11912/04

CONSEIL   AVRUPA   DE L’EUROPE   KONSEYĐ   AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ   ĐKĐNCĐ DAĐRE   SAKARYA -TÜRKĐYE DAVASI   (Baꢀvuru no:11912/04)   KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ   STRAZBURG   Mayıs 2008   Đꢀbu karar AĐHS’nin 44§2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli   düzeltmelere tabi olabilir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2008. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   USUL   Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (11912/04) no’lu davanın nedeni T.C. vatandaꢀı   Ali Sakarya’nın (baꢀvuran) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne 14 ꢁubat 2004 tarihinde   Temel Đnsan Hakları ve Özgürlüklerini güvence altına alan Avrupa Đnsan Hakları   Sözleꢀmesi’nin (AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.   Baꢀvuran, Balıkesir Barosu avukatlarından F. Đnal ve T. Đnal tarafından temsil edilmektedir.   OLAYLAR   I. DAVANIN KOꢁULLARI   Baꢀvuran, 1950 doğumludur ve Đzmir’de ikamet etmektedir.   Ocak 2000 tarihinde baꢀvuran aracı ile durduğu sırada Balıkesir polisine ait bir polis otosu   baꢀvuranın aracına çarpmıꢀtır.   Baꢀvuran tarafından açılan tazminat davasına iliꢀkin olarak, 17 Ekim 2001 tarihli bir karar ile   Balıkesir Asliye Hukuk Mahkemesi, 5 Ocak 2000 tarihinden itibaren iꢀlemeye baꢀlayacak   gecikme faizi ile birlikte Devlet’i baꢀvurana 823.300.000 TL1 maddi tazminat ödemeye   mahkum etmiꢀtir.   Ocak 2003 tarihli bir karar ile Yargıtay sözkonusu kararı onamıꢀtır.   Nisan 2003 tarihli bir kararla, Yargıtay, Savcılık tarafından yapılan karar düzeltme   baꢀvurusunu reddetmiꢀtir.   Ardından baꢀvuran, 17 Ekim 2001’de icra takibi baꢀlatmıꢀtır.   Kasım 2003 tarihinde, Đcra Dairesi, Đçiꢀleri Bakanlığının ödemeyi yapmasını istemiꢀtir.   Aralık 2003 tarihinde, Đçiꢀleri Bakanlığı, baꢀvurana, toplam miktarı 3.198.472.800 TL2   olan borçtan 2.884.000.000 TL 3tutarında ödeme yapmıꢀtır. Devlet’in halen, baꢀvurana bakiye   kalan 314.472.800 TL4 borcu bulunmaktaydı.   Yaklaꢀık 433 Euro   Yaklaꢀık 1.681 Euro   Yaklaꢀık 1.516 Euro   Yaklaꢀık 165 Euro   I. 1 NO’LU EK PROTOKOL’ÜN 1. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ HAKKINDA   Baꢀvuran, 17 Ekim 2001 tarihli bir kararla ödenmesine hükmedilen tazminatın   ödenmemesinden ꢀikayetçidir. Baꢀvuran, 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesini ileri   sürmektedir.   Hükümet, bu iddiaya karꢀı çıkmaktadır.   A. Kabuledilebilirliğe iliꢀkin   AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde baꢀvurunun dayanaktan yoksun   olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca baꢀka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru   bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle baꢀvuru kabuledilebilir niteliktedir.   B. Esas   Hükümet, baꢀvuranın iddialarına karꢀı çıkmaktadır. Hükümete göre, baꢀvuran, 22 Aralık 2003   tarihinde, iç hukuk kararı ile kendisine ödenmesine hükmedilen tazminatın tamamını almıꢀtır.   Bu bağlamda, Hükümet, baꢀvuranın avukatının tazminatın ödendiğine dair bir belge   imzaladığını belirtmektedir.   Baꢀvuran, iddialarını yinelemektedir.   AĐHM, içtihadından doğan ilke uyarınca, istenilebilir olduğu yeterince ortaya konulduğunda,   No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesi anlamında bir “alacağın” “mülk” olarak   nitelendirilebileceğini hatırlatmaktadır (Bkz. Yunan Rafinerileri Stran ve Stratis Andreadis-   Yunanistan, 9 Aralık 1994 tarihli karar; Bourdov-Rusya, baꢀvuru no: 59498/00; Kanioğlu ve   diğerleri). Mevcut davada böyle bir durum sözkonusudur.   AĐHM, özellikle bir devlet kurumunun, yargı kararına dayanan bir borcu ödememek için   kaynak yokluğunu bahane edemeyeceğini ve kararın uygulanmasındaki ciddi gecikmelerin,   AĐHS’nin ve 1 No’lu Ek Protokol’ünün hükümleri ile güvence altına alınmıꢀ haklara yönelik   ihlal oluꢀturacağını hatırlatmaktadır (Burdov; Çoban ve diğerleri-Türkiye; baꢀvuru no:   2620/05, 24 Ocak 2008).   AĐHM, baꢀvuranın sunduğu ꢀikayete benzer bir ꢀikayeti daha önce incelediğini ve 1 No’lu Ek   Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiği sonucuna ulaꢀtığını hatırlatmaktadır. AĐHM,   Hükümet’in, baꢀvuranın tazminatın tamamını aldığına dair itirazını hiçbir belge ile   desteklemediğini tespit etmektedir. Baꢀvuran, Đçiꢀleri Bakanlığı aleyhinde cebri icra takibi   baꢀlatmıꢀ ancak ödemenin yalnızca bir kısmını elde edebilmiꢀtir. AĐHM, Đçiꢀleri Bakanlığı’nı   baꢀvurana tazimat ödemeye mahkum eden Balıkesir Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 17 Ekim   tarihli kararının yalnızca kısmen yerine getirildiğini belirtmektedir. AĐHM, Hükümet’in   mevcut davada farklı bir sonuca ulaꢀmak için ikna edici hiçbir tespit ve delil sunmadığını   saptamaktadır.   Bu durumda 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesi ihlal edilmiꢀtir.   II. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA   A. Tazminat   Baꢀvuran, tazminat miktarının Savunmacı Devlet tarafından ödenmemiꢀ kısmının ödenmesini   yani kendisine 165 Euro tutarında ödeme yapılmasını talep etmiꢀtir.   Hükümet, ihlal tespitinin yeterli olacağı kanaatindedir.   AĐHM, baꢀvuran tarafından talep edilen miktarın maddi tazminat olarak baꢀvurana ödenmesi   gerektiği kanaatindedir.   B. Yargılama masraf ve giderleri   Baꢀvuran, AĐHM, önünde yapmıꢀ olduğu yargılama masraf ve giderleri için hiçbir miktar   belirtmemektedir.   Bu durumda, AĐHM, yargılama masraf ve giderleri için baꢀvurana ödeme yapılmasına gerek   olmadığına kanaat getirmektedir.   C. Gecikme faizi   Gecikme faizi Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı orana üç   puanlık bir artıꢀ eklenerek belirlenecektir.   BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE,   1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;   2. 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;   3. a) AĐHS’nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,   ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden YTL’ ye çevrilmek üzere, Savunmacı Devlet   tarafından baꢀvurana 165 Euro (yüz altmıꢀ beꢀ Euro) maddi tazminat ödenmesine;   b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet   tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç   puan fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;   KARAR VERMĐꢁTĐR.   Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.   paragraflarına uygun olarak 20 Mayıs 2008 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.   4