Rządowi polskiemu („Rząd”). STAN FAKTYCZNY 4. Dane skarżącej oraz informacje istotne dla skargi zostały przedstawione w załączonej tabeli. 5. Skarżąca zarzuciła przewlekłość postępowania cywilnego oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym. PRAWO WNIOSEK RZĄDU O SKREŚLENIE SKARGI Z LISTY NA PODSTAWIE art. 37 UST. 1 KONWENCJI 6. Rząd przedłożył jednostronną deklarację, która nie stanowiła wystarczającej podstawy do stwierdzenia, że poszanowanie praw człowieka w rozumieniu Konwencji nie wymaga od Trybunału dalszego badania sprawy (art. 37 ust. 1 in fine). Trybunał odrzuca wniosek Rządu o skreślenie skargi z listy i w związku z tym będzie kontynuował badanie przedmiotu sprawy (zob. Tahsin Acar przeciwko Turcji (kwestie wstępne) [WI], nr 26307/95, § 75, ETPC 2003-VI). ZARZUCANE NARUSZENIE ART. 6 UST. 1 I ART. 13 KONWENCJI 7. Skarżąca zarzuciła, że długość trwania przedmiotowego postępowania cywilnego była niezgodna z wymogiem „rozsądnego terminu” i że w związku z tym została pozbawiona skutecznego środka odwoławczego. Powołała się na art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji. 8. Trybunał przypomina, że rozsądny charakter czasu trwania postępowania należy oceniać w świetle okoliczności sprawy i z uwzględnieniem następujących kryteriów: złożoności sprawy, zachowania skarżącego i właściwych organów oraz znaczenia sprawy dla interesów skarżącego (zob. m.in. Frydlender przeciwko Francji [WI], nr 30979/96, § 43, ETPC 2000-VII). 9. Już w wiodącej sprawie Rutkowski i Inni przeciwko Polsce, nr 72287/10 i 2 inne, 7 lipca 2015 r., Trybunał stwierdził naruszenie art. 6 Konwencji w odniesieniu do długości postępowania sądowego. 10. Po zapoznaniu się z całym przedstawionym mu materiałem Trybunał nie ustalił żadnego faktu ani argumentu mogącego uzasadnić łączną długość postępowania na szczeblu krajowym. Mając na względzie swoje orzecznictwo w tym zakresie, Trybunał stwierdza, że długość postępowania w przedmiotowej sprawie była nadmierna i nie spełniała wymogu „rozsądnego terminu”. 11. Trybunał zauważa ponadto, że skarżąca nie miała do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do tych zarzutów. 12. Zarzuty te są zatem dopuszczalne i świadczą o naruszeniu art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji. ZASTOSOWANIE ART. 41 KONWENCJI 13. Uwzględniając dokumenty znajdujące się w jego posiadaniu oraz swoje orzecznictwo (zob. w szczególności ww. wyrok w sprawie Rutkowski i Inni), Trybunał uważa za zasadne zasądzenie kwot wskazanych w załączonej tabeli. Z POWYŻSZYCH WZGLĘDÓW TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE oddala wniosek Rządu o skreślenie skargi z listy; uznaje skargę za dopuszczalną; stwierdza, że doszło do naruszenia art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji z powodu przewlekłości postępowania cywilnego i braku skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym; stwierdza (a)  że pozwane państwo winno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżącej kwoty wskazane w załączonej tabeli, przeliczone na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności; (b)  że, od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności, należne będą odsetki zwykłe od kwot wskazanych w załączonej tabeli, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe. Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie dnia 13 lutego 2025 r. zgodnie z Regułą 77 §§ 2 i 3 Regulaminu Trybunału.  Viktoriya Maradudina Erik Wennerström  p.o. Zastępca Kanclerza Przewodniczący       ZAŁĄCZNIK Skarga zawierająca zarzuty na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji (przewlekłość postępowania cywilnego oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym) Nr skargi Data złożenia Imię i nazwisko skarżącego Rok urodzenia   Imię i nazwisko oraz adres zamieszkania/siedziby pełnomocnika Wszczęcie postępowania Zakończenie postępowania Łączny czas trwania Instancje Decyzja krajowa w sprawie skargi na mocy ustawy z 2004 r. Kwota zasądzona przez sąd krajowy (w PLN) Kwota zasądzona tytułem szkody majątkowej i niemajątkowej na jednego skarżącego (w EUR)[1] Kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów i wydatków na skargę (w EUR)[2] 10708/23 28.02.2023 r. Anna BONA   Łoboda Sławomir Gdańsk 20.05.2014 r.   30.01.2023 r.   8 lat, 8 miesięcy i 11 dni   2 instancje   Sąd Apelacyjny w Gdańsku, 28.10.2022 r., sygn. akt V S 125/22 4 200   [1] Powiększona o wszelkie należne podatki. [2] Powiększona o wszelkie należne podatki.

© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło