10876/22;18264/22;26912/22
WyrokETPCz2024-01-18ECLI:CE:ECHR:2024:0118JUD001087622
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewlekłość postępowań karnych oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym naruszyły prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie z art. 6 ust. 1 Konwencji oraz prawo do skutecznego środka odwoławczego z art. 13 Konwencji?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że łączna długość postępowań karnych w sprawach skarżących była nadmierna i nie spełniała wymogu "rozsądnego terminu" z art. 6 ust. 1 Konwencji, powołując się na swoje ugruntowane orzecznictwo w tym zakresie. Dodatkowo, Trybunał stwierdził, że skarżący nie mieli do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do tych skarg, co stanowiło naruszenie art. 13 Konwencji. Trybunał odrzucił jednostronne deklaracje Rządu jako niewystarczające do skreślenia skarg, podkreślając, że poszanowanie praw człowieka w rozumieniu Konwencji wymaga dalszego rozpatrywania sprawy.Stan faktyczny
Trzech skarżących – Jarosław Czeredys, Mariusz Stanisław Prokurat i Marek Lipiński – wniosło skargi przeciwko Polsce, zarzucając przewlekłość postępowań karnych, w których byli stronami. Postępowania te trwały od ponad 7 do ponad 8 lat, w niektórych przypadkach nadal były w toku. Skarżący podnieśli również brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym w związku z tą przewlekłością.Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie postanawia połączyć skargi; oddala wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy na podstawie jednostronnych deklaracji; uznaje skargi za dopuszczalne; stwierdza, że skargi te ujawniają naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji dotyczące przewlekłości postępowania karnego i braku skutecznego krajowego środka odwoławczego w tym zakresie; stwierdza, że pozwane państwo powinno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżących kwoty wskazane w załączonej tabeli, przeliczone na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności; stwierdza, że, od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności, należne będą odsetki zwykłe od określonych powyżej kwot, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe.Pełny tekst orzeczenia
© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC
© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC
SEKCJA PIERWSZA
SPRAWA CZEREDYS I INNI przeciwko POLSCE
(Skarga nr 10876/22 i 2 inne – zob. załączona lista)
WYROK
STRASBURG
18 stycznia 2024 r.
Wyrok ten jest ostateczny, ale może podlegać korekcie wydawniczej.
W sprawie Czeredys i Inni przeciwko Polsce
Europejski Trybunał Praw Człowieka (sekcja pierwsza), zasiadając jako Komitet w składzie:
Lətif Hüseynov, Przewodniczący,
Krzysztof Wojtyczek,
Ivana Jelić, Sędziowie,
oraz Viktoriya Maradudina, p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji,
obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2023 r.,
wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu:
POSTĘPOWANIE
1. Sprawa wywodzi się ze skarg przeciwko Polsce, wniesionych do Trybunału na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”) w różnych terminach wskazanych w załączonej tabeli.
2. Skargi zostały zakomunikowane rządowi polskiemu („Rząd”).
FAKTY
3. Lista skarżących i istotne informacje dotyczące ich skarg znajdują się w załączonej tabeli.
4. Skarżący zarzucili przewlekłość postępowania karnego oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym.
PRAWO
POŁĄCZENIE SKARG
5. Mając na uwadze podobny przedmiot skarg, Trybunał uznaje za stosowne rozstrzygnięcie ich łącznie w jednym wyroku.
WNIOSEK RZĄDU O SKREŚLENIE SKARG NA PODSTAWIE ART. 37 UST. 1 KONWENCJI
6. We wszystkich trzech skargach Rząd przedłożył jednostronne deklaracje, które nie stanowiły wystarczającej podstawy do stwierdzenia, iż poszanowanie praw człowieka w rozumieniu Konwencji nie wymaga dalszego rozpatrywania sprawy przez Trybunał (art. 37 ust. 1 in fine). Trybunał odrzuca wniosek Rządu o skreślenie skarg i w związku z tym będzie kontynuował ich rozpatrywanie (zob. Tahsin Acar przeciwko Turcji (zastrzeżenia wstępne) [WI], skarga nr 26307/95, pkt 75, ETPC 2003-VI).
ZARZUCANE NARUSZENIE ART. 6 UST. 1 I ART. 13 KONWENCJI
7. Skarżący zarzucili, że czas trwania przedmiotowych postępowań karnych był niezgodny z wymogiem ”rozsądnego terminu” i że w związku z tym byli pozbawieni skutecznego środka odwoławczego. Powołali się na art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji.
8. Trybunał podkreśla, że rozsądny charakter czasu postępowania należy oceniać w świetle okoliczności sprawy i z uwzględnieniem następujących kryteriów: złożoności sprawy, zachowania skarżących i organów procesowych oraz znaczenia sprawy dla interesów skarżących (zob. między innymi orzecznictwo w sprawie Pélissier i Sassi przeciwko Francji [WI], skarga nr 25444/94, pkt 67, ETPC 1999‑II, oraz Frydlender przeciwko Francji [WI], skarga nr 30979/96, pkt 43, ETPC 2000‑VII).
9. Już w wiodącej sprawie Rutkowski i Inni przeciwko Polsce, skarga nr 72287/10 i 2 inne, z dnia 7 lipca 2015 r., Trybunał stwierdził naruszenie art. 6 Konwencji w związku z przewlekłością postępowań karnych.10. Po zapoznaniu się z całością przedstawionego mu materiału Trybunał nie znalazł żadnych okoliczności faktycznych ani argumentów mogących uzasadnić łączną długość postępowań na poziomie krajowym. Mając na względzie swoje orzecznictwo w tym przedmiocie, Trybunał stwierdza, że długość postępowań w przedmiotowych sprawach była nadmierna i nie spełniała wymogu „rozsądnego terminu”.
11. Trybunał zauważa ponadto, że skarżący nie mieli do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do tych skarg.
12. Skargi te są zatem dopuszczalne i ujawniają naruszenie art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji.
ZASTOSOWANIE ART. 41 KONWENCJI
13. Uwzględniając dokumenty znajdujące się w jego posiadaniu oraz swoje orzecznictwo (zob. w szczególności ww. wyrok w sprawie Rutkowski i Inni), Trybunał uważa za zasadne zasądzenie kwot wskazanych w załączonej tabeli.
Z POWYŻSZYCH WZGLĘDÓW TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE
postanawia połączyć skargi;
oddala wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy na podstawie jednostronnych deklaracji;
uznaje skargi za dopuszczalne;
stwierdza, że skargi te ujawniają naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji dotyczące przewlekłości postępowania karnego i braku skutecznego krajowego środka odwoławczego w tym zakresie;
stwierdza,
(a) że pozwane państwo powinno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżących kwoty wskazane w załączonej tabeli, przeliczone na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności;
(b) że, od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności, należne będą odsetki zwykłe od określonych powyżej kwot, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe.
Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie dnia 18 stycznia 2024 r., zgodnie z Regułą 77 §§ 2 i 3 Regulaminu Trybunału.
Viktoriya Maradudina Lətif Hüseynov
p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji Przewodniczący
ZAŁĄCZNIK
Wykaz skarg, w których podniesiono zarzuty na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji
(przewlekłość postępowania karnego i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym)
Lp.
Numer skargi
Data złożenia
Imię i nazwisko skarżącego
Rok urodzenia
Imię i nazwisko oraz miejscowość pełnomocnika
Data wszczęcia postępowania
Data zakończenia postępowania
Łączny czas trwania
Instancje
Decyzja krajowa w przedmiocie zarzutu na mocy ustawy z 2004 r.
Kwota zasądzona przez sąd krajowy (w PLN)
Kwota zasądzona tytułem szkody majątkowej i niemajątkowej oraz zwrotu kosztów na jednego skarżącego
(w EUR)
[1]
10876/22
11 lutego 2022 r.
Jarosław CZEREDYS
1964 r.
27 czerwca 2013 r.
8 listopada 2021 r.
8 lat, 4 miesiące i 13 dni; 2 instancje
Sąd Apelacyjny w Warszawie, 2 lutego 2022 r., sygn. akt II S 84/21; 4.000 PLN
3.700
18264/22
25 marca 2022 r.
Mariusz Stanisław PROKURAT
1976 r.
5 listopada 2015 r.
5 grudnia 2022 r.
7 lat, 1 miesiąc i 1 dzień; 1 instancja
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga, 28 lutego 2022 r., sygn. akt VI S 195/21; 2.000 PLN
4.800
26912/22
16 maja 2022 r.
Marek LIPIŃSKI
1978 r.
Dawid Cupiał
Warszawa
29 września 2015 r.
w toku
ponad 8 lat, 1 miesiąc i 16 dni; 1 instancja
Sąd Okręgowy w Warszawie, 28 marca 2022 r., sygn. akt X S 10/22; 3.000 PLN
5.800
[1] Plus wszelkie podatki należne od skarżących.
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 22.07.2026. · Źródło