10911/23

© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC © Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC     EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA SEKCJA PIERWSZA SPRAWA RĘCŁAWOWICZ PRZECIWKO POLSCE (Skarga nr 10911/23)         WYROK   STRASBURG 16 stycznia 2025 r.   Wyrok ten jest ostateczny, lecz może podlegać korekcie wydawniczej. W sprawie Ręcławowicz przeciwko Polsce, Europejski Trybunał Praw Człowieka (Sekcja Pierwsza), zasiadając jako Komitet w składzie:  Georgios A. Serghides, Przewodniczący,  Erik Wennerström,  Alain Chablais, sędziowie, oraz Viktoriya Maradudina, p.o. Zastępca Kanclerza Sekcji, obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 grudnia 2024 r., wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu: POSTĘPOWANIE 1. Sprawa wywodzi się ze skargi przeciwko Polsce, wniesionej do Trybunału w dniu 5 marca 2023 r. na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”). 2. Skarżący byli reprezentowani przez p. M. Gąsiorowską, prawniczkę prowadzącą kancelarię w Warszawie. 3. Skargę zakomunikowano Rządowi Polskiemu („Rząd”). FAKTY 4. Wykaz skarżących oraz informacje istotne dla skargi przedstawiono w załączonej tabeli. 5. Skarżący zarzucili przewlekłość postępowania cywilnego oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym. PRAWO ZARZUCANE NARUSZENIE ART. 6 UST. 1 I ART. 13 KONWENCJI 6. Skarżący zarzucili, że długość trwania postępowania cywilnego była niezgodna z wymogiem „rozsądnego terminu” i że w związku z tym byli pozbawieni skutecznego środka odwoławczego. Powołali się na art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji. 7. Rząd zgłosił zastrzeżenie wstępne, że skarżący nie mogą być dalej uznawani za „ofiary” w rozumieniu art. 34 Konwencji w związku z naruszeniem ich prawa do rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie, ponieważ każdy z nich otrzymał kwotę zadośćuczynienia w wysokości 2000 złotych polskich (PLN). Skarżący nie zgodzili się z tym, twierdząc, że uzyskane zadośćuczynienie nie było odpowiednie i że skarga nie doprowadziła do przyspieszenia przedmiotowego postępowania. Trybunał zauważa, że kwestia ta powinna zostać rozstrzygnięta w świetle zasad ustanowionych w orzecznictwie Trybunału (zob. Cocchiarella przeciwko Włochom [WI], nr 64886/01, §§ 69–107, ETPC 2006‑V, oraz Scordino przeciwko Włochom (nr 1) [WI], nr 36813/97, §§ 178–213, ETPC 2006‑V). 8. Trybunał zauważa, że Sąd Apelacyjny w Warszawie przeanalizował przebieg zaskarżonego postępowania w świetle kryteriów, które stosuje sam Trybunał. Sąd uznał, że doszło do opóźnień, które należy przypisać organom krajowym, oraz że doszło do naruszenia prawa skarżących do rozpatrzenia ich spraw bez nieuzasadnionej zwłoki, i przyznał skarżącym łącznie równowartość 820 euro (EUR) tytułem odszkodowania w związku z czasem trwania postępowania. Trybunał stwierdził, że zadośćuczynienie przyznane skarżącym na poziomie krajowym, rozpatrywane na podstawie okoliczności faktycznych będących przedmiotem skargi wniesionej do Trybunału, było niewystarczające (zob. Janulis przeciwko Polsce, nr 31792/15, § 21, 16 stycznia 2020 r., z dalszymi przykładami). W tych okolicznościach argument, że skarżący utracili status ofiary, nie zasługuje na uwzględnienie. 9. Trybunał podkreśla, że rozsądny charakter czasu trwania postępowania należy oceniać w świetle okoliczności sprawy i z uwzględnieniem następujących kryteriów: złożoności sprawy, zachowania skarżących i organów procesowych oraz znaczenia sprawy dla interesów skarżących (zob. Frydlender przeciwko Francji [WI], nr 30979/96, § 43, ETPC 2000-VII). 10. Już w wiodącej sprawie Rutkowski i Inni przeciwko Polsce, nr 72287/10 i 2 inne, 7 lipca 2015 r., Trybunał stwierdził naruszenie art. 6 Konwencji w odniesieniu do długości postępowania sądowego. 11. Po zapoznaniu się z całym przedstawionym mu materiałem Trybunał nie ustalił żadnego faktu ani argumentu mogącego uzasadnić łączną długość postępowania na poziomie krajowym. Mając na względzie swoje orzecznictwo w tym zakresie, Trybunał stwierdza, że długość postępowania w przedmiotowej sprawie była nadmierna i nie spełniała wymogu „rozsądnego terminu”. 12. Trybunał zauważa ponadto, że skarżący nie mieli do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do tych skarg. 13. Skargi te są zatem dopuszczalne i wskazują na naruszenie art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji. ZASTOSOWANIE ART. 41 KONWENCJI 14. Uwzględniając dokumenty znajdujące się w jego posiadaniu oraz swoje orzecznictwo (zob. w szczególności wyrok w sprawie Rutkowski i Inni, op. cit.), Trybunał uważa za zasadne zasądzenie kwot wskazanych w załączonej tabeli. Z POWYŻSZYCH WZGLĘDÓW TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE uznaje skargę za dopuszczalną; stwierdza, że skarga wskazuje na naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji dotyczące przewlekłości postępowania cywilnego i braku skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym; stwierdza (a)  że pozwane państwo winno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżących kwoty wskazane w załączonej tabeli, przeliczone na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności; (b)  że, od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności, należne będą odsetki zwykłe od określonych powyżej kwot, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe. Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie dnia 16 stycznia 2025 r. zgodnie z Regułą 77 §§ 2 i 3 Regulaminu Trybunału.  Viktoriya Maradudina Georgios A. Serghides  p.o. Zastępca Kanclerza Przewodniczący       ZAŁĄCZNIK Skarga zawierająca zarzuty na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji (przewlekłość postępowania cywilnego oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym) Nr skargi Data złożenia Imię i nazwisko skarżącego Rok urodzenia   Imię i nazwisko oraz adres zamieszkania/siedziby pełnomocnika Wszczęcie postępowania Zakończenie postępowania Łączny czas trwania Instancje Decyzja krajowa w sprawie skargi na mocy ustawy z 2004 r. Kwota zasądzona przez sąd krajowy (w PLN) Kwota zasądzona tytułem szkody majątkowej i niemajątkowej na jedno gospodarstwo domowe (w EUR)[1] Kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów i wydatków na skargę (w EUR)[2] 10911/23 05.03.2023 r. Gospodarstwo domowe   Paulina RĘCŁAWOWICZ Jacek RĘCŁAWOWICZ Monika Małgorzata Gąsiorowska Warszawa 29.07.2019 r.   w toku   Ponad 5 lat, 3 miesiące i 21 dni   1 instancja Sąd Apelacyjny w Warszawie, 07.11.2022 r., sygn. akt V S 415/22, 4 000 PLN;   (łącznie na rzecz obojga skarżących)   (łącznie na rzecz obojga skarżących)   [1] Powiększona o wszelkie podatki należne od skarżących. [2] Powiększona o wszelkie podatki należne od skarżących.