11179/84

WyrokETPCz1989-06-22ECLI:CE:ECHR:1989:0622JUD001117984

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy skład Sądu ds. Najmu i Dzierżawy, w tym asesorzy niezawodowi powiązani ze stowarzyszeniami wynajmujących i najemców, naruszał wymóg bezstronności z art. 6 ust. 1 Konwencji?

Ratio decidendi

Trybunał uznał, że asesorzy niezawodowi w Sądzie ds. Najmu i Dzierżawy, choć nie było dowodów na ich subiektywną stronniczość, nie spełniali wymogu obiektywnej bezstronności. Byli oni powoływani przez stowarzyszenia wynajmujących i najemców, które miały bezpośredni interes w klauzuli negocjacyjnej kwestionowanej przez skarżącego. W związku z tym skarżący mógł zasadnie obawiać się, że asesorzy mieli wspólny interes sprzeczny z jego roszczeniem. Obecność sędziów zawodowych w składzie sądu nie była wystarczająca, aby rozwiać te uzasadnione wątpliwości co do bezstronności, co doprowadziło do stwierdzenia naruszenia art. 6 ust. 1 Konwencji.

Stan faktyczny

Skarżący, Rolf Langborger, obywatel Szwecji, zakwestionował klauzulę w swojej umowie najmu, która przewidywała ustalanie czynszu na podstawie porozumień między stowarzyszeniami wynajmujących i najemców. Złożył skargę do Sztokholmskiej Komisji ds. Przeglądu Najmu i Dzierżawy (hyresnaemnden), a następnie do Sądu ds. Najmu i Dzierżawy (bostadsdomstolen). Oba organy, w których skład wchodzili sędziowie zawodowi i asesorzy niezawodowi (intresselededamoeter), odrzuciły jego roszczenia. Skarżący zarzucił, że asesorzy niezawodowi nie byli bezstronni ze względu na ich bliskie powiązania ze stowarzyszeniami wynajmujących i najemców.

Rozstrzygnięcie

Trybunał stwierdza naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji (17 głosami do 3). Trybunał stwierdza brak naruszenia art. 8 Konwencji. Trybunał stwierdza brak naruszenia art. 11 Konwencji. Trybunał stwierdza brak naruszenia art. 1 Protokołu nr 1. Trybunał nie uznaje za konieczne rozpatrywanie skargi na podstawie art. 13 Konwencji. Trybunał zasądza na rzecz skarżącego 50 000 koron szwedzkich na pokrycie kosztów adwokackich oraz 13 475 koron szwedzkich na pokrycie ogólnych kosztów i kosztów podróży.

Pełny tekst orzeczenia

l a ngbo r ger i S ved eT i s wi na a R md eg Lanborger v. Sweden st r asbur gi , 22 i vni si , 1989 wel i wl is 22 ivniss, st r asbur gSi l angbor ger is saqmeze gamot anil gadawyvet il ebaSi SvedeTis winaaRmdeg, adamianis uf l ebaTa evr opis sasamar Tl om ganacxada, r om dar Rveul ia adamianis uf l ebaTa evr opis konvenciis me-6 muxl is pir vel i punqt i. man aseve aRniSna, r om dar Rveul i ar yof il a konvenciis me-8 da me-11 muxl ebi da pir vel i oqmis pir vel i muxl i. mopasuxe saxel mwi f os, 50-e muxl is saf uZvel ze, daekisr a momCivnis sasar gebl od misi xar j ebsa da danaxar j ebTan dakavSir ebiT gar kveul i Tanxis gadaxda. I. s a qmi s ga r emo ebebi A. f a qt ebi b-ni r ol f l angbor ger i daibada 1922 wel s. igi Sveciis moqal aqea da cxovr obs sol naSi, st okhol mi s axl os. 1983 wel s man mi mar Ta st okhol mi s sagr af os sai j ar o ur Ti er TobaTa gadasi nj vi s kol egi as (hyresnaemnden), xol o Semdeg - bi nadr obi sa da sai j ar o ur Ti er Tobebi s sasamar Tl os (bostadsdomstolen) Txovni T, r om gaeuqmebi naT mi s sai j ar o xel Sekr ul ebaSi ar sebul i debul eba (foerhandlingsklausul). aRni Snul i debul ebi s Tanaxmad, sai j ar o Ri r ebul eba gani sazRvr eboda wi naswar gansazRvr ul mei j ar eTa da moi j ar eTa asoci aci ebs Sor i s SeTanxmebi T. b-nma r ol f pr of esi onal i l anbor ger ma iCivl a or ive or ganoSi, r oml ebic Sedgeboda, er Ti mxr iv, mosamar Tl eebi sa da meor e mxr i v, ar apr of esi onal i asesor ebi sgan (intresselededamoeter). ar c er Tma or ganom ar daakmayof il a b-ni l angbor ger i s saCi vr ebi da moTxovnebi. vinaidan binadr obisa da saij ar o ur Tier Tobebis saqmeebis dr os sxdoma ar Cat ar ebul a, momCivans gadawyvet il ebebi gadaeca wer il obiT. B. wa r mo eba a d a mi a ni s u f l eba T a ko mi s i a Si wl is 7 seqt ember s Set anil i saCivar i komisiam misaRebad gamoacxada 1986 wl is 9 ivl iss. saqmi s mor i gebi T dasr ul ebi s uSedego cdi s Semdeg komi si am 1987 wl i s 8 oqt omber s moamzada moxseneba, r omel Si c daadgi na f aqt ebi da er Tsul ovnad gamoxat a mosazr eba i mi s Taobaze, r om - dar Rveul i a konvenci i s me_6 muxl i s pi r vel i punqt i T gaTval i swi nebul i moTxovnebi miuker Zoebl obis Taobaze; - ar dar Rveul a konvenciis me-8 da me-11 muxl ebi da pi r vel i oqmi s pi r vel i muxl i ; - konvenci i s me-13 muxl ze daf uZnebul i moTxovnis cal ke ganxi l va auci l ebl obas ar war moadgens, Sesabamisad, ar ar is mizanSewonil i cal ke dadgindes, dair Rva Tu ar a saj ar o sxdomi sa da gadawyvet i l ebi s saj ar o gamocxadebi s Sesaxeb me-6 muxl is pir vel i punqt iT gaTval iswinebul i moTxovnebi. komi si am saqme sasamar Tl os gadasca 1987 wl i s 18 dekember s. II. ga d a wyvet i l ebi s S i na a r s i I. ko nvenc i i s me-6 mu xl i s pi r vel i pu nqt i B. "d a mo u ki d ebel i " s a s a ma r T l o b-nma l angbor ger ma ar sebi Tad gaapr ot est a sai j ar o ur Ti er TobaTa kol egi i sa da bi nadr obi sa da sai j ar o ur Ti er TobaTa sasamar Tl os Semadgenl oba. man gansakuTr ebiT aRniSna ar apr of esional i asesor ebi s daswr eba, r oml ebi c, mi si mt ki cebi T, uar yof i Tad eki debodnen mi s ar gument ebs, vi nai dan maT axl o kavSi r i hqondaT mei j ar eebi sa da moi j ar eebi s asoci aci ebTan. sasamar Tl om ganxil va Semof ar gl a binadr obisa da saij ar o ur Tier TobaTa sasamar Tl oTi, r ogor c ukanasknel i saxel mwif o or ganoTi, r omel sac unda daedgina sadavo f aqt obr ivi da samar Tl ebr i vi saki Txebi . aRniSnul i sasamar Tl o Sedgeboda or i pr of esional i mosamar Tl isa da or i ar apr of esional i asesor i sagan. sasamar Tl om aRni Sna, r om pi r vel i s mi uker Zoebl oba sadavo ar i yo. r ac Seexeba ar apr of esi onal asesor ebs, sasamar Tl om r Tul ad mi i Cni a mocemul saqmeze mi uker Zoebl obi s sakiTxis damoukidebl obis sakiTxisagan gamoyof a. sasamar Tl om Seni Sna, r om, Zi r i Tadad, ar apr of esional i asesor ebi uaRr esad maRal kval if iciur i aRmoCndnen imisaTvis, r om monawil eoba mieRoT meij ar eebsa da moij ar eebs Sor is ar sebul i davebisa da am davebidan war moSobil i specif ikur i sakiTxebis ganxil vaSi. magr am, sasamar Tl om aRiar a, r om mocemul saqmeze maTi damoukidebl oba da miuker Zoebl oba SeiZl eboda saeWvod miCneul iyo. sasamar Tl om gaiTval iswina, r om, mt kicebul ebaTa ar ar sebobis gamo, ar ar sebobda maT pir ad miuker Zoebl obaSi eWvis Set anis saf uZvel i. Tumca, r ac Seexeba obieqt ur miuker Zoebl obasa da im sakiTxs, moqmedebdnen Tu ar a isini damoukidebl ad, sasamar Tl om gamoar kvia, r om isini dasaxel ebul i iyvnen or i asociaciis mier da axl o kavSir i hqondaT maTTan. am ukanasknel T ki gaaCndaT "SeTanxmebis Sesaxeb debul ebis" bunebr ivi int er esi. vinaidan momCivani saij ar o xel Sekr ul ebi dan debul ebi s amoRebas i Txovda, mas kanonier ad SeeZl o evar auda, r om, ar apr of esional asesor ebs saer To int er esi hqondaT mis winaaRmdeg da r om Sesabamisad, binadr obisa da saij ar o ur Tier TobaTa sasamar Tl os Semadgenl obisaTvis sxva saqmeebze damaxasiaTebel i i nt er esTa SeuTavsebl oba amoqmedda, r odesac dai sva saki Txi mi si moTxovni s gadawyvet i s Sesaxeb. sasamar Tl os Semadgenl obaSi pr of esional i mosamar Tl eebis yof nas am SemTxvevaSi ar aviTar i mniSvnel oba hqonda. aqedan gamomdinar e, sasamar Tl om daadgina me-6 muxl i s pi r vel i punqt is dar Rveva (Cvidmet i xmiT samis winaaRmdeg). (i x. gad awyvet i l ebi s 29-36-e punqt ebi d a o per at i ul i d ebul ebebi s pi r vel i nawi l i ) I. ko nvenci i s me-8 d a me-11 muxl ebi sasamar Tl om gamoar kvia, r om wamoWr il i sakiTxebi ar Sedioda aRniSnul i muxl is moqmedebi s sf er oSi, r asac miuTiTebda momCivani. II. pi r vel i o qmi s pi r vel i muxl i sasamar Tl os azr iT, moij ar eTa kavSir isTvis SeTanxmebis pr ocesSi mis mier Sesr ul ebul i r ol i saTvi s mci r e Tanxi s gadaxdi s val debul eba ar Sei Zl eba mi Cneul Seusabamobad. i yo am muxl Tan (i x. gad awyvet i l ebi s me-40-41-e punqt ebi d a o per at i ul i d ebul ebi s meo r e nawi l i ) III. ko nvenci i s me-13 muxl i sasamar Tl om saWir od ar miiCnia saqmis ganxil va me-13 muxl is saf uZvel ze, r oml is moTxovnebic, me-6 muxl Tan Sedar ebiT, nakl ebad mkacr ia. xol o, r ac Seexeba danar Cens (Sesabamisad, konvenciis me-8 da me-11 muxl ebsa da pir vel i oqmis pir vel muxl Tan mimar TebaSi), saCivar Si ar yof il a wamoWr il i ,,sadavo” moTxovna. (i x. gad awyvet i l ebi s 42-43-e punqt ebi d a o per at i ul i nawi l i s mesame nawi l i ) IV. mTl i ano baSi aRebul i mo Txo vnebi s Sef aseba amiT ar Secvl il a zemoT aRniSnul i sxvadasxva daskvna. V. ko nvenci i s 50-e muxl i sasamar Tl om ar daakmayof il a momCivnis mier moTxovnil i kompensacia uSual od mis mier Sesr ul ebul i samuSaosaTvi s. r ac Seexeba moTxovni l mat er i al ur zi ans, sasamar Tl om Seni Sna, r om ar af er i amt ki cebda i mas, r om sxvadasxva Semadgenl obis sasamar Tl om gadawyvet il eba gamoit ana momCivnis sasar gebl od. vi nai dan zi ani ar amat er i al ur i xasi aTi s i yo, man aRni Sna, r om me-6 muxl i s dar Rvevi s aRi ar eba ukve TavisTavad iyo am mxr iv samar Tl i ani anazRaur eba. bol os, samar Tl i anobi s saf uZvel ze Sef asebi s Semdeg, momCi vans mi ekuTvna 50 aTasi Svedur i kr ona advokat i s xar j ebi saTvi s da 13475 Svedur i kr ona saer To da mgzavr obi s xar j ebi saTvi s. (ix. gadawyvet il ebis 45-53-e punqt ebi da oper at i ul i debul ebebi s meoTxe da mexuTe nawi l ebi ) sasamar Tl om gadawyvet i l eba gamoi t ana pl enar ul sxdomaze, wesebi s 50-e muxl is Sesabamisad, Semdegi Semadgenl obiT - Tavmj domar e: b-ni r i sdal i (nor vegi a). mosamar Tl eebi : b-ni J. kr emona (mal t a), b-ni Tor vil iamsoni (isl and i a), q-ni d. bindSedl er -r ober t i (Svei car i a), b-ni f . gul CuRl u (Tur qeTi ), b-ni f . mat Ser i (avst r i a), b-ni J. pi ni er o f ar i na (por t ugal i a), b-ni l .-e. pet i t i (saf r angeTi ), b-ni b. val Si (i r l andi a), ser vi nsent evansi (br i t aneTi ), b-ni r . makdonal di (kanada), b-ni k. r uso (i t al i a), b-ni r . ber nhar dt i (ger mania), b-ni a. Spi l mani (l uqsembur gi ), b-ni J. de mei er i (bel gi a), b-ni J.a. kar i l o sal cedo (espaneTi ), n. val t i kosi (saber ZneTi ), b-ni s.k. mar t ensi (ni der l andi ), q-ni pal mi (SvedeTi), b-ni i. f uagel i (dania), aseve, bat onebi m.a. aiseni (mdivani) da h. pet zol di (mdi vni s moadgi l e). gadawyvet il ebas Tan er Tvis sami sxvadasxva mosazr eba. 3